Đây là “sứ mệnh”, là mục tiêu vô cùng thách thức của ngành công nghiệp không khói, đồng thời cũng là bài toán chính đặt ra đối với đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” mà Bộ VH-TT-DL đang xây dựng. Hôm qua (14.5), Thứ trưởng Bộ VH-TT-DL Hồ An Phong đã chủ trì Tọa đàm khoa học về nội dung dự thảo đề án này.
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Thứ trưởng Hồ An Phong nhấn mạnh, việc xây dựng đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 08 năm 2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Thông qua đó, đề xuất Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới về du lịch phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trình bày báo cáo tóm tắt dự thảo đề án, Phó cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết, sau thời gian triển khai Nghị quyết số 08, du lịch Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng.
Giai đoạn 2017 – 2019 trước đại dịch Covid-19, lượng khách quốc tế tăng từ 12,9 triệu lượt lên 18 triệu lượt, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 18,1%/năm; khách nội địa tăng từ 73,1 triệu lên 85 triệu lượt; tổng thu từ du lịch tăng 39,6% từ 541.000 tỉ đồng lên 755.000 tỉ đồng. Đến năm 2025, du lịch Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,2% so với năm 2024 và vượt mức trước dịch; phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa, tăng 24,5%; tổng thu từ khách du lịch vượt mốc 1 triệu tỉ đồng, tăng 19%.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, Phó cục trưởng Hà Văn Siêu cũng chỉ ra những tồn tại, hạn chế, thực tế phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, kỳ vọng. Đồng thời nêu những điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ, bao gồm điểm nghẽn về thể chế, chính sách, cơ chế điều phối liên ngành; hạ tầng kết nối và hạ tầng phục vụ phát triển du lịch; nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao; nguồn lực và cơ chế xúc tiến quảng bá du lịch.
Lãnh đạo ngành du lịch nhìn nhận: Du lịch Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với những tiền đề chính trị và pháp lý mạnh mẽ chưa từng có. Các nghị quyết, chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đang mở ra thời cơ và vận hội mới rất quan trọng cho phát triển du lịch.
Cùng với đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những chính sách tạo điều kiện để du lịch chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình dựa trên dữ liệu, cá thể hóa trải nghiệm và quản trị thông minh. Các chính sách về hội nhập quốc tế sâu rộng tạo dư địa quan trọng để mở rộng thị trường, kết nối chuỗi giá trị và nâng tầm thương hiệu điểm đến Việt Nam.
Trong khi đó, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân tạo cơ sở hình thành những nhà đầu tư chiến lược, các tổ hợp nghỉ dưỡng – giải trí – văn hóa quy mô lớn có khả năng dẫn dắt thị trường. Triển vọng lớn nhất là khả năng tích hợp giữa du lịch với văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, sức mạnh mềm quốc gia, chăm sóc sức khỏe, đổi mới sáng tạo, thương mại, hàng không và nền tảng số.
Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, du lịch có tốc độ tăng trưởng cao, ổn định, đóng góp trực tiếp từ 10% trở lên trong GDP, từng bước đạt mức đóng góp khoảng 14% GDP; có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và kích thích nhiều ngành khác cùng phát triển. Việt Nam kỳ vọng trong 4 năm tới sẽ đón 45 – 50 triệu lượt khách quốc tế, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế từ 16%/năm; phục vụ khoảng 160 triệu lượt khách nội địa, tốc độ tăng trưởng khách nội địa từ 3%/năm.
Để hiện thực hóa các mục tiêu, đề án đặt ra 8 nhiệm vụ, giải pháp chính.
Đầu tiên là đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm lãnh đạo phát triển du lịch. Sau đó, hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển du lịch. Tiếp đến là phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao.
Ngành du lịch cũng đặt ra nhiệm vụ cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch. Song song, đột phá công tác xúc tiến, quảng bá du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam. Để làm được những đầu việc trên thì phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới là yêu cầu cấp thiết.
Ngoài ra, nhiệm vụ của thời đại là đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh. Cuối cùng là đổi mới phương thức quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.
Đại diễn Hãng hàng không Vietjet Air đánh giá mục tiêu tăng trưởng khách quốc tế trong dự thảo Đề án là rất tham vọng, do đó cần tính toán kỹ về năng lực hạ tầng, vận tải và khả năng cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực. Bên cạnh đó, phương thức xúc tiến cũng cần đổi mới theo hướng trọng tâm, trọng điểm, hình thành các văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm xây dựng hình ảnh du lịch Việt Nam rõ nét hơn trên thị trường quốc tế.
