Ăn lẩu tưởng chừng đơn giản nhưng nếu chọn sai loại đũa, bạn có thể đang vô tình đưa mầm bệnh vào cơ thể. Tiến sĩ Quảng Sĩ Sơn (K. Kwong) cảnh báo việc dùng đũa không đúng cách có thể gây nhiễm độc mãn tính, thậm chí dẫn đến ung thư. TS Sơn là chuyên gia hóa học nổi tiếng tại Hong Kong. Ông tốt nghiệp loại ưu khoa Hóa học, Đại học Trung văn Hong Kong và nhận bằng Tiến sĩ tại Đại học Hong Kong. Ông được mệnh danh là “Bố già hóa học” nhờ phong cách giảng dạy uyên bác. Năm 2020, ông là người nghiên cứu thành công khẩu trang thay thế “HK Mask” giúp giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu hụt khẩu trang trong đại dịch.
Vị chuyên gia mới đây đã chia sẻ trên mạng xã hội về ưu và nhược điểm của 5 loại đũa phổ biến. Ông nhấn mạnh có những loại đũa tuyệt đối không được dùng để tiếp xúc với thực phẩm nóng. Dưới đây là phân tích chi tiết để người tiêu dùng lưu ý trong bữa ăn hàng ngày, đặc biệt là khi ăn lẩu.
Đánh giá 5 loại đũa thông dụng
Đũa gỗ
Ưu điểm: Giá thành rẻ, chịu nhiệt tốt, bền với axit và kiềm, phù hợp để ăn lẩu.
Nhược điểm: Dễ bị ẩm mốc, tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi. Đặc biệt, đũa gỗ bị mốc có thể sản sinh Aflatoxin – một độc tố gây ung thư mạnh.
Đũa tre
Ưu điểm: Tương tự đũa gỗ nhưng nhẹ hơn.
Nhược điểm: Đũa tre dùng một lần thường chứa dư lượng chất bảo quản (như lưu huỳnh dioxide, natri sulfite). Hấp thụ quá mức các chất này có thể gây dị ứng hoặc hen suyễn. Người dùng cần sấy khô hoàn toàn trước khi cất và nên thay mới mỗi 3-4 tháng.
Đũa giả sứ (Melamine)
Ưu điểm: Nhẹ, mẫu mã đẹp như đồ sứ thật.
Nhược điểm: Loại đũa này cực kỳ kém chịu nhiệt (không quá 40 độ C). Khi tiếp xúc với thức ăn nóng, chúng giải phóng Formaldehyde và Melamine. Tích tụ lâu ngày trong cơ thể sẽ gây tổn thương thận và tăng nguy cơ ung thư bàng quang. Tuyệt đối không dùng ăn lẩu hoặc gắp đồ nóng; nếu đũa bị trầy xước cần vứt bỏ ngay.
Đũa hợp kim
Đặc điểm: Thực chất không phải làm từ kim loại mà là hỗn hợp nhựa PPS và sợi thủy tinh.
Ưu điểm: Chịu nhiệt lên đến 220 độ C, tính chất hóa học ổn định, thường được dùng trong nhà hàng.
Nhược điểm: Tiến sĩ K. Kwong cho biết ở nhiệt độ cực cao, chúng vẫn có nguy cơ giải phóng phẩm màu, do đó không an toàn tuyệt đối.
Đũa inox (Thép không gỉ)
Ưu điểm: Chịu nhiệt cao, kháng axit và kiềm, cực kỳ bền bỉ. Đây là lựa chọn hàng đầu khi ăn lẩu.
Nhược điểm: Dẫn nhiệt nhanh, dễ gây bỏng môi.
Lời khuyên: Nên chọn đũa inox loại 316 (tốt hơn loại 304), có thể thoải mái sử dụng với các loại lẩu chua cay. Ngoài ra, đũa Titan cũng là lựa chọn tốt nhưng giá thành khá cao.
