Ngay sau khi Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2024 – 2029 bế mạc, buổi họp báo công bố kết quả đại hội đã nhận được nhiều quan tâm từ các cơ quan thông tấn báo chí.
Tại đây, những vấn đề nóng, mang tính thực tiễn cao liên quan đến hiệu quả hoạt động của hệ thống Mặt trận trong giai đoạn mới đã được nêu ra.
Tại họp báo, nhà báo Phúc Hằng (Thông tấn xã Việt Nam) đặt câu hỏi: Tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ một hạn chế của nhiệm kỳ qua là một số cuộc vận động, phong trào thi đua còn mang tính hình thức, hiệu quả chưa đồng đều. Vậy giải pháp của Mặt trận trong thời gian tới là gì?
Không né tránh khuyết điểm, Phó chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam Cao Xuân Thạo thừa nhận đây là đánh giá hoàn toàn chính xác và cũng là nỗi băn khoăn, trăn trở lớn nhất của toàn hệ thống Mặt trận cùng các tổ chức thành viên. Để khắc phục triệt để căn bệnh “hình thức”, ông Cao Xuân Thạo đưa ra 5 nhóm giải pháp đồng bộ và quyết liệt.
Thứ nhất, về phương châm, Mặt trận sẽ đổi mới các phong trào theo hướng “rõ chủ thể hành động, rõ đối tượng cụ thể”. Các phong trào không thể chung chung mà phải hướng tới giải quyết những vấn đề bức xúc nhất, cần thiết nhất đối với đời sống người dân như môi trường, an toàn giao thông hay chuyển đổi số. Tránh tuyệt đối tình trạng “có phong trào hay không có phong trào thì cuộc sống vẫn thế”.
Thứ hai, về nội dung, toàn hệ thống MTTQ sẽ tiến hành rà soát, đánh giá lại tổng thể các cuộc vận động hiện nay. Điểm đột phá là Mặt trận sẵn sàng “chủ động dừng” những phong trào đã cũ, mang tính hình thức và không còn hiệu quả. Thay vào đó, sẽ mở ra những phong trào mới, đi vào các nhánh cụ thể, có thời hạn và mục tiêu rõ ràng như: bình dân học vụ số, phát triển kinh tế tư nhân, hay nói không với thực phẩm bẩn.
Thứ ba, về phương thức, ông Thạo nhấn mạnh khẩu hiệu: “Phát động đi đôi với hành động”. Sẽ không còn cảnh phát động rầm rộ rồi “về nghỉ ngơi, nghiên cứu sau”. Mỗi phong trào phải đi kèm tiêu chí đo đếm cụ thể, có thể kiểm tra thực tế như mô hình gia đình, khu dân cư hay nhà máy xanh – sạch – đẹp.
“Chúng tôi sẽ đổi mới việc triển khai phong trào. Sau phát động đồng thời có giải pháp triển khai, đã phát thì phải động”, ông Thạo nói.
Cùng với đó, giải pháp thứ tư là giảm tối đa các hoạt động họp hành, giao ban, kiểm tra mang tính bề nổi, gây lãng phí thời gian.
Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu và thậm chí dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để đánh giá tính khách quan, hiệu quả của các phong trào.
Trả lời câu hỏi của nhà báo Vũ Thơ (Báo Thanh Niên) tại họp báo về khó khăn trong việc tập hợp ý kiến nhân dân khi sáp nhập xã, phường, ông Cao Xuân Thạo cho rằng, đây là vấn đề thực tế mà MTTQ Việt Nam đang đặc biệt quan tâm và từng bước triển khai nhiều giải pháp để thích ứng với địa bàn rộng, dân cư phân tán.
Theo ông Cao Xuân Thạo, sau sáp nhập, nhiều địa phương có quy mô lớn hơn, đặc biệt ở vùng núi, có nơi phải đi hàng chục km mới tiếp cận được người dân. Không chỉ việc tập hợp ý kiến nhân dân gặp khó, mà công tác nắm bắt đời sống, thông tin thiên tai, bão lũ hay phản ánh nguyện vọng của người dân cũng đối mặt nhiều thách thức.