Ngoài ra, đại diện hãng bay này kiến nghị tiếp tục mở rộng và linh hoạt hơn nữa chính sách visa, nghiên cứu cấp visa với thời hạn dài hơn thay vì ngắn hạn như hiện nay. Đồng thời nghiên cứu cơ chế visa quá cảnh tại các sân bay quốc tế để thu hút thêm khách quá cảnh kết hợp du lịch thời gian ngắn tại Việt Nam.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Quốc Kỳ – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Du lịch Vietravel nhận định, ngành du lịch hiện vẫn đang tồn tại nhiều điểm nghẽn. Trong đó, các chính sách chưa đủ mạnh và thiếu tính đột phá, thiếu chính sách ưu đãi đầu tư cho du lịch. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics du lịch còn thiếu kết nối; công tác xúc tiến quảng bá còn hạn chế do thiếu nguồn lực và mạng lưới xúc tiến quốc tế chuyên nghiệp.
Sản phẩm du lịch Việt Nam tuy đa dạng nhưng còn thiếu chiều sâu và chưa tạo được hệ sinh thái trải nghiệm đồng bộ cho du khách. Tỷ lệ lao động du lịch qua đào tạo còn thấp so với yêu cầu phát triển ngành kinh tế mũi nhọn.
Vì vậy, ông Nguyễn Quốc Kỳ cho rằng cần xây dựng các chính sách dài hạn, đồng bộ và có tính đặc thù cho ngành du lịch để phát huy vai trò lan tỏa của ngành đối với nền kinh tế. Đồng thời phát triển hệ thống văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá điểm đến Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Chủ tịch Vietravel cũng kiến nghị đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia nhằm phục vụ công tác quản lý, dự báo và hoạch định chính sách. Cùng với đó, cần sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế đêm để tạo thêm sản phẩm, tăng trải nghiệm và gia tăng chi tiêu của du khách.
Chủ tịch UBND xã Đường Thượng ngày 14/4 giao công an xã chủ trì, phối hợp các bộ phận liên quan kiểm tra, xử lý nghiêm cá nhân, đơn vị đưa khách vào tắm và kinh doanh dịch vụ trải nghiệm tại thác Nậm Lang. Động thái này được đưa ra sau khi nhà máy thủy điện Nậm Lang phản ánh tình trạng người dân tự ý vào khu vực đơn vị quản lý để tổ chức hoạt động trái phép, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Ông Nguyễn Trọng Lịch, Trưởng Công an xã Đường Thượng, cho biết lực lượng chức năng đã xây dựng phương án theo dõi, nắm tình hình và sẽ xử lý các trường hợp không chấp hành quy định.
Thác Nậm Lang cách trung tâm Du Già khoảng 12 km, nằm dưới hẻm vực cùng tên, là một trong những nhánh suối chính chảy qua khu vực Du Già - Du Tiến, qua hang nước Bản Án, Ngọc Long trước khi đổ vào sông Nhiệm. Điểm đến này được những người ưa khám phá biết đến từ lâu những năm 2010, nhưng chỉ thực sự thu hút đông du khách thời gian gần đây nhờ các hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội.
Thác cao khoảng 20 m, đổ xuống từ hang đá ngầm trong lòng núi, gồm nhiều tầng. Tầng thấp nhất có thể tiếp cận bằng bè mảng hoặc ván chèo đứng (SUP), nổi bật với dòng nước trong xanh cùng hệ thống hang đá, thạch nhũ tự nhiên. Tuy nhiên, khu vực lòng thác nằm trong phạm vi công trình thủy điện ở thượng nguồn lưu lượng nước thường xuyên thay đổi, dễ xảy ra tai nạn cho du khách.
Theo quy hoạch, khu vực thác nằm trong phạm vi dự án thủy điện Nậm Lang từ năm 2017. Công trình có công suất lắp máy 12 MW, tổng mức đầu tư hơn 467 tỷ đồng, đặt tại xã Đường Thượng.
Trên các hội nhóm du lịch Hà Giang, nhiều du khách bày tỏ tiếc nuối khi điểm đến hoang sơ bị đóng cửa trong lúc đã lên kế hoạch tham quan dịp lễ. Tuy vậy, một số ý kiến cho rằng việc siết chặt quản lý là cần thiết để đảm bảo an toàn.
Bảo Lâm, hướng dẫn viên địa phương, cho biết thác Nậm Lang là điểm đến hấp dẫn với du khách ưa khám phá, góp phần làm phong phú trải nghiệm tại Hà Giang. "Khi đã có quy định, cần tuân thủ, không nên cổ súy cho các hoạt động trái phép, tránh những sự cố đáng tiếc xảy ra", Bảo Lâm nói.
