“Chủ tịch Tập Cận Bình nói một cách rất dứt khoát rằng ông ấy sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran. Ông ấy muốn thấy eo biển Hormuz được mở trở lại và nói rằng ‘nếu có thể giúp theo cách nào đó, tôi sẵn sàng giúp'”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm nay, sau cuộc gặp lãnh đạo Trung Quốc tại Bắc Kinh.
Trung Quốc có quan hệ mật thiết với Iran và cũng là khách hàng tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất của quốc gia Tây Á.
“Chủ tịch Tập muốn thấy một thỏa thuận được ký kết. Ông ấy thực sự mong muốn như vậy”, Tổng thống Trump nói thêm, đề cập thỏa thuận tiềm năng nhằm chấm dứt xung đột Trung Đông.
Trung Quốc chưa lên tiếng về phát biểu của Tổng thống Mỹ.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump cũng cho biết Trung Quốc đã đồng ý đặt hàng 200 máy bay Boeing. CEO Boeing Kelly Ortberg, thành viên đoàn tháp tùng Tổng thống Mỹ, trước đó bày tỏ hy vọng chính quyền Trump sẽ giúp hãng giành đơn đặt hàng lớn từ Trung Quốc.
Trước khi Tổng thống Mỹ lên đường thăm Trung Quốc, nhiều người dự đoán ông sẽ hối thúc Bắc Kinh gây áp lực lên Tehran để nước này chấp nhận thỏa thuận hòa bình và mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải trọng yếu đã gần như bị phong tỏa từ khi chiến sự bùng phát.
Trong thông cáo sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa lãnh đạo hai nước ở Bắc Kinh, Nhà Trắng cho biết Trung Quốc nhất trí rằng eo biển “phải được duy trì tình trạng mở cửa”. Bắc Kinh cũng phản đối quân sự hóa cũng như thu phí qua eo biển.
Trả lời phỏng vấn NBC News cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington không đề nghị Bắc Kinh giúp đỡ trong vấn đề với Tehran. “Chúng tôi đã nêu vấn đề này để làm rõ lập trường của mình và để họ hiểu, bởi điều đó là hợp lý. Chúng tôi sẽ thảo luận vì đây là vấn đề rất quan trọng”, ông nói.
"Trong đêm 28/5, rạng sáng 29/5, Nga tiếp tục tiến hành các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào mục tiêu dân sự và cơ sở hạ tầng ở Ukraine, gần biên giới sông với Romania", Bộ Quốc phòng Romania hôm nay thông báo.
"Một UAV trong số đó đã xâm nhập không phận Romania, được radar theo dõi đến khu vực phía nam của thành phố Galati trước khi rơi xuống mái của một tòa nhà chung cư, gây ra hỏa hoạn", thông báo có đoạn.
Lực lượng ứng phó khẩn cấp Romania cho biết ngọn lửa bùng phát trong một căn hộ ở tầng 10 sau khi UAV phát nổ. Hai người được điều trị tại hiện trường và 70 người đã được sơ tán.
Đám cháy đã được dập tắt, nhưng giới chức Romania cho biết sự cố đã làm hư hại 5 ôtô và gây ảnh hưởng tới hai cầu thang ở tòa nhà.
Bộ Quốc phòng Romania thông báo đã triển khai hai tiêm kích F-16 và một trực thăng để giám sát UAV Nga, thêm rằng phi công đã được phép bắn hạ mục tiêu.
Luật pháp Romania cho phép bắn hạ UAV trong thời bình nếu tài sản hoặc tính mạng người dân bị đe dọa, song nước này chưa làm vậy. Hiện chưa rõ tiêm kích F-16 Romania có khai hỏa về phía UAV xâm nhập không phận hay không.
Đài truyền hình nhà nước Romania TVR cùng ngày cho biết một UAV không mang thuốc nổ đã được tìm thấy ở gần xã Basesti tại hạt Maramures. Máy bay có sải cánh khoảng ba mét và giới chức đang điều tra nguồn gốc cũng như cách nó xuất hiện ở khu vực này.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Không phận Romania đã bị UAV xâm nhập hàng chục lần kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát hồi đầu năm 2022, song đây là lần đầu tiên UAV đánh trúng một tòa nhà dân sự, theo AFP.
Ngoài Romania, các nước thành viên NATO khác giáp biên giới với Nga hoặc Ukraine, trong đó có Latvia, Estonia và Ba Lan, cũng ngày càng chứng kiến nhiều hơn các vụ UAV của Kiev hoặc Moskva xâm nhập không phận.
Một tiêm kích F-16 NATO hôm 19/5 bắn hạ UAV Ukraine trên không phận Estonia. Bộ Ngoại giao Ukraine đã xin lỗi Estonia, cáo buộc biện pháp tác chiến điện tử của Nga đã khiến UAV Ukraine bị chuyển hướng về phía các quốc gia vùng Baltic.
Ảnh do vệ tinh Sentinel-1 của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chụp tuần trước và được Financial Times phân tích hôm 19/5 cho thấy một vệt loang lớn, nghi là dầu tràn ở phía tây nam đảo Kharg của Iran, cùng khoảng 20 tàu dầu cũ đang neo đậu gần hòn đảo. Số lượng tàu dầu ở khu vực đã tăng đáng kể, so với mức 6 chiếc cách đây một tháng.
