Tỷ phú Elon Musk cùng hơn 12 CEO, lãnh đạo doanh nghiệp tháp tùng Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh ngày 14-15/5 để dự hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong đoàn còn có CEO Tim Cook của Apple và Jensen Huang (Nvidia). Phần lớn họ muốn tới đây để giải quyết các vấn đề với Bắc Kinh.
Trả lời báo chí khi rời Đại lễ đường Nhân dân, Musk cho biết ông muốn đạt được “nhiều điều tốt đẹp” tại Trung Quốc. Dù chịu sức ép lớn về giá và công nghệ từ đối thủ nội địa, Tesla và cá nhân Musk vẫn duy trì sức ảnh hưởng tại đây.
Kyle Chan – nhà nghiên cứu công nghệ Trung Quốc tại Viện Brookings cho rằng một phần nguyên nhân là các mối quan tâm của Musk phù hợp với ưu tiên của Bắc Kinh. “Nếu nhìn vào các ưu tiên công nghệ của Trung Quốc, rất nhiều thứ gần như trùng khớp với những gì Musk đang theo đuổi, từ xe điện, xe tự lái tới AI, robot hình người, vệ tinh”, Chan nói.
Ông cho biết công nghệ tự lái của Tesla hiện vẫn được coi là tiêu chuẩn của ngành này tại Trung Quốc.
Trong cuộc phỏng vấn với Reuters tháng trước, Chủ tịch hãng xe điện Chery Yin Tongyue nói rằng họ lấy cảm hứng từ Tesla và Toyota. Họ muốn kết hợp khả năng đổi mới của hãng xe điện Mỹ với nỗ lực theo đuổi chất lượng của nhà sản xuất ôtô Nhật Bản. Chery đang mở rộng hiện diện tại châu Âu.
Năm 2018, Tesla trở thành hãng xe nước ngoài đầu tiên được phép thành lập nhà máy sản xuất ôtô tại Trung Quốc mà không cần liên doanh với đối tác nội địa. Theo Hiệp hội Xe chở khách Trung Quốc, Tesla đã bán khoảng 626.000 chiếc tại nước này trong năm ngoái, trở thành hãng xe lớn thứ 5 tại đây tính theo doanh số xe điện và hybird (ôtô chạy điện và xăng). Còn theo số liệu của hãng xe điện Mỹ, Trung Quốc đóng góp khoảng 20% doanh thu cho hãng năm 2025.
Felipe Munoz – nhà phân tích kỳ cựu trong ngành ôtô – cho biết việc Tesla tập trung vào hiệu suất pin và phần mềm “là một trong những nguồn cảm hứng lớn nhất với nhiều hãng xe Trung Quốc”. Munoz tiết lộ trong đại dịch, khi các hãng xe truyền thống vật lộn với phong tỏa và thiếu chip, nhiều công ty Trung Quốc đã nghiên cứu xe Tesla và phát triển phiên bản riêng của mình.
Tuy nhiên, Bắc Kinh lại chỉ trích các mảng kinh doanh khác trong đế chế của Musk. Thế độc quyền gần như tuyệt đối của SpaceX ở lĩnh vực vệ tinh quỹ đạo thấp, cùng vai trò của Starlink trong xung đột Nga – Ukraine đã khiến Bắc Kinh lo ngại. Việc này thúc đẩy họ phát triển các giải pháp thay thế trong nước.
Dù mạng xã hội X bị cấm tại Trung Quốc, Musk vẫn có 2,3 triệu người theo dõi trên Weibo. Trong một số chuyến thăm trước đây, ông được truyền thông địa phương ca ngợi là “người tiên phong” và “thần tượng toàn cầu”. Ngay cả mẹ của Musk cũng trở thành người nổi tiếng tại Trung Quốc.
Người giàu nhất thế giới cũng rất quen thuộc với những thăng trầm khi kinh doanh tại Trung Quốc. Chuyến thăm tuần này diễn ra trong bối cảnh hãng xe điện Mỹ muốn mua 2,9 tỷ USD thiết bị sản xuất pin mặt trời từ các nhà cung cấp nước này. Tuy nhiên, kế hoạch này có thể trở nên phức tạp khi Bắc Kinh cân nhắc hạn chế xuất khẩu công nghệ tiên tiến nhất sang Washington.
Tesla cũng tìm kiếm sự chấp thuận từ giới chức Trung Quốc để mở rộng áp dụng phần mềm hỗ trợ lái Full Self-Driving (FSD).
Musk đến nay vẫn rất thận trọng khi kinh doanh tại Trung Quốc. Thị trường ôtô lớn nhất thế giới cùng chuỗi cung ứng khổng lồ của nước này đóng vai trò thiết yếu với đế chế kinh doanh của ông.