Lễ hội mục đồng làng Phong Lệ năm 2026 diễn ra trong hai ngày 16 và 17-5 tại đình Thần Nông, Cồn Thần và làng Phong Nam - Phong Lệ. Đây là lễ hội dân gian mang đậm dấu ấn văn hóa nông nghiệp truyền thống của vùng đất ven sông Cẩm Lệ.
Lễ hội bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ Thần Nông của người dân Đà Nẵng, được lưu truyền qua nhiều thế hệ và thường tổ chức sau khi thu hoạch vụ đông xuân.
Người dân làng Phong Lệ tin rằng Thần Nông là vị thần bảo trợ nông nghiệp, ban cho mùa màng tươi tốt, cuộc sống no đủ. Trải qua nhiều biến động lịch sử, lễ hội từng bị gián đoạn trong một thời gian trước khi được người dân phục dựng, gìn giữ đến nay.
Khoảng 17h, đoàn rước với chiêng trống, cờ, hoa... xuất phát từ đình Thần Nông, đi qua các khu dân cư trước khi tiến ra cánh đồng của làng để làm lễ. Dọc tuyến đường, đông đảo người dân và du khách đã hòa vào không khí rộn ràng của lễ hội dân gian lâu đời.
Nhiều em nhỏ mặc trang phục nông dân, hóa thân thành mục đồng cưỡi trâu, vui chơi với đèn lồng và tham gia các hoạt động dân gian.
Sau khi làm lễ trước viên đá thần cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, người dân thắp sáng ngọn đuốc rước thần về đình làng Thần Nông.
Năm 2026 cũng là năm đầu tiên lễ hội được tổ chức sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và sáp nhập các đơn vị hành chính. Dù có nhiều thay đổi về địa giới, địa phương vẫn duy trì các hoạt động bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất Phong Nam - Phong Lệ.
Ông Lê Công Đông, Phó chủ tịch UBND phường Hòa Xuân (TP Đà Nẵng), cho biết từ những câu chuyện dân gian về đàn trâu, đám trẻ mục đồng và tín ngưỡng thờ Thần Nông, qua nhiều thế hệ đã hình thành nên một lễ hội truyền thống độc đáo, được tổ chức vào dịp mùng 1 tháng 4 âm lịch hằng năm.
"Lễ hội không chỉ mang ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, quốc thái dân an mà còn phản ánh đời sống văn hóa tinh thần phong phú của người dân làng quê xưa.
Trong lễ hội, tất cả mọi người cùng hòa mình vào không gian cộng đồng, cùng tham gia nghi lễ, cùng thưởng thức hát mục đồng, hát bài chòi, trò chơi dân gian và các hoạt động truyền thống mang đậm hơi thở của làng quê Việt Nam", ông Đông nói.
Lễ hội còn diễn ra nhiều hoạt động như tọa đàm về không gian văn hóa “Làng trong phố, phố trong làng”, hô hát bài chòi, trò chơi dân gian, tái hiện làng quê xưa và các hoạt động cộng đồng.
Đông đảo người dân và du khách cùng tham gia lễ hội - Ảnh: THANH NGUYÊN
Những ngày nghỉ lễ, mạng xã hội thường ngập tràn hình ảnh check-in: biển xanh, núi cao, quán cà phê đông kín người. Ai cũng có vẻ đang tận hưởng. Nhưng sau những bức ảnh rực rỡ ấy, không ít người thú nhận một cảm giác quen thuộc: mệt hơn cả ngày đi làm. Đi chơi mà như chạy đua, nghỉ lễ mà lại cần thêm một kỳ nghỉ khác để hồi sức.
Có lẽ đã đến lúc chúng ta đặt lại một câu hỏi đơn giản: nghỉ lễ rốt cuộc là để làm gì?
Nghỉ lễ, trước hết, là để nghỉ ngơi. Nghe thì hiển nhiên, nhưng thực tế lại không đơn giản. Trong nhịp sống hiện đại, nghỉ không còn đồng nghĩa với dừng lại, mà thường bị hiểu thành lấp đầy thời gian rảnh bằng thật nhiều hoạt động.
Không ít người sợ lãng phí kỳ nghỉ, sợ không có gì để kể, sợ bị tụt lại phía sau trong cuộc đua trải nghiệm. Thế là lịch trình kín mít: sáng đi điểm này, trưa ăn chỗ kia, chiều check-in nơi khác, tối lại chen chân vào những con phố đông nghẹt.
