Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/5 đăng tải trên mạng xã hội Truth Social một hình ảnh do AI tạo ra cho thấy ông đang chỉ tay thẳng vào ống kính khi đứng trước các tàu chiến trên một vùng biển động. Một vài tàu hiển thị cờ Iran bên cạnh dòng chữ: “Đó là sự yên lặng trước cơn bão”.
Bài đăng này xuất hiện giữa lúc có đồn đoán rằng giới chức Mỹ đang chuẩn bị các phương án nối lại hành động quân sự với Iran nếu các nỗ lực ngoại giao hiện tại thất bại.
Theo New York Times, Lầu Năm Góc đã xây dựng các kế hoạch cho một giai đoạn mới của chiến dịch quân sự chống lại Iran, được gọi là “Cơn cuồng nộ 2.0”, sau khi động lực trong các cuộc đàm phán hòa bình bị đổ vỡ.
Các cuộc tấn công quân sự vẫn tạm dừng kể từ khi một lệnh ngừng bắn được công bố vào ngày 7/4, nhưng theo các nguồn thạo tin, ông Trump vẫn chưa loại trừ khả năng tái khởi động các cuộc tấn công.
Tổng thống Trump đã nhiều lần từ chối các đề xuất hòa bình của Iran, lập luận rằng chúng không đáp ứng được các yêu cầu chính của Washington, bao gồm các đảm bảo rằng Iran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân và việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
“Họ hoặc là sẽ đạt một thỏa thuận, hoặc là họ sẽ bị phá hủy hoàn toàn. Vì vậy, bằng cách này hay cách khác, chúng ta vẫn thắng”, ông Trump phát biểu trước khi lên đường sang Trung Quốc hôm 13/5.
New York Times dẫn lời một số quan chức giấu tên của Mỹ cho biết chính quyền ông Trump đang cân nhắc một vài phương án quân sự.
Một kịch bản sẽ liên quan đến các cuộc tấn công gia tăng cường độ nhằm vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Iran. Ông Trump trước đó từng dọa sẽ nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự trước khi lệnh ngừng bắn diễn ra.
Phương án thứ hai được cho là liên quan đến việc triển khai các lực lượng đặc biệt của Mỹ để thu giữ uranium làm giàu đang nằm sâu dưới hầm ngầm ở Iran. Các quan chức cảnh báo một sứ mệnh như vậy sẽ đòi hỏi hàng nghìn binh sĩ hỗ trợ và kéo theo những rủi ro leo thang xung đột đáng kể.
Một đề xuất khác được cho là sẽ chứng kiến các binh sĩ Mỹ chiếm giữ đảo Kharg, một trong những trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nhất của Iran. Các nhà phân tích cho rằng một hoạt động như vậy sẽ đòi hỏi một sự hiện diện quân sự lớn hơn nhiều và có thể làm leo thang xung đột nghiêm trọng.
Cuộc tranh luận mới về hành động quân sự diễn ra khi ông Trump phải đối mặt với sức ép trong nước ngày càng tăng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Theo các báo cáo, một số đồng minh của Mỹ đã kín đáo hối thúc Nhà Trắng theo đuổi một sự thỏa hiệp có thể dẫn đến việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, đồng thời cho phép ông Trump thể hiện kết quả đó như một chiến thắng ngoại giao.
Bất chấp nhiều tháng áp lực, Mỹ vẫn chưa đạt được mục tiêu đã tuyên bố là dỡ bỏ hoàn toàn các năng lực hạt nhân của Iran.
Bộ trưởng Quốc phòng (Bộ trưởng Chiến tranh) Mỹ Pete Hegseth nói với các nhà lập pháp trong tuần này rằng: “Chúng tôi có một kế hoạch để leo thang nếu cần thiết”.
Trong khi đó, các quan chức Iran cũng đã ra tín hiệu sẵn sàng cho một kịch bản tái xung đột. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên mạng xã hội: “Chúng tôi chuẩn bị sẵn sàng cho tất cả các phương án. Họ sẽ phải ngạc nhiên”.
