Iran vạch “lằn ranh đỏ” đàm phán với Mỹ

"Nền kinh tế của họ đang sụp đổ, lệnh phong tỏa đang mang đến hiệu quả đáng kinh ngạc", Tổng thống Donald Trump ngày 30/4 nói với các phóng viên tại Nhà Trắng. "Nền kinh tế của họ là một thảm họa, vì vậy chúng ta hãy chờ xem họ trụ được bao lâu".

Giá dầu đã ổn định trở lại sau khi tăng mạnh vào đầu ngày, trong bối cảnh có rất ít dấu hiệu cho thấy Washington và Tehran đang tiến gần đến một thỏa thuận.

Giá dầu Brent tương lai ban đầu tăng lên 126 USD một thùng, mức cao nhất kể từ khi xung đột bắt đầu, trước khi chốt phiên giao dịch ở mức gần 114 USD. Giá dầu đã tăng hơn 8% trong tuần qua.

Các nhà giao dịch đang lo ngại khả năng Mỹ - Iran nối lại hoạt động quân sự và eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa lâu dài. Đây là tuyến đường huyết mạch đối với dòng chảy dầu khí toàn cầu, nhưng đã bị phong tỏa kể từ khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2.

Giá xăng tại nhiều nơi trên khắp nước Mỹ cũng đang tăng mạnh, giá bán lẻ tại California tăng lên trên 6 USD mỗi gallon (khoảng 1,59 USD mỗi lít). Điều này đang trở thành mối lo ngại ngày càng lớn đối với đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

"Giá xăng sẽ giảm thôi", ông Trump nói. "Ngay khi chiến sự kết thúc, giá sẽ lao dốc không phanh".

Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 30/4 ra tuyên bố cho rằng Mỹ đã phải chịu thất bại "đáng xấu hổ", đồng thời bác bỏ cảnh báo từ Tổng thống Trump rằng lệnh phong tỏa đường biển của Mỹ nhằm trừng phạt kinh tế nước này có thể kéo dài nhiều tháng.

Ông dự báo về một tương lai tươi sáng cho vùng Vịnh khi không có Mỹ, khẳng định bất kỳ nước nào can thiệp vào khu vực từ bên ngoài đều sẽ "không có chỗ đứng tại đây, ngoại trừ dưới đáy biển".

Trước đó, ông cũng bày tỏ nghi ngờ về khả năng đạt được thỏa thuận với Mỹ trong một tuyên bố hiếm hoi khẳng định sẽ không từ bỏ chương trình hạt nhân hay tên lửa của đất nước. Ông ra tín hiệu rằng Iran sẽ duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng ra tuyên bố cho rằng mọi nỗ lực áp đặt phong tỏa hoặc hạn chế hàng hải đều trái với luật pháp quốc tế và "chắc chắn sẽ thất bại. Ông cảnh báo những biện pháp phong tỏa như vậy không giúp cải thiện an ninh khu vực, mà thực tế còn là "nguồn cơn gây căng thẳng và làm gián đoạn sự ổn định lâu dài tại vịnh Ba Tư".

Iran cho hay họ sẽ không mở cửa trở lại eo biển Hormuz cho tàu thương mại nếu Mỹ chưa dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của nước này. Hiện chưa rõ Iran còn trụ được bao lâu trước khi hết chỗ chứa dầu và buộc phải cắt giảm sản lượng.

Những dấu hiệu căng thẳng đối với nền kinh tế Iran đã xuất hiện trong những ngày gần đây, khi đồng nội tệ mất giá kỷ lục. Đồng rial của Iran bắt đầu trượt giá hồi đầu tuần và rơi xuống mức thấp mới vào ngày 29/4 với 1,8 triệu rial đổi 1 USD.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo các tài liệu tòa án và 2 nguồn tin am hiểu, ông David Rush, người từng giữ một vị trí quản lý tại CIA, đã bị buộc tội trộm cắp hình sự tiền công quỹ theo một đơn khiếu nại được đệ trình vào tuần trước tại Tòa án Quận phía Đông bang Virginia. Luật sư của ông đã không phản hồi yêu cầu bình luận.

Từ tháng 11 năm ngoái đến tháng 3 năm nay, ông Rush đã yêu cầu và nhận được một "số lượng lớn ngoại tệ cùng hàng chục triệu USD dưới dạng vàng thỏi cho các khoản chi phí liên quan đến công việc".