Năm 2021, hãng xe điện của tỷ phú Elon Musk bị buộc xin lỗi người tiêu dùng Trung Quốc vì không xử lý kịp thời khiếu nại của một khách hàng. Người này bất mãn đến mức trèo lên nóc một chiếc Tesla tại triển lãm ôtô Thượng Hải để phản đối cách công ty xử lý khiếu nại của cô về lỗi phanh. Hình ảnh này lan truyền mạnh trên mạng xã hội Trung Quốc, kéo theo chỉ trích từ truyền thông.
Cũng trong năm này, xe Tesla bị cấm vào các khu quân sự do lo ngại an ninh liên quan tới camera trên xe. Lệnh cấm chỉ được dỡ bỏ sau chuyến thăm Trung Quốc của Musk năm 2024 và hiệp hội xe hơi nước này xác nhận Tesla tuân thủ quy định dữ liệu.
Về dài hạn, mối đe dọa lớn nhất với sự nổi tiếng của Musk tại Trung Quốc có thể đến từ sự phát triển của ngành ôtô nội địa. Theo Chang Yan – nhà sáng lập blog xe điện nổi tiếng Supercharged trên Weibo, khi các công ty Trung Quốc bắt kịp hoặc thậm chí vượt qua đế chế công nghệ của Elon Musk, vị thế của tỷ phú này tại đây có thể sẽ dần suy giảm.
“Tuy nhiên, ông ấy vẫn là biểu tượng với ngành công nghệ Trung Quốc vì những gì đã đạt được”, Yan nhận định.
Elon Musk hiện là người giàu nhất thế giới với tài sản 827 tỷ USD, theo Forbes. Ngoài làm CEO hãng xe điện Tesla, ông còn điều hành nhiều công ty khác, từ SpaceX, The Boring Company đến Neuralink. Đầu năm nay, Musk sáp nhập SpaceX và xAI thành công ty tư nhân lớn nhất thế giới. Công ty này sau đó bí mật nộp đơn IPO tại Mỹ, với mức định giá tiềm năng hơn 1.750 tỷ USD.
Theo nhiều nhà vườn và thương lái tại khu vực Đồng Tháp, Vĩnh Long…, hiện giá sầu riêng Ri6 bán xô tại vườn chỉ khoảng 28.000 - 35.000 đồng/kg tùy loại, giảm khoảng 15.000 - 20.000 đồng so với mức tốt vài tuần trước và giảm mạnh so với mức giá trên 100.000 đồng/kg của tháng 2 - thời điểm mùa nghịch vụ.
Tương tự, dù giá không rớt mạnh như sầu riêng Ri6 nhưng giá sầu riêng Thái gần đây cũng giảm liên tục, hiện giá bán xô tại vườn chỉ 65.000 - 67.000 đồng/kg.
Khoảng 1,5-2 tháng tới, nhiều vùng tại khu vực Đông Nam Bộ sẽ vào vụ thu hoạch chính. Với tình trạng giá sầu riêng tại Tây Nam Bộ giảm mạnh thời gian qua, nhiều thương lái ra giá đặt cọc mua sầu riêng cũng giảm theo so với các năm. Điều này khiến nhiều nhà vườn lo lắng.
Theo nhiều doanh nghiệp, gần vào vụ thuận, sản lượng dần tăng là lý do chính khiến giá sầu riêng Ri6 giảm mạnh so với thời điểm nghịch vụ có sản lượng thấp của các tháng trước. Tuy vậy, so với các năm trước, giá thời điểm này cũng giảm chỉ còn phân nửa.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online ngày 26-4, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng có 2 yếu tố chính dẫn đến giá sầu riêng quay đầu giảm mạnh trong thời gian qua.
Thứ nhất, hàng miền Tây Nam Bộ đang vào chính vụ và đụng ngay mùa vụ của Thái Lan, khiến tổng nguồn cung đang tăng, kéo giá giảm.
Trong khi đó, Trung Quốc lại đang ưu tiên tiêu thụ sầu riêng Monthong của Thái Lan hơn là Ri6 của Việt Nam.
Thứ hai, thời gian qua một số lô hàng của Việt Nam vẫn còn tình trạng nhiễm cadimi và vàng O, đặc biệt Ri6 của Tây Nam Bộ, điều này dẫn đến hàng xuất khẩu bị ùn ứ, thương lái hạn chế thu mua, kéo giá giảm thêm.
Đồng quan điểm, một số doanh nghiệp cho biết tình trạng sầu riêng trong nước bị nhiễm cadimi và vàng O vẫn còn, trong khi quy mô phòng kiểm nghiệm lại chưa đủ đáp ứng nhu cầu, đặc biệt khi sầu riêng vào mùa thu hoạch rộ, điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu đi Trung Quốc.
