Ngày tốt nghiệp của Nguyễn Thị Huyền (SN 2003), sinh viên Trường Đại học Tài chính – Quản trị kinh doanh, trở nên đặc biệt khi cả đại gia đình cùng có mặt trong khuôn viên trường.
Với Huyền, khoảnh khắc bước vào buổi lễ không chỉ là dấu mốc khép lại những năm tháng đại học, mà còn là giây phút cô nhìn thấy nỗ lực của mình được những người thân yêu cùng nhau chứng kiến.
Huyền là thủ khoa đầu ra ngành Quản trị kinh doanh. Thành tích ấy càng có ý nghĩa hơn khi phía sau cô là một đại gia đình đã đồng hành, động viên và hỗ trợ trong suốt hành trình học tập.
Thay vì chỉ mời bố mẹ hoặc một vài người thân, Huyền quyết định thuê xe 29 chỗ để đưa đại gia đình và bạn bè từ quê lên dự lễ tốt nghiệp. Ý tưởng này xuất phát từ một điều giản dị, gia đình cô ở nông thôn, chưa từng có chuyến đi đông đủ cùng nhau.
“Nhân lễ tốt nghiệp, tôi trích tiền học bổng để đưa cả nhà lên dự và đi chơi một chuyến”, Huyền chia sẻ.
Chuyến đi được cô lên kế hoạch ngay sau khi nhận lịch tốt nghiệp. Cả nhà háo hức chuẩn bị từ sớm. Nghĩ rằng trên trường có thể không có hoa, người thân của Huyền mang theo hoa kẹo và hoa hồng từ quê.
Với Huyền, những bó hoa hồng không cầu kỳ, nhưng đó là món quà khiến cô nhớ nhất trong ngày tốt nghiệp.
“Khoảnh khắc nhìn thấy những bó hoa đó, tôi thật sự xúc động. Hoa có thể không đẹp như ngoài tiệm, nhưng là tất cả tình cảm cả nhà dành cho mình”, Huyền nói.
Trong số những người có mặt, ông bà nội là người khiến Huyền nghẹn ngào nhất. Cả hai đều đã ngoài 70 tuổi, có bệnh nền, nhưng vẫn cố gắng lên trường để dự ngày đặc biệt của cháu gái.
Tấm bằng của người cháu được cả nhà yêu thương
Đằng sau danh hiệu thủ khoa đầu ra là một hành trình không dễ dàng. Huyền từng đạt danh hiệu sinh viên 5 tốt cấp trường, cấp tỉnh, nhận học bổng nhiều kỳ và học bổng doanh nghiệp. Những kết quả ấy không đến từ may mắn, mà từ nhiều năm tự ép mình bước qua áp lực.
Có thời điểm, Huyền đi làm thêm về muộn rồi tiếp tục học đến 3 giờ sáng, nhất là trong giai đoạn ôn thi. Áp lực học tập, tương lai và kỳ vọng khiến cô nhiều lần tưởng như kiệt sức.
Cô kể có những đêm nằm khóc, tự xâu chuỗi lại mọi chuyện đã đi qua. Nhưng rồi hình ảnh gia đình, bạn bè và những người luôn tin tưởng mình đã kéo cô đứng dậy.
“Tôi không may mắn khi có một gia đình không trọn vẹn, nhưng ông trời đã bù lại cho tôi một đại gia đình”, Huyền nói. Với cô, đại gia đình ấy có ông bà nội, cô dì, chú bác, anh chị em luôn yêu thương và ủng hộ mọi lựa chọn.
Trong suốt quá trình học đại học, Huyền nhận được không chỉ lời động viên. Ông bà nội, cô chú trong gia đình còn định hướng, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ học phí để cô hoàn thành chương trình học. Sự giúp đỡ từ gia đình trở thành điểm tựa để Huyền theo đuổi mục tiêu đến cùng.
Bởi vậy, lễ tốt nghiệp không chỉ là ngày vui của riêng cô. Đó còn là ngày cả gia đình nhìn thấy thành quả của nhiều năm vun đắp. Một người cháu trong nhà trở thành thủ khoa ngành Quản trị kinh doanh, và tấm bằng ấy có phần công sức của tất cả.
Sau lễ tốt nghiệp, Huyền dự định học tiếp thạc sĩ. Cô muốn trở thành người đầu tiên trong gia đình theo đuổi con đường học tập ở bậc cao hơn. Song song với đó, nữ thủ khoa mong tìm được công việc liên quan đến quản lý, quản trị để tích lũy kinh nghiệm từ những kiến thức đã học trên giảng đường.
Điều Huyền mong nhất không phải là một danh xưng mới. Cô muốn gia đình tiếp tục chứng kiến những bước trưởng thành của mình, như cách họ đã có mặt trên chuyến xe 29 chỗ trong ngày tốt nghiệp.
