Ngày 13-5, thông tin từ Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Tây Ninh cho biết đã có báo cáo thực trạng Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài và định hướng phát triển trong thời gian tới.
Tính đến ngày 30-4, Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài đã thu hút được 61 dự án đầu tư, trong đó có 29 dự án FDI với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 586 triệu USD và 32 dự án có vốn đầu tư trong nước với tổng vốn đầu tư 8.148 tỉ đồng. Đến nay có 36 dự án đang triển khai hoạt động, gồm 19 dự án có vốn đầu tư nước ngoài và 17 dự án có vốn đầu tư trong nước.
Qua 25 năm thành lập và phát triển, Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài đang giải quyết việc làm cho hơn 10.700 lao động. Thu phí sử dụng kết cấu hạ tầng đối với phương tiện ra, vào cửa khẩu Mộc Bài bắt đầu từ năm 2014 được 44,3 tỉ đồng và không ngừng tăng lên qua các năm. Năm 2025 đã thu được 431,5 tỉ đồng, riêng 4 tháng đầu năm 2026 đạt 142,6 tỉ đồng.
Kim ngạch xuất khẩu qua cửa khẩu năm 2005 là 52,3 triệu USD. Năm 2025 đã đạt 850 triệu USD và 4 tháng đầu năm 2026 đạt 157 triệu USD.
Song song đó, số lượt phương tiện qua lại cửa khẩu cũng tăng dần qua các năm, năm 2015 đạt 136.785 lượt, năm 2025 đạt 309.523 lượt, 4 tháng đầu năm 2026 đạt 108.271 lượt. Số lượt người qua lại cửa khẩu bình quân mỗi năm trên 2 triệu lượt người.
Tuy nhiên Ban Quản lý khu kinh tế đánh giá chung qua hơn 25 năm xây dựng và phát triển, Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài chưa phát triển như kỳ vọng của tỉnh, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của khu, đóng góp vào nền kinh tế của tỉnh không đáng kể so với quy mô được duyệt.
Thống kê cho thấy chỉ có 15% trên tổng diện tích đất đăng ký đầu tư được đưa vào sử dụng, khai thác, mà chủ yếu là các dự án sản xuất, thương mại, dịch vụ.
Còn các dự án quy mô lớn, sử dụng nhiều đất (khoảng 1.636ha) trong nhiều năm liền không triển khai được, do đền bù không liền thửa (da beo) và các nguyên nhân chủ quan, khách quan khác, gây rất nhiều khó khăn trong công tác quản lý nhà nước, cũng như khó khăn cho cả doanh nghiệp và người dân, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của khu kinh tế.
Đặc biệt, các dự án siêu thị, trung tâm thương mại, chợ đường biên chỉ khởi sắc vào những năm đầu khi áp dụng chính sách bán hàng miễn thuế cho khách nội địa tham quan, du lịch. Khi chính sách này thay đổi, hoạt động thương mại ngày càng bị thu hẹp dần.
Doanh thu hoạt động thương mại năm 2011 đạt 1.237 tỉ đồng, năm 2012 đạt 1.250 tỉ đồng, và bắt đầu từ năm 2013 giảm xuống chỉ còn 993 tỉ đồng, năm 2014 chỉ đạt 996 tỉ đồng, năm 2015 giảm sâu còn 386 tỉ đồng, 2016 đạt 434 tỉ đồng, năm 2017 đạt 476 tỉ đồng.
Đến tháng 3-2018, các doanh nghiệp mua bán hàng miễn thuế đều ngừng hoạt động do Chính sách bán hàng miễn thuế của Chính phủ bị bãi bỏ.
Bên cạnh nhiều nguyên nhân khách quan về việc thay đổi cơ chế, chính sách chung, nguyên nhân chủ quan được xác định là do ban đầu, định hướng phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài lấy thương mại – dịch vụ làm động lực phát triển, trong đó chọn khâu đột phá là thực hiện chính sách kinh doanh bán hàng miễn thuế để thu hút du khách, tạo tiền đề cho sự phát triển.
