Nhu cầu sử dụng các loại hương liệu, phụ gia thực phẩm ngày càng tăng trong khi hầu hết doanh nghiệp trong nước chưa làm chủ được công nghệ sản xuất, phải nhập khẩu hầu như hoàn toàn.
Việc sử dụng phụ gia thực phẩm được xác định là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời gian tới. Tuy vậy, việc quản lý sử dụng phụ gia như thế nào để đảm bảo an toàn sức khỏe hiện nay vẫn còn nhiều lỗ hổng.
Doanh nghiệp Việt vẫn lệ thuộc hàng ngoại
Tại Triển lãm quốc tế chuyên ngành Nguyên liệu, Hương liệu, Phụ gia chế biến thực phẩm & Đồ uống Việt Nam (Fi Vietnam 2026) đang diễn ra tại TPHCM, nhiều doanh nghiệp cho biết nhu cầu sử dụng hương liệu, phụ gia thực phẩm trong nước đang tăng nhanh, đặc biệt trong ngành chế biến thực phẩm công nghiệp.
Ông Nguyễn Xuân Minh – đại diện Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Spice – cho biết doanh nghiệp mỗi tháng nhập khẩu và phân phối lượng lớn sản phẩm bột trứng phục vụ thị trường trong nước. Các dòng sản phẩm gồm bột nguyên trứng, bột lòng đỏ và bột lòng trắng có ưu thế vượt trội so với trứng tươi về khả năng bảo quản và tính tiện dụng trong sản xuất công nghiệp – chỉ cần tránh ánh nắng mặt trời, không đòi hỏi kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt.
“Khi đưa vào sản xuất các sản phẩm như giò, chả…, bột trứng còn giúp sản phẩm dai, giòn hơn, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng Việt Nam”, ông Minh cho hay.
Dù Việt Nam có nguồn nguyên liệu trứng dồi dào và chi phí thấp, sản xuất trong nước vẫn rất hạn chế do rào cản công nghệ. “Cùng là bột trứng nhưng công nghệ sản xuất của Ý, Ấn Độ hay Trung Quốc sẽ cho ra chất lượng sản phẩm khác nhau. Đây là lĩnh vực còn khá mới với doanh nghiệp Việt”, ông Minh chia sẻ.
Không riêng bột trứng, phần lớn hương liệu và phụ gia thực phẩm hiện đều phải nhập khẩu. Đại diện Công ty Cổ phần Nguyên liệu thực phẩm và dược phẩm MQ – WIN Flavor nhận định thị trường F&B Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sản phẩm tốt cho sức khỏe, ít đường, có nguồn gốc tự nhiên.
Trong bối cảnh đó, hương liệu và nguyên liệu thực phẩm trở thành yếu tố chiến lược giúp doanh nghiệp tạo bản sắc sản phẩm và đáp ứng xu hướng tiêu dùng “xanh”, bền vững.
Một số doanh nghiệp đã bắt đầu đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất từ nguyên liệu nông sản nội địa, song con đường này không hề dễ đi. MQ – WIN Flavor hiện đang phát triển khoảng 20 mã hương liệu, phụ gia thực phẩm, đồng thời cử nhân sự ra nước ngoài học tập quy trình từ các công ty đi trước – bước đi được xem là tiền đề để điều chỉnh công thức phù hợp hơn với khẩu vị người tiêu dùng trong nước.
Cơ hội nâng chuẩn và lỗ hổng cần bịt kín
Bà Lý Kim Chi – Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TPHCM (FFA) – nhận định trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam không thể chỉ dựa vào lợi thế sản lượng hay giá thành.
“Đầu tư vào chất lượng nguyên liệu, nghiên cứu công thức sản phẩm, phát triển phụ gia và ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời gian tới”, bà Chi nhấn mạnh. Đây cũng là lý do các triển lãm chuyên ngành như Fi Việt Nam được đánh giá cao trong việc tạo cầu nối để doanh nghiệp nội địa tiếp cận công nghệ và xu hướng quốc tế.
Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Phạm Khánh Phong Lan – Giám đốc Sở An toàn Thực phẩm TPHCM – khẳng định việc sử dụng phụ gia, hương liệu là điều không xa lạ, song bắt buộc phải tuân thủ hàm lượng cho phép. Bà Lan ghi nhận ngành phụ gia thực phẩm thế giới đã tiến rất xa với nhiều công nghệ tiên tiến – là hình mẫu để doanh nghiệp trong nước học hỏi.
