Giá xác ve sầu tại Gia Lai bất ngờ tăng vọt lên gần 2 triệu đồng/kg, biến những cánh rừng và rẫy cà phê thành nơi săn “lộc trời” của nhiều người dân địa phương.
Từ chiều tối đến đêm khuya, không ít gia đình mang theo bao tải, đèn pin tỏa đi khắp các khu rẫy để tìm nhặt những lớp xác ve bám trên thân cây đem bán cho thương lái.
Đáng chú ý những chiếc xác ve nhỏ bé lại mang về nguồn thu đáng kể cho gia đình anh Sức trú tại xã Ayun, Gia Lai. Cụ thể vào mùa ve lột xác, anh cùng vợ con tranh thủ vào rừng, rẫy cà phê nhặt xác ve để bán.
“Ngày ít thì được vài lạng, hôm nhiều gần 1kg. Loại xác ve to được thương lái mua gần 2 triệu đồng/kg, còn loại nhỏ khoảng 600.000 đồng/kg”, anh Sức cho biết.
Theo người dân địa phương, cơn sốt thu mua xác ve sầu đã rộ lên khoảng 3 năm nay. Mỗi khi bước vào mùa ve lột xác, thương lái từ nhiều nơi lại đổ về thu gom với giá cao, khiến nhiều người tranh thủ vào rừng tìm kiếm để tăng thu nhập.
Tại các điểm thu mua, xác ve sầu được phân loại theo kích cỡ rồi đóng bao chuyển ra các tỉnh phía Bắc tiêu thụ. Một số đầu mối còn ứng tiền trước để giữ nguồn hàng ổn định.
Chị N.T.T.T., một đầu mối thu mua ở xã Ayun, cho biết mỗi ngày gom được vài chục kg xác ve sầu từ người dân quanh vùng mang đến bán.
“Chúng tôi chỉ thu mua rồi gửi cho đầu mối ngoài Bắc. Nghe nói xác ve sầu được dùng làm dược liệu nhưng cụ thể ra sao thì tôi cũng không rõ”, chị nói.
Theo ông Phạm Minh Châu, Chủ tịch UBND xã Ia Khươl, Gia Lai, thời gian gần đây địa phương ghi nhận nhiều người dân đổ vào rừng, rẫy để nhặt xác ve sầu bán cho thương lái. Chính quyền đang rà soát các quy định liên quan nhằm có hướng tuyên truyền, quản lý phù hợp trước cơn “sốt” thu mua tự phát này.
Trong khi đó, ông Nguyễn Thành Vĩnh, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Mang Yang, cho biết hiện chưa có quy định cấm việc nhặt xác ve sầu do hoạt động này không tác động trực tiếp đến tài nguyên rừng. Tuy nhiên, ngành kiểm lâm lo ngại việc nhiều người vào rừng trong mùa khô có thể làm gia tăng nguy cơ cháy rừng.
“Chúng tôi đã đề nghị các địa phương tăng cường tuyên truyền, nhắc nhở người dân nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy khi đi nhặt xác ve sầu”, ông Vĩnh nói.
Thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Vũ Long, Trưởng phòng Đào tạo Nghiên cứu khoa học Chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Nội cho biết “thuyền thoái” (hay thiền thoái, thiền y) chính là lớp xác ve sầu sau khi lột xác. Dược liệu này thường được thu hái vào mùa hè, làm sạch rồi phơi hoặc sấy khô để sử dụng trong nhiều bài thuốc Đông y.
Theo y học cổ truyền, thuyền thoái có vị ngọt, mặn, tính hàn, quy vào kinh phế và can với nhiều công dụng như:
Hỗ trợ sơ tán phong nhiệt Giảm đau họng, khàn tiếng Thanh nhiệt, giảm ngứa ngoài da Hỗ trợ điều trị mề đay, nổi ban Giảm ho khan, mắt đỏ Hỗ trợ cắt co giật, kinh phong ở trẻ nhỏ
Bác sĩ Long cho biết, trong thực tế điều trị, thuyền thoái thường được phối hợp với nhiều dược liệu khác như bạc hà, cát cánh, liên kiều, kim ngân hoa hay cúc hoa để tăng hiệu quả.
