Bộ Tư pháp vừa công bố tài liệu thẩm định hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi). Dự thảo do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu hình sự, cho thời gian khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm, gây thiệt hại về kinh tế nhưng vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh; không tham nhũng; mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội cho địa phương, đất nước.
Đồng thời, bổ sung căn cứ được miễn trách nhiệm hình sự đối với người được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự mà đã đủ các điều kiện để được miễn.
Theo Bộ Công an, tạm hoãn truy cứu hình sự không phải xóa bỏ trách nhiệm hình sự mà là cơ chế tạm thời chưa truy cứu hoặc chưa tiếp tục truy cứu trong một thời hạn, điều kiện nhất định.
Về mặt nguyên tắc, đã có dấu hiệu tội phạm, có chủ thể phải chịu trách nhiệm hình sự, nhưng Nhà nước cho họ cơ hội khắc phục hậu quả, hợp tác với cơ quan chức năng, bồi thường thiệt hại, thu hồi tài sản hoặc đáp ứng các yêu cầu chính sách hình sự khác.
Quy định này sẽ tạo ra một tầng xử lý trung gian giữa “truy cứu ngay” và “miễn ngay”, qua đó tăng trách nhiệm khắc phục hậu quả, giảm hình sự hóa quá mức các rủi ro thiện chí trong phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh.
Bộ Công an cũng cho rằng, tạm hoãn truy cứu hình sự giúp tăng hiệu quả thu hồi tài sản, “cứu” các dự án, giảm đổ vỡ dây chuyền, nhất là với các vi phạm đầu tư, quản lý tài sản công mà hậu quả còn có thể khắc phục được.
Chính sách còn tháo gỡ tâm lý sợ sai, sợ bị hình sự hóa trong thực thi nhiệm vụ phát triển, khuyến khích cán bộ, doanh nghiệp dám làm vì lợi ích chung…
Đổi lại, việc quy định tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ gây những xáo trộn nhất định về bộ luật Hình sự và bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành; đòi hỏi cần phải giới hạn thật rõ các điều kiện áp dụng như “vì mục đích phát triển”, “mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội”, “không tham nhũng”…, tránh nguy cơ lạm dụng.
Xét tổng thể, Bộ Công an đánh giá đề xuất trên có nhiều ưu điểm, song chỉ nên áp dụng ở phạm vi hẹp, cần loại trừ với các tội tham nhũng, chức vụ vì vụ lợi; cố ý che giấu, làm giả hồ sơ; ưu tiên cho tội vô ý hoặc tội trong quản lý kinh tế mà thiệt hại còn khắc phục được.
Góp ý về nội dung trên, Viện KSND tối cao đề nghị bổ sung các nội dung quy định rõ về căn cứ, điều kiện, trường hợp theo tội danh, loại tội được áp dụng. Cùng đó là thẩm quyền, thời hạn tạm hoãn, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự khi tạm hoãn truy cứu hình sự…
Văn phòng Chủ tịch nước thì nêu quan điểm dự thảo thiết kế chưa thật sự chặt chẽ, nhất là đối với chế định “tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự”.
Đây không chỉ là một sửa đổi kỹ thuật, mà là một thay đổi lớn về cấu trúc chính sách hình sự, có tác động trực tiếp đến toàn bộ quá trình tố tụng. Nếu chưa xác định rõ phạm vi, điều kiện, thẩm quyền và cơ chế kiểm soát, việc đưa vào luật có thể dẫn đến áp dụng không thống nhất, thậm chí tạo ra rủi ro lạm dụng hoặc bỏ lọt tội phạm.
Do đó, cơ quan soạn thảo cần làm rõ và lượng hóa các tiêu chí cốt lõi, ví dụ như thế nào là “vì mục đích phát triển”, “vì lợi ích chung”, “không có yếu tố vụ lợi, tham nhũng”…; mức độ thiệt hại và khả năng khắc phục; điều kiện về thái độ hợp tác và trách nhiệm bồi thường.