Ông Thạo nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, việc nắm tình hình nhân dân, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và phản ánh kiến nghị của người dân là một phương thức hoạt động cốt lõi của Mặt trận.
“Chỉ khi nắm được tình hình nhân dân, lắng nghe được ý kiến nhân dân thì Mặt trận mới có thể đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân”, ông Thạo nói.
Để thực hiện nhiệm vụ này, Mặt trận trước hết tiếp tục phát huy vai trò của hệ thống Ủy ban MTTQ các cấp và Ban Công tác Mặt trận ở khu dân cư. Đây vẫn là lực lượng trực tiếp đến từng hộ dân, gặp gỡ từng người để lắng nghe ý kiến, phản ánh tâm tư, nguyện vọng từ cơ sở.
Bên cạnh phương thức truyền thống, ông Cao Xuân Thạo cho biết, Mặt trận đang đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác nắm bắt dư luận và tương tác với người dân. Hiện nền tảng “Mặt trận số” đã kết nối với tất cả các tổ chức thành viên, 34 tỉnh, thành phố và 3.321 xã trên cả nước, với khoảng 50.000 tài khoản truy cập thường xuyên.
Theo ông Thạo, nền tảng này được kỳ vọng sẽ trở thành một kênh quan trọng giúp Mặt trận tiếp cận, lắng nghe và tiếp nhận ý kiến nhân dân nhanh chóng, kịp thời hơn trong điều kiện địa bàn rộng sau sáp nhập.
Đặc biệt, Mặt trận sẽ triển khai mô hình “thôn số” gắn với hoạt động cộng đồng. Qua các ứng dụng số và nền tảng trực tuyến, Ban Công tác Mặt trận ở cơ sở có thể tăng cường tương tác với người dân, tạo thêm kênh kết nối giữa Mặt trận với cộng đồng dân cư.
Ông Thạo khẳng định, thời gian tới, Mặt trận sẽ tiếp tục tận dụng các nền tảng mạng xã hội và phương tiện giao tiếp hiện đại để nâng cao hiệu quả lắng nghe, tập hợp ý kiến nhân dân, đáp ứng yêu cầu hoạt động trong tình hình mới.
Bà Hà Thị Nga, Phó chủ tịch – Tổng thư ký Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam khẳng định, việc tiếp nhận nhanh chóng, kịp thời ý kiến cử tri và phản ánh của nhân dân là ưu tiên hàng đầu trong nhiệm kỳ tới.
Tại cuộc tiếp, đại diện lãnh đạo Tập đoàn Dầu khí quốc gia Ấn Độ (ONGC) bày tỏ mong muốn tiếp tục là đối tác chiến lược lâu dài, đồng hành cùng Việt Nam phát triển ngành dầu khí và bảo đảm an ninh năng lượng, góp phần củng cố quan hệ Việt Nam - Ấn Độ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá Tập đoàn Dầu khí quốc gia Ấn Độ là một trong những tập đoàn dầu khí có kinh nghiệm, năng lực triển khai các dự án phù hợp với nhu cầu phát triển ngành Dầu khí của Việt Nam; ghi nhận những đóng góp thực chất của tập đoàn tại Việt Nam trong gần 40 năm qua; hoan nghênh tập đoàn tiếp tục mở rộng hợp tác trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí tại Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết Việt Nam đã đặt mục tiêu tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trước mắt và lâu dài; bao gồm việc bảo đảm nguồn cung dầu thô, khí đốt, đồng thời tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý dầu khí; mong muốn tập đoàn tiếp tục là đối tác quan trọng trong lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu khí, góp phần vào duy trì sản lượng khai thác và bảo đảm nguồn cung năng lượng. Việt Nam sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi, trên cơ sở tuân thủ pháp luật và các cam kết liên quan.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn hợp tác với tập đoàn không chỉ trong duy trì các dự án hiện hữu, mà hướng tới việc mở rộng hợp tác trong lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu khí, gắn với chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn.
