‘Cấm thu tiền’ dạy thêm trong trường, sao phụ huynh vẫn phải chi?

Sáng nay (26.6), tại thành phố Huế, Trường đại học Kinh tế phối hợp cùng Trường đại học Sư phạm (Đại học Huế) và Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) tổ chức hội thảo khoa học quốc gia chủ đề "40 năm đổi mới ở Việt Nam - Từ kinh tế kế hoạch hóa đến kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (1986 - 2026)".

Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm 40 năm thực hiện đường lối đổi mới (1986 - 2026). Đây là diễn đàn quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia đến từ Đại học Huế, Đại học Quốc gia TP.HCM, Học viện Chính trị khu vực III, Đại học Cần Thơ, Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ cùng nhiều cơ sở nghiên cứu, đào tạo và quản lý trên cả nước.

Mục tiêu của hội thảo nhằm nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận, ghi nhận những thành tựu to lớn cùng bài học kinh nghiệm sâu sắc sau 4 thập kỷ đổi mới đất nước.

Chương trình hội thảo bắt đầu bằng phiên toàn thể với các báo cáo đề dẫn mang tính chiến lược. Nội dung tập trung vào thành tựu, triển vọng phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức; cục diện thế giới đa cực và đối sách của Việt Nam trong quan hệ kinh tế đối ngoại hiện nay.

Tại hội thảo, tham luận chủ đề "Từ 40 năm đổi mới đến tăng trưởng bứt phá: Vai trò của kinh tế tri thức và đổi mới sáng tạo ở Việt Nam" của TS Trịnh Hoàng Hồng Huệ (Trường đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM) nhận được sự đánh giá cao từ ban tổ chức và các đại biểu.

Theo TS Trịnh Hoàng Hồng Huệ, năm 2026 là cột mốc lịch sử tròn 40 năm kể từ Đại hội toàn quốc lần thứ VI của Đảng. Việt Nam đã chuyển mình mạnh mẽ từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung gặp nhiều khó khăn thành một nền kinh tế năng động, có độ mở cao và khẳng định vị thế trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, TS Hồng Huệ cũng thẳng thắn chỉ ra những "nút thắt" tăng trưởng cần tháo gỡ gồm: đầu tư cho tri thức còn thấp, năng suất lao động chưa cao và giá trị gia tăng nội địa còn hạn chế. Thực tế chỉ ra rằng Việt Nam không thiếu tri thức nhưng đang thiếu khả năng chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế.

Phân tích về động lực phát triển, TS Trịnh Hoàng Hồng Huệ nhận định, nếu giai đoạn 1986 - 2026 nước ta thành công nhờ giải phóng các nguồn lực đất đai, vốn và lao động, thì chặng đường 20 năm tiếp theo (2026 – 2045) chỉ có thể bứt phá bằng cách giải phóng tri thức, công nghệ và sức sáng tạo của con người. Đây chính là nền tảng cốt lõi để hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia thu nhập cao dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo vào năm 2045.

Bên cạnh đó, các phiên thảo luận cũng đã mang lại nhiều góc nhìn thời sự về đổi mới tư duy kinh tế, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, phát triển bền vững, phát huy nhân tố con người và hoàn thiện thể chế.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo báo cáo của Sở GD&ĐT TPHCM, buổi thi môn toán sáng 2/6 trong kỳ tuyển sinh lớp 10 công lập năm học 2026-2027 diễn ra ổn định, đúng quy chế, không ghi nhận sự cố bất thường trong quá trình tổ chức thi.

Toàn thành phố ghi nhận 639 thí sinh vắng mặt ở môn toán trong tổng số 151.557 thí sinh đăng ký dự thi, chiếm tỷ lệ 0,42%.

Sở GD&ĐT TPHCM thông tin, trong buổi thi sáng nay, có 3 trường hợp thí sinh gặp vấn đề về sức khỏe.