Đồng thời, phải thiết kế rõ thời hạn tạm hoãn, cơ chế giám sát, hậu kiểm và hệ quả pháp lý nếu không đáp ứng điều kiện sau thời hạn.
Phản hồi các ý kiến, Bộ Công an tiếp thu ý kiến về việc cần tiếp tục làm rõ nội dung liên quan đến tạm hoãn truy cứu hình sự (căn cứ, thẩm quyền, loại tội danh…) và sẽ thể hiện đầy đủ trong hồ sơ dự án bộ luật. Hiện nay, hồ sơ chính sách mới chỉ dừng ở xác định định hướng lập pháp, luận chứng sự cần thiết, mục tiêu, giải pháp và đánh giá tác động của chính sách.
Cơ quan soạn thảo cũng sẽ thiết kế các quy định bảo đảm không để các đối tượng lợi dụng, không bỏ lọt tội phạm; việc triển khai quy định được minh bạch, công bằng.
Ngày 21.6, thông tin từ Công an TP.HCM, trong quá trình thực hiện cao điểm 45 ngày đêm tấn công, trấn áp tội phạm, lực lượng chức năng đã phát hiện và triệt xóa một tụ điểm đánh bạc bằng hình thức cá cược đá gà qua mạng.
Theo điều tra, khoảng 13 giờ 45 ngày 18.6, công an kiểm tra một quán cà phê trên địa bàn phường An Phú và bắt quả tang nhiều người đang cá cược đá gà thắng thua bằng tiền.
Các nghi phạm sử dụng điện thoại truy cập các kênh phát trực tiếp những trận đá gà từ khu vực Thomo (Campuchia), sau đó nhận kèo, thỏa thuận tỷ lệ cược, xác định thắng thua và thanh toán tiền ngay tại quán.
Tại hiện trường, công an đưa 22 người về trụ sở làm việc, thu giữ hơn 100 triệu đồng tiền mặt, 21 điện thoại di động, 1 máy tính bảng cùng nhiều dữ liệu điện tử phục vụ điều tra.
Lực lượng chức năng còn phát hiện 2 khẩu súng, 36 viên đạn và 1 dao tự chế
Đáng chú ý, lực lượng chức năng còn phát hiện 2 khẩu súng, 36 viên đạn và 1 dao tự chế. Nguồn gốc và mục đích tàng trữ số vũ khí này đang được tiếp tục làm rõ.
Bước đầu, cơ quan điều tra xác định một số người tham gia cá cược với số tiền đủ yếu tố cấu thành tội đánh bạc. Chủ quán cà phê bị cáo buộc biết việc các đối tượng tụ tập đánh bạc nhưng vẫn tạo điều kiện về địa điểm, mạng internet và các điều kiện cần thiết khác.
Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM đã tạm giữ Nguyễn Văn Thông (chủ quán cà phê) để điều tra về hành vi tổ chức đánh bạc. Sáu người khác gồm Nguyễn Văn Hiếu, Nguyễn Văn Thủy, Phạm Thanh Phong, Cao Văn Hiếu, Nguyễn Minh Tuấn và Bồ Tuấn Linh bị tạm giữ để điều tra về hành vi đánh bạc.
Công an TP.HCM đang tiếp tục mở rộng điều tra, xử lý những người liên quan và làm rõ trách nhiệm đối với số vũ khí thu giữ trong vụ việc.
Bộ Nội vụ đang trình Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hàng tháng do Bộ Nội vụ xây dựng. Dự kiến chính sách này có hiệu lực từ 1.7, cùng thời điểm điều chỉnh lương cơ sở.
Theo dự thảo, tất cả các nhóm thụ hưởng sẽ được tăng 8% trên mức đang nhận. Nhóm này gồm người hưởng lương hưu là cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, lực lượng vũ trang, người làm công tác cơ yếu; cán bộ cấp xã và người hoạt động không chuyên trách; người hưởng trợ cấp mất sức lao động; người hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; người hưởng trợ cấp tuất hàng tháng; cùng một số nhóm đang hưởng trợ cấp hàng tháng khác.