Các đánh giá tình báo được truyền thông Mỹ trích dẫn chỉ ra Iran đã khôi phục quyền tiếp cận vận hành đối với phần lớn cơ sở hạ tầng tên lửa của mình, bao gồm cả các cơ sở phóng ngầm dưới lòng đất.
"Những diễn biến ở Hormuz cho thấy rõ rằng không có giải pháp quân sự nào cho khủng hoảng chính trị. Mỹ và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) nên cảnh giác trước nguy cơ bị những kẻ có ý đồ xấu xa kéo trở lại vũng lầy, trong khi đàm phán đang tiến triển nhờ nỗ lực thiện chí của Pakistan", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đăng trên mạng xã hội ngày 4/5.
Ông Araghchi cũng chỉ trích "Dự án Tự do" mà Tổng thống Donald Trump phát động, trong đó lực lượng Mỹ sẽ dẫn đường cho tàu thương mại qua eo biển Hormuz, thực chất là "Dự án Bế tắc".
Hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn lời nguồn tin quân sự cho biết tất cả lợi ích của UAE sẽ trở thành mục tiêu nếu quốc gia này hành động "thiếu khôn ngoan".
Tổng thống Trump cùng ngày nói với Fox News rằng quan chức Iran "đã trở nên dễ bảo hơn nhiều" trong các cuộc đàm phán hòa bình. Tuy nhiên, ông cảnh báo lực lượng Iran sẽ bị "xóa sổ khỏi mặt đất" nếu tấn công tàu chiến Mỹ tại eo biển Hormuz.
Lãnh đạo Mỹ cũng lưu ý có hai con đường phía trước là đạt được thỏa thuận thiện chí hoặc nối lại hoạt động quân sự.
Bộ Quốc phòng UAE thông báo 4 tên lửa hành trình phóng từ Iran đã nhắm đến các khu vực khác nhau ở nước này. Ba tên lửa bị đánh chặn thành công trên lãnh hải UAE, quả còn lại rơi xuống biển. Đây là đợt tấn công đầu tiên của Iran kể từ khi lệnh ngừng bắn với Mỹ có hiệu lực ngày 8/4.
Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia "thân thiện", trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz ngày 4/5 cho biết Mỹ sẽ cùng Bahrain và các đồng minh vùng Vịnh soạn thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an nhằm "buộc Iran chịu trách nhiệm" về việc siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz suốt nhiều tháng.
Dự thảo chưa được công bố sẽ yêu cầu Iran chấm dứt rải thủy lôi tại eo biển, ngừng mọi hoạt động thu phí qua lại, đồng thời công bố số lượng và vị trí các bãi mìn. Chưa rõ nghị quyết này sẽ có cơ chế thực thi như thế nào để đảm bảo các yêu cầu trên được tuân thủ.
Đây là nỗ lực ngoại giao mới nhất của Mỹ và đồng minh vùng Vịnh, sau khi nghị quyết tương tự bị Nga và Trung Quốc phủ quyết chỉ vài giờ trước khi lệnh ngừng bắn được công bố hồi tháng 4.
Theo Bắc Kinh và Moskva, nghị quyết như vậy sẽ hợp pháp hóa cuộc tấn công toàn diện vào Iran. Đại sứ Nga Vasily Nebenzya cũng nói rằng nếu được thông qua, nghị quyết này sẽ "tạo tiền lệ nguy hiểm" đối với luật pháp quốc tế và các nỗ lực gìn giữ hòa bình.
Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho đã nói với các trợ lý trong các cuộc thảo luận kín rằng ông sẽ cân nhắc chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran và nối lại các hoạt động quân sự tổng lực nếu binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong các cuộc tập kích của Tehran, báo Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ, đưa tin.
Các quan chức nhấn mạnh rằng hiện tại lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, bất chấp các cuộc đấu hỏa lực thường xuyên tại vịnh Ba Tư, giữa Mỹ và Iran.
Tối 3/6, ông Trump nói về các cuộc đàm phán với Iran rằng chúng đang “diễn ra rất tốt” và một thỏa thuận có thể đạt được ngay trong cuối tuần này. Ông nhấn mạnh: “Họ đã đồng ý rằng sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân.”