Cụ thể, tại điểm thi Trường THCS Mạc Đĩnh Chi (phường Tân Hòa), một thí sinh bị đau dạ dày; tại điểm thi Trường THCS Trung Lập (xã Thái Mỹ), một thí sinh bị mệt; và tại điểm thi Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi (phường Bình Trưng), một thí sinh bị đau bụng.

Các thí sinh đều được cán bộ y tế hỗ trợ, đưa xuống phòng y tế để theo dõi và xử lý.

Tuy nhiên, theo quy định, các trường hợp này không được bù thêm thời gian làm bài thi.

Chiều nay, thí sinh TPHCM đăng ký thi chuyên/tích hợp sẽ thi các môn thi tương ứng.

Tin Gốc: Dân Trí

Một buổi sáng, chị T., sau khi thấy con gái 8 tuổi nhất quyết không chịu ăn sáng đã phải dùng chiêu cuối, nói "con không ăn thì mẹ sẽ buồn, mẹ sẽ giận, mẹ sẽ không đưa đi học nữa". Bé gái òa khóc, ăn trong nước mắt, rồi đến trường với đôi mắt sưng húp.

Giống như chị T., nhiều cha mẹ thường rơi vào mâu thuẫn. Muốn xây cho con một hệ điều hành nội tâm, muốn con độc lập, tự chủ, nhưng lại "cài" cho con một hệ điều khiển từ bên ngoài.

Hệ điều hành nội tâm (internal operating system) và hệ điều khiển (control system) là 2 thứ trông giống nhau một cách đáng ngạc nhiên, đặc biệt khi cả hai đều "chạy tốt" ở bề mặt.

Đứa trẻ có hệ điều hành biết tự vận hành từ bên trong sẽ biết tự quan sát, tự cảm nhận, tự quyết định, tự điều chỉnh.

Đứa trẻ có hệ điều khiển cũng biết làm nhiều việc, cũng ngoan, học giỏi, có trách nhiệm, nhưng bên trong không phải là một bộ máy tự vận hành, mà là một loạt "nút nhấn" được cài đặt sẵn và sẵn sàng “nhận tín hiệu” từ bên ngoài.

Nhìn từ ngoài, hai đứa trẻ có thể giống nhau. Nhưng bên trong là hai vũ trụ khác hẳn.

Khi chúng ta dạy con bằng dọa nạt, đòn roi, hay những đòn trừng phạt bằng cảm xúc như nếu không làm điều này, điều kia thì "mẹ không thương con nữa", hệ thần kinh của đứa trẻ sẽ trả giá nặng nề.

Theo lý thuyết đa phế vị (Polyvagal Theory) mà Stephen Porges phát triển, hệ thần kinh tự chủ của chúng ta liên tục quét môi trường để đánh giá an toàn hay nguy hiểm, một tiến trình gần như tự động gọi là cảm nhận an nguy. Khi trẻ cảm nhận nguy hiểm, cho dù là đe dọa thể chất hay đe dọa mất kết nối với người mình phụ thuộc, hệ thần kinh chuyển sang chế độ giao cảm để sẵn sàng chiến đấu hoặc chạy trốn. Nếu mối đe dọa quá lớn và trẻ không thể chống cự cũng không thể chạy thoát, hệ thần kinh trượt sâu hơn vào chế độ đóng băng và khuất phục.

Không chỉ vậy, những trải nghiệm này không hề hình thành ở trẻ bài học đạo đức nào, mà sẽ điều kiện hóa những phản xạ kiểu "khi người quan trọng nhất đời mình tỏ ra lạnh lẽo hay giận dữ, mình phải làm bất cứ điều gì để được kết nối lại". Phản xạ này lặp lại hàng ngàn lần qua tuổi thơ sẽ trở thành một lối mòn thần kinh hoạt động trong vô thức. Đó chính là một nút điều khiển, nhiều nút sẽ tạo thành hệ điều khiển, không phải hệ điều hành.