Như vậy, công thức tính lương hưu, trợ cấp khi dự kiến tăng 8% từ 1.7 tới đây sẽ như sau:
Mức lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng từ tháng từ 1.7 = mức lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng của tháng 6.2026 x 1,08.
Ví dụ 1: Người đang hưởng lương hưu mức trung bình 5 triệu đồng/tháng.
Lương hưu từ 1.7 tính theo công thức: 5 triệu đồng x 1,08 = 5,4 triệu đồng/tháng.
Như vậy, số tiền tăng thêm là 400.000 đồng. Số tiền này tương đương với chi phí tiền điện hoặc tiền gạo cả tháng của một hộ gia đình hưu trí nông thôn.
Ví dụ 2: Người đang hưởng lương hưu mức thấp: 3,2 triệu đồng/tháng.
Lương hưu từ 1.7 tính theo công thức: 3,2 triệu đồng x 1,08 = 3,456 triệu đồng/tháng.
Như vậy, số tiền tăng thêm là 256.000 đồng/tháng. Mức tăng này chỉ vừa đủ bù đắp sự tăng giá của các mặt hàng thiết yếu, khó có thể gọi là "cải thiện" đời sống.
Ví dụ 3: Nhóm có lương hưu ở mức cao trên 15 triệu đồng/tháng.
Lương hưu từ 1.7 tính theo công thức: 15 triệu đồng x 1,08 = 16,2 triệu đồng/tháng.
Như vậy, số tiền tăng thêm là 1,2 triệu đồng, gấp 3 lần so với nhóm trung bình và gấp gần 5 lần so với nhóm đang ở mức thấp.
Đáng chú ý, đối với người hưởng lương hưu, trợ cấp trước ngày 1.1.1995, Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh để đạt mức 3,8 triệu đồng/tháng.
Trường hợp đang hưởng dưới 3,5 triệu đồng sẽ được tăng thêm 300.000 đồng mỗi tháng.
Cụ thể cách tính mức lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng của nhóm đối tượng này như sau:
Mức lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng từ tháng 1.7 = mức lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng sau khi được điều chỉnh + 300.000 đồng/tháng.
Đối với những người sau khi thực hiện điều chỉnh hưởng lương hưu từ 3,5 triệu đồng đến dưới 3,8 triệu đồng sẽ được nâng lên đủ 3,8 triệu đồng.
Cách tính như sau:
Mức lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng từ tháng 1.7 = 3,8 triệu đồng/tháng.
Với phương án tăng 8% mức lương hưu, trợ cấp cho toàn bộ người hưởng, cơ quan soạn thảo dự tính kinh phí tăng thêm so với năm 2025 là 10.773 tỉ đồng. Trong đó, kinh phí tăng thêm đối với nguồn ngân sách nhà nước đảm bảo ước là 2.013 tỉ đồng; kinh phí tăng thêm đối với nguồn Quỹ BHXH đảm bảo ước là 8.760 tỉ đồng.
Theo cơ quan soạn thảo, mức điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được tính toán trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong năm 2026 và năm 2025; phù hợp với ngân sách nhà nước và quỹ BHXH.
Với phương án này, việc điều chỉnh mức tăng lương hưu thỏa đáng đối với đối tượng có mức lương hưu thấp và nghỉ hưu trước năm 1995 bảo đảm thu hẹp khoảng cách chênh lệch lương hưu giữa người nghỉ hưu ở các thời kỳ; đảm bảo tính kế thừa và thông lệ của những lần điều chỉnh trước đây; đảm bảo việc tổ chức triển khai thực hiện được thuận lợi.
Tại những móng nhà đổ nát hay lối đi cũ, người dân bản Đội 11, Mường Than, chỉ biết ôm di ảnh, lập bát hương tạm, khắc khoải chờ đợi từng phút, từng giây với hy vọng sớm tìm thấy người thân còn đang thất lạc giữa mênh mông bùn đất, gỗ đá.