Ông cũng tuyên bố eo biển Hormuz sẽ được mở lại “ngay sau khi ký kết” thỏa thuận với Tehran, đồng thời đề cập đến các cuộc đấu hỏa lực: “Bạn biết đấy, mọi việc đều có lý do của nó. Chúng tôi đã giáng cho họ một đòn khá mạnh vào đêm hôm trước, và thực tế là cả đêm qua nữa".
Tuy nhiên, các quan chức Mỹ cho biết các cuộc tấn công liên tiếp đã làm gia tăng áp lực đối với ông Trump và làm dấy lên nghi ngờ về khả năng duy trì lâu dài của lệnh ngừng bắn. Một quan chức Nhà Trắng nhấn mạnh rằng ông Trump muốn giải quyết chương trình hạt nhân của Iran thông qua con đường ngoại giao, nhưng đã nêu rõ các điều kiện của mình.
Trong khi đó, Hạ viện Mỹ đã thông qua một nghị quyết yêu cầu ông Trump rút lực lượng Mỹ khỏi khu vực liên quan đến Iran hoặc phải được Quốc hội phê chuẩn nếu muốn tiếp tục chiến dịch quân sự. Nghị quyết được thông qua với tỷ lệ phiếu 215-208, sau khi 4 nghị sĩ Cộng hòa cùng bỏ phiếu với phe Dân chủ ủng hộ biện pháp này.
Tuy nhiên, nghị quyết không có hiệu lực pháp lý ràng buộc để buộc phải rút quân ngay lập tức, bởi một đạo luật như vậy cần có chữ ký của tổng thống hoặc phải đạt được đa số 2/3 ở cả hai viện Quốc hội để vượt qua quyền phủ quyết.
Dù vậy, truyền thông Mỹ nhận định động thái này nhằm gia tăng sức ép chính trị đối với tổng thống, trong bối cảnh cuộc chiến đã bước sang tháng thứ 4 dù đang có lệnh ngừng bắn.
Tại Tehran, các quan chức Iran khẳng định việc bồi thường tài chính phải là một phần của giai đoạn đầu trong bất kỳ thỏa thuận nào.
Trong những ngày gần đây, thậm chí còn chưa rõ liệu hai bên có tiếp tục đàm phán hay không. Ông Trump nói rằng các cuộc thương lượng vẫn đang diễn ra và trong tuần này tuyên bố lệnh ngừng bắn có thể được gia hạn vào tuần tới, dù không nói rõ ông đang đề cập đến một thỏa thuận khung toàn diện hay chỉ là việc gia hạn thỏa thuận đình chiến.
Tuy nhiên, Tehran gần đây phủ nhận việc các cuộc đàm phán đang diễn ra, tuyên bố rằng “không có bất kỳ trao đổi thông điệp nào với Mỹ”. Hãng thông tấn Tasnim cũng đưa tin rằng “Iran đã đình chỉ các cuộc trao đổi thông điệp thông qua các bên trung gian”, đồng thời đổ lỗi cho các hành động mà họ cho là vi phạm lệnh ngừng bắn của Israel tại Li Băng.
Về tiến trình đàm phán, CNN đưa tin rằng một trong những bất đồng lớn nhất còn lại là đề nghị của Iran về các khoản bồi thường sau xung đột. Một quan chức Mỹ cho biết ông Trump quyết tâm đạt được một thỏa thuận được xem là tốt hơn thỏa thuận được ký dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama.
Theo nguồn tin, Iran đã nói với các bên trung gian rằng họ muốn một phần các tài sản bị phong tỏa được giải ngân ngay khi 2 bên ký biên bản ghi nhớ ban đầu. Quan chức Mỹ cho biết Tehran muốn nhận khoản thanh toán ngay từ giai đoạn sớm nhất của thỏa thuận và không chấp nhận trì hoãn vấn đề này sang giai đoạn sau.
Tuy nhiên, các quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump lo ngại rằng việc nhượng bộ tài chính quá sớm có thể làm giảm áp lực kinh tế đối với Iran, từ đó làm suy yếu đòn bẩy quan trọng nhất của Washington đối với Tehran.