Mục tiêu này dựa vào chính sách là chính, khi chính sách thay đổi đã làm cho khu kinh tế mất động lực phát triển.
Cùng với đó là việc quy hoạch chung khu kinh tế cửa khẩu này chưa có tính dự báo cao, chưa nghiên cứu đầy đủ, kịp thời xu hướng phát triển, chưa đánh giá hết những tác động rủi ro khi mục tiêu, chiến lược bị tác động, thay đổi…
Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài chưa được xử lý dứt điểm, vốn ngân sách bố trí đầu tư hạ tầng còn tương đối ít so với quy mô…
Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Tây Ninh đưa ra định hướng phát triển trong thời gian tới là chuyển động lực phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài từ phát triển các hoạt động thương mại dựa vào chính sách bán hàng miễn thuế sang động lực mới theo hướng tổng hợp nhiều chức năng: Công nghiệp – đô thị – thương mại – dịch vụ mang tầm quốc gia và quốc tế.
Trong đó lấy công nghiệp là trọng tâm, động lực phát triển. Cùng với đó ưu tiên phát triển dịch vụ logistics kết nối vùng, chú trọng công tác lựa chọn nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư chiến lược đến đầu tư, có khả năng thu hút các nhà đầu tư thứ cấp có chất lượng.
Từ đó tạo động lực lan tỏa lớn không chỉ cho kinh tế – xã hội của Tây Ninh, mà còn làm hiệu ứng mạnh mẽ cho cả vùng kinh tế phía Nam trong thời gian tới.
Song song đó tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện Đồ án quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài đến năm 2045 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, định hướng phát triển khu kinh tế trong thời gian tới theo mô hình công nghiệp – đô thị – thương mại – dịch vụ gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Tại công văn gửi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng ngày 20/5, Tập đoàn Hòa Phát cho biết sẵn sàng cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thuê tư vấn giám sát độc lập trong quá trình nghiên cứu khai thác mỏ sắt Thạch Khê (Hà Tĩnh).
Sau đó, nếu được đưa vào khai thác, công ty của tỷ phú Trần Đình Long muốn cùng các tập đoàn lớn như Vingroup, Thaco, TKV... tham gia tái cơ cấu, mua lại cổ phần của Công ty cổ phần Sắt Thạch Khê (TIC) - chủ đầu tư hiện tại của dự án mỏ sắt Thạch Khê.
Mỏ Thạch Khê được phát hiện từ năm 1960, trữ lượng khoảng 544 triệu tấn, được đánh giá là mỏ sắt lớn nhất Đông Nam Á. Khu vực này nằm cách thành phố Hà Tĩnh 8 km về phía đông, biển Đông 1,6 km. Tổng diện tích đất sử dụng của dự án là 4.821 ha.
Năm 2008, dự án được cấp phép cho TIC, với tổng vốn đầu tư ban đầu gần 14.500 tỷ đồng. Giai đoạn 2008-2011, công nhân đã bóc đất tầng phủ được khoảng 12,7 triệu m3, độ sâu -34 m so với mực nước biển, thu hồi 3.000 tấn quặng.
Dự án sau đó gặp vướng mắc về huy động và góp vốn, dẫn đến hàng loạt hệ lụy, như chậm tiến độ giải phóng mặt bằng, thiếu tiền thanh toán cho nhà thầu tư vấn lập thiết kế kỹ thuật và xây dựng khu tái định cư. Tháng 11/2021, Chính phủ cho dừng dự án để thẩm định lại thiết kế kỹ thuật, tái cơ cấu cổ đông TIC.
Hồi đầu tháng 5, Chính phủ tiếp tục yêu cầu xử lý dứt điểm dự án trong năm nay.
Tập đoàn Hòa Phát dẫn ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học đánh giá thông số quặng sắt tại mỏ Thạch Khê là khá tốt. Sản phẩm quặng của mỏ tương đối sạch, phù hợp sản xuất thép chất lượng cao như thép ray đường sắt tốc độ cao, nhiều loại thép chất lượng khác.