Tiếp đại diện lãnh đạo Tập đoàn Larsen & Toubro (L&T), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn tăng cường hợp tác với các tập đoàn hàng đầu của Ấn Độ, nhất là trong lĩnh vực hạ tầng và công nghiệp, nhằm nâng cao năng lực kết nối và thúc đẩy phát triển bền vững. Việt Nam đánh giá cao tập đoàn có năng lực triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, phức tạp và đa lĩnh vực.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; hoan nghênh tập đoàn tiếp tục mở rộng hợp tác, đầu tư tại Việt Nam trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng.
Việt Nam cam kết tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư có năng lực, trên cơ sở tuân thủ pháp luật, bảo đảm minh bạch, hài hòa lợi ích giữa các bên; kỳ vọng tập đoàn sẽ trở thành đối tác chiến lược lâu dài, đồng hành trong quá trình phát triển hạ tầng hiện đại, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế Việt Nam - Ấn Độ trong giai đoạn mới.
Đại diện lãnh đạo Tập đoàn Larsen & Toubro bày tỏ mong muốn tiếp tục tham gia vào các dự án hạ tầng giao thông, năng lượng, cảng biển tại Việt Nam.
Tiếp lãnh đạo Tập đoàn Adani, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó hạ tầng, năng lượng và logistics là các trụ cột then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững.
Nhận định Tập đoàn Adani là một trong những tập đoàn có kinh nghiệm hàng đầu thế giới trong việc triển khai các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực năng lượng, cảng biển và logistics, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao những hoạt động đầu tư hiện hữu của tập đoàn tại Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng; hoan nghênh sự quan tâm và các đề xuất đầu tư cụ thể của tập đoàn tại Việt Nam, nhất là trong bối cảnh nhu cầu phát triển hạ tầng năng lượng và logistics của Việt Nam đang gia tăng nhanh chóng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, thời gian tới, Việt Nam mong muốn Tập đoàn Adani nghiên cứu, tham gia hợp tác không chỉ dừng ở từng dự án riêng lẻ, mà hướng tới khả năng tham gia vào các chương trình phát triển hạ tầng quy mô lớn, có tính kết nối giữa các lĩnh vực như cảng biển - logistics - năng lượng. Hai bên có thể nghiên cứu các mô hình hợp tác phù hợp, từng bước mở rộng quy mô, gắn với chiến lược phát triển dài hạn của Việt Nam và chiến lược hướng đông của tập đoàn.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kỳ vọng tập đoàn sẽ trở thành đối tác lâu dài, đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình phát triển hạ tầng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việt Nam luôn tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có Tập đoàn Adani, hoạt động hiệu quả, an toàn, thành công và bền vững tại Việt Nam.
Chương trình gặp mặt văn nghệ sĩ khu vực phía nam năm 2026 do đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, chủ trì.
Chương trình còn có sự tham dự của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và đông đảo văn nghệ sĩ tiêu biểu trong và ngoài quân đội tại khu vực phía nam.
Phát biểu tại buổi gặp mặt, đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa khẳng định văn học, nghệ thuật luôn là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong đời sống tinh thần xã hội. Đội ngũ văn nghệ sĩ là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, có vai trò quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, lan tỏa các giá trị chân - thiện - mỹ, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và bồi đắp khát vọng phát triển đất nước.
Theo đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, những tác phẩm viết về lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng và hình tượng "Bộ đội Cụ Hồ" trong thời gian qua đã góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc và trách nhiệm công dân đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, văn học, nghệ thuật đang đứng trước cả thời cơ và thách thức mới. Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa nhấn mạnh các thế lực thù địch tiếp tục lợi dụng lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật để xuyên tạc lịch sử, chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng. Điều này đòi hỏi đội ngũ văn nghệ sĩ phải tiếp tục phát huy bản lĩnh chính trị, trách nhiệm xã hội và sứ mệnh nghề nghiệp.
