Đây là “sứ mệnh”, là mục tiêu vô cùng thách thức của ngành công nghiệp không khói, đồng thời cũng là bài toán chính đặt ra đối với đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” mà Bộ VH-TT-DL đang xây dựng. Hôm qua (14.5), Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Hồ An Phong đã chủ trì Tọa đàm khoa học về nội dung dự thảo đề án này.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Thứ trưởng Hồ An Phong nhấn mạnh, việc xây dựng đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 08 năm 2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Thông qua đó, đề xuất Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới về du lịch phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trình bày báo cáo tóm tắt dự thảo đề án, Phó cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết, sau thời gian triển khai Nghị quyết số 08, du lịch Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng.
Giai đoạn 2017 – 2019 trước đại dịch Covid-19, lượng khách quốc tế tăng từ 12,9 triệu lượt lên 18 triệu lượt, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 18,1%/năm; khách nội địa tăng từ 73,1 triệu lên 85 triệu lượt; tổng thu từ du lịch tăng 39,6% từ 541.000 tỉ đồng lên 755.000 tỉ đồng. Đến năm 2025, du lịch Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,2% so với năm 2024 và vượt mức trước dịch; phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa, tăng 24,5%; tổng thu từ khách du lịch vượt mốc 1 triệu tỉ đồng, tăng 19%.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, Phó cục trưởng Hà Văn Siêu cũng chỉ ra những tồn tại, hạn chế, thực tế phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, kỳ vọng. Đồng thời nêu những điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ, bao gồm điểm nghẽn về thể chế, chính sách, cơ chế điều phối liên ngành; hạ tầng kết nối và hạ tầng phục vụ phát triển du lịch; nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao; nguồn lực và cơ chế xúc tiến quảng bá du lịch.
Lãnh đạo ngành du lịch nhìn nhận: Du lịch Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với những tiền đề chính trị và pháp lý mạnh mẽ chưa từng có. Các nghị quyết, chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đang mở ra thời cơ và vận hội mới rất quan trọng cho phát triển du lịch.
Cùng với đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những chính sách tạo điều kiện để du lịch chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình dựa trên dữ liệu, cá thể hóa trải nghiệm và quản trị thông minh. Các chính sách về hội nhập quốc tế sâu rộng tạo dư địa quan trọng để mở rộng thị trường, kết nối chuỗi giá trị và nâng tầm thương hiệu điểm đến Việt Nam.
Trong khi đó, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân tạo cơ sở hình thành những nhà đầu tư chiến lược, các tổ hợp nghỉ dưỡng – giải trí – văn hóa quy mô lớn có khả năng dẫn dắt thị trường. Triển vọng lớn nhất là khả năng tích hợp giữa du lịch với văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, sức mạnh mềm quốc gia, chăm sóc sức khỏe, đổi mới sáng tạo, thương mại, hàng không và nền tảng số.
Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, du lịch có tốc độ tăng trưởng cao, ổn định, đóng góp trực tiếp từ 10% trở lên trong GDP, từng bước đạt mức đóng góp khoảng 14% GDP; có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và kích thích nhiều ngành khác cùng phát triển. Việt Nam kỳ vọng trong 4 năm tới sẽ đón 45 – 50 triệu lượt khách quốc tế, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế từ 16%/năm; phục vụ khoảng 160 triệu lượt khách nội địa, tốc độ tăng trưởng khách nội địa từ 3%/năm.
Để hiện thực hóa các mục tiêu, đề án đặt ra 8 nhiệm vụ, giải pháp chính.
Đầu tiên là đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm lãnh đạo phát triển du lịch. Sau đó, hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển du lịch. Tiếp đến là phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao.
Ngành du lịch cũng đặt ra nhiệm vụ cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch. Song song, đột phá công tác xúc tiến, quảng bá du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam. Để làm được những đầu việc trên thì phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới là yêu cầu cấp thiết.
Ngoài ra, nhiệm vụ của thời đại là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh. Cuối cùng là đổi mới phương thức quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.
Đại diễn Hãng hàng không Vietjet Air đánh giá mục tiêu tăng trưởng khách quốc tế trong dự thảo Đề án là rất tham vọng, do đó cần tính toán kỹ về năng lực hạ tầng, vận tải và khả năng cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực. Bên cạnh đó, phương thức xúc tiến cũng cần đổi mới theo hướng trọng tâm, trọng điểm, hình thành các văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm xây dựng hình ảnh du lịch Việt Nam rõ nét hơn trên thị trường quốc tế.