Theo tập đoàn này, đến nay mỏ sắt Thạch Khê chưa được khai thác để đáp ứng nhu cầu trong nước, gây lãng phí nguồn lực quốc gia, chảy máu ngoại tệ để nhập khẩu quặng sắt.
Dự án có "độ khó" lớn do liên quan hàng loạt vấn đề như sụt lún bờ moong, mất nước mặt, áp lực đổ thải, rủi ro môi trường và công nghệ xử lý kẽm cao trong quặng. Hòa Phát cho rằng các doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam đủ năng lực tài chính và kinh nghiệm triển khai dự án này. Doanh nghiệp này cũng nhấn mạnh mỏ nằm ở vị trí chiến lược nên "không nên giao cho nhà đầu tư có yếu tố nước ngoài để đảm bảo an ninh quốc phòng".
Hòa Phát là nhà sản xuất thép lớn nhất Đông Nam Á và nằm trong top 30 Doanh nghiệp thép lớn nhất thế giới. Công ty của tỷ phú Trần Đình Long nộp ngân sách khoảng 20.000 tỷ đồng mỗi năm, tạo công văn việc làm cho 40.000 lao động trực tiếp. Họ cũng đang đầu tư sản xuất thép ray đường sắt cao tốc, dự kiến xuất xưởng sản phẩm từ đầu năm 2027.
VN-Index hôm nay giao dịch phần lớn thời gian dưới tham chiếu, có lúc mất 35 điểm và tiệm cận vùng giá thấp nhất từ đầu tháng. Diễn biến này đến từ áp lực rút vốn khỏi nhóm bất động sản, nhất là khi cả bốn cổ phiếu thuộc nhóm Vingroup có thời điểm chạm giá sàn. Lực xả hàng suy yếu trong những phút cuối phiên nhờ dòng tiền chảy mạnh vào cổ phiếu dầu khí, giúp chỉ số đại diện cho sàn TP HCM thu hẹp dần biên độ giảm. Chỉ số đóng cửa tại 1.898 điểm, mất 2 điểm so với tham chiếu.
Trong 10 cổ phiếu tác động tích cực nhất đến VN-Index, nhóm dầu khí có 3 đại diện gồm GAS, PLX và BSR. Điểm chung là các mã này đều đảo chiều từ giảm thành tăng, trong đó GAS chốt phiên tại mức trần 81.800 đồng. Một số mã vốn hóa nhỏ hơn trên sàn TP HCM lẫn Hà Nội như POW, PVD, PVC, OIL... cũng tăng mạnh, dao động 1-9%.
Đà tăng của cổ phiếu dầu khí được hỗ trợ bởi dòng tiền từ nhà đầu tư trong nước. Hôm nay, nhóm này ghi nhận tổng thanh khoản gần 3.400 tỷ đồng, chiếm khoảng 12% giá trị khớp lệnh toàn thị trường. BSR hút tiền nhiều nhất với gần 1.000 tỷ đồng, tiếp đến là GAS, PLX, PVT và PVS.
Nhận định về xu hướng cổ phiếu dầu khí, nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Kafi cho rằng nhóm này đang quay lại giai đoạn tăng trưởng mới. Lợi nhuận của các doanh nghiệp ngành này tăng mạnh trong quý đầu năm, mức tốt nhất khoảng 4 năm qua, do giá năng lượng toàn cầu lên cao, nhưng giá cổ phiếu lại giảm 30-50% so với đỉnh đầu năm. Kafi cho rằng diễn biến này tạo ra dư địa tăng trưởng tốt và có thể hút thêm tiền trong thời gian tới.
Bên cạnh dầu khí, nhóm phân bón cũng ghi nhận trạng thái hưng phấn trong phiên hôm nay. DPM, DCM, DDV đều đóng cửa trong sắc xanh. DGC của Hóa chất Đức Giang đang trong diện kiểm soát nhưng cũng hồi phục hơn 3%, lên gần 50.000 đồng.