“Tôi chỉ mong sau này sẽ là niềm tự hào của cả nhà”, Huyền nói
Như Báo Thanh Niên đưa tin, ngày 28.3, tại Hà Nội, Bộ VH-TT-DL tổ chức lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành thể dục thể thao Việt Nam và trao Huân chương Lao động hạng nhất tặng Cục Thể dục thể thao. Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm chúc mừng những thành tích, kỷ lục của ngành thể dục thể thao Việt Nam thời gian qua và nhấn mạnh 8 nhiệm vụ trọng tâm của Bộ VH-TT-DL, ngành thể dục thể thao, các bộ, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, các địa phương, nhà trường, doanh nghiệp và toàn xã hội cần thực hiện thời gian tới.
Trong đó, Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ đạo phải nâng tầm giáo dục thể chất và thể thao học đường, coi đây là gốc rễ của một chiến lược phát triển con người Việt Nam; ngành giáo dục, ngành thể thao và các địa phương phải phối hợp chặt chẽ hơn nữa để đổi mới mạnh mẽ giáo dục thể chất và thể thao trường học. Đồng thời, phải mở rộng khái niệm thể thao theo hướng toàn diện hơn, bao gồm cả vận động thể chất và vận động trí óc. Các môn như cờ vua, cờ tướng, thể thao trí tuệ, thể thao điện tử cần được quản lý lành mạnh...
Tại TP.HCM, nhiều ngôi trường luôn đặt tầm quan trọng của thể thao học đường trong hành trình giáo dục của mình. Như tại Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh, việc rèn luyện thể chất không chỉ là một tiết học hay chỉ định kỳ, mà đã trở thành một nhịp sống quen thuộc của học sinh mỗi ngày.
Từ những bài thể dục giữa giờ, những bước nhảy aerobic, những bàn cờ vua, cờ tướng đặt ở sân trường mỗi giờ ra chơi, đến các hoạt động bóng rổ, kéo co trong các giờ hoạt động tập thể của học sinh; nhiều CLB bóng đá, bóng rổ, võ Vovinam, nhảy aerobic, nhảy hiện đại sau giờ tan học..., góp phần tạo nên bức tranh học đường khỏe khoắn.
Như mới đây, vào sáng 23.3, toàn thể học sinh nhà trường cùng có tiết mục nhảy flashmob sôi động ở sân trường, chào mừng ngày hội "Thiếu nhi vui khỏe - Tiến bước lên Đoàn". Không chỉ là một bài tập vận động, hoạt động nhảy flashmob còn là thông điệp về lối sống năng động, khỏe mạnh.
Cô Lê Thanh Hương, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, cho biết nhà trường luôn chú trọng xây dựng môi trường giáo dục toàn diện, nơi học sinh không chỉ học tốt mà còn khỏe mạnh, tự tin, giàu năng lượng, nuôi dưỡng tinh thần yêu thích thể thao. Mỗi hoạt động đều gửi tới thông điệp "Khỏe để học tốt, vui để trưởng thành" tới các học sinh.
Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng, phường Tân Định có lợi thế về diện tích, không gian sân trường xanh mát, cũng là một trong những ngôi trường ở TP.HCM có nhịp sống thể thao học đường quen thuộc. Vào đầu giờ học, giờ ra chơi, khi tan trường, không khó có thể quan sát thấy học sinh và giáo viên tham gia đa dạng các môn thể thao ở sân trường.
Cô Trần Thị Thu Hương, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết thể thao học đường góp phần rèn luyện học sinh, để các em có đầy đủ đức, trí, thể, mỹ, có sức khỏe để học tập, để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đáng chú ý, nhiều giáo viên cũng yêu thích thể thao, hòa đồng cùng các hoạt động thể chất với các em học sinh, truyền cảm hứng tích cực để học sinh yêu thích vận động, rèn luyện sức khỏe...
Mới đây, trong hoạt động chào mừng kỷ niệm 80 năm ngày Thể thao Việt Nam (27.3.1946 - 27.3.2026), ngày hội giáo dục thể chất, rèn luyện đội viên của trường diễn ra với đa dạng hoạt động. Tất cả giáo viên, học sinh của trường đồng diễn, biểu diễn bài thể dục võ nhạc Vovinam; khối 3 thi đấu chung kết môn bóng đá mini; học sinh khối 4, 5 thi chung kết bóng rổ; thi chung kết kéo co dành cho cán bộ giáo viên toàn trường.
Các em học sinh còn được tham gia nhiều trạm được thiết kế với các môn thể thao phối hợp. Như trạm Bước nhảy chiến thắng; Bật nhảy thần tốc và ghi bàn; Hành trình chinh phục thử thách; Đua ghe ngo; Phi nhanh về đích; Đôi tay khéo léo..., khuyến khích học sinh thi đấu thể thao trong niềm vui, phát huy tinh thần đồng đội.
Theo dự thảo, tổng kinh phí thực hiện đề án được thành phố Đà Nẵng dự kiến lên tới 20.735 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước và các nguồn huy động hợp pháp khác.