Ngày 19/5, Tổng thống Nga Vladmir Putin đã đến Bắc Kinh để chuẩn bị cho chuyến thăm cấp nhà nước theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Hai nhà lãnh đạo của Trung Quốc và Nga dự kiến tiến hành hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh vào ngày 20/5, bao gồm các cuộc thảo luận về các vấn đề song phương và quốc tế, và được khép lại bằng một cuộc trò chuyện riêng tư thân mật giữa những "người bạn cũ" bên tách trà.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vốn nổi tiếng với việc tiếp đón các nhà lãnh đạo đến thăm bên tách trà.
Đối với các nhà ngoại giao Trung Quốc, trà là hiện thân của văn hóa truyền thống và việc mời trà một nhà lãnh đạo nước ngoài là biểu hiện của sự tôn trọng, lòng chân thành và sự lịch thiệp. Gần đây nhất, ông Tập cũng đi dạo và thưởng trà với Tổng thống Mỹ Donald Trump bên trong khuôn viên Trung Nam Hải khi nhà lãnh đạo Mỹ thăm Bắc Kinh vào tuần trước.
Khi ông Tập tiếp đón ông Putin vào tháng 5/2024, 2 nhà lãnh đạo đã bỏ cà vạt, cùng trò chuyện bên tách trà ngoài trời ở Trung Nam Hải, một khu vườn hoàng gia cũ hiện là nơi đặt văn phòng của đảng và chính phủ.
Tối 19/5, ông Putin đã được Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị chào đón trên thảm đỏ cùng với một đội danh dự cùng với các thanh thiếu niên vẫy cờ trong một buổi lễ đón tiếp ngay tại sân bay.
Ông Putin, người được nhà lãnh đạo Trung Quốc gọi là "bạn cũ", thăm Bắc Kinh vào thời điểm thương mại song phương Nga - Trung đang được cải thiện. Thương mại hai chiều đã tăng 16,1% trong 4 tháng đầu năm so với cùng kỳ năm 2025 xét về mặt giá trị.
Thương mại giữa Trung Quốc và Nga trị giá 1,63 nghìn tỷ nhân dân tệ (hơn 239 tỷ USD) vào năm 2025, giảm 6,5% so với mức kỷ lục vào năm 2024 và đánh dấu lần sụt giảm đầu tiên trong năm năm qua.
Tháp tùng ông là một phái đoàn bao gồm các phó thủ tướng, bộ trưởng và những người đứng đầu các tập đoàn nhà nước cũng như các ngân hàng lớn.
Điện Kremlin đã đặt ra "những kỳ vọng nghiêm túc" cho chuyến thăm của ông Putin. Bên cạnh các cuộc hội đàm, chuyến thăm sẽ bao gồm một lễ ký kết và một bữa tiệc chiêu đãi, tiếp theo là một buổi tiệc trà nơi 2 nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về các vấn đề quốc tế quan trọng trong một bối cảnh không chính thức.
Khoảng 40 văn kiện dự kiến được ký kết và một tuyên bố chung dài 47 trang về việc tăng cường quan hệ đối tác Nga - Trung sẽ được ban hành.
Một trợ lý của Điện Kremlin cho biết, ông Putin và ông Tập cũng được kỳ vọng sẽ thông qua một tuyên bố chung về việc thiết lập một trật tự thế giới đa cực và một "kiểu quan hệ quốc tế mới".
Các cuộc đàm phán về đường ống dẫn khí đốt Sức mạnh Siberia 2 (Power of Siberia 2), tuyến đường dự kiến kết nối Nga với miền bắc Trung Quốc, cũng có khả năng nằm trong chương trình nghị sự.
Mối quan hệ đối tác được gọi là "không có giới hạn" giữa Trung Quốc và Nga đã được củng cố kể từ khi phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt để trừng phạt Nga vì cuộc chiến ở Ukraine.
Tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng liên quan đến cuộc xung đột ở Iran có thể hỗ trợ cho lập luận của Nga về việc đường ống này là một nguồn khí đốt dài hạn.