Ngược lại, các nhóm ngành trụ đều chịu áp lực bán mạnh. Ở ngân hàng, sắc đỏ áp đảo với mức giảm phổ biến từ 0,5-2%. STB dẫn đầu khi điều chỉnh 4,3%, còn EIB và OCB mất khoảng 2%.
Nhóm bất động sản cũng bị xả hàng quyết liệt. VRE của Vincom Retail chạm giá sàn 33.000 đồng, còn VHM mất gần 5%. Cổ phiếu của nhiều chủ đầu tư lớn như Nam Long, Đất Xanh, TTC Land, Khang Điền, Quốc Cường Gia Lai... cũng giảm trên 1%.
Tín hiệu tích cực nhất phiên hôm nay là thanh khoản cải thiện gần 9.000 tỷ đồng, lên xấp xỉ 30.000 tỷ đồng. Thị trường có 3 mã đạt giá trị giao dịch nghìn tỷ, gồm VHM, VIC và VIX.
Nhà đầu tư nước ngoài nối dài mạch xả hàng sang phiên thứ 15 với mức rút vốn cao nhất trong gần một tháng trở lại đây. Cụ thể, nhóm này bán ra hơn 4.300 tỷ đồng, trong khi mua vào chưa đến 2.900 tỷ đồng.
Lian SGP Holding Pte. Ltd, một công ty Trung Quốc, vừa công bố kết quả chào mua công khai cổ phiếu IMP của Dược phẩm Imexpharm. Theo đó, doanh nghiệp này đã mua thành công hơn 104,5 triệu cổ phiếu, tương đương gần 67,87% vốn Imexpharm, với tổng giá trị giao dịch ước khoảng 6.000 tỷ đồng.
Được biết, Lian SGP Holding có vốn điều lệ 300 triệu USD và là công ty con do Livzon Pharmaceutical Group Inc. - tập đoàn dược phẩm Trung Quốc - sở hữu 100%. Đây là doanh nghiệp được lớn tại Trung Quốc với doanh thu năm 2025 vào khoảng 12,02 tỷ nhân dân tệ (xấp xỉ 46.400 tỷ đồng).
Còn Imexpharm, cũng là một trong những doanh nghiệp nội địa có thâm niên, đặc biệt lợi thế ở phân khúc thuốc chất lượng cao. Về kinh doanh, năm nay Imexpharm dự kiến kế hoạch doanh thu 3.200 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 502 tỷ đồng - tăng 12,5% so với năm ngoái. Công ty chốt chia cổ tức tỷ lệ trong khoảng 5-8%.
Với giá trị lên đến hàng nghìn tỷ đồng, thương vụ M&A này được xem là có quy mô lớn trong lĩnh vực dược. Đơn vị làm “cầu nối” được biết là Công ty cổ phần Chứng khoán SSI của ông Nguyễn Duy Hưng, hiện là đơn vị làm đại lý chào mua công khai. Công ty được biết còn phối hợp cùng UBS, ngân hàng đầu tư toàn cầu có trụ sở tại Thụy Sĩ, thực hiện.
Thương vụ này cũng đánh dấu sự gia nhập của SSI trong việc hỗ trợ doanh nghiệp ngoại đổ vốn vào Việt Nam, thông qua M&A. Trong bối cảnh thị trường sắp nâng hạng và đón dầu dòng vốn lớn, tại đại hội cổ đông vừa qua, ông Nguyễn Duy Hưng cho biết nếu xây dựng được một công ty chứng khoán có tài sản và vốn sẽ giúp cho nhà đầu tư nước ngoài tự tin giao dịch ở Việt Nam hiệu quả.
Trở lại với thương vụ thâu tóm, tại Việt Nam, nhiều công ty dược lớn khác cũng lần lượt rơi vào tay nước ngoài, như Dược Hậu Giang, Pymepharco… Hiện, Taisho Pharmaceutical (Nhật Bản) nắm giữ 51,01% Dược Hậu Giang, còn STADA Service Holding B.V (Đức) nắm 89,73% cổ phần của Pymepharco.