Trong đó, khoảng 19.246 tỉ đồng dành cho xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp trường lớp; gần 1.489 tỉ đồng để đầu tư trang thiết bị dạy học.
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030, tối thiểu 80% cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn đạt chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất, đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 và tổ chức dạy học 2 buổi/ngày.
Thành phố đặt mục tiêu cơ bản xóa bỏ các phòng học xuống cấp, hết niên hạn sử dụng vốn là vấn đề nhiều năm qua được phụ huynh, giáo viên quan tâm tại một số khu vực đông dân cư.
Theo dự thảo, việc đầu tư sẽ ưu tiên cho các khu vực dân số tăng nhanh, miền núi và vùng còn khó khăn nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng lớn của người dân.
Đối tượng áp dụng gồm các trường mầm non, phổ thông công lập, trung tâm giáo dục thường xuyên, Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Đà Nẵng và Trường chuyên biệt Tương Lai trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo.
Đề án cũng liên quan đến đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý, nhân viên, người lao động và học sinh đang học tập, công tác tại các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thành phố.
Theo lộ trình, năm 2026 dự kiến bố trí khoảng 2.074 tỉ đồng; năm 2027 khoảng 7.257 tỉ đồng; năm 2028 và 2029 cùng khoảng 4.147 tỉ đồng mỗi năm; năm 2030 khoảng 3.110 tỉ đồng.
Hiệp hội Giáo sư đại học Mỹ (AAUP) cách đây một tuần công bố báo cáo thường niên về thu nhập của giảng viên. Dữ liệu được tổng hợp từ gần 770 đại học và cao đẳng, 360.000 giảng viên cơ hữu, 125.000 giảng viên thỉnh giảng và đội ngũ quản lý cấp cao ở các trường.
Báo cáo nêu một thực trạng đáng lo ngại. Lương trung bình của giảng viên cơ hữu tăng 2,3% trong năm học 2024-2025, nhưng chỉ số giá tiêu dùng trong cùng kỳ lại tăng 2,7%. Do đó, lương thực tế của họ sau khi điều chỉnh theo lạm phát giảm khoảng 0,4%.
Nếu so với giai đoạn trước, bức tranh tổng thể còn ảm đạm hơn. Lương thực tế trung bình của giảng viên cơ hữu hiện thấp hơn năm 2019 khoảng 9,5%, kém năm 2008 gần 6%. Trong hơn 750 trường có dữ liệu đối sánh hai năm học gần nhất, hơn 80% báo cáo mức lương danh nghĩa tăng, nhưng thực chất chỉ khoảng 40% trường trả lương vượt lạm phát.
Trong khi đó, nhóm giảng viên thỉnh giảng (không có biên chế) còn khó khăn hơn. Thu nhập của họ được đánh giá là ở mức thấp, manh mún, thiếu ổn định khi khoảng 70% số trường đặt mức lương sàn cho mỗi học phần (3 tín chỉ) từ 4.000 USD trở xuống. Chỉ khoảng 1/3 trường hỗ trợ đóng quỹ hưu trí cho một phần hoặc toàn bộ nhóm này, và 30% hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế.
Ngược lại, lương trung bình của các hiệu trưởng dao động khoảng 275.000 đến 850.000 USD, tùy trường công hay tư thục, cao gấp 3-5 lần mức của một giáo sư.
Ngoài tiền lương, báo cáo còn cho thấy một làn sóng giảm biên chế ở các trường. Vào học kỳ mùa thu năm 2023, chỉ 32% giảng viên có biên chế chính thức hoặc lộ trình biên chế (tenure-track), giảm mạnh so với mức 53% của năm 1987.
Theo AAUP, điều này có nghĩa là tỷ lệ giảng viên có thể theo đuổi nghiên cứu và đổi mới mà không bị ảnh hưởng bởi áp lực từ doanh nghiệp hay chính trị đã giảm.
Lĩnh vực giáo dục đại học ở Mỹ đang đối mặt nhiều biến động, như lạm phát, can thiệp chính trị, nguồn kinh phí nghiên cứu thất thường, tốc độ phục hồi tuyển sinh sau đại dịch không đồng đều,...
AAUP nhìn nhận thu nhập của giảng viên là vấn đề quản trị cốt lõi. Mô hình chi trả lương cho thấy các trường có đang bảo vệ nhân sự và các hoạt động học thuật, nhằm duy trì giảng dạy, nghiên cứu và quản trị chung không, hay đang ngày càng bị cuốn vào vòng xoáy xử lý khủng hoảng và áp lực từ bên ngoài.
Hồi tháng 3, gần 1.000 giảng viên hợp đồng ở Đại học New York đồng loạt bãi công, do phải gánh vác gần 1/3 khối lượng giảng dạy nhưng chỉ nhận 2% quỹ lương, khiến không kham nổi chi phí đắt đỏ tại Manhattan.