Tuy vậy, với mùa vụ sầu riêng trải dài ở nhiều vùng miền, ông Nguyên cho rằng giá sầu riêng có thể sẽ tốt lên ở thời điểm miền Đông Nam Bộ, Tây Nguyên vào chính vụ (khoảng tháng 6 đến tháng 11, chủ yếu sầu riêng giống Thái), do thời điểm này nguồn hàng của Thái Lan ít đi.
Với mức giá kỳ vọng sẽ tốt hơn vào các tháng tới, thêm sản lượng năm nay được dự báo tăng do diện tích vào thu hoạch tăng mạnh, mục tiêu xuất khẩu sầu riêng đạt giá trị 4-4,5 tỉ USD trong năm nay vẫn có thể thực hiện được.
Chỉ trong vòng một tháng, hơn 407 tỷ USD tài sản của Elon Musk gần như "bốc hơi". Nguyên nhân không đến từ việc vị tỷ phú bán cổ phần hay doanh nghiệp gặp khủng hoảng mà chủ yếu do cổ phiếu SpaceX điều chỉnh mạnh sau giai đoạn "tăng nóng" hậu IPO.
Theo dữ liệu của Bloomberg, giá trị tài sản ròng của Musk hiện còn khoảng 913 tỷ USD, giảm hơn 407 tỷ USD so với mức đỉnh hơn 1.320 tỷ USD trước đó. Dù vậy, ông vẫn là người giàu nhất thế giới với khối tài sản lớn hơn tổng tài sản cộng lại của Larry Page, Sergey Brin và Jeff Bezos.
Cổ phiếu SpaceX từng đạt mức cao nhất 225 USD vào ngày 16/6 nhưng đến cuối tuần qua chỉ còn khoảng 145 USD, tương đương giảm hơn 35% chỉ trong một tháng. Đợt điều chỉnh diễn ra khi sự hưng phấn của nhà đầu tư sau IPO dần hạ nhiệt, kéo theo giá trị tài sản của Musk biến động mạnh do phần lớn tài sản của ông gắn với cổ phần tại các doanh nghiệp mình sở hữu.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây chủ yếu là mức sụt giảm trên sổ sách, phản ánh biến động giá cổ phiếu chứ chưa phải khoản lỗ hiện thực hóa. Giá trị tài sản của Musk hoàn toàn có thể phục hồi nếu cổ phiếu SpaceX lấy lại đà tăng.
Dù thế, giới phân tích vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về triển vọng của SpaceX. Theo dữ liệu tổng hợp của Benzinga, mức giá mục tiêu đồng thuận hiện vào khoảng 237 USD/cổ phiếu, cao hơn đáng kể so với thị giá hiện nay.
Một số tổ chức vẫn giữ quan điểm tích cực. Deutsche Bank đặt mục tiêu 255 USD/cổ phiếu, Macquarie dự báo 250 USD, còn Clear Street đưa ra mức 217 USD.
Ở chiều ngược lại, Morgan Stanley cảnh báo SpaceX có thể phải huy động tới 672 tỷ USD để hiện thực hóa các kế hoạch phát triển và cho rằng công ty khó tạo ra dòng tiền tự do dương trước năm 2035. Nhà đầu tư bán khống Jim Chanos cũng chỉ trích sự thiếu nhất quán trong đánh giá của Morgan Stanley khi vừa đưa ra cảnh báo về nhu cầu vốn rất lớn nhưng vẫn duy trì khuyến nghị mua cổ phiếu.
Dù vậy, không phải mọi nhà đầu tư đều bi quan. Nhiều tổ chức cho rằng đợt điều chỉnh hiện nay chủ yếu phản ánh quá trình thị trường định giá lại cổ phiếu sau IPO, trong khi triển vọng dài hạn vẫn phụ thuộc vào khả năng SpaceX hiện thực hóa các dự án đầu tư quy mô lớn trong lĩnh vực hàng không vũ trụ và hạ tầng AI. Nếu doanh nghiệp chứng minh được tốc độ tăng trưởng như kỳ vọng, áp lực lên giá cổ phiếu có thể chỉ mang tính ngắn hạn.
Sau giai đoạn hưng phấn hậu đưa cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), thị trường đang chuyển sang đánh giá SpaceX dựa trên hiệu quả kinh doanh và khả năng hiện thực hóa các kế hoạch đầu tư. Điều đó đồng nghĩa, tài sản của Elon Musk trong thời gian tới sẽ tiếp tục biến động cùng niềm tin của thị trường vào triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp.