Một số bài thuốc dân gian hiện vẫn sử dụng xác ve sầu khá phổ biến:
Đau họng, khàn tiếng: phối hợp thuyền thoái với bạc hà, cát cánh, cam thảo để sắc uống
Mề đay, ngứa ngoài da: kết hợp cùng kinh giới, phòng phong, kim ngân hoa nhằm hỗ trợ thanh nhiệt, giảm ngứa
Trong khi đó, Tiến sĩ, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam, cho biết nhiều nghiên cứu hiện đại phát hiện xác ve sầu chứa chitin, protein, axit amin, khoáng chất và nhiều hoạt chất sinh học.
Một số nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận thuyền thoái có khả năng:
– Chống viêm, chống dị ứng
– Điều hòa miễn dịch
– Hỗ trợ an thần, chống co giật
– Bảo vệ tế bào thần kinh
– Chống oxy hóa nhờ chứa nhiều vi khoáng như canxi, magie, phốt pho
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng bằng chứng lâm sàng hiện đại về hiệu quả và độ an toàn của thuyền thoái vẫn còn hạn chế, cần thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu trước khi ứng dụng rộng rãi.
Theo khuyến cáo, liều dùng thông thường của thuyền thoái là 3-6g/ngày đối với người lớn, dùng dưới dạng sắc uống hoặc hoàn tán. Trẻ em cần dùng liều thấp hơn và phải có chỉ định của thầy thuốc.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo người có tỳ vị hư hàn, tiêu chảy kéo dài, phụ nữ mang thai hoặc người dị ứng với côn trùng không nên tự ý sử dụng. Dược liệu phải được bảo quản sạch, khô, không nấm mốc và không lẫn tạp chất.
Những ngày gần cuối tháng 6, Munich (Đức) cùng châu Âu trải qua đợt nắng nóng gay gắt. Cuộc sống của mẹ con chị Thuỳ Linh (quê TPHCM) vẫn trôi qua bình thường.
Sang Đức định cư hơn 10 năm, gia đình chị Linh chưa bao giờ dùng điều hoà.
Nơi người phụ nữ sinh sống là một toà chung cư cao 3 tầng với gần 50 căn hộ. Hàng xóm cũng không lắp điều hoà.
Nguyên nhân chính khiến nhiều gia đình ở đây không lắp máy lạnh do cách thiết kế độc đáo của căn hộ.
Tường nhà chị Linh được làm dày 30-40cm, đảm bảo không gian mát vào mùa hè và ấm áp suốt mùa đông lạnh giá.
"Trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm, nhiệt độ trong nhà dao động quanh ngưỡng 25-27 độ C. Cả nhà chỉ cần một chiếc quạt nhỏ đã đủ làm mát", chị bày tỏ.
Trong khi đó, tại Anh, tỷ lệ hộ gia đình có điều hoà ở mức 30%. Nhiều căn hộ được xây từ xưa, không có vị trí để lắp máy lạnh.
Định cư ở London đã hơn 5 năm, vợ chồng chị Hạnh (quê Hà Nội) không trang bị điều hoà trong căn hộ.
"Số lượng nhà hơn 120 năm tuổi ở Anh chiếm 17%. Đa số các căn nhà xây trong giai đoạn 1950-1980. Những không gian kiểu này không có chỗ để lắp điều hoà", chị cho hay.
Ở quốc gia này, số ngày nắng nóng không nhiều. Buổi tối nhiệt độ hạ nhanh, có gió mát nên bầu không khí dễ chịu.
"Trời nắng nóng đỉnh điểm 3-4 ngày, sau đó nhiệt độ hạ thấp còn 18-20 độ C. Vì vậy, người dân không nghĩ đến chuyện mua điều hoà", chị Hạnh chia sẻ.
Chi phí lắp đặt đắt đỏ và giá điều hoà ở mức cao là yếu tố khiến các gia đình cân nhắc khi sử dụng món đồ gia dụng này.
Tại Đức, tiền công lắp đặt điều hoà khoảng 100 Euro/tiếng (3 triệu đồng). Nếu tường dày, thời gian khoan kéo dài, chi phí nhân công có thể lên đến 1.000 Euro (30 triệu đồng).
"Ở Anh, giá điều hoà rẻ ở mức 15-16 triệu đồng/chiếc. Những loại máy lạnh đắt tiền có giá 9.000 Euro (270 triệu đồng) cộng thêm tiền công lắp đặt nữa, tổng chi phí có thể lên đến cả trăm triệu đồng ", chị Hạnh nói thêm.
Lắp điều hoà phải xin phép
Theo tìm hiểu của phóng viên Dân trí, tại nhiều nước châu Âu, khi lắp điều hoà, người dân phải xin phép cơ quan chức năng.
Anh Andre Souppaya - một Việt kiều đang sinh sống tại Pháp - cho biết, nhiều gia đình ở quốc gia này không có điều hoà.
Thông thường, người Pháp thích lắp thiết bị có chức năng điều hoà kết hợp máy sưởi nên mức giá có thể lên đến 5.000 Euro (hơn 150 triệu đồng). Đây là con số không nhỏ với nhiều gia đình.
"Gia đình tôi có 1 chiếc điều hoà, chỉ sử dụng vào những ngày mức nhiệt hơn 30 độ C. Tại các tỉnh miền Bắc nước Pháp, các hộ dân quen dùng quạt điện suốt nhiều thập kỷ qua", anh cho biết.
Theo anh Andre, thủ tục xin phép lắp đặt điều hòa tại các thành phố lớn không đơn giản. Tại một số tuyến đường trung tâm ở Paris, việc lắp điều hoà không dễ dàng do quy định bảo tồn kiến trúc cổ kính của thành phố.
Ở các vùng ngoại ô hoặc nông thôn, thủ tục linh hoạt hơn. Người dân có thể lắp đặt điều hòa mà không cần xin phép, miễn là thiết bị không làm ảnh hưởng hàng xóm.
Trong khi đó, chị Thuỳ Linh (sống ở Đức) cho biết, trước khi lắp điều hoà, gia đình phải thông báo và được ban quản lý chung cư chấp thuận.
"Nếu cục nóng điều hoà phát ra tiếng ồn, ảnh hưởng cuộc sống của hàng xóm, chủ nhà có thể bị phạt", người phụ nữ nói.
Người Pháp nhảy xuống sông tắm vì không có điều hoà?
Những ngày qua, trên mạng xã hội lan truyền nhiều hình ảnh người dân Paris đổ xô đi bơi ở sông. Một số nhà sáng tạo viết, do nhiều gia đình không lắp điều hòa nên họ tìm đến sông để giải nhiệt.
Tuy nhiên, anh Andre cho rằng cách lý giải này chưa đúng.
Theo đó, mùa hè ở châu Âu khá ngắn, số ngày nắng đẹp trong năm không nhiều. Người dân thường tận dụng thời tiết thuận lợi để ra ngoài vui chơi, đi dạo, gặp gỡ bạn bè.
"Nhiều bạn trẻ tắm sông vì hiếu kỳ và hoà chung vào bầu không khí vui vẻ. Mỗi khi thời tiết đẹp, mọi người thích đổ ra công viên, bờ sông hoặc các không gian công cộng để thư giãn", anh Andre chia sẻ.
Ông Brian Motherway, người đứng đầu Văn phòng Hiệu quả Năng lượng và Chuyển dịch Toàn diện tại Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cho biết: "Tại châu Âu, chúng tôi đơn giản là không có truyền thống dùng điều hòa bởi vì cho đến thời gian tương đối gần đây, nó chưa phải là một nhu cầu lớn".
Điều này có nghĩa là điều hòa nhiệt độ theo truyền thống được coi là một thứ xa xỉ hơn là một nhu cầu thiết yếu, đặc biệt là khi việc lắp đặt và vận hành nó có thể rất tốn kém. Chi phí năng lượng ở nhiều nước châu Âu cao hơn ở Mỹ, trong khi thu nhập có xu hướng thấp hơn.
Chi phí để chạy một điều hòa có thể vẫn vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân châu Âu.
Tại Paris (Pháp), nhiệt độ kỷ lục đo được trong tháng 6 là 40,9 độ C. Ít nhất 48 người ở nước này tử vong do đuối nước từ khi đợt nắng nóng bắt đầu. Hai trẻ nhỏ qua đời do bị bỏ trên ô tô giữa nắng nóng.
Ở Tây Ban Nha, 2 người cao tuổi tử vong do say nắng sau nhiều ngày nhiệt độ vượt quá 40 độ C.
Bộ Y tế Italia đặt 16 thành phố - bao gồm Florence, Milan, Rome, Turin và Verona - vào tình trạng cảnh báo về nắng nóng.