Các quan chức liên bang đã tiến hành khám xét nhà riêng của ông ta vào ngày 18 tháng 5 và thu giữ hơn 300 thỏi vàng với giá trị ước tính hơn 40 triệu USD. Họ cũng tịch thu khoảng 2 triệu USD tiền mặt Mỹ và khoảng 35 chiếc đồng hồ sang trọng, nhiều chiếc trong số đó mang thương hiệu Rolex. Lực lượng FBI cho biết Rush đã bị bắt giữ vào ngày hôm sau.

Khi được hỏi về trường hợp của Rush, một người phát ngôn của CIA cho biết trong một tuyên bố chung với FBI rằng FBI đã bắt giữ một cá nhân sau khi nhận được thông tin chuyển giao từ cơ quan này.

FBI kết luận có đủ căn cứ để tin rằng ông Rush đã "cố tình biển thủ, lấy cắp hoặc cố tình chuyển đổi một tài sản có giá trị của Mỹ" để phục vụ cho mục đích sử dụng cá nhân.

Ông cũng bị cáo buộc đã nói dối các nhà tuyển dụng về lý lịch của mình trong suốt gần 20 năm.

Người đàn ông này đã nộp đơn xin việc vào chính phủ tổng cộng ba lần; trong hồ sơ ứng tuyển đầu tiên, ông tuyên bố tốt nghiệp Đại học Clemson vào năm 2000. Trong hồ sơ thứ hai, ông khai bổ sung rằng mình có bằng thạc sĩ tại Học viện Bách khoa Rensselaer.

Ở lần thử sức thứ ba vào năm 2009, ông đã thành công, và hồ sơ này bao gồm cả các tấm bằng nói trên cùng một chứng chỉ bay thử nghiệm từ Trường Phi công Thử nghiệm Hải quân Mỹ. Trong các đơn xin thăng chức, ông tuyên bố mình từng là người hướng dẫn luận văn tại Học viện Công nghệ Không quân. Ông Rush cũng nói với các nhà tuyển dụng rằng ông là một phi công của lực lượng Hải quân.

Tuy nhiên, theo các cáo trạng, không có điều nào trong số đó là sự thật; ông không hề tốt nghiệp từ các trường này, và các điều tra viên cho biết Cục Hàng không Liên bang (FAA) không hề có bất kỳ chứng chỉ hay giấy phép phi công nào được đăng ký dưới tên của Rush.

Vụ án đã dấy lên những câu hỏi lớn về tính hiệu quả của chương trình thẩm định an ninh của chính phủ liên bang Mỹ, vốn được thiết lập để đảm bảo các sĩ quan tình báo hoặc các nhân viên chính phủ khác không phản bội lòng tin của công chúng hoặc làm gián điệp cho nước ngoài.

Chính phủ Mỹ tiến hành các cuộc điều tra lý lịch đối với mọi ứng viên tiềm năng tại CIA và các cơ quan khác được cấp quyền tiếp cận thông tin nhạy cảm và bí mật. Sau khi nhân viên được tuyển dụng, chính phủ tiếp tục giám sát các hoạt động tài chính, việc đi lại, hồ sơ tín dụng và các thông tin khác của họ thông qua các hệ thống kiểm tra tự động để đảm bảo họ không rơi vào thế yếu trước các hành vi tống tiền.

Cơ quan Phản gián và An ninh Quốc phòng (DCSA), trực thuộc thẩm quyền của Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (ODNI), là đơn vị giám sát chương trình kiểm tra lý lịch này.

Hiện chưa rõ cuộc điều tra đối với ông Rush đã bắt đầu như thế nào, và cũng chưa rõ ông rời CIA từ khi nào.

Tin Gốc: Dân Trí

Chiều tối qua (11.4, theo giờ VN), phái đoàn Iran và phái đoàn Mỹ đã bước vào cuộc đàm phán trực tiếp tại Islamabad (Pakistan).

Diễn biến trên được xem là một sự kiện lịch sử. Bởi đây là cuộc đàm phán cấp cao nhất giữa hai nước trong 47 năm qua, kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran (1976).

Phái đoàn của Mỹ được dẫn đầu bởi Phó tổng thống J.D Vance cùng đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Về phía Iran, phái đoàn của nước này được dẫn đầu bởi Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf và có sự tham gia của Ngoại trưởng Abbas Araghchi, ông Ali Bagheri Kani - một nhà đàm phán nhiều kinh nghiệm và đóng vai trò then chốt trong nhiều cuộc đàm phán với Mỹ trước đây về vấn đề hạt nhân của Tehran. Phái đoàn Iran bao gồm tổng cộng khoảng 70 thành viên. Ngoài các nhà đàm phán chính, phái đoàn Iran còn có 26 thành viên thuộc các ủy ban kỹ thuật trong các lĩnh vực kinh tế, an ninh và chính trị, nhằm cung cấp các tư vấn cần thiết, truyền thông Iran đưa tin.

