Bộ Tư pháp vừa công bố tài liệu thẩm định hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi). Dự thảo do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu hình sự, cho thời gian khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm, gây thiệt hại về kinh tế nhưng vì mục đích phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh; không tham nhũng; mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội cho địa phương, đất nước.
Đồng thời, bổ sung căn cứ được miễn trách nhiệm hình sự đối với người được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự mà đã đủ các điều kiện để được miễn.
Theo Bộ Công an, tạm hoãn truy cứu hình sự không phải xóa bỏ trách nhiệm hình sự mà là cơ chế tạm thời chưa truy cứu hoặc chưa tiếp tục truy cứu trong một thời hạn, điều kiện nhất định.
Về mặt nguyên tắc, đã có dấu hiệu tội phạm, có chủ thể phải chịu trách nhiệm hình sự, nhưng Nhà nước cho họ cơ hội khắc phục hậu quả, hợp tác với cơ quan chức năng, bồi thường thiệt hại, thu hồi tài sản hoặc đáp ứng các yêu cầu chính sách hình sự khác.
Quy định này sẽ tạo ra một tầng xử lý trung gian giữa “truy cứu ngay” và “miễn ngay”, qua đó tăng trách nhiệm khắc phục hậu quả, giảm hình sự hóa quá mức các rủi ro thiện chí trong phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh.
Bộ Công an cũng cho rằng, tạm hoãn truy cứu hình sự giúp tăng hiệu quả thu hồi tài sản, “cứu” các dự án, giảm đổ vỡ dây chuyền, nhất là với các vi phạm đầu tư, quản lý tài sản công mà hậu quả còn có thể khắc phục được.
Chính sách còn tháo gỡ tâm lý sợ sai, sợ bị hình sự hóa trong thực thi nhiệm vụ phát triển, khuyến khích cán bộ, doanh nghiệp dám làm vì lợi ích chung…
Đổi lại, việc quy định tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ gây những xáo trộn nhất định về bộ luật Hình sự và bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành; đòi hỏi cần phải giới hạn thật rõ các điều kiện áp dụng như “vì mục đích phát triển”, “mang lại hiệu quả kinh tế – xã hội”, “không tham nhũng”…, tránh nguy cơ lạm dụng.
Xét tổng thể, Bộ Công an đánh giá đề xuất trên có nhiều ưu điểm, song chỉ nên áp dụng ở phạm vi hẹp, cần loại trừ với các tội tham nhũng, chức vụ vì vụ lợi; cố ý che giấu, làm giả hồ sơ; ưu tiên cho tội vô ý hoặc tội trong quản lý kinh tế mà thiệt hại còn khắc phục được.
Góp ý về nội dung trên, Viện KSND tối cao đề nghị bổ sung các nội dung quy định rõ về căn cứ, điều kiện, trường hợp theo tội danh, loại tội được áp dụng. Cùng đó là thẩm quyền, thời hạn tạm hoãn, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự khi tạm hoãn truy cứu hình sự…
Văn phòng Chủ tịch nước thì nêu quan điểm dự thảo thiết kế chưa thật sự chặt chẽ, nhất là đối với chế định “tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự”.
Đây không chỉ là một sửa đổi kỹ thuật, mà là một thay đổi lớn về cấu trúc chính sách hình sự, có tác động trực tiếp đến toàn bộ quá trình tố tụng. Nếu chưa xác định rõ phạm vi, điều kiện, thẩm quyền và cơ chế kiểm soát, việc đưa vào luật có thể dẫn đến áp dụng không thống nhất, thậm chí tạo ra rủi ro lạm dụng hoặc bỏ lọt tội phạm.
Do đó, cơ quan soạn thảo cần làm rõ và lượng hóa các tiêu chí cốt lõi, ví dụ như thế nào là “vì mục đích phát triển”, “vì lợi ích chung”, “không có yếu tố vụ lợi, tham nhũng”…; mức độ thiệt hại và khả năng khắc phục; điều kiện về thái độ hợp tác và trách nhiệm bồi thường.
Đồng thời, phải thiết kế rõ thời hạn tạm hoãn, cơ chế giám sát, hậu kiểm và hệ quả pháp lý nếu không đáp ứng điều kiện sau thời hạn.
Phản hồi các ý kiến, Bộ Công an tiếp thu ý kiến về việc cần tiếp tục làm rõ nội dung liên quan đến tạm hoãn truy cứu hình sự (căn cứ, thẩm quyền, loại tội danh…) và sẽ thể hiện đầy đủ trong hồ sơ dự án bộ luật. Hiện nay, hồ sơ chính sách mới chỉ dừng ở xác định định hướng lập pháp, luận chứng sự cần thiết, mục tiêu, giải pháp và đánh giá tác động của chính sách.