“Các doanh nghiệp làm ăn đàng hoàng sẽ sử dụng những sản phẩm an toàn, tinh khiết, đảm bảo sức khỏe cho người tiêu dùng thay vì những phụ gia công nghiệp lẫn tạp chất, giá rẻ. Nhất là không có doanh nghiệp đàng hoàng nào sử dụng phụ gia để biến thịt heo thành thịt bò!”, bà Lan thẳng thắn nhận định.
Tuy nhiên, người đứng đầu Sở An toàn Thực phẩm TPHCM cũng thừa nhận những lỗ hổng đang tồn tại: các doanh nghiệp sử dụng phụ gia không đảm bảo thường hoạt động chui, không xin phép. Quy trình tự công bố sản phẩm hiện nay cũng bộc lộ nhiều bất cập khi doanh nghiệp tự lấy mẫu, tự gửi kiểm nghiệm.
“Có những doanh nghiệp làm kiểm nghiệm rất nhiều lần, làm cho đến khi nào có được giấy chứng nhận đạt yêu cầu hoặc sử dụng một sản phẩm thay thế để kiểm nghiệm, nhằm mục đích đảm bảo có kết quả phù hợp. Nhưng trên thực tế, sản phẩm không đạt tiêu chuẩn”, bà Lan cho biết.
Trước thực trạng đó, bà Lan cho rằng cần sớm cải tổ toàn diện cách thức lấy mẫu kiểm nghiệm và quy trình công bố vệ sinh an toàn thực phẩm, nhằm ngăn chặn các sản phẩm kém chất lượng trôi nổi trên thị trường. An toàn thực phẩm, theo bà, không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng xây dựng niềm tin và giá trị bền vững cho doanh nghiệp.
Nhân dịp nghỉ lễ ngắn ngày, nhiều doanh nghiệp bán lẻ đã tung ra loạt chương trình ưu đãi nhằm tăng sức mua. Trong khi đó, đối với nhiều người tiêu dùng, dù không còn thắt chặt chi tiêu song tâm lý vẫn thận trọng.
Bà Hồ Thị Hồng Đào - Giám đốc marketing Saigon Co.op - cho biết dịp 30-4 năm nay trùng với "tháng sinh nhật" của hệ thống Co.opmart, nên các chương trình khuyến mãi được đẩy mạnh hơn.
Theo bà, đây là một trong những đợt khuyến mãi lớn nhất trong năm. Cụ thể, hệ thống triển khai giảm giá đến 50% cho nhiều nhóm hàng thiết yếu, gồm thực phẩm tươi sống, đồ dùng gia đình và sản phẩm chăm sóc cá nhân.
Trong đó, thực phẩm tươi sống, trái cây và nước giải khát là những mặt hàng được chú trọng do nhu cầu tăng cao trong thời tiết nắng nóng dịp lễ.
Riêng nhóm hàng tươi sống được áp dụng giảm giá theo tuần, tùy mặt hàng có thể giảm từ 30-40%. Lượng hàng dự trữ cũng được siêu thị nâng gần gấp đôi so với ngày thường nhằm đáp ứng sức mua. Bên cạnh đó, các sản phẩm phục vụ nhu cầu tụ họp gia đình, chế biến tại nhà tiếp tục được đẩy mạnh.
Ghi nhận từ dữ liệu nội bộ, từ đầu năm đến nay sức mua tại hệ thống tăng ở mức hai chữ số. Saigon Co.op ước tăng trưởng khoảng 15% trong quý 1 so với cùng kỳ và đặt kế hoạch doanh thu cả năm hơn 10%, đạt khoảng 35.000 tỉ đồng, mức cao kỷ lục từ trước đến nay.
Bên cạnh đó, theo thông tin đăng tải trên fanpage trung tâm thương mại Parc Mall (phường Chánh Hưng), khách có hóa đơn từ 50.000 đồng được tặng vé chụp photobooth; từ 2,5 triệu đồng nhận túi tote; và từ 5,5 triệu đồng (cộng dồn) có thể tham gia bốc thăm trúng thưởng.
Khảo sát nhanh với người tiêu dùng, xu hướng "gom" ngân sách cho những nhu cầu thực tế chiếm phần lớn.
Chị Hoàng Hải Anh (32 tuổi, TP.HCM) cho biết gia đình được nghỉ lễ tới hết ngày 27-4, vì thế chị ưu tiên những kế hoạch mua sắm hoặc trải nghiệm ngay trong thành phố.
"Chúng tôi cũng chỉ mua sắm thêm các mặt hàng thiết yếu như đường, gạo, sữa... vì vẫn chưa phải mùa giảm sâu của những thương hiệu áo quần hay đồ điện tử", chị nói, đồng thời cho hay kế hoạch tài chính trong thời gian gần đây cần tính toán lại do vật giá leo thang.
Trong khi đó, anh Wang Xinyi (29 tuổi, đang làm việc tại TP.HCM) cho biết tâm lý được nghỉ lễ kích thích anh mua sắm nhiều hơn, đặc biệt với các sản phẩm phục vụ đời sống thiết yếu.
Anh cho hay cũng có kế hoạch nghỉ dưỡng gần thành phố dịp nghỉ lễ Quốc khánh sắp tới, như Hồ Tràm hay Vũng Tàu...
Ghi nhận thêm tại các trung tâm thương mại vào dịp nghỉ lễ, lượng khách đông đột biến từ tối 24-4. Một số dòng sản phẩm được điều chỉnh tăng 20-50% so với giai đoạn trước, nhất là các thiết kế thuộc mùa mới hoặc phiên bản giới hạn.
Bãi xe kín chỗ, khu ẩm thực đông đúc, các khu vui chơi trẻ em và không gian tương tác luôn nhộn nhịp.
Khác với mô hình mua sắm thuần túy trước đây, trung tâm thương mại hiện được xem như một "điểm đến giải trí tổng hợp" trong kỳ nghỉ ngắn.
Đặc biệt, lượng khách tăng cao tại các cửa hàng trải nghiệm của các ngành hàng mỹ phẩm cao cấp, túi ví...
Nhân viên cửa hàng tại trung tâm thương mại Saigon Center cho biết lượng khách tăng rất cao (gấp đôi tới gấp ba) so với những ngày cuối tuần trước dù cho cửa hàng này không chạy chương trình khuyến mãi giảm sâu.
Song song, các cửa hàng cũng chạy các chương trình live-stream giảm giá trên Shopee Live hoặc TikTok Shop. Vì thế, lượng khách tới một phần cũng để trải nghiệm thêm trước khi có ý định mua sắm.
Chị Alicia Lim (22 tuổi, khách du lịch Singapore) cho rằng chính mô hình "một điểm đến - nhiều trải nghiệm" giúp các trung tâm thương mại duy trì sức hút, kể cả khi người tiêu dùng không có nhu cầu mua sắm lớn.
"Một số nhãn hàng quốc tế nhưng khi mua tại Việt Nam lại rẻ hơn sau khi hoàn thuế cũng như chương trình khuyến mãi trong dịp lễ này nên tôi vẫn xuống tiền", chị nói.
Từ đầu năm đến nay, trong bối cảnh hệ thống ngân hàng đối mặt với căng thẳng thanh khoản, hoạt động liên ngân hàng diễn ra khá sôi động. Số liệu báo cáo tài chính quý I/2026 từ các ngân hàng cho thấy các bên đang cho vay lẫn nhau hàng triệu tỷ đồng. Trong đó, nhóm Big4 đóng vai trò là “chủ nợ”, các ngân hàng thương mại hầu hết là đi vay ròng.
Dẫn đầu hệ thống là “anh cả” Vietcombank, với quy mô tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác đạt 581.522 tỷ đồng, trong khi tiền gửi và vay các tổ chức tín dụng khác ở mức 367.185 tỷ đồng. Vietcombank đang cho vay ròng 214.337 tỷ đồng trên thị trường liên ngân hàng.
Thứ hai là VietinBank, đang cho vay ròng 138.361 tỷ đồng. Ngân hàng này ghi nhận 600.736 tỷ đồng tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác, trong khi quy mô đi vay ở mức 462.376 tỷ đồng.
Trong khi Agirbank chưa công bố báo cáo tài chính quý I thì top 3 gọi tên BIDV với mức chênh lệch 91.471 tỷ đồng. Trong đó, ngân hàng Big4 này đang cho vay và gửi tiền sang các tổ chức tín dụng khác 528.623 tỷ đồng, ngược lại đi vay và nhận tiền gửi vào mức 437.152 tỷ đồng.
Tính chung, 3 ngân hàng quốc doanh lớn gồm Vietcombank, VietinBank và BIDV đã tạo ra quy mô cho vay ròng lên tới khoảng 444.000 tỷ đồng - thể hiện vai trò trung tâm của nhóm ngân hàng lớn trong việc điều tiết thanh khoản hệ thống.
Ngoài ra, nhiều ngân hàng tư nhân cũng đóng vay trò “cho vay” hệ thống trong kỳ.
Đơn cử, HDBank của tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo đang cho vay ròng hơn 51.000 tỷ đồng trên thị trường liên ngân hàng, lớn nhất nhóm ngân hàng tư nhân. Cùng với đó, BVBank cũng đang cho vay ròng 18.482 tỷ đồng, SHB vào khoảng 14.613 tỷ đồng, NCB với 10.157 tỷ đồng hay LPBank của ông Nguyễn Đức Thụy cũng trên vai trò “chủ nợ” với số dư gần 6.000 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, nhiều ngân hàng lại ở trạng thái vay ròng trên thị trường liên ngân hàng, phản ánh nhu cầu bổ sung nguồn vốn lớn hơn lượng vốn cung ứng ra thị trường.
Đứng đầu nhóm này là VPBank với mức vay ròng lên đến 116.511 tỷ đồng. Ghi nhận, VPBank đang có 195.017 tỷ đồng tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác; tuy nhiên nhu cầu vay trên hệ thống liên ngân hàng hơn 311.528 tỷ đồng.
Ngân hàng Quân đội (MB) cũng đang vay ròng 91.594 tỷ đồng, trong khi Techcombank âm 62.490 tỷ đồng. Một số ngân hàng khác như MSB, VIB, TPBank hay ACB cũng đang duy trì trạng thái vay ròng đáng kể trên thị trường liên ngân hàng.
Được biết, các ngân hàng cho vay lẫn nhau là hoạt động giao dịch vốn diễn ra trên thị trường liên ngân hàng (thị trường 2) nhằm bù đắp thiếu hụt thanh khoản ngắn hạn. Hoạt động này được điều phối dựa trên cung cầu vốn của từng nhà băng và chịu sự giám sát chặt chẽ từ Ngân hàng Nhà nước.
Các khoản giao dịch này chủ yếu là ngắn hạn. Trong đó, các ngân hàng lớn, thừa vốn sẽ đóng vai trò là "chủ nợ". Ngân hàng nhỏ hoặc đang cần vốn để tăng trưởng tín dụng sẽ là "con nợ”. Lãi suất liên ngân hàng biến động liên tục theo ngày, phản ánh mức độ dồi dào hoặc căng thẳng về tiền mặt của toàn hệ thống.
Ngày 20/4, Công ty Xổ số Điện toán Việt Nam (Vietlott) trao giải Jackpot trị giá hơn 79,26 tỷ đồng cho anh Đ.Đ.D. Khách hàng may mắn này giới thiệu là một Gen Z, đang làm việc và sinh sống tại TP HCM.
Nam thanh niên cho biết mua tấm vé trúng thưởng qua kênh phân phối điện thoại Vietlott hợp tác với nhà mạng Viettel. Anh đã chọn dãy số theo ngày sinh nhật và 2 số thường xuất hiện trong các giải thưởng theo thống kê trên ứng dụng.
Khi nhận được tin nhắn báo trúng Jackpot trên điện thoại, Gen Z này không tin và phải nhờ mẹ kiểm tra thông tin trên báo.
Sau khi đọc được tin có vé trúng thưởng gần 80 tỷ đồng tối hôm 10/4, anh mới đăng nhập lại vào ứng dụng củaVietlott và cũng được xác nhận mình là người trúng thưởng. "Khi chắc chắn thông tin, gia đình tôi đã vỡ òa trong niềm hạnh phúc", anh chia sẻ.
Sau khi nộp thuế thu nhập cá nhân, Gen Z này nhận về khoảng 71 tỷ đồng. Anh cho biết có thể gửi ngân hàng 6-12 tháng, sau đó nghĩ cách sử dụng số tiền rất lớn này cho hợp lý.
Sau khoảng 9 năm kinh doanh, Vietlott đã trả thưởng cho khách hàng gần 1 tỷ USD. Mức này tương đương trên 2.800 tỷ đồng mỗi năm. Đến nay, hệ thống phân phối của Vietlott hơn 6.620 thiết bị đầu cuối để bán vé trực tiếp và 4 triệu tài khoản đăng ký dự thưởng qua điện thoại.
Theo kế hoạch mới công bố, 2026 là năm đầu tiên hãng xổ số điện toán đặt mục tiêu doanh thu trên 10.000 tỷ đồng kể từ 2016. Mục tiêu này tương ứng doanh số bình quân mỗi ngày khoảng 30 tỷ đồng, gấp 9 lần 10 năm trước.
Kênh bán vé qua điện thoại dự kiến đóng góp 6.030 tỷ đồng, chiếm hơn 55%. Khoảng 4.760 tỷ đồng đến từ kênh phân phối qua thiết bị đầu cuối (máy bán vé), còn lại số ít là doanh thu tài chính.
Vietlott là doanh nghiệp nhà nước do Bộ Tài chính đại diện sở hữu 100% vốn. Công ty hiện có 7 sản phẩm xổ số tự chọn theo ma trận, dãy số và quay số nhanh.