Kết quả là gì? Một kỳ nghỉ trôi qua nhanh như một cuộn phim tua vội, đầy ắp hình ảnh nhưng thiếu cảm xúc.
Nhưng sống trọn từng khoảnh khắc phải chăng là không bắt đầu từ việc đi đâu, mà từ cách chúng ta hiện diện trong từng phút giây?
Một buổi sáng không báo thức, thức dậy khi cơ thể thực sự muốn, có thể đã là một sự xa xỉ. Một bữa cơm gia đình không vội vã, không cầm điện thoại, nghe nhau kể những chuyện thật giản dị.
Không phải ai cũng có điều kiện đi du lịch xa trong dịp lễ. Nhưng điều đó không có nghĩa là họ không thể tận hưởng.
Thực tế, không ít người sau những chuyến đi đông đúc đã quay về mới nhận ra một điều giản dị: ở nhà, đôi khi lại là lựa chọn dễ chịu hơn. Một buổi chiều dọn lại góc phòng, trồng thêm chậu cây, đọc một cuốn sách còn dang dở, hay đơn giản là ngồi yên nhìn mưa rơi… Những điều tưởng như bình thường lại trở nên đáng quý khi ta cho mình đủ thời gian để cảm nhận.
Thử một lần đặt điện thoại xuống lâu hơn bình thường. Không phải để "cai nghiện" công nghệ, mà để tạo khoảng trống cho những điều khác bước vào. Khi không liên tục bị cuốn vào dòng thông tin, ta có thể nhận ra những thứ rất gần: tiếng gió, ánh nắng, gương mặt người thân, hay chính cảm xúc của mình.
Một nghịch lý thú vị là càng cố tận hưởng, người ta càng dễ bỏ lỡ. Bởi tận hưởng không phải là một nhiệm vụ cần hoàn thành, mà là một trạng thái tự nhiên khi ta thật sự có mặt ở hiện tại. Khi không còn bị ám ảnh bởi việc phải vui cho xứng đáng, niềm vui lại đến nhẹ nhàng hơn.
Tất nhiên không có một công thức chung cho tất cả mọi người.
Có người thích xê dịch, khám phá những vùng đất mới. Có người lại tìm thấy sự bình yên trong những điều quen thuộc. Điều quan trọng không phải là chọn cách nào, mà là chọn điều phù hợp với chính mình, thay vì chạy theo kỳ vọng của người khác.
Một kỳ nghỉ đáng nhớ không nhất thiết phải có nhiều điểm đến, mà có thể chỉ cần một vài khoảnh khắc thật sự "chạm". Đó có thể là tiếng cười của con trẻ khi được chơi cùng cha mẹ, là cảm giác nhẹ nhõm khi hoàn thành một việc còn dang dở, hay đơn giản là một buổi tối ngủ ngon không mộng mị.
Ở một góc nhìn khác, nghỉ lễ cũng là cơ hội để nạp lại năng lượng theo đúng nghĩa. Không chỉ là nghỉ ngơi thể chất, mà còn là làm mới tinh thần. Sau những ngày bận rộn, con người cần những khoảng lặng để nhìn lại mình: mình đang sống ra sao, điều gì đang khiến mình mệt mỏi, và điều gì thực sự mang lại niềm vui.
Nếu kỳ nghỉ chỉ trôi qua trong vội vã, có lẽ ta đã bỏ lỡ cơ hội quý giá này.
Thay vì hỏi "đi đâu cho đáng", có lẽ nên thử hỏi "làm gì để mình thấy dễ chịu hơn". Câu trả lời có thể rất khác nhau: một chuyến đi ngắn, một ngày ở nhà, một cuộc gặp bạn cũ, hay đơn giản là ngủ đủ giấc. Không có lựa chọn nào là đúng hay sai", chỉ có phù hợp hay không.
Và có lẽ, điều quan trọng nhất của một kỳ nghỉ không nằm ở những gì ta đã làm, mà ở cảm giác còn lại sau đó. Nếu sau kỳ nghỉ, ta thấy nhẹ lòng hơn, có thêm năng lượng, có thêm chút yêu đời - thì đó đã là một kỳ nghỉ trọn vẹn.
Nghỉ lễ không chỉ để nghỉ ngơi. Nó là một lời nhắc rằng giữa guồng quay hối hả, ta vẫn có quyền dừng lại, hít thở, và sống chậm hơn một chút, để khi quay lại trong trạng thái tốt hơn.
Và biết đâu, khi không còn cố gắng tận hưởng theo cách của người khác, ta lại tìm thấy một niềm vui rất riêng - giản dị, yên bình nhưng đủ đầy - trong chính những ngày nghỉ của mình.
