Chiều 15/5, tọa đàm “Trường Sơn: Ký ức lịch sử và sự tiếp nối” diễn ra trong khuôn khổ lễ phát động cuộc thi toàn quốc về marketing xã hội dành cho học sinh, sinh viên mang tên Social Pioneers 2026, do Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp tổ chức.
Tham gia tọa đàm là nhà sử học Dương Trung Quốc cùng hai nhân chứng lịch sử của tuyến đường Trường Sơn: Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu và nhà văn Hồ Bá Thược.
Ký ức Trường Sơn – mà một phần huyền thoại của nó là tuyến đường ống xăng dầu xuyên Trường Sơn – cũng là hợp phần đầu tiên được số hóa bằng công nghệ blockchain trên nền tảng lưu giữ lịch sử, ký ức và di sản Heritex.
Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu, 80 tuổi, nguyên Cục trưởng Cục Kinh tế Bộ Quốc phòng, là một trong những kỹ sư trực tiếp tham gia thiết kế, thi công tuyến đường ống xăng dầu xuyên Trường Sơn năm xưa. Thế hệ những người lính Trường Sơn như ông đều đã bước qua tuổi 70, 80. Nhà sử học Dương Trung Quốc gọi họ là những “thư viện sống” của lịch sử, mà nếu không được lưu giữ kịp thời, ký ức họ mang theo có thể sẽ không còn cơ hội được kể lại lần thứ hai.
Song truyền thông về những ký ức ấy như thế nào đến người trẻ để vừa hấp dẫn mà vừa không làm sai lệch lịch sử? Đó là nỗi băn khoăn của nhiều sinh viên tham gia toạ đàm.
Nguyễn Tùng Dương, sinh viên năm nhất Đại học Kinh tế Quốc dân, cho biết gần đây xuất hiện nhiều kênh nội dung lịch sử trên mạng xã hội thu hút giới trẻ rất tốt. Tuy nhiên, theo nam sinh, bên cạnh những kênh thông tin hữu ích giúp lan tỏa tình yêu lịch sử cho người trẻ, vẫn tồn tại không ít nội dung bị cộng đồng chỉ trích vì sai lệch hoặc đơn giản hóa lịch sử để “bắt trend”.
“Ranh giới giữa việc làm lịch sử hấp dẫn cho người trẻ với xuyên tạc lịch sử nằm ở đâu?”, nam sinh đặt câu hỏi với nhà sử học Dương Trung Quốc.
Trả lời sinh viên, ông Dương Trung Quốc nhận định băn khoăn của sinh viên là một vấn đề có thật. Không chỉ người trẻ mà toàn xã hội đều phải đối diện với vấn đề này trong bối cảnh lượng thông tin trên mạng ngày càng lớn, trong khi khả năng kiểm chứng của người dùng lại có giới hạn.
Tuy nhiên, nhà sử học nhìn nhận mạng xã hội và công nghệ là “những công cụ rất lớn” mà người trẻ không nên quay lưng. Thay vào đó, ông khuyên họ nên dũng cảm bước vào, đóng góp thêm những nguồn thông tin chuẩn xác, tích cực hơn và chuyên nghiệp để đẩy lùi thông tin sai lệch.
Ông cũng khuyến cáo, việc tham gia vào không gian mạng đòi hỏi tinh thần trách nhiệm, bởi đây đang là một “chiến trường thông tin”, nơi các nội dung sai lệch, cắt xén hoặc giật gân có thể lan truyền rất nhanh.
Bên cạnh đó, nhà sử học bày tỏ sự nuối tiếc khi nhiều câu chuyện lịch sử quý giá vẫn chưa được khai thác hiệu quả bằng các công cụ truyền thông hiện đại. Trong khi đó, những nhân chứng lịch sử đang dần già đi và ký ức của họ có nguy cơ mất đi theo thời gian.
“Lịch sử sẽ sống mãi, nhưng nó chỉ sống được trên mảnh đất của rất nhiều người”, ông Dương Trung Quốc chia sẻ.
Một sinh viên khác đặt câu hỏi với nhà văn Hồ Bá Thược về việc người trẻ cần bám vào những nguyên tắc nào khi sử dụng chất liệu lịch sử để xây dựng các sản phẩm truyền thông vừa hấp dẫn vừa tôn trọng sự thật.
Nhà văn Hồ Bá Thược cho rằng điều cốt lõi đầu tiên là trách nhiệm với lịch sử.
Theo ông, sáng tạo nghệ thuật là cần thiết để lịch sử trở nên gần gũi hơn với công chúng trẻ, nhưng sự thật lịch sử phải luôn được đặt lên hàng đầu.