Từ thực tiễn đó, đội ngũ văn nghệ sĩ cần sáng tạo nhiều tác phẩm có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, phản ánh chân thực công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời góp phần xây dựng sức mạnh mềm quốc gia trong thời kỳ mới.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa cũng cho biết Tổng cục Chính trị sẽ tiếp tục tham mưu Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng triển khai hiệu quả chiến lược phát triển văn hóa trong quân đội. Trong đó, chú trọng hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo điều kiện thuận lợi để văn nghệ sĩ đi thực tế, thâm nhập đơn vị, tiếp cận đời sống bộ đội.
Bên cạnh đó, quân đội sẽ tiếp tục đầu tư phát triển các thiết chế văn hóa, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của bộ đội và nhân dân; đồng thời quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và hình tượng "Bộ đội Cụ Hồ" trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
Chương trình gặp mặt đại biểu văn nghệ sĩ khu vực phía nam năm 2026 là dịp để các văn nghệ sĩ, nhà khoa học, nhà quản lý văn hóa trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển văn hóa, văn học nghệ thuật trong giai đoạn mới.
Thông qua chương trình, ban tổ chức kỳ vọng đội ngũ văn nghệ sĩ tiếp tục phát huy truyền thống của nền văn học, nghệ thuật cách mạng Việt Nam; đổi mới tư duy sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong sáng tác, quảng bá tác phẩm.
Từ đó, tiếp tục cho ra đời nhiều công trình có giá trị về đất nước, con người Việt Nam, lực lượng vũ trang, chiến tranh cách mạng và hình tượng "Bộ đội Cụ Hồ", góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Quy định 19 và dự thảo Đề án Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số yêu cầu phải "chủ động dẫn dắt". Tuy nhiên, việc trang bị "vũ khí số" cho hệ thống chính trị hiện nay đang đối mặt với điểm nghẽn nào và cần tháo gỡ ra sao để công tác chính trị, tư tưởng thực sự đi trước mở đường trên mặt trận này?
Chia sẻ tại hội thảo “Công tác chính trị, tư tưởng đi trước, mở đường trong kỷ nguyên mới” do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 15.5, PGS-TS Vũ Văn Phúc, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Cộng sản, nguyên Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, đánh giá cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang tạo cơ hội cho tất cả các nước, trong đó có Việt Nam. Nếu tranh thủ cơ hội này, đất nước sẽ phát triển, đạt được các mục tiêu 100 năm. Nhưng nếu không vượt qua được thách thức, đất nước sẽ tụt hậu.
Nêu nhiều điểm nghẽn, song theo PGS-TS Vũ Văn Phúc, điểm nghẽn lớn nhất là nguồn nhân lực trong hệ thống chính trị chưa vừa hồng vừa chuyên, có người bản lĩnh chính trị, lập trường tư tưởng vững vàng nhưng khả năng sử dụng công nghệ số, AI còn hạn chế.
Ngược lại, có người kỹ năng giỏi nhưng chưa thực sự hiểu về chính trị, sức đề kháng trước các thông tin xấu độc chưa cao.
“Vậy giải quyết các điểm nghẽn này như thế nào? Tôi từng đặt câu hỏi cho Bí thư Tỉnh đoàn Ninh Bình là “sức đề kháng” của thanh niên ngoài khu vực công còn hạn chế, nhưng hàng ngày tiếp nhận các thông tin xấu độc trên mạng xã hội, vai trò của tổ chức đoàn thế nào để bảo vệ thanh niên?”, ông Phúc nêu.
Nhấn mạnh công tác chính trị phải đi trước mở đường, trong đó mỗi đoàn viên, đảng viên phải thực hiện nghiêm Nghị quyết 19, ông cũng nêu các câu hỏi: Thế nào là quán triệt sâu sắc, thế nào là thực hiện nghiêm?