Ngồi thẫn thờ trước bát hương tạm và di ảnh của mẹ đặt gọn trên nền nhà cũ, nơi chỉ còn là một khoảng trống rộng chưa đầy chiếc chiếu, chị Phạm Thị Thảo (43 tuổi) vẫn chưa thể tin vào sự thật. Mẹ chị, bà M., là một trong những nạn nhân mất tích trong trận lũ dữ.
Chị Thảo cho biết, sáng hôm xảy ra sự việc, qua mạng xã hội, chị thấy người dân phát trực tiếp cảnh nước lũ dâng cao tại khu vực nhà mẹ. Linh cảm chẳng lành, chị liền gọi điện cho mẹ nhưng đầu dây bên kia không có hồi âm.
Chị lập tức gọi điện cho chị gái rồi hai người cùng lao sang nhà mẹ. Do dọc đường bị sạt lở, tắc nghẽn, phải đến 10 giờ sáng chị mới tới được nhà mẹ. Trước mắt chị là khung cảnh tan hoang và chị cũng không còn thấy mẹ đâu nữa.
"Khi đến nơi, nhà cửa, ruộng vườn đã bị san phẳng hết. Tôi chạy ngược chạy xuôi đi tìm mẹ nhưng chẳng thấy mẹ đâu nữa...", chị Thảo nghẹn ngào.
Bà M. có 3 người con gái, chị Thảo là con thứ hai, lấy chồng cách nhà mẹ khoảng 30 km. Thường ngày, bà hay sang nhà chị Thảo để đỡ đần chăm sóc các cháu. Mấy ngày gần đây, do có việc riêng nên bà mới về bản Đội 11, nào ngờ đó lại là lần cuối cùng hai mẹ con được ở bên nhau. Lúc lũ quét ập đến, bà M. đang ở nhà hàng xóm chơi, bà không kịp chạy cùng mọi người vì lũ ập tới quá bất ngờ.
Sau 3 ngày mất tích, hy vọng tìm thấy bà M. sống sót cứ lùi dần theo thời gian. Người thân đã lập ban thờ tạm ngay trên nền đất cũ để cầu mong bà sớm được tìm thấy. Chị Thảo xót xa: "Mong từng giờ, từng phút để tìm thấy mẹ. Ai có thông tin gì xin báo cho gia đình, mong các cơ quan chức năng sớm tìm được mẹ tôi".
Trận lũ quét cũng mang nỗi đau tột cùng đến gia đình anh Nguyễn Thanh Hải (35 tuổi). Cơn lũ dữ đã cuốn phăng toàn bộ tổ ấm, mang theo cả vợ và hai đứa con của anh. Giữa dòng nước xiết, anh Hải may mắn được cứu sống tại vị trí cách nhà 200 m.
Thi thể của chị P.T.L (vợ anh Hải) và con trai P.X.T được tìm thấy sau đó. Thế nhưng, con gái lớn của anh là cháu P.B.C vẫn đang ở đâu đó giữa suối rừng lạnh lẽo. Gia đình, người thân anh Hải vẫn túc trực bên bờ sông, dõi theo từng vết chân của lực lượng cứu hộ tìm kiếm các nạn nhân mất tích.
Chị Nga (36 tuổi, chị họ anh Hải) ôm chặt di ảnh đứa cháu nhỏ vào lòng, khóc nghẹn bên mấy nén hương cắm vội: "Suốt 3 ngày rồi cháu ơi, ở ngoài đó lạnh lắm, về nhà với mọi người đi cháu ơi!".
Theo người thân anh Hải, vợ chồng anh lam lũ, vất vả bao năm mới tích cóp được một khoản tiền để trong két sắt, dự định chuẩn bị xây ngôi nhà mới khang trang hơn. Lũ dữ tràn về đã cướp đi tất cả. Chiếc két sắt sau đó được người ta tìm thấy dưới hạ lưu nhưng đã trống rỗng, toàn bộ số tiền, của cải tích cóp đã mất.
"Nó bảo chuẩn bị đem gửi ngân hàng mà chưa kịp đi, giờ mất hết rồi, chẳng còn lại gì nữa cả", một người thân của anh Hải gạt nước mắt chia sẻ.