Ngoài ra, đại diện hãng bay này kiến nghị tiếp tục mở rộng và linh hoạt hơn nữa chính sách visa, nghiên cứu cấp visa với thời hạn dài hơn thay vì ngắn hạn như hiện nay. Đồng thời nghiên cứu cơ chế visa quá cảnh tại các sân bay quốc tế để thu hút thêm khách quá cảnh kết hợp du lịch thời gian ngắn tại Việt Nam.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Quốc Kỳ – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Du lịch Vietravel nhận định, ngành du lịch hiện vẫn đang tồn tại nhiều điểm nghẽn. Trong đó, các chính sách chưa đủ mạnh và thiếu tính đột phá, thiếu chính sách ưu đãi đầu tư cho du lịch. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics du lịch còn thiếu kết nối; công tác xúc tiến quảng bá còn hạn chế do thiếu nguồn lực và mạng lưới xúc tiến quốc tế chuyên nghiệp.
Sản phẩm du lịch Việt Nam tuy đa dạng nhưng còn thiếu chiều sâu và chưa tạo được hệ sinh thái trải nghiệm đồng bộ cho du khách. Tỷ lệ lao động du lịch qua đào tạo còn thấp so với yêu cầu phát triển ngành kinh tế mũi nhọn.
Vì vậy, ông Nguyễn Quốc Kỳ cho rằng cần xây dựng các chính sách dài hạn, đồng bộ và có tính đặc thù cho ngành du lịch để phát huy vai trò lan tỏa của ngành đối với nền kinh tế. Đồng thời phát triển hệ thống văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá điểm đến Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Chủ tịch Vietravel cũng kiến nghị đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia nhằm phục vụ công tác quản lý, dự báo và hoạch định chính sách. Cùng với đó, cần sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế đêm để tạo thêm sản phẩm, tăng trải nghiệm và gia tăng chi tiêu của du khách.
Trong thế giới ngày nay, ý tưởng sống thiếu Internet gần như là điều không thể. Tuy nhiên, tại Eritrea, người dân vẫn viết thư tay thay vì sử dụng các ứng dụng nhắn tin miễn phí. Khi tới đây, khách du lịch có lẽ sẽ thấy thời gian đã ngừng lại từ những năm 1990.
Các tập tục truyền thống vẫn bám rễ sâu trong đời sống hằng ngày. Thông báo tử, hay tụ họp xã hội được phổ biến qua áp phích dán trên đường phố. Điện thoại di động chỉ phục vụ một mục đích duy nhất: gọi thoại, hầu như không sử dụng các tính năng kỹ thuật số hiện đại.
Chính phủ Eritrea chỉ cấp phép cho một mạng lưới wifi hạn chế, không cho phép các nhà cung cấp dịch vụ di động kích hoạt quyền truy cập Internet trên điện thoại di động. Tới đầu năm 2025, theo cổng dữ liệu quốc tế DataPortal, tỷ lệ tiếp cận internet của Eritrea chỉ đạt 20% tổng dân số.
Tại đây, nếu muốn sử dụng Internet, họ có thể đến những quán Internet công cộng và mua gói theo giờ. Hiện tại, thủ đô Asmara có khoảng 42 điểm phát Internet. Tuy nhiên, tốc độ mạng rất chậm và hầu hết nền tảng mạng xã hội bị chặn.
Vlogger Jordan Joe HaTTab từng tới Eritrea và bất ngờ trước cách sống của người dân ở đây. Dù khả năng tiếp cận Internet hạn chế, cách họ kết nối với nhau khiến anh phải suy ngẫm. Thay vì nhắn tin qua Whatsapp rủ nhau cà phê, người Eritrea sẽ đến một quán cà phê bất kỳ, trả tiền cho người lạ và bắt đầu câu chuyện. Đó là cách họ xây dựng những mối quan hệ mới.
"Hãy rời xa Internet và tới đây", anh nói sau một ngày khám phá cách sống của người địa phương.
Eritrea từng được coi là một trong những quốc gia tiên tiến nhất khu vực châu Phi, đặc biệt là trong thời kỳ thuộc địa của Italy và Anh. Quốc gia này từng sở hữu mạng lưới viễn thông có dây và hạ tầng giao thông phát triển.
