Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16-5 đăng một hình ảnh trên nền tảng Truth Social với dòng chữ: “Đó là khoảng lặng trước cơn bão”. Hình ảnh, dường như được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo, trong đó ông Trump đang chỉ tay vào máy ảnh, xung quanh là các tàu chiến trong vùng biển động dữ dội. Cờ Iran đang tung bay trên một số tàu.
Trả lời phỏng vấn Đài truyền hình Pháp BFMTV, nhà lãnh đạo Mỹ đã cảnh báo rằng Iran sẽ trải qua “thời kỳ rất tồi tệ” nếu không sớm đạt được thỏa thuận hòa bình. “Họ có lợi ích trong việc đạt được một thỏa thuận”, ông nhấn mạnh.
Trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đã nhận được thông điệp từ chính quyền Trump thể hiện mong muốn nhưng Iran vẫn còn “sự nghi ngờ” về ý định thực sự của Washington.
Theo báo New York Times, các nguồn tin Trung Đông cho biết Israel và Mỹ đang khẩn trương chuẩn bị quân sự để nối lại các cuộc tấn công nhắm vào Iran, có thể sớm nhất ngay trong tuần tới.
Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cho biết các quốc gia châu Âu đang chứng kiến giá khí tài quân sự tăng cao trong bối cảnh các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tăng cường chi tiêu quốc phòng.
Theo ông Pevkur, thực tế cho thấy giá một số mặt hàng quốc phòng đã tăng khoảng 50%, thậm chí 60% so với cách đây 2 năm.
Ông Pevkur mô tả đây là một bài toán “con gà và quả trứng”, các quốc gia nhận thấy sự thiếu hụt nguồn cung trên thị trường, nhưng ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu lại chưa sẵn sàng đầu tư mở rộng sản xuất.
Sự tăng giá đột ngột của vũ khí và các thiết bị quân sự đang làm phức tạp hóa các kế hoạch chi tiêu quốc phòng của NATO, trong bối cảnh châu Âu chịu áp lực phải tái vũ trang nhanh chóng. Châu Âu cũng đang phải gánh vác phần lớn chi phí viện trợ cho Ukraine trong xung đột với Nga, khi Mỹ bắt đầu chuyển dịch trọng tâm sang các khu vực khác.
Trong khi đó, ông Pevkur cảnh báo châu Âu không có thời gian để chờ đợi đến năm 2030 mới cải thiện khả năng sẵn sàng chiến đấu, và cần duy trì chi tiêu quốc phòng ở mức cao trong một thời gian dài.
Ngày 16-5, Israel tuyên bố thủ lĩnh cánh vũ trang của phong trào Hồi giáo Hamas, ông Ezzedine Al-Haddad, đã thiệt mạng trong một cuộc không kích ở Gaza khiến nhiều người thiệt mạng.
Theo Tel Aviv, đây là nhân vật chủ chốt đứng sau cuộc tấn công ngày 7-10 của Hamas vào Israel, và là một trong số nhiều chỉ huy, lãnh đạo của Hamas bị giết chết trong làn sóng tấn công của Israel sau đó.
Hãng tin AFP dẫn lời một quan chức Hamas xác nhận ông Haddad đã chết. “Chỉ huy cấp cao Ezzedine Al-Haddad đã bị ám sát trong một cuộc tấn công của Israel nhắm vào một căn hộ dân cư và một phương tiện dân sự ở thành phố Gaza hôm qua”, quan chức này nói.
Một trong bốn người Canada hiện đang cách ly ở British Columbia sau khi tiếp xúc với vi rút Hanta trên tàu du lịch MV Hondius đã có kết quả xét nghiệm dương tính sơ bộ.
Bà Bonnie Henry, quan chức y tế của British Columbia, cho biết người này đã xuất hiện các triệu chứng nhẹ, bao gồm sốt và đau đầu từ cách đây hai ngày. Tuy nhiên kết quả này sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm vi sinh quốc gia ở Winnipeg để xét nghiệm xác nhận.
Cả bốn người nói trên đang được cách ly 21 ngày. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã khuyến nghị thời gian cách ly 42 ngày đối với vi rút Hanta.
Một người lao xe vào đám đông người đi bộ ở Modena, Ý, ngày 16-5 (giờ địa phương) và sau đó vung dao làm tổng cộng bảy người bị thương. Hung thủ đã bị những người đi đường khống chế.
“Tên điên đó, tôi không biết gọi hắn là gì, tên tội phạm đã gây ra hành động này, hắn đã bước ra khỏi xe và vung dao. Tôi xin cảm ơn bốn công dân đã bắt giữ hắn và giao hắn cho cơ quan thực thi pháp luật”, ông Massimo Mezzetti, thị trưởng Modena, nói với Đài truyền hình RAI.
Chính quyền cho biết một số người đi bộ bị thương nặng, trong đó có một phụ nữ bị cụt chân sau khi bị xe đâm trực diện. Một người khác nói với Reuters rằng họ bị thương do bị tài xế đâm dao.
Nghi phạm là một nam giới sinh năm 1995, hiện đang thất nghiệp và từng được chuyển đến trung tâm sức khỏe tâm thần để điều trị rối loạn nhân cách phân liệt vào năm 2022.
Trong khi Đảng Cộng hòa ca ngợi sự rõ ràng và những tuyên bố cứng rắn trong bài phát biểu trực tiếp của Tổng thống Trump, Đảng Dân chủ lại đặt câu hỏi về kế hoạch hành động và những lời lẽ gay gắt của nhà lãnh đạo Mỹ.
Sau bài phát biểu của ông Trump, các thành viên Đảng Cộng hòa bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng An ninh nội địa Markwayne Mullin, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright và Thượng nghị sĩ Tom Cotton đều có những phản ứng tích cực, theo Đài CNN.
Viết trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh bài phát biểu “mạnh mẽ” của ông Trump đã nêu rõ các mục tiêu Mỹ đề ra tại Iran.
“Vai trò lãnh đạo của Tổng thống gửi đi một thông điệp tới thế giới rằng Mỹ sẽ bảo vệ người dân và lợi ích của mình, đồng thời duy trì hòa bình thông qua sức mạnh”, ông Rubio viết.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham thuộc Đảng Cộng hòa - người ủng hộ chiến dịch quân sự tại Iran - bình luận: “Sự lãnh đạo của ông Trump, cùng với lòng dũng cảm từ những người lính của chúng ta, là lý do khiến chúng ta được ngủ ngon mỗi đêm”.
Ngoài ra, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Ted Cruz ca ngợi bài phát biểu của ông Trump “hoàn toàn chính xác”. Ông cho hay: “Chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Cơn thịnh nộ kinh hoàng) là một khoản đầu tư cho tương lai của con cháu chúng ta”.
Ngược lại, bài phát biểu của ông chủ Nhà Trắng lại vấp phải sự chỉ trích của phe Dân chủ.
Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal cho rằng phát biểu của ông Trump đang lặp lại những điều “bất bình và dối trá”, đồng thời nhấn mạnh bài phát biểu “diễn ra không đúng thời điểm”.
“Ông Trump đưa ra những quan điểm ảo tưởng, nhưng lại không có kế hoạch thực tế về việc mở lại eo biển Hormuz, phớt lờ tác động tàn khốc khi giá năng lượng tăng cao đối với người tiêu dùng Mỹ”, ông Blumenthal viết trên mạng xã hội.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Chris Coons cho rằng bài phát biểu của ông Trump “không có kế hoạch rõ ràng. Dông dài, thiếu định hướng, không nghiêm túc”.
“Tất cả những gì tôi nghe được từ bài phát biểu tối nay là chiến tranh, chiến tranh, chiến tranh. Không có gì về việc giảm chi phí sinh hoạt cho người dân Mỹ.
Không có gì về việc cắt giảm khoản nợ gần 40.000 tỉ USD của chúng ta. Không có gì để cứu vãn chương trình an sinh xã hội, vốn sẽ phá sản chỉ trong vài năm tới”, Hạ nghị sĩ Marjorie Taylor Greene chỉ trích.
Các quan chức Mỹ hôm 24/5 giờ địa phương xác nhận, một vết nứt tiềm ẩn có thể đang giải phóng áp suất bên trong bồn chứa 26.500 lít methyl methacrylate (MMA) độc hại ở Garden Grove thuộc quận Cam, diễn biến mà họ hy vọng có thể giúp ngăn chặn một vụ nổ hơi độc hại gây thiệt hại nghiêm trọng.
"Vết nứt có thể giúp giải tỏa phần nào áp suất bên trong", TJ McGovern, quyền lãnh đạo lực lượng cứu hỏa thuộc Cơ quan Cứu hỏa quận Cam, cho biết.
Theo ông, các chuyên gia đang nghiên cứu kỹ lưỡng thông tin, trước khi đưa ra quyết định. "Chúng tôi chưa đạt được kết quả như mong muốn, nhưng đây là bước đi đúng hướng".
Vết nứt khả nghi này được phát hiện trong quá trình kiểm tra trực quan bể chứa 7.000 gallon này vào tối 23/5, ông McGovern cho biết thêm.
Vào ngày 22/5, khoảng 50.000 cư dân được lệnh sơ tán khỏi khu vực lân cận sau khi bồn chứa bắt đầu rò rỉ, phát tán khí độc vào vùng đông dân cư. Tính đến ngày 24/5, những người dân sơ tán vẫn chưa được trở về nhà và một số điểm trú ẩn đã được mở cửa để cung cấp nơi ở tạm thời cho họ.
Ngày 23/5, lực lượng cứu hỏa quận Cam cảnh báo bồn chứa đang nóng lên, làm tăng thêm lo ngại về một vụ nổ thảm khốc. Các lực lượng đã liên tục phun nước làm mát, với hy vọng giảm áp suất cho bồn chứa và hạn chế nguy cơ phát nổ.
Ông McGovern nói với NBC News rằng, các đội đang tìm cách xác nhận rằng vết nứt đang giải phóng áp suất trong bể. Nếu đúng như vậy, điều đó có nghĩa là “nguy cơ xảy ra vụ nổ BLEVE (nổ hơi giãn nở do chất lỏng sôi) hiện đã được loại bỏ".
“Vẫn có nguy cơ xảy ra vụ nổ”, ông nói, nhưng không phải là hiện tượng BLEVE mà ông mô tả là “rất, rất nguy hiểm, tồi tệ hơn nhiều so với một vụ nổ thông thường".
Nếu vẫn có khả năng xảy ra BLEVE, khu vực sơ tán sẽ rộng hơn nhiều, nhưng nếu loại trừ được nguy cơ đó, khu vực sơ tán có thể nhỏ hơn và các đội cứu hộ sẽ tập trung vào việc làm mát bể chứa, ông nói thêm.
Giới chức khu nghỉ dưỡng Disneyland, cách hiện trường khoảng 8 km, cho biết địa điểm này "vẫn mở cửa đón khách" và họ đang theo dõi sát sao tình hình.
Một phát ngôn viên của GKN Aerospace cho biết, công ty đang theo dõi tình trạng của “vật liệu bị ảnh hưởng” và các đội cứu hộ đang làm việc “suốt ngày đêm để giảm thiểu nguy cơ rò rỉ".
Các bên trung gian đang thúc đẩy để Mỹ - Iran gia hạn lệnh ngừng bắn hai tuần và sắp xếp vòng đàm phán thứ hai giữa hai nước nhằm tìm giải pháp lâu dài cho xung đột, nhưng quá trình này tiến triển còn chậm chạp, báo Mỹ Wall Street Journal ngày 15/4 dẫn các nguồn thạo tin cho biết.
Theo đó, Washington và Tehran đã nhất trí về nguyên tắc rằng hai bên sẽ gặp lại, nhưng chưa ấn định thời gian và địa điểm, sau khi vòng đàm phán hòa bình thứ nhất tại Islamabad cuối tuần trước kết thúc mà không đạt thỏa thuận nào.
Reuters và AP hồi đầu tuần dẫn nguồn quan chức, nhà ngoại giao Mỹ cho biết phái đoàn nước này và Iran có thể "tiến tới vòng đàm phán thứ hai" trong ngày 16/4 tại Pakistan. Tuy nhiên, kế hoạch này nhiều khả năng không diễn ra, do Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đang công du tới Arab Saudi, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ ngày 15-18/4.
Trong chuyến công du này, ông Sharif sẽ thảo luận với lãnh đạo các quốc gia trên về hợp tác song phương cũng như "hòa bình và an ninh khu vực".
Mỹ và Iran ngày 7/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần để nối lại nỗ lực ngoại giao. Hai nước ngày 11/4 đã đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan, với sự tham gia của nước chủ nhà, nhưng cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Một quan chức Mỹ ngày 15/4 nói với AFP rằng Washington chưa chính thức đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại với Tehran, vốn sẽ kết thúc vào ngày 22/4. "Mỹ và Iran vẫn tiếp tục trao đổi nhằm đạt được một thỏa thuận", người này nói.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cùng ngày xác nhận hai bên vẫn tiếp tục trao đổi thông điệp qua trung gian Pakistan.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin một phái đoàn Pakistan "đang trên đường đến nước này để truyền tải một thông điệp từ phía Mỹ và lên kế hoạch cho vòng đàm phán thứ hai". Quân đội Pakistan sau đó thông báo tư lệnh lục quân Asim Munir và Bộ trưởng Nội vụ Mohsin Naqvi đã tới Tehran.
Trong khi đó, trang Axios dẫn lời hai quan chức Mỹ nói nước này và Iran đã có tiến triển trong các trao đổi hôm 14/4 và đang tiến gần hơn đến một khuôn khổ thỏa thuận hòa bình.
Trong khi đó, căng thẳng trên thực địa vẫn ở mức cao. Sau khi vòng đàm phán cuối tuần trước không có tiến triển, Tổng thống Trump đã lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc Iran chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Ông chủ Nhà Trắng hôm nay tiếp tục cảnh báo nếu xung đột tiếp diễn, Mỹ có thể "phá hủy mọi cây cầu, nhà máy điện của Iran trong vòng một giờ".
"Chúng tôi không muốn làm vậy... hãy chờ xem chuyện gì xảy ra tiếp theo", ông Trump nói với Fox Business.
Quân đội Iran cùng ngày tuyên bố động thái của Mỹ "gây mất an ninh cho các tàu thương mại và tàu chở dầu của Iran", được coi là "vi phạm lệnh ngừng bắn". Iran cảnh báo nếu hành động còn tiếp diễn, họ sẽ chặn hoạt động thương mại qua vịnh Ba Tư, biển Đỏ và vịnh Oman để đáp trả.