"Hiện có khoảng 39 tàu dầu Iran tại vịnh Ba Tư, tăng so với 29 chiếc trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực ngày 13/4. Một lượng lớn trong số này đang ở gần đảo huyết mạch dầu mỏ Kharg", tổ chức United Against Nuclear Iran (UANI) nhận định.
Các trang theo dõi dữ liệu hàng hải dân sự không có dữ liệu về những tàu nói trên, do chúng không bật thiết bị nhận diện tự động. Vệ tinh Sentinel-1 phát hiện được vệt nghi dầu loang và các tàu quanh đảo Kharg nhờ sử dụng radar khẩu độ tổng hợp.
Ngoài ra, 13 tàu dầu đang neo đậu trên vịnh Oman, ngoài khơi cảng Chabahar của Iran, phía trong ranh giới phong tỏa do Mỹ đặt ra. Điều này cho thấy ảnh hưởng từ hoạt động chặn, đổ bộ, khám xét và bắt giữ các tàu Iran hoặc bị nghi chở hàng hóa của nước này.
Phần lớn dầu thô của Iran đang bị mắc kẹt, buộc nước này biến tàu chở dầu cũ thành bể chứa nổi. Công ty cung cấp dữ liệu và phân tích hàng hải Kpler ước tính hiện có 42 triệu thùng dầu Iran trên các tàu ở Trung Đông, tăng 65% so với trước khi xung đột bùng phát.
Antoine Halff, chuyên gia tại công ty dữ liệu năng lượng Kayrros, cho biết Iran đang tìm mọi cách lưu trữ dầu thô để tránh phải ngừng sản xuất. Lượng dầu chứa trong các bể trên bờ của Iran đã tăng lên khoảng 10 triệu thùng, nâng tổng lượng dự trữ lên khoảng 64% và nước này có thể duy trì khai thác thêm vài tuần nữa.
Kpler nhận định Iran còn nhiều tàu chở dầu rỗng trong vòng phong tỏa của Mỹ để biến thành bể chứa nổi, đủ sức trữ được thêm khoảng 24 triệu thùng dầu.
Công ty phân tích dữ liệu tình báo hàng hải Windward AI cho biết không có tàu dầu nào nhận hàng từ đảo Kharg ngày 6-14/5. Một vệt loang lớn nghi là dầu tràn có diện tích khoảng 65 km2 xuất hiện ở phía tây đảo Kharg, vệt này đã phân tách và di chuyển về khu vực phía nam, tây nam hòn đảo.
Tòa án bang Wiener Neustadt (Áo) ngày 28.5 tuyên phạt bị cáo Beran A (tên đầy đủ được giữ bí mật theo luật về quyền riêng tư ở nước này) 15 năm tù với nhiều tội danh, trong đó bao gồm âm mưu tấn công buổi hòa nhạc (concert) của ca sĩ nổi tiếng Taylor Swift hồi năm 2024, Reuters đưa tin.
Beran A bị bắt vào ngày 7.8.2024, chỉ một ngày trước khi diễn ra đêm diễn đầu tiên trong chuỗi 3 đêm concert của ca sĩ người Mỹ tại thủ đô Vienna (Áo). Cả 3 đêm diễn buộc phải hủy sau khi nghi phạm được cho là lên kế hoạch tấn công vào đêm nhạc. Người hâm mộ đã bày tỏ sự tiếc nuối lớn khi concert bị hủy. Bản thân ca sĩ Taylor Swift thời điểm đó cũng chia sẻ cảm giác “suy sụp” trước sự việc này.
Tại tòa, Beran A đã nhận tội đối với các cáo buộc liên quan đến âm mưu tấn công nói trên, nhóm tội danh có khung hình phạt lên đến 20 năm tù.
Cơ quan điều tra xác định Beran A đã cố gắng mua vũ khí trái phép, bao gồm một khẩu súng máy và lựu đạn cầm tay nhưng bất thành. Ngoài ra, y còn làm theo các hướng dẫn trong một video của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) để chế tạo một lượng nhỏ thuốc nổ Triacetone Triperoxide (TATP).
Cũng tại phiên tòa, Beran A còn bị cáo buộc đã cùng bạn học cũ âm mưu tự tiến hành các vụ tấn công hồi đầu năm 2024 tại nhiều thành phố khác nhau. Bị cáo cùng đồng phạm Arda K thừa nhận đã di chuyển tới các thành phố Dubai (Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất - UAE) và Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) để thực hiện âm mưu khủng bố nhưng sau đó lại từ bỏ ý định.
Beran A khai nhận từng đi khắp Dubai vào tháng 3.2024 để tìm kiếm nạn nhân nhằm thực hiện một vụ đâm dao, thế nhưng người này lại lên cơn hoảng loạn ngay khi định ra tay. Trở về Vienna, người này quyết tâm tiến hành một âm mưu táo tợn hơn và cuối cùng nhắm mục tiêu vào concert của Taylor Swift.
Bồi thẩm đoàn vẫn kết luận Beran A có tội đối với 13 trên tổng số 15 điểm buộc tội, trước khi tòa tuyên án 15 năm tù. Đồng phạm Arda K cũng bị kết tội với mọi cáo buộc và lãnh án 12 năm tù.