“Tôi nghĩ có thể 80% là sự thật, còn 20% là không gian cho sáng tạo nghệ thuật để câu chuyện hấp dẫn hơn”, nhà văn chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh người làm nội dung lịch sử cần có trải nghiệm thực tế, tìm hiểu kỹ bối cảnh và con người phía sau sự kiện thay vì chỉ khai thác lịch sử như một chất liệu gây chú ý trên mạng xã hội.
Dùng blockchain để lưu trữ ký ức lịch sử
Trong khuôn khổ chương trình, cuộc thi toàn quốc về marketing xã hội Social Pioneers 2026 chính thức được phát động với chủ đề “Phục dựng cội nguồn, khởi tạo kỷ nguyên”.
Cuộc thi dành cho thí sinh từ 16 đến 24 tuổi, chia thành hai bảng học sinh THPT và sinh viên. Các đội thi sẽ trải qua bốn vòng, từ thi kiến thức marketing, xây dựng ý tưởng dự án đến thực hiện sản phẩm truyền thông và tranh biện ở vòng chung kết.
Đề bài chính được đưa ra thử thách sinh viên chính là dự án lưu giữ ký ức lịch sử và di sản Heritex với hợp phần đầu tiên là ký ức về tuyến đường ống xăng dầu Trường Sơn – công trình hậu cần dài khoảng 5.000km từng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ. Các thí sinh sẽ phải giải bài toán kết nối lịch sử, giới trẻ và công nghệ dưới góc nhìn marketing xã hội.
PGS.TS Nguyễn Đình Toàn – Phó trưởng khoa Marketing, Đại học Kinh tế Quốc dân – bày tỏ: “Chúng tôi tin rằng lịch sử thực sự sống khi được thế hệ trẻ tiếp nhận, đối thoại và tiếp nối”.
Năm ngoái, cuộc thi này thu hút khoảng 2.100 thí sinh đến từ hơn 150 trường THPT, cao đẳng và đại học tại 23 tỉnh, thành trên cả nước.
Chiều nay, 2.6, kỳ thi lớp 10 TP.HCM chính thức kết thúc với môn thi cuối dành cho những thí sinh đặt nguyện vọng chuyên hoặc tích hợp. Ghi nhận ở Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (P.Chợ Quán), dù giờ thi đã kết thúc lúc 16 giờ 30 và phần lớn thí sinh đã ra về vào lúc 16 giờ 45, song đến hơn 17 giờ 15, các thí sinh thi môn lý chuyên mới bắt đầu rời khỏi phòng thi. Được biết tình hình tương tự ở một số điểm thi khác có tổ chức thi môn chuyên vật lý.
Chia sẻ với Thanh Niên, một thí sinh thi môn lý chuyên tại điểm thi Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong cho hay lý do ra trễ vì các em có thêm 15 phút làm bài do "đề sai". Theo trí nhớ của thí sinh, đề đã cung cấp sai dữ kiện ở một ý trị giá 0,25 điểm trong câu 1, dẫn tới việc các em không thể giải được nếu dựa trên dữ kiện này.
Cụ thể, ban đầu đề cho sẵn hàm số BC2= AB2 + AC2- 2AB x AB x cosBAC. Tuy nhiên, đến những phút cuối giờ, giám thị mới thông báo lại rằng hàm số đúng là BC2= AB2 + AC2- 2AB x AC (trước đó là AB) x cosBAC, đồng thời cho biết các thí sinh thi môn này sẽ có thêm 15 phút làm bài.
"Câu này không ảnh hưởng tới em nhiều lắm vì em dùng một cách khác để giải", một thí sinh chia sẻ. Trong khi một thí sinh khác hào hứng nói: "Trong 15 phút này em đã may mắn giải thêm được một bài khác".
Trao đổi với phóng viên Thanh Niên chiều tối nay, đại diện Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết: "Đề vật lý chuyên ở câu 1.2.3: có sự sai sót công thức do đánh máy cho sẵn, phần đáp án là 0,25 điểm. Hướng xử lý là học sinh không làm, không cho điểm. Học sinh làm đúng theo công thức chưa sửa hoặc công thức đã sửa cũng sẽ cho đủ điểm 0,25".
Điểm chuẩn lớp 10 của 4 trường THPT chuyên Lê Hồng Phong; THPT chuyên Trần Đại Nghĩa; THPT chuyên Hùng Vương và THPT chuyên Lê Quý Đôn được Sở GD&ĐT TPHCM công bố sáng 19/6.
Dẫn đầu là lớp chuyên sinh của Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong với 39,25/50 điểm; tăng 1,75 điểm so với năm ngoái. Đây là năm tiếp theo lớp chuyên sinh dẫn đầu về điểm chuẩn chuyên toàn thành phố.