Axyl, con trai út trong gia đình có 4 người con của vợ chồng Jessica, 34 tuổi và Jade, 43 tuổi. Ba người anh chị của bé đều phát triển theo biểu đồ tiêu chuẩn.
Cô Jessica cho biết từ khi còn trong bụng mẹ, Axyl đã đạp rất mạnh khiến có thời điểm chị phải sử dụng xe lăn vì không thể tự đi lại.
Tốc độ phát triển của Axyl khiến hầu hết vật dụng dành cho trẻ em nhanh chóng trở nên chật chội. Gia đình phải đặt làm riêng một chiếc nôi kích thước bằng cũi mini. Cậu bé không thể ngồi vừa xe đẩy gấp gọn, không dùng được ghế ăn dành cho trẻ em tại các nhà hàng.
Tốc độ phát triển của bé vượt xa biểu đồ tiêu chuẩn thông thường, nhanh gấp khoảng 4 đến 5 lần về mặt thời gian.
Hiện gia đình chưa tìm được giải pháp thay thế khi ghế ngồi ôtô cũng sắp không còn phù hợp. Việc di chuyển Axyl gặp khó khăn bởi ông ngoại và mẹ không thể tự đưa bé đi dạo. Mỗi lần thắt dây an toàn hoặc bế Axyl lên xuống xe đẩy, gia đình đều cần hai người phối hợp.
Trong 8 tháng đầu đời, bố mẹ đã chi 5.000 USD để mua quần áo và đồ dùng cho Axyl. Do bé lớn quá nhanh, nhiều bộ quần áo chưa kịp tháo nhãn đã không còn mặc vừa. Dù chưa biết bò, Axyl không có đôi giày trẻ em nào vừa vì bàn chân quá bè, hiện phải mặc quần áo của trẻ 5 tuổi.
"Mọi người hỏi tôi làm thế nào để bế con. Tôi chỉ biết cố hết sức", Jessica nói.
Ngoại hình của Axyl thu hút sự chú ý, khiến Jessica liên tục bị người lạ giữ lại hỏi chuyện mỗi khi ra ngoài. Nhân viên tại trung tâm thương mại cũng quen mặt vì cứ hai tuần Jessica lại đi mua quần áo mới. Khi ở cạnh con mỗi ngày, cô không nhận thấy sự thay đổi rõ rệt. Tuy nhiên, khi xem lại ảnh trong điện thoại, cô nhận thấy con như đã lớn thêm vài tháng chỉ sau ba tuần.
Trên mạng xã hội, nhiều người suy đoán cậu bé mắc rối loạn chuyển hóa hoặc bị ép ăn. Bác sĩ nhi khoa phủ nhận những tin đồn này bởi họ theo dõi sức khỏe định kỳ 8 tuần một lần cho Axyl và xác nhận bé không mắc vấn đề bệnh lý. Hiện mỗi ngày Axyl uống khoảng 1,1 lít sữa công thức và ăn hai hũ thức ăn dặm.
"Với gia đình, Axyl không phải em bé khổng lồ trên mạng mà đơn giản là con trai của chúng tôi", Jessica nói. Gia đình coi việc chia sẻ hành trình phát triển của Axyl là cơ hội để công chúng hiểu hơn về những trẻ có tốc độ phát triển khác biệt.
Những ngày này niềm vui đang ngập tràn trong gia đình chị N.T.H. (36 tuổi, Hà Nội). Sau hành trình hơn một thập kỷ kiên trì điều trị và theo dõi bệnh viêm gan B mạn tính, cả chị và con gái đều đã đạt trạng thái khỏi chức năng viêm gan B (functional cure), kết quả điều trị mà người bệnh và các bác sĩ luôn mong đợi.
Ít ai biết rằng để có được ngày hôm nay hai mẹ con đã trải qua quãng thời gian dài đầy lo lắng, kiên trì và không ít thử thách.
Chị H. cho biết bản thân không biết mình nhiễm virus viêm gan B từ khi nào, trong suốt thời gian mang thai và sinh con, chị chưa từng được phát hiện mắc bệnh. Chính vì vậy con gái chị là cháu N.H.L. đã không được tiêm huyết thanh kháng viêm gan B và vắc-xin phòng bệnh ngay sau sinh để ngăn ngừa lây truyền virus từ mẹ sang con.