Không phải cha mẹ nào cũng dùng đòn roi. Nhiều cha mẹ tinh tế hơn nhiều, và chính vì vậy những “nút điều khiển” họ cài vào con còn khó tháo gỡ hơn.

Có những câu nói nghe chí lý và rất có trách nhiệm mà cha mẹ thường nói như "con là anh cả, con phải làm gương"; "nhà mình chỉ trông vào con thôi đấy"; "ba mẹ già rồi, còn lại trông cả vào con"; "con không học là phụ công ba mẹ"... Mỗi câu mang tính điều kiện như vậy là một sợi dây vô hình buộc vào phần trách nhiệm, phần đạo hiếu, phần tình thương trong con. Nhưng cái giá là đứa trẻ phải học cách xem nhẹ nhu cầu chính đáng của bản thân. Con học được rằng mong muốn của riêng nó là ích kỷ, là không đáng kể, là thứ phải hy sinh.

Carl Rogers, nhà tâm lý học nhân bản, gọi hiện tượng này là sự hình thành các "điều kiện của giá trị bản thân". Đứa trẻ dần dần nhập tâm một thông điệp ngầm: mình chỉ có giá trị, chỉ đáng được yêu thương khi đáp ứng một số điều kiện. Dần dần, nó mất dần khả năng lắng nghe tiếng nói từ bên trong, nó mất khả năng biết được mình thực sự cảm thấy gì, muốn gì, cần gì…

Những “nút điều khiển” ấy không hề biến mất khi đứa trẻ lớn lên. Chúng được mỗi người mang theo vào đời, và trở thành những “móc câu” mà cuộc đời, hoàn cảnh... có thể lợi dụng vào để giật dây.

Một chàng trai trong độ tuổi 30 tham vấn với tôi, anh làm kế toán trưởng của một công ty lớn. Anh kể "Không hiểu sao mỗi lần sếp tỏ ra không hài lòng, em lại cảm thấy như bầu trời sập xuống. Em làm mọi thứ để lấy lòng sếp, kể cả những việc trái với giá trị của em". Quay về thời ấu thơ, anh kể, hồi 5 tuổi, anh đã từng đứng chết lặng trước ánh mắt lạnh lùng của người cha, mỗi khi anh không đạt kỳ vọng.

Chuyển từ hệ điều khiển sang hệ điều hành không phải chuyện một sớm một chiều, càng không phải là một kỹ thuật. Trước tiên, cha mẹ cần chuyển hóa.

Điều đầu tiên là cha mẹ nhận ra mình đang cài đặt điều gì trong nội tâm con.

Điều thứ hai là học cách đặt giới hạn mà không cần đến sợ hãi. Trẻ con cần giới hạn, điều này là tất nhiên. Nhưng giới hạn hợp lý tự nhiên dựa trên hệ quả thực tế khác hẳn với giới hạn áp đặt qua sự mặc cả bằng tình cảm của cha mẹ.

Ví dụ, con không ăn sáng thì con sẽ đói vào giờ ra chơi, đó là hệ quả tự nhiên, con học được mối liên hệ giữa hành động và kết quả. Còn nếu không ăn sáng thì "mẹ không thương con nữa" không phải là giới hạn, đó là "tống tiền" tình cảm, con sẽ học được rằng tình yêu có thể bị dùng để khống chế người khác.

Điều thứ ba, và có lẽ khó nhất, là tin vào khả năng tự điều chỉnh của con. Khi ta không vội can thiệp, không vội sửa sai, không vội cứu con khỏi mọi khó khăn nhỏ, ta đang cho con cơ hội phát triển năng lực tự nhận thức và tự chịu trách nhiệm. Cây nào quả đó, hoa quả ra theo mùa. Đứa trẻ cần thời gian, không gian, và niềm tin của cha mẹ để nội lực tự nảy nở từ bên trong. Nội lực không thể được cài đặt từ bên ngoài, nó chỉ có thể được nuôi dưỡng để tự lớn lên bên trong trẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên