Ngày tốt nghiệp của Nguyễn Thị Huyền (SN 2003), sinh viên Trường Đại học Tài chính – Quản trị kinh doanh, trở nên đặc biệt khi cả đại gia đình cùng có mặt trong khuôn viên trường.
Với Huyền, khoảnh khắc bước vào buổi lễ không chỉ là dấu mốc khép lại những năm tháng đại học, mà còn là giây phút cô nhìn thấy nỗ lực của mình được những người thân yêu cùng nhau chứng kiến.
Huyền là thủ khoa đầu ra ngành Quản trị kinh doanh. Thành tích ấy càng có ý nghĩa hơn khi phía sau cô là một đại gia đình đã đồng hành, động viên và hỗ trợ trong suốt hành trình học tập.
Thay vì chỉ mời bố mẹ hoặc một vài người thân, Huyền quyết định thuê xe 29 chỗ để đưa đại gia đình và bạn bè từ quê lên dự lễ tốt nghiệp. Ý tưởng này xuất phát từ một điều giản dị, gia đình cô ở nông thôn, chưa từng có chuyến đi đông đủ cùng nhau.
“Nhân lễ tốt nghiệp, tôi trích tiền học bổng để đưa cả nhà lên dự và đi chơi một chuyến”, Huyền chia sẻ.
Chuyến đi được cô lên kế hoạch ngay sau khi nhận lịch tốt nghiệp. Cả nhà háo hức chuẩn bị từ sớm. Nghĩ rằng trên trường có thể không có hoa, người thân của Huyền mang theo hoa kẹo và hoa hồng từ quê.
Với Huyền, những bó hoa hồng không cầu kỳ, nhưng đó là món quà khiến cô nhớ nhất trong ngày tốt nghiệp.
“Khoảnh khắc nhìn thấy những bó hoa đó, tôi thật sự xúc động. Hoa có thể không đẹp như ngoài tiệm, nhưng là tất cả tình cảm cả nhà dành cho mình”, Huyền nói.
Trong số những người có mặt, ông bà nội là người khiến Huyền nghẹn ngào nhất. Cả hai đều đã ngoài 70 tuổi, có bệnh nền, nhưng vẫn cố gắng lên trường để dự ngày đặc biệt của cháu gái.
Tấm bằng của người cháu được cả nhà yêu thương
Đằng sau danh hiệu thủ khoa đầu ra là một hành trình không dễ dàng. Huyền từng đạt danh hiệu sinh viên 5 tốt cấp trường, cấp tỉnh, nhận học bổng nhiều kỳ và học bổng doanh nghiệp. Những kết quả ấy không đến từ may mắn, mà từ nhiều năm tự ép mình bước qua áp lực.
Có thời điểm, Huyền đi làm thêm về muộn rồi tiếp tục học đến 3 giờ sáng, nhất là trong giai đoạn ôn thi. Áp lực học tập, tương lai và kỳ vọng khiến cô nhiều lần tưởng như kiệt sức.
Cô kể có những đêm nằm khóc, tự xâu chuỗi lại mọi chuyện đã đi qua. Nhưng rồi hình ảnh gia đình, bạn bè và những người luôn tin tưởng mình đã kéo cô đứng dậy.
“Tôi không may mắn khi có một gia đình không trọn vẹn, nhưng ông trời đã bù lại cho tôi một đại gia đình”, Huyền nói. Với cô, đại gia đình ấy có ông bà nội, cô dì, chú bác, anh chị em luôn yêu thương và ủng hộ mọi lựa chọn.
Trong suốt quá trình học đại học, Huyền nhận được không chỉ lời động viên. Ông bà nội, cô chú trong gia đình còn định hướng, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ học phí để cô hoàn thành chương trình học. Sự giúp đỡ từ gia đình trở thành điểm tựa để Huyền theo đuổi mục tiêu đến cùng.
Bởi vậy, lễ tốt nghiệp không chỉ là ngày vui của riêng cô. Đó còn là ngày cả gia đình nhìn thấy thành quả của nhiều năm vun đắp. Một người cháu trong nhà trở thành thủ khoa ngành Quản trị kinh doanh, và tấm bằng ấy có phần công sức của tất cả.
Sau lễ tốt nghiệp, Huyền dự định học tiếp thạc sĩ. Cô muốn trở thành người đầu tiên trong gia đình theo đuổi con đường học tập ở bậc cao hơn. Song song với đó, nữ thủ khoa mong tìm được công việc liên quan đến quản lý, quản trị để tích lũy kinh nghiệm từ những kiến thức đã học trên giảng đường.
Điều Huyền mong nhất không phải là một danh xưng mới. Cô muốn gia đình tiếp tục chứng kiến những bước trưởng thành của mình, như cách họ đã có mặt trên chuyến xe 29 chỗ trong ngày tốt nghiệp.
“Tôi chỉ mong sau này sẽ là niềm tự hào của cả nhà”, Huyền nói
Do ảnh hưởng từ các cơn bão nối tiếp nhau vào năm ngoái, Trường cao đẳng Kỹ thuật Việt - Đức Hà Tĩnh và Trường cao đẳng Công nghiệp Huế, hai trường hợp tác với Đức đào tạo nghề chất lượng cao, gặp thiệt hại nặng nề.
Các lớp học phải tạm hoãn, trường lớp, nhà xưởng và thiết bị đào tạo bị hư hại, và học viên phải đối mặt với thêm khó khăn khi gia đình họ phải vật lộn với sinh kế bị ảnh hưởng vì bão lũ miền Trung.
Theo Đại sứ quán Đức hôm 24.4, chính phủ Đức đã cung cấp gói hỗ trợ tới hai trường trên vốn là đối tác lâu năm trong lĩnh vực đào tạo nghề chất lượng cao.
Trong chuyến thăm mới nhất đến Trường cao đẳng Công nghiệp Huế, bà Gisela Hammerschmidt, Cao ủy đặc trách châu Á - Bộ Hợp tác kinh tế và phát triển Cộng hòa Liên bang Đức, cho biết phía Đức cam kết hỗ trợ các trường khắc phục hậu quả, tiếp tục đóng vai trò là đơn vị đào tạo nghề chất lượng cao trong khu vực.
Các gói hỗ trợ tập trung vào việc khôi phục hệ thống xưởng đào tạo, sửa chữa và thay thế các máy móc thiết bị đào tạo bị hư hỏng do bão. Với các biện pháp này, gần 10.000 học viên đã có thể tiếp tục quay trở lại trường trong môi trường đào tạo an toàn, chất lượng cao.
Gói hỗ trợ cũng hướng đến những người đối tượng dễ tổn thương nhất: 19 học viên có hoàn cảnh khó khăn tại Hà Tĩnh đã nhận được học bổng 6 tháng học phí, giúp các học viên sớm quay trở lại trường học.
Sau hơn 2 thập niên hợp tác Việt Nam - Đức trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo nghề, các địa phương ở Việt Nam đã được hỗ trợ xây dựng các chương trình đào tạo theo định hướng tiêu chuẩn của Đức, đáp ứng nhu cầu thị trường, củng cố mối quan hệ bền chặt giữa các cơ sở đào tạo và khu vực doanh nghiệp, tạo cơ hội bền vững cho người trẻ.
Đại sứ Đức Helga Margarete Barth cho biết gói hỗ trợ khẩn cấp một lần nữa khẳng định cam kết của Đức trong việc sát cánh cùng các đối tác ở Việt Nam.
Tuy nhiên, điều kiện để được hưởng các chính sách miễn giảm học phí chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ (nghiên cứu sinh) không đơn giản.
Mới đây, ĐH Bách khoa Hà Nội tuyển 145 nghiên cứu sinh (NCS) ở 27 ngành cho năm 2026. Trong đó, ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hóa tuyển 25 học viên, kỹ thuật cơ điện tử 15 học viên, khoa học máy tính 10 học viên, kỹ thuật máy tính 10 học viên... Từ năm học này, trường sẽ cấp học bổng tương đương học phí khoảng 80-100 triệu đồng cho NCS trúng tuyển.
Trong hệ thống ĐH Quốc gia TP.HCM, một số đơn vị cũng đã và sẽ áp dụng chính sách hỗ trợ tài chính tương tự cho người học tiến sĩ. PGS-TS Đinh Đức Anh Vũ, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết nhiều năm nay trường áp dụng chính sách hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí cho NCS trúng tuyển.
Theo đó, NCS toàn thời gian được miễn 100% học phí và hỗ trợ sinh hoạt phí theo mức 10 triệu đồng/tháng, được bố trí không gian làm việc và tham gia các hoạt động chuyên môn tại khoa; áp dụng cho tất cả NCS. "Chính sách này bắt đầu triển khai từ năm 2020 nhằm thu hút các NCS xuất sắc tham gia học tập tại trường. Trong thời gian tới, trường sẽ tiếp tục rà soát và điều chỉnh để tăng cường thu hút nhiều hơn NCS, đặc biệt từ nước ngoài, tham gia học tập tại trường", PGS Anh Vũ cho hay.
Thời gian tới, Trường ĐH Khoa học sức khỏe (ĐH Quốc gia TP.HCM) cũng tiếp tục triển khai nhiều định hướng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo sau ĐH. Một trong những ưu tiên quan trọng là phát triển các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, tạo điều kiện để học viên tiếp cận tri thức khoa học quốc tế và mở rộng hợp tác học thuật. Đồng thời trường đang xây dựng chủ trương hỗ trợ học phí và chi phí nghiên cứu cho NCS, bác sĩ nội trú cũng như các trình độ đào tạo sau đại học khác nhằm khuyến khích đội ngũ bác sĩ trẻ và nhà khoa học trẻ tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu. PGS-TS Phạm Anh Vũ Thụy, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho biết từ năm nay trường bắt đầu miễn học phí cho tất cả NCS học tập tại trường. Sắp tới, trường sẽ công bố một số điều kiện liên quan đến chương trình, nghiên cứu và thời gian học.
Năm 2026, Trường ĐH Luật TP.HCM dự kiến triển khai nhiều chính sách hỗ trợ lớn đối với NCS. Cụ thể, với chính sách nội bộ, NCS được hỗ trợ toàn bộ học phí trong 3 năm (dự kiến 200 triệu đồng). Sau khi hoàn thành chương trình, NCS tiếp tục được hỗ trợ 100% học phí (dự kiến 200 triệu đồng). Như vậy, cán bộ giảng viên nhà trường khi học tiến sĩ luật sẽ được trường hỗ trợ tương đương 2 lần học phí (khoảng 400 triệu đồng/người). Về chính sách xét tuyển NCS toàn thời gian, người học được hỗ trợ 100% học phí, hỗ trợ thu nhập hằng tháng, tham gia các hoạt động khoa học công nghệ và tham gia giảng dạy cùng các hoạt động liên quan. Theo đại diện trường, chính sách có tính khuyến khích cao, góp phần giảm áp lực tài chính và tạo điều kiện để người học tập trung vào nghiên cứu.
Bên cạnh đó, nhiều cơ sở đào tạo ĐH cũng công bố chương trình học bổng và hỗ trợ sinh hoạt phí cho NCS có điều kiện.
Trường ĐH Tôn Đức Thắng có chương trình học bổng và hỗ trợ sinh hoạt phí chương trình tiến sĩ, áp dụng cho toàn bộ NCS sau khi nhập học, nhưng có điều kiện cụ thể. Chẳng hạn, để được nhận học bổng 100% học phí toàn khóa, NCS nhóm ngành khoa học tự nhiên - kỹ thuật cần công bố 2 bài báo khoa học thuộc cơ sở dữ liệu WoS, trong đó ít nhất 1 bài báo khoa học WoS hạng 5 trở lên, là tác giả ghi tên đầu và/hoặc tác giả gửi bài/liên hệ. Với nhóm ngành khoa học xã hội, cần công bố 1 bài báo thuộc cơ sở dữ liệu WoS hạng 10 trở lên và 1 bài báo Scopus, là tác giả ghi tên đầu và/hoặc tác giả gửi bài/liên hệ. Ngoài học bổng, NCS có thể nộp đơn xin hỗ trợ sinh hoạt phí theo từng năm học trong thời gian đào tạo chuẩn, với mức 8 triệu đồng/tháng. Một trong các điều kiện là NCS phải làm việc toàn thời gian và thực hiện ít nhất 2 trong các hoạt động dưới sự phân công và giám sát của trường.
Trường ĐH Bách khoa TP.HCM lần đầu tiên có chính sách mới trong đào tạo tiến sĩ gồm trả lương và hỗ trợ học phí cho NCS. Trường thông báo tuyển dụng nghiên cứu viên toàn thời gian, đồng thời là NCS chương trình đào tạo tiến sĩ với chế độ đãi ngộ và trả lương hấp dẫn cùng chính sách hỗ trợ về học phí. Theo đó, ứng viên trúng tuyển sẽ làm việc theo vị trí nghiên cứu viên, đồng thời tham gia chương trình đào tạo tiến sĩ của Trường ĐH Bách khoa TP.HCM. Trong thời gian công tác, nghiên cứu viên được hưởng lương và các chế độ khác theo vị trí việc làm cũng như các quyền lợi của người lao động theo quy định hiện hành (tối đa là 3 năm tính từ thời gian hoàn thành thử việc). Song song đó, nghiên cứu viên được hỗ trợ 50% học phí chương trình đào tạo tiến sĩ, các trường hợp có thành tích đặc biệt có thể được xem xét hỗ trợ 100% học phí.
Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM hiện chỉ tuyển sinh chương trình NCS kết hợp trợ giảng/giảng viên (Teaching Assistantship Program) cho khoa Công nghệ thông tin, với các ngành: khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo và hệ thống thông tin. NCS được trường miễn 100% học phí chương trình tiến sĩ (78.625.000 đồng/năm cho năm học 2025-2026). Bên cạnh đó, NCS còn được hưởng các chế độ phúc lợi như nhân viên chính thức của trường, gồm: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các quyền lợi khác, đảm bảo sự ổn định trong suốt quá trình học tập và công tác. Trong đó, riêng lương cơ bản của trợ giảng theo quy định nhà trường từ khoảng 7 triệu đồng/tháng; thù lao giảng dạy tùy vào số tiết giảng dạy thực tế.
Tất cả NCS trúng tuyển vào Trường ĐH Văn Lang đều có thể đăng ký ứng tuyển nhận học bổng đến 100% học phí toàn khóa. NCS cần cam kết thực hiện đúng tiến độ đào tạo được thể hiện trong Kế hoạch học tập, nghiên cứu toàn khóa căn cứ theo quyết định công nhận trúng tuyển; cam kết nghiên cứu và công bố khoa học vượt chuẩn điều kiện đầu ra tiến sĩ. Nếu học viên không thực hiện đúng cam kết thì có thể bị thu hồi hoặc hoàn lại học bổng, tùy theo mức độ.
Trong khi đó, nhiều trường hiện chỉ áp dụng miễn học phí với cán bộ, giảng viên của trường khi học tiến sĩ. Ví dụ, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM hỗ trợ 50% học phí (nếu học tại trường) hoặc 40% học phí (nếu học tại cơ sở đào tạo khác trong hệ thống); sau khi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ sẽ được thưởng 100 triệu đồng. Nếu học ngoài hệ thống, giảng viên được miễn giảm 100 tiết chuẩn nghiên cứu khoa học/năm, lãnh đạo được miễn giảm 50 tiết chuẩn nghiên cứu khoa học/năm trong 4 năm kể từ khi trúng tuyển NCS; sau khi hoàn thành chương trình cũng được thưởng 100 triệu đồng. Trường hợp học tiến sĩ ở nước ngoài sẽ được hỗ trợ tìm kiếm học bổng, hỗ trợ bảo hiểm xã hội trong thời gian học và được thưởng 200 triệu đồng sau khi nhận bằng. Thạc sĩ Nguyễn Thị Xuân Dung, Giám đốc Trung tâm Truyền thông nhà trường, cho biết chính sách nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy nghiên cứu khoa học trong hệ thống giáo dục ĐH.
Ngày 15-5, Công an tỉnh Bắc Ninh cho hay cơ quan này và các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an, Công an TP Hà Nội, Công an tỉnh Thanh Hóa đã làm rõ một nhóm người có hành vi làm giả con dấu, tài liệu của hơn 100 cơ quan, tổ chức.
Trước đó lực lượng công an phát hiện có người mua bán, trao đổi các văn bằng, chứng chỉ giả nhằm trục lợi, xâm phạm đến quyền lợi của các cơ quan, tổ chức.
Đến ngày 20-4, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Bắc Ninh) và các cơ quan chức năng làm rõ 3 người có hành vi làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Danh sách gồm Lê Thế Hải (37 tuổi), Lê Thế Bẩy (41 tuổi) cùng trú xã Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa và Khuất Tiến Minh (28 tuổi) trú phường Đông Ngạc, Hà Nội. Trong đó, Lê Thế Hải và Lê Thế Bẩy là những người trực tiếp làm giả giấy tờ, tài liệu.
Để tìm người muốn làm giấy tờ giả, Hải và Bẩy thuê người chạy quảng cáo trên mạng xã hội. Khi có yêu cầu, họ hoàn thiện các văn bằng, chứng chỉ giả và chuyển xe khách, gửi đến khách mua. Chi phí từ 1,5 - 3 triệu đồng tùy loại.
Qua điều tra, lực lượng chức năng xác định Lê Thế Hải đã có 1 tiền án về hành vi làm giả giấy tờ, tài liệu của cơ quan, tổ chức nên Hải có nhiều kinh nghiệm đối phó với cơ quan chức năng.
Sau khám xét nơi ở những người liên quan, cơ quan điều tra thu giữ các văn bằng, chứng chỉ, bảng điểm, bản sao công chứng giả và nhiều công cụ làm giả tài liệu như máy tính, máy in, máy ép nhiệt…
Bước đầu cơ quan công an xác định từ năm 2025 đến nay, nhóm người này đã có hành vi làm giả hàng nghìn bộ con dấu, tài liệu của khoảng 110 cơ quan, tổ chức, như các sở giáo dục và đào tạo, trường đại học, học viện, cao đẳng, trung tâm ngoại ngữ, trung tâm tin học, UBND cấp xã hay cục, vụ thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Số tiền thu lợi bất chính hàng tỉ đồng.
Hiện cơ quan điều tra đã có quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can trên về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, đồng thời mở rộng điều tra để xử lý nghiêm theo quy định.