Các tổ chức đoàn phải trên nền tảng công nghệ số, giải thích cho đoàn viên, thanh niên “4 kiên định” là gì? Trả lời câu hỏi tại sao, làm thế nào để kiên định? Trên các nền tảng số phải có sẵn câu trả lời để đoàn viên, thanh niên mở điện thoại ra có thể đọc được ngay, hiểu ngay.
PGS-TS Vũ Văn Phúc đề nghị có chiến lược tuyên truyền trên môi trường số, làm tốt hơn nữa công tác Bình dân học vụ số, tiến tới thông thạo công nghệ số, hình thành được các hệ sinh thái công nghệ số…
Xây dựng hệ sinh thái công tác tư tưởng số, sử dụng Big Data, AI để dự báo sớm điểm nóng tư tưởng, thay vì chạy theo xử lý khủng hoảng.
Bên cạnh đó, trong thời đại mới, không gian mạng đang trở thành "mặt trận" mới của công tác chính trị, tư tưởng. Anh Nguyễn Nhất Linh, Bí thư Đoàn Thanh niên MTTQ, các đoàn thể Trung ương, chia sẻ Đoàn Thanh niên MTTQ, các đoàn thể Trung ương đã có nhiều giải pháp cụ thể để nâng cao sức đề kháng cho đoàn viên trước thông tin xấu độc, biến họ từ người tiếp nhận thụ động thành "chiến sĩ tiên phong".
Theo anh Nguyễn Nhất Linh, đoàn viên, thanh niên có 6 - 8 tiếng mỗi ngày trên không gian mạng, không chỉ ăn ngủ mà còn trưởng thành trên không gian mạng. Không gian mạng hiện được chi phối bởi thuật toán và tâm lý đám đông, nên có những thứ không phải sự thật nhưng tác động rất lớn đến tâm lý đám đông trên mạng. Do đó, “thanh niên hiện nay ngoài việc nhận thức đúng sai, còn phải là người tuyên truyền để người khác nhận thức được làm việc đúng”.
Theo anh Linh, không gian mạng không chỉ là không gian giải trí mà là mặt trận tư tưởng mới, thanh niên không thể đứng ngoài mặt trận đó. Trung ương Đoàn đã có nhiều đề án trình và Thủ tướng Chính phủ mới đây đã ban hành chương trình "Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng”.
Đầu tiên, phải xác định thanh niên ở đâu thì cán bộ Đoàn, phong trào Đoàn ở đó. “Thanh niên ở TikTok, ở Instagram, ở Facebook…, thì cán bộ Đoàn, phong trào đoàn phải ở đó và cố gắng làm chủ thông tin”, anh Nguyễn Nhất Linh chia sẻ.
Với app Thanh niên Việt Nam, có hơn 5 triệu đoàn viên sẽ nhận trực tiếp các thông tin tuyên truyền, theo thị hiếu của giới trẻ để đưa lên mạng. Hiện nay, đoàn viên không chỉ đọc mà còn nghe dưới dạng talk, post card.
Anh Linh cũng cho biết, Trung ương Đoàn đã triển khai nhiều chiến dịch như “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp”, tạo động lực cho đoàn viên, thanh niên tiếp bước noi theo.
Bên cạnh đó, Trung ương Đoàn cũng xây dựng hệ miễn dịch số, không chỉ đơn giản chờ xã hội tác động nữa mà phải chủ động phòng chống, tạo ra các giá trị tốt đẹp hơn.
“Thanh niên không chỉ là người lướt mạng nữa mà là người lan tỏa các giá trị tốt đẹp. Mỗi thanh niên với một tài khoản trên không gian mạng sẽ tạo thành “pháo đài mềm” để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Từ kinh nghiệm với công tác Đoàn trước đây, ông Vũ Trọng Kim, nguyên Ủy viên T.Ư Đảng, nguyên Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn, cho rằng công nghệ số mạnh mẽ, xuyên biên giới, nhưng ngôn ngữ, con người vẫn là cốt lõi. Giao tiếp giữa con người với con người công nghệ số không thay đổi được. Do đó, phải kết hợp online và offline, hoạt động tương tác với nhau trong tổ chức Đoàn.