Khoảng hai năm sau khi sinh con, chị H. thường xuyên rơi vào tình trạng mệt mỏi, ăn uống kém. Da và mắt cũng vàng hơn bình thường, lo lắng về sức khỏe chị đến bệnh viện kiểm tra.
Kết quả khiến chị không khỏi bàng hoàng, chị mắc viêm gan B mạn tính thể hoạt động, men gan tăng cao và cần điều trị ngay. Nỗi lo càng lớn hơn khi nhận thấy con gái cũng thường xuyên mệt mỏi, ăn uống kém. Chị đưa con đi khám và nhận được kết quả cháu đã nhiễm viêm gan B từ mẹ.
"Thời điểm đó tôi rất lo lắng khi biết cả hai mẹ con đều mắc bệnh. Tuy nhiên, được các bác sĩ tư vấn kỹ lưỡng, tôi hiểu rằng nếu điều trị đúng và theo dõi đều đặn thì vẫn có thể kiểm soát tốt bệnh", chị H. chia sẻ.
Ngay sau khi được chẩn đoán, hai mẹ con bắt đầu quá trình điều trị và theo dõi tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền - người trực tiếp điều trị đã hướng dẫn cụ thể việc sử dụng thuốc, lịch tái khám định kỳ cũng như nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị lâu dài.
Theo bác sĩ, người bệnh cần dùng thuốc đúng giờ, đủ liều và tuyệt đối không được tự ý ngừng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Ghi nhớ những lời dặn đó, chị H. duy trì việc uống thuốc đều đặn suốt nhiều năm. Với cháu L., việc sử dụng thuốc kháng virus từ khi mới 3 tuổi dần trở thành một phần quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày.
Không chỉ tuân thủ điều trị, hai mẹ con còn duy trì chế độ ăn uống khoa học, nghỉ ngơi hợp lý và vận động thường xuyên để bảo vệ sức khỏe gan. Sự kiên trì ấy đã mang lại những kết quả vượt ngoài mong đợi.
Sau 6 năm điều trị, cháu N.H.L. đạt khỏi chức năng viêm gan B. Kết quả xét nghiệm cho thấy HBsAg âm tính, cơ thể đã hình thành kháng thể bảo vệ với nồng độ anti-HBs khoảng 100 IU/ml và không còn phải sử dụng thuốc kháng virus.
Đối với chị H., sau 13 năm bền bỉ điều trị và theo dõi, kết quả xét nghiệm mới nhất cũng ghi nhận HBsAg âm tính, dù hiện chưa xuất hiện kháng thể bảo vệ. Đây được xem là dấu mốc đặc biệt quan trọng trong quá trình điều trị viêm gan B mạn tính.
Là người đồng hành cùng hai mẹ con suốt nhiều năm, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền không giấu được niềm vui khi chứng kiến kết quả điều trị tích cực.
"Khi bắt đầu điều trị, tình trạng bệnh của chị H. tương đối phức tạp với men gan tăng cao và virus hoạt động mạnh. Việc cả hai mẹ con đều đạt khỏi chức năng viêm gan B là kết quả rất đáng khích lệ.
Thật bất ngờ và hạnh phúc, sau 13 năm cả hai mẹ con chị đã cùng nhau cán đích. Đây là thành quả xứng đáng cho sự tuân thủ điều trị nghiêm túc, quan tâm sát sao đến sức khỏe bản thân và không hề nản lòng trước một phác đồ dài hạn, điều mà không phải người bệnh nào cũng có thể duy trì trong nhiều năm", bác sĩ Huyền chia sẻ.
Theo BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, hiện nay viêm gan B mạn tính là bệnh có thể được kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm, theo dõi thường xuyên và điều trị đúng chỉ định.
Nhiều người bệnh có thể đạt trạng thái khỏi chức năng viêm gan B, qua đó giảm đáng kể nguy cơ tiến triển thành xơ gan, ung thư gan và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Kết quả điều trị tích cực không chỉ mang ý nghĩa về mặt sức khỏe mà còn mở ra nhiều cơ hội trong tương lai cho cháu N.H.L.
Với kết quả HBsAg âm tính và cơ thể đã có kháng thể bảo vệ ở mức tốt, L. hoàn toàn đủ điều kiện sức khỏe để theo đuổi nhiều ngành nghề và định hướng nghề nghiệp vốn có những yêu cầu nhất định về sức khỏe gan mật.