Trong khi cuộc đàm phán đang diễn ra, viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho rằng Iran "đang thua" và "thua thảm bại". Ông còn tuyên bố: "Chúng ta hiện đang bắt đầu quá trình dọn sạch eo biển Hormuz như một ân huệ dành cho các quốc gia trên toàn thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức và nhiều nước khác".

Tại thực địa Trung Đông, Israel vẫn tiếp tục tấn công một số khu vực ở Li Băng, giữa lúc xung đột quân sự tại nước này cũng là chủ đề mà Iran muốn gắn liền trong nội dung đàm phán với Mỹ.

Trong một diễn biến liên quan, CNN dẫn lời Thủ tướng Li Băng Nawaf Salam cho biết ông hoãn chuyến công du Mỹ và Liên Hiệp Quốc sắp tới, vì ông cần phải ở lại Beirut để giải quyết các sự vụ trong nước.

Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, nhận định tuy lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn rất mong manh, nhưng có một điều đã trở nên rõ ràng: Cả Washington và Tehran đều muốn có một lối thoát khỏi cuộc chiến này.

Đối với Iran, nước này đã bị ảnh hưởng đáng kể với kho dự trữ tên lửa và máy bay không người lái (UAV) dần cạn kiệt, nền kinh tế gặp vô số khó khăn và hàng loạt lãnh đạo đã chết.

Về phía ngược lại, chuyên gia Jon Lieber, đứng đầu bộ phận nghiên cứu của Eurasia Group, đánh giá: "Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phải chấp nhận rằng không có giải pháp quân sự nào hữu hiệu để chấm dứt cuộc chiến, chỉ có một giải pháp chính trị. Mỹ có những lựa chọn để leo thang nhưng rất hạn chế. Đó là quân đội nước này có thể đổ bộ lên đất liền của Iran hoặc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự Iran. Nhưng cả 2 biện pháp đều khó nhận được sự ủng hộ từ công chúng Mỹ. Trong khi đó, cú sốc đối với giá năng lượng từ cuộc chiến Iran cũng đang gây ra nhiều rắc rối cho nền kinh tế Mỹ. Ngày 10.4, Cơ quan Thống kê lao động Mỹ đã công bố dữ liệu cho thấy lạm phát hằng năm đã tăng lên 3,3% trong tháng 3, mức cao nhất trong gần 2 năm".

"Giải pháp ngoại giao sẽ không thể bị bỏ qua. Bởi vì chừng nào Mỹ không sẵn sàng triển khai quân đội trên bộ ở Iran, thì giải pháp ngoại giao là tất cả những gì Washington có", chuyên gia Jon Lieber phân tích thêm.

Bên cạnh đó, việc Phó tổng thống Mỹ J.D Vance dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia đàm phán có thể xem là một yếu tố tích cực. Ngay từ đầu, ông Vance là người không ủng hộ việc tấn công Iran. Hồi đầu tháng 3, Tổng thống Trump từng thừa nhận rằng ông và cấp phó "hơi khác một chút" trong quan điểm ban đầu về cuộc chiến Iran.

Không những vậy, đảng Cộng hòa đang đối mặt nhiều thách thức trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới. Còn ông Vance thì vẫn là ứng viên sáng giá để đại diện đảng Cộng hòa trong cuộc tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2028. Suốt nhiều năm qua, ông cũng thể hiện chủ trương hạn chế Mỹ can dự hay tham gia vào các cuộc chiến bên ngoài, để tập trung đối nội, phát triển kinh tế. Vì thế, ông Vance nhiều khả năng có xu hướng muốn giải quyết nhanh cuộc chiến Iran hiện nay, để chính phủ Mỹ tập trung vào các vấn đề đối nội, đặc biệt là kinh tế, nhằm tranh thủ sự ủng hộ của cử tri.

Những điều trên chỉ ra kỳ vọng là Phó tổng thống Vance sẽ có cách tiếp cận cuộc đàm phán ôn hòa hơn. Tất nhiên, quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào Tổng thống Trump, nhưng cách tiếp cận ôn hòa góp phần quan trọng cho cuộc đàm phán.

Nguồn: https://thanhnien.vn/trien-vong-nao-cho-dam-phan-my-iran-185260411230124968.htm