Tuy nhiên, sau khi người Anh rút đi và Eritrea bị sáp nhập vào Ethiopia năm 1962. Vào đầu những năm 1990, quốc gia này giành độc lập. Tuy nhiên, sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền sau đó đã dẫn đến một Eritrea như hiện nay.
Từ sáng 30-4, các tuyến đường ven biển, nội thị Tuy Hòa và các xã, phường lân cận đã đông xe du lịch, xe gia đình. Khu vực bãi biển, tháp Nghinh Phong, các điểm du lịch, quán ăn luôn tấp nập du khách đến tham quan, thưởng thức đặc sản.
Nhiều gia đình cho biết đã đặt phòng từ trước để tránh tình trạng kín chỗ trong những ngày này.
Chị Nguyễn Thị Thanh Hương, du khách đến từ TP.HCM, chia sẻ: "Gia đình tôi chọn Phú Yên vì biển đẹp, đồ ăn ngon, nhất là có nhiều sự kiện hấp dẫn như bay khinh khí cầu, chương trình ca nhạc.
Tôi đã sắp xếp xin công ty và trường học của con nghỉ 2 ngày 28 và 29-4 để có nguyên 1 tuần du lịch, nghỉ dưỡng".
Anh Trần Minh Khoa, du khách từ phường Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk nói: "Đi xuống Tuy Hòa giờ thuận tiện hơn, thời tiết nóng bức về với biển là hợp nhất. Mới ngày đầu nghỉ lễ nhưng tôi thấy đường phố chật kín xe, nhiều lúc bị kẹt xe vào lúc giữa trưa và tầm 19h tối khi người dân đổ ra đường vui chơi".
Để "giải nhiệt", từ chiều, Tuổi Trẻ Online ghi nhận lượng khách đổ về bãi biển Tuy Hòa rất đông. Đến tối cùng ngày các tuyến đường chật kín bởi dòng người đến quảng trường Phú Yên xem chương trình nghệ thuật.
Tại khu vực tháp Nghinh Phong cũng thu hút đông du khách đến chiêm ngưỡng, trải nghiệm bay trên khinh khí cầu vào buổi sáng và chiều tối.
Tối 30-4, tại Quảng trường Phú Yên, phường Tuy Hòa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức chương trình nghệ thuật "Cá ngừ Đắk Lắk - Tinh hoa câu vàng", kết hợp trình diễn ẩm thực, công nghệ 3D mapping và nghệ thuật sân khấu nhằm kích cầu du lịch dịp lễ 30-4, 1-5.
Điểm nhấn của đêm diễn là màn phi lê cá ngừ trực tiếp trên sân khấu và đầu bếp chia sẻ kinh nghiệm chọn cá, sơ chế, chế biến các món ăn đặc trưng.
Theo các khách sạn, homestay tại phường Tuy Hòa, khách đặt kín phòng từ ngày 30-4 đến 3-5, sau đó giảm dần.
Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk cho biết dịp này địa phương tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật, văn hóa, ẩm thực, hoạt động trải nghiệm góp phần quảng bá du lịch biển và thu hút du khách lưu trú lâu hơn.
Các hàng quán, cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch cũng tăng cường nhân lực để phục vụ lượng khách tăng cao.
Sáng 3/4, ông Triệu Hinh, trưởng thôn Lài Han, xã Xuân Dương cho biết người dân địa phương đã hỗ trợ một khách người Áo đi lạc trong rừng.
Trước đó, một người trong thôn đi tìm trâu và phát hiện có vết lốp xe trượt dài xuống một con dốc sâu vào khoảng chiều muộn ngày 31/3. Nghi ngờ có người ngã xe, gặp nạn, người dân đã báo tin để kêu gọi một nhóm đi tìm kiếm. Do trời tối, thông tin vị trí không rõ ràng, cuộc tìm kiếm trong phạm vi khoảng 1 km quanh khu vực không có kết quả.
Đến rạng sáng ngày 1/4, ông Triệu Văn Hội, người dân trong thôn thấy một nam du khách trước cửa nhà trong tình trạng tiều tụy, người xây xát. Do bất đồng ngôn ngữ, nam du khách Áo sử dụng Google dịch để giao tiếp, đồng thời quỳ xuống xin hỗ trợ.