Bảng xếp hạng đũa ăn lẩu
Chất liệu
Ưu điểm
Nhược điểm
Đánh giá
Inox (304/316)
Chịu nhiệt, bền, kháng hóa chất
Dễ gây bỏng nhiệt
Khuyên dùng
Tre/Gỗ
Rẻ, chịu nhiệt tốt
Dễ mốc, chứa chất bảo quản
Chấp nhận được
Hợp kim
Chịu nhiệt đến 220 độ C
Có thể tiết ra phẩm màu
Nên hạn chế
Giả sứ
Nhẹ, đẹp
Giải phóng độc tố khi nóng
Tránh sử dụng
5 quy tắc vệ sinh đũa đúng cách
Vệ sinh đũa sai cách cũng là con đường ngắn nhất dẫn đến nhiễm khuẩn. Thay vì chà xát cả nắm đũa bằng miếng cọ sắt, bạn nên tuân thủ các bước sau:
Rửa từng chiếc một
Không nên vò cả nắm đũa. Hãy dùng miếng bọt biển rửa kỹ từng chiếc để loại bỏ hoàn toàn vết bẩn và nước bọt, đặc biệt là với đũa tre, gỗ.
Bệnh thận mạn tính là vấn đề sức khỏe ngày càng phổ biến, đặc biệt khi bệnh tiến triển nặng có thể dẫn đến phải chạy thận lâu dài. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu mới công bố trên tạp chí y khoa JAMA Network Open cho thấy một chế độ ăn đạm vừa phải có thể giúp làm chậm tiến triển suy thận ở bệnh nhân giai đoạn 3 - 4 và giảm nguy cơ phải chạy thận nhân tạo.
Các nhà nghiên cứu, dẫn đầu là bác sĩ Ilia Beberashvili từ Bệnh viện Yitzhak Shamir Medical Center (Israel), đã thực hiện nghiên cứu trên 1.441 bệnh nhân thận mạn tính giai đoạn 3 - 4, ở độ tuổi trung bình là 67, được theo dõi trong 15 năm, nhằm tìm ra lượng đạm tiêu thụ mỗi ngày giúp bảo vệ quả thận cho bệnh nhân thận mạn tính.
Các tác giả đã xem xét mối liên hệ giữa lượng đạm ăn vào trong ngày với tình trạng suy thận trong dài hạn.
Họ đã tiến hành đánh giá lượng đạm hấp thụ qua chế độ ăn bằng cách sử dụng lượng nitơ bài tiết qua nước tiểu trong 24 giờ và lượng đạm tiêu thụ hằng ngày theo trọng lượng cơ thể.
Kết quả đã phát hiện những người ăn ít đạm (ít hơn 1 gram đạm cho 1 kg thể trọng mỗi ngày, ví dụ người 50 kg ăn ít hơn 50 gram đạm một ngày) đã giảm 23% nguy cơ suy giảm chức năng thận về mặt tổng thể. Cụ thể như sau:
Các nhà nghiên cứu cho rằng việc kiểm soát lượng đạm ở mức vừa phải có thể giúp giảm áp lực lên thận, từ đó góp phần làm chậm quá trình suy giảm chức năng thận. Trong nghiên cứu này, chế độ ăn trên cũng chưa ghi nhận nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng rõ rệt ở phần lớn bệnh nhân được theo dõi.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng, lượng protein hấp thụ ở mức vừa phải - ít hơn 1 gram đạm cho 1 kg thể trọng mỗi ngày - giúp giảm nguy phải chạy thận nhân tạo mà không bị thiếu chất.
Những phát hiện này ủng hộ việc hạn chế đạm ở mức độ vừa phải, kết hợp với việc theo dõi lượng đạm hấp thu vào cơ thể có thể giúp bảo vệ chức năng thận tốt hơn.
Đây là bằng chứng mạnh mẽ cho thấy chế độ ăn đạm vừa phải có khả năng bảo tồn chức năng thận thực sự.
Ngày 29-5, tại kỳ họp thứ 3 Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai khóa XIII, các đại biểu đã biểu quyết thông qua chính sách thu hút và ưu đãi đối với bác sĩ, dược sĩ trên địa bàn tỉnh.