Cơ quan soạn thảo cũng sẽ thiết kế các quy định bảo đảm không để các đối tượng lợi dụng, không bỏ lọt tội phạm; việc triển khai quy định được minh bạch, công bằng.
Tại cuộc họp báo thường kỳ do Bộ Công thương tổ chức chiều 7.7, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương), tiếp tục làm rõ các thông tin liên quan xăng E10.
Trước đó, Tổ công tác triển khai Thông tư 50 có báo cáo gửi lãnh đạo Bộ Công thương về tình hình tiêu thụ xăng E10, có đánh giá tác động môi trường, sử dụng số liệu quan trắc chất lượng không khí tại Hà Nội và TPHCM tại thời điểm đầu tháng 5, cuối tháng 5 và cuối tháng 6.
Tại Hà Nội, chỉ số bụi mịn đã giảm rõ rệt ở thời điểm cuối tháng 5 so với cuối tháng 6. Cụ thể, chỉ số PM2.5 giảm 31% và PM10 giảm 29,6%. Còn tại TP.HCM, cuối tháng 6 ghi nhận các chỉ số giảm so với cuối tháng 5. Cụ thể, PM2.5 giảm 15,7%; PM10 giảm 14,3%; CO giảm 65,2%; NO2 giảm 68,6%; NOx giảm 57,6%; SO2 giảm 38,5% và O3 giảm 14,4%.
Ông Đào Duy Anh khẳng định, một trong những ý nghĩa chuyển đổi sang sử dụng xăng sinh học là góp phần bảo vệ môi trường. Theo các tính toán, nếu giảm đốt 1 lít xăng khoáng thì sẽ giảm thải ra môi trường 2,3 - 2,5 kg CO2. Đây là số liệu được tính toán khoa học, dựa trên các phản ứng hóa học trong quá trình đốt cháy xăng. Như vậy, có thể khẳng định, giảm đốt xăng khoáng là giảm phát thải CO2 ra môi trường.
Ngoài ra, khi phối trộn ethanol vào trong xăng khoáng nó làm tăng nồng độ ô xy ở trong hỗn hợp và trong buồng đốt giúp phản ứng cháy triệt để nhiên liệu. Vì vậy, các loại khí mà ở trạng thái xăng khoáng thông thường, hiệu suất đốt nó chưa đạt đến cái mức tối ưu thì trong xăng khoáng được xử lý tốt hơn.
Cũng theo ông Đào Duy Anh, Bộ Công thương đã gửi yêu cầu đến Trung tâm Quan trắc môi trường, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đề nghị cung cấp các số liệu liên quan đến quan trắc môi trường tại Hà Nội và TP.HCM.
Số liệu quan trắc này được thực hiện ở 3 địa điểm và 2 thời điểm cuối tháng 5 và cuối tháng 6 để đánh giá sự thay đổi về môi trường từ thời điểm cả nước chuyển đổi sang sử dụng xăng E10. Theo đó, kết quả nhận được từ Trung tâm Quan trắc môi trường thì thấy các loại khí như: CO, NOx, CH đều giảm.
Tuy nhiên, ông Đào Duy Anh cho rằng, số liệu đo quan trắc thì tại một thời điểm chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều các yếu tố: mật độ giao thông, điều kiện thời tiết, ảnh hưởng về môi trường, tốc độ gió...
"Dù kết quả đo các loại khí thải có giảm nhưng chúng tôi cũng khẳng định nó chưa phản ánh tác động tích cực của việc sử dụng xăng sinh học đến môi trường. Để có số liệu chính xác và tính bền bền vững thì việc quan trắc phải thực hiện trong thời gian dài hơn, lưới đo dày hơn, tần suất đo thường xuyên hơn. Bộ Công thương tiếp tục yêu cầu Trung tâm Quan trắc môi trường tiếp tục quan trắc các chỉ tiêu môi trường và mở rộng nhiều thành phố khác trong cả nước, với thời gian đủ dài, quan trắc đầy đủ và chi tiết hơn", ông Đào Duy Anh nói.
Cũng theo ông Đào Duy Anh, từ ngày 1.6 - 29.6, Bộ Công thương tiếp nhận 293 phản ánh của người dân về sản phẩm xăng E10, theo 3 nhóm: chất lượng xăng; khó tìm các điểm bán sản phẩm E5; băn khoăn xăng E5, E10 có ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất hoạt động, tuổi thọ của động cơ hay không; khi đổ xăng E10 thì có tình trạng xe bị yếu đi, chết máy.
Ngoài ra, đến thời điểm này, thông tin từ các doanh nghiệp cũng khẳng định, chưa nhận được bất kỳ một phản ánh tiêu cực nào về chất lượng xăng E10 cũng như những ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động, tuổi thọ của động cơ.
"Những kết quả bước đầu này khẳng định, Bộ Công thương đã khảo sát, đánh giá tác động rất kỹ cho việc triển khai xăng E10 và đang tiếp tục theo dõi, tiếp nhận và xử lý kịp thời tất cả những thông tin kiến nghị của người tiêu dùng", ông Anh nói.
Bài viết Dự báo dân số Việt Nam giảm mạnh: Người trẻ nói "phải lo được cho con mới dám sinh" khởi đi từ cảnh báo dân số Việt Nam có thể giảm mạnh, kèm theo số liệu về mức sinh đi xuống và chi phí nuôi con ngày càng cao. Nhiều phản hồi cho thấy vì sao nhiều người trẻ chùn lại trước quyết định sinh con.
Phản hồi về bài viết, bạn đọc (BĐ) Bùi Phạm Vân Anh không chấp nhận cách đặt vấn đề "ngại sinh con": "Cần thay đổi cách đặt vấn đề. Không nên hỏi: "Vì sao người trẻ ngại sinh con?", mà nên hỏi: "Điều kiện nào khiến họ không thể sinh con?".
Hai câu hỏi này dẫn đến hai hướng giải quyết khác nhau. Nếu coi đó là vấn đề tâm lý cá nhân, thì giải pháp sẽ là tuyên truyền. Nhưng nếu nhìn nhận đây là vấn đề lớn hơn, thì cần thay đổi chính sách về nhà ở, giáo dục, y tế, thu nhập... Nhiều người trẻ không từ chối trách nhiệm làm cha mẹ, họ chỉ không muốn bước vào khi chưa có nền tảng đủ vững. Đó là thái độ thận trọng, không phải né tránh!".
BĐ Nguyễn Như Mai cũng nhấn mạnh: "Từ "ngại" mang hàm ý cá nhân, như thể vấn đề nằm ở thái độ của người trẻ. Nhưng thực tế, những gì tôi thấy xung quanh là họ đang tính toán rất kỹ vì một quyết định có thể liên quan đến hàng chục năm trách nhiệm. Do đó, không ai có thể đưa ra một cách tùy tiện. Không sinh hoặc sinh ít không phải là trốn tránh, nhiều khi chỉ là thích ứng với điều kiện sống hiện nay".
BĐ Đoàn Thế Hưng bày tỏ đồng tình với các ý kiến nêu trên: "Người trẻ hiện nay có nhiều lựa chọn hơn, họ cũng hiểu rõ hơn về trách nhiệm của việc sinh con. Họ quyết định không sinh hoặc sinh ít là đã trải qua quá trình cân nhắc kỹ lưỡng, không phải cảm xúc nhất thời. Do vậy, nếu chỉ nhìn vào hiện trạng mà không phân tích nguyên nhân, thì sẽ rất khó tìm ra giải pháp phù hợp".
Từ hoàn cảnh cá nhân của mình, BĐ Lê Minh Quân dẫn chứng: "Nói thật, ai cũng nói chuyện sinh con là trách nhiệm, là niềm vui, là tương lai. Nhưng tôi nghĩ phải nói thẳng một chuyện: Tiền đâu? Tôi đang làm kỹ thuật, lương khoảng 17 triệu/tháng, vợ làm văn phòng 12 triệu. Nghe thì tưởng ổn, nhưng trừ tiền thuê nhà, điện nước, ăn uống, xăng xe, rồi các khoản linh tinh là gần như hết sạch.
Tôi có một đứa con rồi, mỗi tháng chi phí riêng cho con cũng phải 5-6 triệu là tối thiểu. Nếu tính chuyện sinh thêm, tôi không dám. Không phải không muốn, mà nhìn vào con số thấy không có đường "lui". Người ta hay nói "cố lên rồi sẽ nuôi được", nhưng thời nay khác rồi...".
BĐ Đỗ Duy Hải nhìn rộng hơn: "Gốc rễ vẫn là chênh lệch giữa thu nhập và chi phí sống. Lương của người lao động tăng rất chậm, trong khi giá nhà, giá thực phẩm, học phí đều tăng nhanh. Tôi làm công nhân, thu nhập khoảng 14-15 triệu nếu tăng ca nhiều. Nhưng nếu có con, tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền sữa, tiền gửi trẻ… cộng lại là vượt khả năng. Nhiều người nói "có con là động lực", nhưng động lực cũng phải có nền tảng. Không thể bắt một người đang chật vật với cuộc sống hiện tại phải gánh thêm trách nhiệm dài hạn. Tôi nghĩ đây không còn là vấn đề cá nhân, mà là bài toán lớn của xã hội".
Ở góc nhìn khác, BĐ Lương Ngọc Thắng phân tích "một phần vấn đề nằm ở tiêu chuẩn ngày càng cao của người trẻ": "Có những người cùng điều kiện nhưng vẫn sinh con và nuôi dạy tốt. Khác biệt là ở cách họ lựa chọn và chấp nhận đánh đổi. Nếu ai cũng ưu tiên thoải mái cá nhân, thì việc sinh con sẽ bị trì hoãn. Điều này không sai, nhưng cần nhìn nhận rõ đó là lựa chọn cá nhân, không hoàn toàn do xã hội". BĐ Điền Bùi thì cho rằng "người trẻ hiện nay "khổ không chịu được", muốn đủ mọi thứ mới sinh", và coi đó là một nguyên nhân khiến dân số già hóa...
BĐ Bùi Ngọc Phương Anh kể về áp lực chăm con khiến chị quyết định dừng lại ở một con vì "không muốn rơi vào tình trạng quá tải". BĐ Đoàn Thu bổ sung: "Nhiều người nói chuyện sinh con như một lựa chọn đơn giản, nhưng với phụ nữ, đó là cả một chuỗi đánh đổi. Tôi đang đi làm, thu nhập không cao nhưng cũng đủ trang trải. Nếu sinh con, gần như phải tạm dừng công việc một thời gian, thu nhập giảm, rồi sau đó quay lại thị trường lao động cũng khó hơn. Chưa kể những áp lực vô hình như phải làm tròn vai trò làm mẹ, làm vợ, làm con dâu.
Tôi thấy nhiều chị em xung quanh mình gần như không có thời gian cho bản thân sau khi sinh con. Do mọi trách nhiệm dồn vào một phía, thái độ e dè sinh thêm con là dễ hiểu. Không phải ai cũng có điều kiện được hỗ trợ từ gia đình hoặc chồng. Chính sách xã hội hỗ trợ không đủ, thì cá nhân buộc phải cân nhắc".
Nhiều BĐ cho rằng "không có giải pháp hoàn hảo" với mọi người, mà quan trọng là sự lựa chọn phù hợp cùng với chút trách nhiệm xã hội. "1.001 cách nói "ngại" sinh... Tốt nhất không bàn chuyện sinh bao nhiêu và ai được ưu tiên khi sinh mà phải nhìn tổng quát. Chăm lo tốt đời sống cho các trẻ đang đi học. Ví dụ, nhà có một bé đi học thì được cấp bao nhiêu tiền và tăng cấp số nhân nếu có hai cháu…, kèm đó là chế độ ưu tiên khác như: khám chữa bệnh, mua nhà ở xã hội, cộng thêm điểm khi thi vào trung học…", BĐ Hung Nguyen Quoc đề xuất.
Từ phản ánh của bạn đọc,Tuổi Trẻ Online ghi nhận ngày 1-4, nhiều tài xế xe ô tô vẫn đi vào đường Mai Thị Lựu, từ đường Nguyễn Văn Giai đến đường Điện Biên Phủ dù có biển báo cấm ô tô từ 6h-22h.
Nhiều tài xế sau khi chạy vào một đoạn mới "giật mình" thấy biển cấm, vội vàng quay đầu khiến giao thông khu vực trở nên hỗn loạn.
Chứng kiến hằng ngày, bà Q., một người dân buôn bán tại ngã tư đường này, cho biết nhiều tài xế không để ý biển báo nên chạy thẳng vào đường cấm để ra đường Điện Biên Phủ.
"Nhiều khi buôn bán mắt 'dán' lên trên đó (đường Nguyễn Văn Giai - PV), thấy xe chạy xuống là kêu ầm ầm, kêu muốn rát họng để chỉ cho người ta tránh", bà Q. nói thêm.
Dù biển báo "Cấm xe ô tô" từ 6h đến 22h được đặt ngay ngã tư Mai Thị Lựu, hướng ra đường Điện Biên Phủ nhưng nhiều tài xế ô tô vẫn chạy vào con đường này trong khung giờ cấm.
Thậm chí các biển báo đã được bố trí cách 30m so với ngã tư trên đường Nguyễn Văn Giai, đường Nguyễn Huy Tự, đường Bùi Hữu Nghĩa, cách 120m trên đường Trần Quang Khải để thông báo, giúp tài xế nhận biết từ sớm.
Việc điều chỉnh lại giao thông trên đường Mai Thị Lựu được tổ chức vào đầu tháng 3-2026. Cụ thể, ô tô được phép lưu thông trên đường Mai Thị Lựu theo chiều từ đường Điện Biên Phủ đến đường Nguyễn Văn Giai. Ở chiều ngược lại, từ đường Nguyễn Văn Giai đến đường Điện Biên Phủ cấm ô tô lưu thông từ 6h đến 22h.
Biển báo "Cấm xe ô tô" kèm khung giờ áp dụng từ 6h đến 22h bố trí cách 30m so với ngã tư trên đường Nguyễn Văn Giai, đường Nguyễn Huy Tự, đường Bùi Hữu Nghĩa