Tuy nhiên, ông Hội không biết chữ nên không hiểu du khách nước ngoài viết gì. Ông lập tức gọi điện báo chính quyền thôn. Sau khi xác minh người đi lạc, ông Hinh cùng một số người dân đưa du khách đến nơi nghỉ ngơi và cung cấp đồ ăn.
"Thôn này vốn ở vị trí hẻo lánh nên ít người ngoài đến, không ngờ có người nước ngoài đi lạc tới đây", ông Hinh nói.
Chiếc xe nam du khách sử dụng được thuê ở Đà Nẵng. Người này ban đầu không định đến thôn Lài Han nhưng Google Maps chỉ sai đường, dẫn đến bị lạc. Nam du khách cho biết khoảng 15h ngày 31/3, chiếc xe máy của anh bị trượt bánh lao xuống một con dốc sâu. Do kỹ năng chạy xe địa hình và kỹ năng xử lý tình huống yếu, nam du khách không thể tự đưa xe lên. 17h, anh bỏ xe lại, tìm cách ra khỏi khu rừng. Rạng sáng hôm sau, anh tìm được nhà của anh Hội.
Chiếc xe máy được anh Hoàng Lăng Huy, sống ở Lạng Sơn, chuyên gia về xe địa hình, đến cứu hộ và đưa lên, gửi về Đà Nẵng. Theo anh Huy, chủ xe không đồng ý cho khách thuê thêm vì sợ nếu gặp sự cố tương tự sẽ khó giải quyết.
Nam du khách Áo sau đó đi cùng anh Huy về trung tâm Lạng Sơn và được dẫn đi tham quan một số điểm du lịch. Tới ngày 2/4, anh Huy lái ôtô đưa nam du khách Áo tới Hà Nội để kịp chuyến bay về nước.
"Thấy bạn chỉ có một mình nên tôi hỗ trợ luôn, không suy nghĩ nhiều", anh Huy cho biết.
Trước du khách người Áo, nhiều sự việc tương tự cũng từng xảy ra với khách quốc tế đến Việt Nam và tự thuê xe đi trekking theo chỉ dẫn của Google Map. Vào tháng 10/2025, hai du khách Hà Lan cũng dùng Google Maps để di chuyển và lạc hơn 5 km vào rừng sâu thôn Khe Me, Quảng Trị. Do đường lầy lội, một xe phân khối lớn rơi xuống suối khiến du khách bị thương và kẹt lại trong đêm tại khu vực mất sóng điện thoại.
Lực lượng công an xã Cồn Tiên cùng người dân đã phải huy động máy cày chuyên dụng, băng rừng trong mưa lớn để giải cứu. Trong thư cảm ơn, các du khách bày tỏ sự xúc động trước tấm lòng nồng hậu của người dân Việt Nam – những người đã xuất hiện kịp thời với "đèn pin và những nụ cười ấm áp" giữa hoàn cảnh tuyệt vọng.
Trước các sự cố của một số khách quốc tế, các chuyên gia du lịch mạo hiểm và đại diện lực lượng cứu hộ đưa ra ba lời khuyên cho du khách khi di chuyển tại vùng núi Việt Nam.
"Nguyên tắc 17h": Tuyệt đối không cố di chuyển trên các cung đường lạ sau 17h chiều. Bóng tối ở miền núi sụp xuống rất nhanh, đi kèm sương mù khiến việc định vị bằng mắt thường trở nên bất khả thi.
-"Đứng yên để được cứu": Nếu nhận thấy đường đi dần trở nên lầy lội hoặc quá dốc so với năng lực lái xe, du khách nên dừng lại ngay lập tức thay vì cố gắng vượt qua. Việc cố tình "mở đường" chỉ khiến xe sa lầy sâu hơn vào khu vực mất sóng viễn thông, gây khó khăn cho việc tìm kiếm.
Cuối cùng, ưu tiên "bản đồ chạy bằng cơm": Tại các bản làng xa xôi, Google Maps chỉ cập nhật quãng đường ngắn nhất mà không tính đến địa hình đất đá. Các chuyên gia khuyên du khách nên hỏi đường người dân địa phương hoặc thuê hướng dẫn viên bản địa. Trong trường hợp bất đồng ngôn ngữ, hãy chuẩn bị sẵn các thẻ thông tin ghi địa chỉ bằng tiếng Việt hoặc sử dụng các ứng dụng dịch thuật ngoại tuyến để duy trì sợi dây liên lạc với cộng đồng xung quanh.