Đã có những lo ngại từ một số nhà đầu tư cho rằng thị trường có thể rơi vào cú giảm sâu như năm 2022.
Tuy nhiên, với việc lấy lại mốc 1.700 điểm sau phiên 01-4, chỉ số VN-Index đã thu hẹp mức giảm từ đỉnh xuống còn khoảng 11%, qua đó tránh được kịch bản giảm hơn 20%.
Theo thống kê của Tuổi trẻ Online, mức giảm sâu nhất của VN-Index trong đợt điều chỉnh hiện tại mới đạt 17,28%, thấp hơn so với cú sốc thuế quan diễn ra vào tháng 4-2025.
Trong khi đó, nhìn lại năm 2022, VN-Index đã giảm tới gần 33% và là một trong những nhịp giảm lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tuy nhiên, rủi ro sẽ khó loại bỏ 100% khi thị trường vẫn đang ở vùng điều chỉnh trong 18 phiên liên tiếp, lâu hơn so với năm ngoái.
Về mặt thống kê, cần thu hẹp lại mức giảm xuống dưới 10%, tương đương VN-Index cần giao dịch trên 1.726 điểm. Khi đó, chỉ số mới ra khỏi khu vực điều chỉnh.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho biết tín hiệu ở nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ đã ghi nhận diễn biến tăng điểm tích cực hơn, phần nào xác nhận xu hướng hồi phục của thị trường.
Trong khi đó, nhóm vốn hóa lớn dù chưa tăng mạnh nhưng áp lực giảm đã suy yếu, giúp mặt bằng chung trở nên ổn định hơn.
Theo ông Minh, bối cảnh bên ngoài cũng đang hỗ trợ khi thị trường chứng khoán toàn cầu hồi phục và giá dầu có dấu hiệu hạ nhiệt, qua đó làm giảm áp lực tâm lý lên nhà đầu tư. Ông cho rằng đà tăng của giá hàng hóa thời gian qua chủ yếu đến từ cú sốc địa chính trị tại Trung Đông, mang tính ngắn hạn hơn là xu hướng dài hạn.
"Khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, giá hàng hóa có thể bước vào nhịp điều chỉnh. Tuy nhiên, theo tính chu kỳ, giá hàng hóa nhiều khả năng sẽ ổn định trở lại trong quý II và có thể tăng trở lại vào nửa cuối năm, khi đà tăng trưởng của kinh tế toàn cầu cải thiện," ông Minh nhận định.
Liên quan đến các yếu tố vĩ mô trong nước, ông Minh cho rằng tỷ giá và lãi suất vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ diễn biến giá dầu và sức mạnh của đồng USD. Tuy nhiên, điểm tích cực là áp lực lạm phát năm 2026 được đánh giá sẽ không lớn như giai đoạn 2022, do các yếu tố đầu vào như giá khí hiện vẫn ở mức thấp hơn so với giai đoạn 2022.
Trong khi đó, dòng tiền có thể quay trở lại ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền rút khỏi các kênh như vàng. Điều này giúp giảm áp lực chi phí vốn và hỗ trợ hệ thống tài chính ổn định hơn. Từ góc độ cá nhân, ông Minh cho biết xác suất thị trường tạo đáy là khoảng 50%.
Trong khi đó, quỹ ngoại Pyn Elite Fund lại có góc nhìn tích cực hơn. Theo quỹ này, thị trường chứng khoán Việt Nam trong 5 năm qua thường phục hồi khá nhanh sau các cú sốc, với điều kiện không xảy ra những rủi ro lớn mang tính hệ thống như khủng hoảng năng lượng kéo dài.
Thực tế, từ giai đoạn COVID-19, siết chặt tiền tệ đến cú sốc thuế quan năm 2025, thị trường đều ghi nhận mô hình giảm nhanh và hồi phục trong thời gian ngắn.
Ở nhịp điều chỉnh hiện tại, thị trường đã giảm khoảng 15% trong 3 tuần do tác động từ yếu tố địa chính trị và đang có dấu hiệu hồi phục. Tuy nhiên, theo Pyn Elite Fund, diễn biến của xung đột và rủi ro năng lượng vẫn là biến số quan trọng có thể ảnh hưởng đến tốc độ phục hồi.
Ngoài ra, câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục được xem là yếu tố hỗ trợ trung hạn. FTSE Russell dự kiến công bố kết quả rà soát vào đầu tháng 4, với kỳ vọng Việt Nam có thể được nâng hạng và chính thức gia nhập các chỉ số từ tháng 9-2026. Khi đó, dòng vốn ngoại quy mô lớn được kỳ vọng sẽ tham gia mạnh hơn vào thị trường.