Theo chính sách mới của tỉnh Gia Lai, bác sĩ, dược sĩ đáp ứng các điều kiện cụ thể theo quy định sẽ được hưởng mức hỗ trợ một lần cao nhất lên tới 550 - 650 triệu đồng nếu có học vị tiến sĩ, học hàm phó giáo sư, giáo sư.
Đối với bác sĩ chuyên khoa cấp 2, dược sĩ chuyên khoa cấp 2, mức hỗ trợ một lần khi về tỉnh công tác từ 350 - 450 triệu đồng.
Với nhóm thạc sĩ, bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa cấp 1, dược sĩ chuyên khoa cấp 1, mức hỗ trợ từ 250 - 350 triệu đồng.
Còn nhóm bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp hệ chính quy, mức hỗ trợ một lần từ 100 - 250 triệu đồng tùy theo xếp hạng kết quả đào tạo khi ra trường.
Ngoài ra, mức hỗ trợ cụ thể cho từng trường hợp (ngoại trừ nhóm tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư) được xếp theo các nhóm 1, 2, 3 tương ứng với phân nhóm các cơ quan, đơn vị quản lý nhà nước về y tế, cơ sở y tế, cơ sở đào tạo và đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế của tỉnh.
Trong đó, nhóm 1 được hưởng mức ưu đãi cao nhất là cơ sở y tế điều trị bệnh đặc thù như lao phổi, tâm thần; đơn vị sự nghiệp bảo trợ xã hội; trung tâm pháp y; các trung tâm y tế, trạm y tế đóng tại địa bàn vùng dân tộc thiểu số và miền núi, xã đảo, xã biên giới.
Nhóm 2 là khối văn phòng Sở Y tế, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Chi cục Dân số; Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Quy Nhơn, Pleiku; Bệnh viện 331; các trung tâm kiểm soát bệnh tật, kiểm nghiệm thuốc, giám định y khoa; các trung tâm y tế khu vực, các trạm y tế không thuộc vùng núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nhóm 3 được hưởng ưu đãi mức thấp nhất là các bệnh viện tuyến tỉnh như Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh; Bệnh viện Đa khoa Gia Lai; Bệnh viện Đa khoa khu vực Bồng Sơn; Bệnh viện Mắt; Bệnh viện Nhi; Bệnh viện Sản - Nhi.
Việc hỗ trợ được thực hiện theo nguyên tắc ưu tiên bác sĩ, dược sĩ có trình độ chuyên môn cao; bác sĩ, dược sĩ về công tác tại tuyến y tế cơ sở.
Ngoài chính sách hỗ trợ một lần, tỉnh Gia Lai còn có chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà ở tối đa 5 năm và ưu tiên mua nhà ở xã hội. Nhân lực diện thu hút được ưu tiên bố trí công việc phù hợp với năng lực, sở trường và ngành nghề đào tạo. Được tạo điều kiện môi trường làm việc, đầu tư thiết bị, phương tiện làm việc thuận lợi.
Bên cạnh đó, những bác sĩ, dược sĩ thuộc đối tượng thu hút còn được hưởng chính sách ưu đãi hằng tháng bằng hệ số theo mức tiền lương cơ sở. Trong đó, người có học hàm phó giáo sư, giáo sư được hưởng hệ số tiền lương từ 3 - 3,5 lần, trình độ tiến sĩ từ 1,5 - 2 lần.
Hệ số ưu đãi đối với người có trình độ bác sĩ, dược sĩ cấp 1, cấp 2 và thạc sĩ, bác sĩ nội trú từ 1 - 1,8 lần; bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp hệ chính quy có hệ số ưu đãi 0,8 - 1,3 lần. Ngoài ra, bác sĩ, dược sĩ tốt nghiệp chính quy còn có hệ số phụ cấp khi công tác tại vùng biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trạm y tế xã phường.
Với việc triển khai chính sách hỗ trợ thu hút, ưu đãi như trên, tỉnh dự kiến dành kinh phí 81 tỉ đồng để thực hiện trong năm 2026. Trong đó, 66 tỉ đồng dành cho chính sách ưu đãi bác sĩ, dược sĩ; 12 tỉ đồng cho chính sách thu hút bác sĩ, dược sĩ và 3 tỉ đồng hỗ trợ tiền thuê nhà.
Theo UBND tỉnh Gia Lai, thời gian qua tỉnh đã có những chính sách đãi ngộ thu hút nhân lực ngành y tế, giúp nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe người dân. Nhưng thực trạng nguồn nhân lực y tế hiện nay vẫn còn hạn chế về số lượng, chất lượng, làm ảnh hưởng tới việc cung ứng dịch vụ y tế cho người dân. Đặc biệt là tình trạng thiếu bác sĩ ở các lĩnh vực y tế chuyên khoa, kỹ thuật cao và tuyến y tế cơ sở.
Ngày 25/5, ông Võ Hải Sơn, Cục phó Cục phòng bệnh, cho hay Ebola chủ yếu lây qua tiếp xúc gần, trực tiếp với máu, dịch tiết hoặc người đã tử vong vì bệnh. Do đó, nếu thực hiện tốt các biện pháp bảo hộ cá nhân và kiểm soát nhiễm khuẩn thì nguy cơ lây lan không cao.
Trong khi đó, Covid-19 lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp dưới dạng giọt bắn và hạt khí dung. Khi bệnh nhân ho, hắt hơi, nói chuyện, ca hát hoặc thở, họ phát tán trực tiếp các hạt chứa nồng độ virus SARS-CoV-2 ra không khí xung quanh. Người khỏe mạnh đứng gần sẽ hít phải lượng virus này hoặc bị giọt bắn rơi vào niêm mạc mắt, mũi, miệng và nhiễm bệnh.
Lãnh đạo Bộ Y tế khuyến cáo người dân không hoang mang nhưng cần nâng cao cảnh giác, đặc biệt với những người đi và đến vùng có dịch như Congo. Người dân cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người nghi mắc bệnh hoặc dịch tiết của người bệnh, thường xuyên rửa tay, giữ vệ sinh cá nhân và theo dõi sức khỏe sau khi trở về từ vùng dịch.
"Những trường hợp có biểu hiện sốt, mệt mỏi hoặc dấu hiệu bất thường sau khi nhập cảnh từ vùng dịch cần đến cơ sở y tế sớm và khai báo rõ lịch trình di chuyển để được theo dõi, xử lý kịp thời", ông Sơn nói.
Trước đó, TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, cảnh báo chủng virus Bundibugyo đang lưu hành rất hiếm gặp, chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu. WHO ghi nhận Congo có hơn 750 ca mắc, bao gồm 177 người tử vong ở đợt bùng phát này. Uganda cũng báo cáo hai trường hợp mang nguồn bệnh từ Congo. Cơ quan y tế Liên Hợp Quốc đã ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu, đồng thời khuyến nghị các quốc gia nâng cao năng lực ứng phó nhưng không hạn chế đi lại và thương mại.
Hiện Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc Ebola. Tuy nhiên, Bộ Y tế vẫn yêu cầu các cửa khẩu và bệnh viện đẩy mạnh giám sát hành khách đến từ khu vực có dịch. Cùng lúc, Viện Pasteur TP HCM và Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương đã chuẩn bị sẵn sàng năng lực xét nghiệm nhằm kịp thời chẩn đoán nếu xuất hiện ca nghi ngờ.
Ebola có thời gian ủ bệnh 2-21 ngày. Bệnh nhân thường khởi phát đột ngột triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ, sau đó tiến triển nhanh thành nôn mửa, tiêu chảy, suy gan và suy thận. Cơ quan y tế khuyên người dân giữ bình tĩnh, thường xuyên rửa tay và tránh tiếp xúc người nghi ốm. Nhóm người trở về từ vùng dịch cần chủ động theo dõi sức khỏe, nhanh chóng đến cơ sở khám chữa bệnh và khai báo rõ lịch trình nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường.