Hy hữu: Người đàn ông Hà Nội suýt tắc thở vì nhai đá giải nhiệt

Thời điểm mới phát hiện bệnh, mức đường huyết của anh dao động khoảng 8 đến 12 mmol/L và chỉ số HbA1c ở mức 8,5%. Bác sĩ Dương Minh Tuấn thuộc Khoa Nội tiết Đái tháo đường, nói dù cơ thể thừa cân, chuộng đồ chiên xào và uống nhiều rượu, người đàn ông vẫn kiên quyết từ chối y lệnh.

Bệnh nhân chọn tự thay đổi lối sống kết hợp sử dụng thực phẩm chức năng xách tay không rõ nguồn gốc. Cảm giác không mệt mỏi cùng kết quả thử nghiệm đường máu khi đói bình thường khiến anh tin mình đang đi đúng hướng. Sự tự tin thái quá đó đã phải trả giá bằng việc thị lực suy giảm và cơ thể sụt cân nhanh chóng.

Đến năm thứ thứ 4, trong lúc đang tập thể dục, anh bất ngờ lên cơn đau thắt ngực, ngừng tim và phải nhập viện cấp cứu do mảng xơ vữa âm thầm lắng đọng gây tắc nghẽn mạch vành.

Tạp chí Lancet thống kê tỷ lệ mắc tiểu đường toàn cầu đã tăng từ 7% lên 14% trong ba thập kỷ qua, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 800 triệu người. Tại Việt Nam, dữ liệu từ cơ quan y tế và Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế ghi nhận khoảng 7 triệu người đang sống chung với căn bệnh này.

Hơn một nửa trong số đó đã xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng về tim mạch, mắt, thần kinh và thận. Tỷ lệ mắc mới ở độ tuổi 20 đến 79 đã tăng gấp ba lần kể từ năm 2000. Đáng lo ngại nhất là khoảng 50% ca bệnh không được chẩn đoán kịp thời hoặc bệnh nhân cố tình phớt lờ phác đồ y khoa do thiếu kiến thức.

Bác sĩ Tuấn lý giải tâm lý chối bỏ bệnh tật chính là căn nguyên cốt lõi. Nhiều người sập bẫy "không đau, không mệt" nên mặc định cơ thể vẫn hoàn toàn khỏe mạnh. Một nam bệnh nhân 53 tuổi từng nằng nặc từ chối tiêm insulin, chọn uống thuốc nam truyền miệng. Khi đường huyết giảm được một nửa, ông thoải mái uống rượu rồi rơi vào trạng thái hôn mê với mức đường huyết vọt lên 50 mmol/L.

Một thai phụ 23 tuổi cũng phớt lờ chẩn đoán tiểu đường thai kỳ do tự thử máu thấy kết quả bình thường. Sự cố chấp này khiến thai nhi ngừng tim, còn người mẹ nhập viện trong tình trạng nhiễm toan ceton nặng.

Bên cạnh tâm lý chủ quan, người bệnh còn hiểu sai về cơ chế sinh bệnh. Đái tháo đường không phụ thuộc hoàn toàn vào vóc dáng bên ngoài mà nằm ở chất lượng chuyển hóa nội tại. Người châu Á có yếu tố di truyền và cấu trúc phân bổ mỡ đặc thù, dễ dẫn đến tình trạng kháng insulin ngay cả khi chỉ số khối cơ thể thấp.

Niềm tin mù quáng vào các phương pháp dân gian cũng đẩy bệnh nhân đến bờ vực rủi ro. Nghiên cứu của Viện Chính sách và Quản lý Y tế cho thấy 73% người Việt từng dùng thuốc truyền thống, trong đó 68% lầm tưởng các loại thảo dược hoàn toàn không gây tác dụng phụ.

Trì hoãn can thiệp y khoa đúng cách sẽ tàn phá cơ thể nặng nề, đặc biệt ở nhóm tuổi trẻ. Thời gian mắc bệnh càng kéo dài, cửa sổ phơi nhiễm với tình trạng đường huyết cao càng lớn, khiến các biến chứng mù lòa hay đột quỵ đến sớm hơn. Những người tự ý dùng sản phẩm chức năng trôi nổi đối mặt với nguy cơ suy hô hấp, tụt huyết áp và tử vong nhanh chóng.

Bác sĩ Hà Hải Nam từ Bệnh viện K cảnh báo khi bệnh bùng phát trở lại, bệnh nhân thường phải gánh chịu chi phí phác đồ mới vô cùng đắt đỏ hoặc rơi vào ngõ cụt y khoa. Để kiểm soát căn bệnh này, giới chuyên môn yêu cầu người bệnh duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học kết hợp vận động thường xuyên, đồng thời tuân thủ tuyệt đối chỉ định dùng thuốc. Các cơ quan quản lý cũng cần siết chặt giám sát để loại bỏ mạng lưới buôn bán thuốc tiểu đường giả mạo đang tràn lan.

Tin Gốc: Vnexpress

Khoảng 11h30 ngày 16/4, một nam thanh niên 27 tuổi đột ngột ngã quỵ giữa đám đông trước cửa chính sân bay Cát Bi, thành phố Hải Phòng. Nghe tiếng kêu cứu của hành khách, chị Ngọc nhanh chóng hô hoán xin nhường đường và tiếp cận hiện trường.

Y sĩ Ngọc kể nạn nhân có biểu hiện mặt tái nhợt, mắt nhắm nghiền, sủi bọt mép, chân tay co giật, cơ thể tím tái và mạch đập yếu ớt. Nhận định người bệnh đối mặt nguy cơ tổn thương não vĩnh viễn nếu chậm trễ, chị Ngọc lập tức day ấn huyệt nhân trung để kích thích sự tỉnh táo. Sau đó, chị quỳ xuống nền nhà, kiên trì ép tim ngoài lồng ngực.

Nhờ thao tác dứt khoát, thanh niên bắt đầu phục hồi tuần hoàn và dần lấy lại ý thức. Khoảng 15 phút sau, đội an ninh y tế sân bay có mặt, tiếp nhận người bệnh, kiểm soát nhịp tim, hơi thở rồi đưa anh lên xe cấp cứu tới bệnh viện. Hiện nam thanh niên đã dần hồi phục.

Ngừng tuần hoàn hoặc đột quỵ tại nơi công cộng là tình trạng y tế khẩn cấp đe dọa trực tiếp đến tính mạng, bởi khi tim ngừng đập, dòng máu mang oxy lên não lập tức bị cắt đứt, bắt đầu quá trình hoại tử tế bào thần kinh.

Trong y khoa cấp cứu, thời gian là vàng, mỗi phút trôi qua không được ép tim, cơ hội sống sót của người bệnh giảm đi từ 7% đến 10%, và nếu não thiếu oxy quá 4 đến 5 phút, các tổn thương hệ thần kinh trung ương sẽ trở thành vĩnh viễn, không thể đảo ngược.

Do đó, việc những người xung quanh lập tức thực hiện ép tim ngoài lồng ngực (CPR) ngay tại hiện trường chính là "chiếc phao cứu sinh" duy nhất duy trì sự sống cho nạn nhân trước khi lực lượng y tế chuyên nghiệp tiếp cận.

Sau sự việc, chị Ngọc nói khi cứu người không có thời gian để lo lắng hay suy nghĩ quá nhiều. "Trong đầu tôi chỉ có một ý niệm duy nhất là phải cứu người trong thời gian vàng. Đó là cuộc đua với tử thần mà chúng tôi không được phép thua", y sĩ Ngọc nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Vitamin C là dưỡng chất quan trọng giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả, tham gia tạo collagen cho da và mạch máu. Đồng thời, loại vitamin này hoạt động như một chất chống ô xy hóa giúp bảo vệ tế bào, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).

Cam thường được xem là nguồn vitamin C nổi bật hơn, trong khi quýt lại có ưu điểm về vị ngọt dịu, dễ ăn và tiện lợi. Tuy nhiên, sự khác biệt không quá lớn nếu xét trong khẩu phần ăn hằng ngày.

Theo dữ liệu dinh dưỡng từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), nếu so sánh trên cùng khối lượng thì cam nhìn chung chứa nhiều vitamin C hơn quýt. Trung bình 100 gram cam có thể cung cấp khoảng 50 - 53 mg vitamin C, trong khi 100 gram quýt thường chứa khoảng 26 - 36 mg. Do đó, nếu xét mục tiêu chính là bổ sung vitamin C thì cam là lựa chọn tốt hơn.

Sự khác biệt về hàm lượng vitamin C liên quan đến đặc điểm tự nhiên của từng loại trái cây. Cam thường có phần thịt quả dày, mọng nước và chứa hàm lượng a xít hữu cơ cao hơn nên lượng vitamin C cũng nhỉnh hơn.

Trong khi đó, quýt thường ngọt hơn và ít chua hơn do chứa tỷ lệ đường tự nhiên cao hơn. Chính vị ngọt thanh này khiến quýt dễ ăn, đặc biệt với trẻ em hoặc người không thích vị chua của cam.

Tuy vậy, quýt vẫn chứa nhiều hợp chất thực vật có lợi như flavonoid và carotenoid. Những chất chống ô xy hóa giúp bảo vệ tế bào trước tình trạng căng thẳng ô xy hóa.

Cùng một trọng lượng, dù cam chứa nhiều vitamin C hơn nhưng trong thực tế nhiều người lại ăn quýt với số lượng nhiều hơn. Nguyên nhân là vì quýt dễ ăn hơn. Trong khi đó, cam thường được dùng dưới dạng nước ép. Chính cách dùng này đã làm thay đổi lượng dưỡng chất cơ thể nhận được.

Cụ thể, khi ăn quýt nguyên trái, người ăn thường giữ lại phần tép, màng và một phần chất xơ hòa tan. Điều này giúp cung cấp chất xơ tốt hơn, đồng thời giữ lại nhiều flavonoid và carotenoid. Các chất chống ô xy hóa này tập trung ở màng múi và phần xơ trắng.

Trong khi đó, nước cam ép thường làm giảm đáng kể lượng chất xơ vì phần bã bị loại bỏ. Một ly nước cam có thể chứa lượng vitamin C khá cao nhưng lại ít tạo cảm giác no hơn so với ăn nguyên trái. Ngoài ra, quá trình ép và tiếp xúc với không khí, ánh sáng cũng có thể khiến một phần vitamin C và các chất chống ô xy hóa bị hao hụt theo thời gian.

Uống nước ép trái cây thường không được xem là cách tối ưu để bổ sung trái cây trong khẩu phần ăn hằng ngày, tiến sĩ Wendy White, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học bang Iowa (Mỹ), cho biết.

Nếu mọi người vẫn ưa thích uống nước cam thì hãy uống ngay sau khi ép. Lúc này, lượng vitamin C vẫn còn dồi dào, các chất chống o xy hóa vẫn chưa bị hao hụt, theo Healthline (Mỹ).

Tin Gốc: Thanh Niên