Theo ghi nhận, hầu hết lớp chuyên của Trường Lê Hồng Phong và Trần Đại Nghĩa tăng, với mức khoảng 0,5-6,25 điểm so với năm ngoái. Trong đó, lớp chuyên hóa ở hai trường biến động mạnh nhất, tăng 6-6,25, tiếp theo là lớp chuyên sử, tăng gần 3-5 điểm.
Ngược lại, phần lớn lớp ở trường chuyên Hùng Vương (khu vực Bình Dương) và Lê Quý Đôn (Bà Rịa - Vũng Tàu) giảm khoảng 1-8,75 điểm.
Đáng chú ý nhất là lớp chuyên tin của Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn giảm tới 8,75 điểm, từ 35,75 xuống 27 điểm. Lớp chuyên toán của trường này cũng lấy thấp hơn 7,75 điểm so với điểm chuẩn năm ngoái.
Theo quy định tuyển sinh năm học 2026-2027, điểm xét tuyển lớp 10 chuyên TPHCM được tính bằng tổng điểm ba bài thi toán, văn, ngoại ngữ (hệ số 1) cộng điểm thi môn chuyên (hệ số 2). Học sinh phải làm đủ các bài thi, không vi phạm quy chế, không bị điểm liệt (dưới 2).
Điểm chuẩn chi tiết lớp 10 chuyên năm 2026 của TPHCM như sau:
Thí sinh tra cứu điểm thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 trên hệ thống tuyển sinh đầu cấp của thành phố tại địa chỉ https://ts10.hcm.edu.vn hoặc bằng số báo danh qua https://diemthi.hcm.edu.vn
Đây là lời nhắn nhủ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn với các học sinh, sinh viên tại lễ khai mạc Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ 8, diễn ra sáng 18-4.
Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh chóng của thế giới.
Ngày nay, sự khác biệt giữa các quốc gia không còn nằm ở tài nguyên thiên nhiên hay chi phí lao động, mà ở năng lực tạo ra tri thức mới và chuyển hóa tri thức đó thành giá trị kinh tế.
Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên năm nay có sự tham gia của 135 dự án cùng hàng trăm thí sinh, chuyên gia, doanh nghiệp và hàng nghìn học sinh, sinh viên.
Ông Sơn cho biết sau khi xem qua danh sách 135 dự án đã rất ấn tượng với sự đa dạng và tính thực tiễn của các em, từ công nghệ xanh, trí tuệ nhân tạo đến các giải pháp vì cộng đồng.
"Ngày hội hôm nay là một dấu mốc, nhưng không phải là đích đến cuối cùng. Thầy mong các em hãy thay đổi định vị bản thân: Đừng chỉ học để cầm tấm bằng đi tìm việc. Hãy học để có năng lực làm chủ, năng lực nhận diện cơ hội và bản lĩnh để khởi nghiệp", ông Sơn nói.
Ông khuyên các bạn học sinh, sinh viên đừng sợ thất bại. Trong khởi nghiệp, thất bại không phải là dấu chấm hết, mà là một học phần bắt buộc của sự thành công. Điều quan trọng hơn giải thưởng ngày hôm nay chính là tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề phức hợp và khát vọng cống hiến mà các em tích lũy được qua hành trình này.
Ông tin tưởng rằng từ những hạt giống ý tưởng tại ngày hội khởi nghiệp hôm nay sẽ sớm hình thành nên các doanh nghiệp khởi nghiệp, các doanh nghiệp khoa học công nghệ thực thụ, góp phần đưa Việt Nam vươn cao trên bản đồ kinh tế tri thức thế giới.
Với các thầy cô giáo, lãnh đạo sở giáo dục và đào tạo, ông Sơn nhấn mạnh việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp không phải là tổ chức thêm một vài cuộc thi, mà là tái cấu trúc triết lý giáo dục và đào tạo.
Cần chuyển từ tư duy quản lý giáo dục, quản lý đào tạo sang quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà trường phải là một nền tảng kết nối chặt chẽ giữa nhà trường - doanh nghiệp - nhà nước.
Các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải là những mắt xích trung tâm, là "hạ tầng chiến lược" nơi tri thức được tạo ra, thử nghiệm và thương mại hóa ngay trong lòng hệ thống.
Theo ông Sơn, mỗi nhà giáo không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà phải là những "tác nhân kinh tế tri thức". Các thầy cô phải là người đồng hành, hướng dẫn học sinh, sinh viên biến các kết quả nghiên cứu thành các sản phẩm, dịch vụ thực tế.
"Đã đến lúc chúng ta phải thay đổi thước đo thành công. Thành công của một trường đại học, trường cao đẳng không chỉ là tỉ lệ sinh viên có việc làm đúng chuyên môn, mà là bao nhiêu sinh viên có khả năng trở thành những người "tạo việc làm" - những cá nhân có thể tự tạo ra giá trị mới và cơ hội cho người khác", ông Sơn nhấn mạnh.
