Reuters ngày 29.5 dẫn nghiên cứu mới công bố trên chuyên san Proceedings of the Royal Society B giải mã được nghịch lý tiến hóa của loài khủng long bạo chúa (Tyrannosaurus rex, hay T-rex) và nhiều khủng long ăn thịt khác.
Theo đó, sự gia tăng kích thước của con mồi là nguyên nhân khiến công cụ săn mồi chuyển từ cánh tay sang bộ hàm, khiến chi trước của khủng long ăn thịt dần bị tiêu giảm.
Khủng long xuất hiện lần đầu tiên khoảng 230 triệu năm trước trong kỷ Tam Điệp, sau đó trở thành sinh vật thống trị trong các kỷ Jura và kỷ Phấn Trắng trước khi bị tuyệt chủng do tiểu hành tinh rơi xuống trái đất cách đây 66 triệu năm.
Những loài khủng long chân thú (theropod) đầu tiên có cánh tay phát triển tốt, hữu ích cho việc chế ngự con mồi. Tuy nhiên, điều đó đã thay đổi khi con mồi của chúng – những loài ăn cỏ – ngày càng lớn hơn, bao gồm loài khủng long chân thằn lằn (sauropod) cổ dài.
Theo nghiên cứu, khi các loài khủng long ăn thực vật tiến hóa ngày một to lớn hơn, khủng long ăn thịt cũng phải tăng kích thước cơ thể và chuyển đổi cách thức săn mồi. Chúng tập trung phát triển hộp sọ khổng lồ, chắc khỏe cùng lực cắn cực mạnh để làm vũ khí chính, khiến đôi tay trở nên thừa thãi và teo nhỏ lại để tránh lãng phí năng lượng.
Hiện tượng tiến hóa này xuất hiện độc lập trên 5 nhánh khủng long chân thú, gồm tyrannosaur, carcharodontosaur, megalosaur, ceratosaur và abelisaur. Trong đó, T-rex sở hữu hộp sọ chắc khỏe nhất (dài khoảng 1,5 m). Một trong những loài tiến hóa theo xu hướng này sớm nhất được ghi nhận là Eoabelisaurus, sống cách đây khoảng 170 triệu năm tại Nam Mỹ trong kỷ Jura.
Trái lại, một số loài khủng long ăn thịt lớn khác như spinosaurus hay megaraptor vẫn có đôi tay dài, linh hoạt để phục vụ cho những cách thức săn mồi riêng biệt. Các loài khủng long ăn thịt nhỏ, bao gồm cả nhánh tiến hóa thành chim, cũng giữ được đôi tay hữu dụng.
Về lý do tại sao đôi tay của T-rex chỉ thu nhỏ chứ không biến mất hoàn toàn, nhóm nghiên cứu tỏ ra không chắc chắn và còn băn khoăn về chức năng của chúng.
Nhà cổ sinh vật học Paul Upchurch tại Đại học College London và là đồng tác giả của nghiên cứu này suy đoán rằng có thể cánh tay đó vẫn đóng một vai trò nào đó mà con người chưa biết được.
Ông cho biết di truyền học rất phức tạp và một loại gien có thể đảm nhiệm nhiều vai trò. Ví dụ, dù nó quy định một cấu trúc không còn dùng đến (như cánh tay nhỏ), nhưng nếu nó vẫn cần thiết cho chức năng ở một bộ phận khác, gien đó sẽ được giữ lại, khiến cấu trúc thừa thãi chỉ bị thu nhỏ chứ không biến mất hoàn toàn.
Ron Shinnick, người đứng đầu thị trấn Cohutta, phía tây bắc bang Georgia, Mỹ, hồi đầu tuần đóng cửa Sở Cảnh sát Cohutta và sa thải toàn bộ 10 sĩ quan tại đây, kênh tin tức Mỹ WDEF ngày 9/5 đưa tin. Điều này khiến thị trấn với gần 1.000 dân không có lực lượng cảnh sát đảm bảo trị an.
Sáng 6/5, một thông báo được dán trên cửa của sở cảnh sát với nội dung: "Sở đã bị giải thể, toàn bộ nhân sự bị sa thải". Chưa rõ liệu các sĩ quan có được thông báo trước về quyết định này hay không.
Việc toàn bộ lực lượng thực thi pháp luật của thị trấn bị sa thải đã làm dấy lên những câu hỏi về năng lực lãnh đạo của Thị trưởng, nghi vấn về hành vi trả đũa và nguy cơ mất an toàn tại thị trấn Cohutta.
Quyết định được Thị trưởng Shinnick đưa ra sau khi các sĩ quan Sở Cảnh sát Cohutta bị cho là đã có những "bình luận không phù hợp" trên Facebook về vợ ông, bà Pat Shinnick.
Pat Shinnick từng giữ chức thư ký chính quyền thị trấn Cohutta, nhưng bị sa thải với cáo buộc tạo ra "môi trường làm việc thù địch". Tháng trước, các sĩ quan Sở Cảnh sát Cohutta nộp đơn khiếu nại, cáo buộc bà Pat Shinnick vẫn tiếp tục làm việc dù đã bị cách chức và tiếp tục có quyền truy cập vào thông tin cá nhân của cư dân trong thị trấn.
Sau những khiếu nại, Thị trưởng Shinnick, cảnh sát trưởng Greg Fowler và luật sư thị trấn Brian Rayburn cho biết trong một cuộc họp báo rằng mọi việc đã được giải quyết thông qua "đối thoại cởi mở và hòa giải trên tinh thần thiện chí".
Nhưng một tuần sau, toàn bộ Sở Cảnh sát Cohutta bị giải tán.
"Tất cả chuyện này đều bắt nguồn từ thù hằn cá nhân của Thị trưởng. Tôi hoàn toàn tin là như vậy", cựu trung sĩ cảnh sát Jeremy May nói với truyền thông. "Chúng tôi đã đấu tranh vì sự minh bạch và kết quả là tất cả mọi người đều mất việc".
Trong thời gian thị trấn hoạt động mà không có sở cảnh sát, văn phòng cảnh sát trưởng hạt Whitfield cho biết họ sẽ tiếp quản nhiệm vụ thực thi pháp luật.
Hội đồng thị trấn Cohutta ngày 8/5 đã tổ chức phiên họp khẩn để thảo luận về vấn đề. Họ sau đó bỏ phiếu và thông qua quyết định tái lập Sở Cảnh sát và tuyển lại các sĩ quan, đồng thời phê chuẩn nghị quyết cấm Thị trưởng sa thải họ trong vòng 30 ngày tới.
Một số người kêu gọi Thị trưởng Shinnick từ chức, nhưng Hội đồng thị trấn Cohutta cho biết họ chưa xem xét tới vấn đề này.
"Chúng ta phải chuẩn bị tinh thần cho những thời điểm khó khăn phía trước", bà nói với các phóng viên bên lề cuộc họp của IMF và Ngân hàng Thế giới (WB) ở Mỹ. Cuộc họp nhằm tìm giải pháp hạn chế những hậu quả kinh tế từ cuộc xung đột.
Theo bà Georgieva, lạm phát có nguy cơ ảnh hưởng giả thực phẩm nếu việc cung cấp phân bón với giá hợp lý không sớm được nối lại. Dù vậy, bà khuyến nghị ngân hàng trung ương các nước cần chờ đợi thêm nếu có thể, trước khi điều chỉnh lãi suất.
Bên lề cuộc họp nêu trên, nhà kinh tế trưởng WB Indermit Gill cảnh báo xung đột Trung Đông có thể đẩy hàng triệu người vào cảnh đói nghèo, khi hậu quả kinh tế lan rộng toàn cầu. "Hiện có khoảng 300 triệu người đang phải chịu đựng tình trạng mất an ninh lương thực trầm trọng. Con số đó sẽ tăng thêm khoảng 20% rất nhanh chóng", ông cảnh báo về bối cảnh các tác động dây chuyền ngày càng gia tăng.
Giá phân bón tăng cao có thể khiến các quốc gia ngừng xuất khẩu lương thực và tích trữ nhiều hơn, từ đó đẩy giá lương thực lên cao hơn nữa. Ông Gill cho biết những lệnh cấm xuất khẩu như vậy gây ra nhiều lo ngại. Theo ông, hiện tình trạng thiếu xăng dầu và tác động kinh tế chủ yếu diễn ra ở châu Á, nhưng sẽ nhanh chóng lan trước hết sang châu Phi nếu khủng hoảng kéo dài.
Tại Mỹ, Cục Dự trữ liên bang (Fed) ngày 15.4 cho biết xung đột Trung Đông khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng "chờ đợi và quan sát", trong khi chi phí năng lượng và nhiên liệu tăng cao đang làm giảm lợi nhuận. Chi phí này đã tăng mạnh do xung đột, dẫn đến chi phí vận chuyển hàng hóa cao hơn, trong khi giá cả của nhựa, phân bón và các sản phẩm dầu mỏ khác cũng tăng cao.
Trong cuộc phỏng vấn với Tập đoàn Truyền thông Thượng Hải (SMG) ngày 20/5, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã gửi thông điệp cứng rắn tới Ukraine, đồng thời khẳng định lập trường của Moscow về chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Nói về chiến dịch quân sự ở Ukraine, ông Lavrov tuyên bố lực lượng Nga đã kiểm soát khoảng 80 khu định cư từ đầu năm tới nay, bao gồm 35 khu trong tháng 3 và tháng 4, đồng thời cho biết “quá trình này vẫn tiếp diễn”.
Đề cập đến các cuộc đàm phán được tổ chức tại Alaska vào tháng 8 năm ngoái, ông Lavrov cho biết chính quyền của Tổng thống Donald Trump là chính quyền duy nhất của Mỹ thừa nhận quan điểm của Nga về “nguyên nhân gốc rễ” của cuộc xung đột Ukraine, bao gồm việc phản đối Ukraine gia nhập NATO và công nhận “thực tế lãnh thổ trên thực địa”.
Ông Lavrov cũng cáo buộc các nhà lãnh đạo châu Âu và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gây áp lực lên Washington để có lập trường cứng rắn hơn đối với Moscow.
“Theo tôi hiểu, Mỹ đã phần nào mất đi sự quan tâm và nhiệt tình. Họ công khai nói rằng châu Âu nên giải quyết vấn đề Ukraine, trong khi Mỹ sẽ tập trung vào Trung Quốc. Điều này đang được nói ở khắp mọi nơi”, Ngoại trưởng Nga cho biết thêm.
Ông Lavrov khẳng định Moscow vẫn sẵn sàng đàm phán với Washington và tiếp tục duy trì các kênh liên lạc với các đại diện của Mỹ.
“Sắp tròn một năm kể từ hội nghị thượng đỉnh Alaska. Không có tiến triển nào, ngay cả trong động thái của (Tổng thống) Volodymyr Zelensky và châu Âu, không có sự thay đổi nào. Ngược lại, họ ngày càng trở nên cứng rắn và gây hấn hơn”, nhà ngoại giao Nga nhấn mạnh.
Ngoại trưởng Lavrov tuyên bố Nga chỉ công nhận Ukraine là một quốc gia không liên kết, chứ không phải là một quốc gia sẵn sàng gia nhập NATO.
“Chúng tôi công nhận Ukraine là một quốc gia phi hạt nhân, không thuộc khối nào và trung lập. Chúng tôi không công nhận một Ukraine đang bị lôi kéo vào NATO”, ông Lavrov nêu rõ.
Ngoại trưởng Nga cảnh báo mục tiêu của Moscow là “ngăn chặn quá trình quân sự hóa” Ukraine và “loại bỏ các mối đe dọa đối với Nga từ lãnh thổ Ukraine”.
Tuyên bố cứng rắn của Ngoại trưởng Nga được đưa ra sau khi Ukraine ngày càng triển khai nhiều máy bay không người lái để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến lọc dầu, hậu cần và sản xuất quốc phòng.
Ukraine gần đây đã tiến hành cuộc tấn công có quy mô lớn nhất vào thủ đô Moscow của Nga trong hơn một năm qua. Các cơ sở dầu khí của Nga đã bị thiệt hại sau các cuộc tấn công dồn dập của lực lượng Kiev.
Trong bài phát biểu vào tối 20/5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine vẫn duy trì "quan hệ tốt" với Mỹ và hy vọng sẽ quay lại các cuộc đàm phán ba bên trong những tuần tới - lần này có sự tham gia của châu Âu.
“Nếu trong những tuần tới chúng ta có thể khôi phục lại cuộc đối thoại ba bên có ý nghĩa và nếu chúng ta thành công trong việc lôi kéo sự tham gia của các nước châu Âu, đó sẽ là kết quả đúng đắn”, Tổng thống Ukraine nói, đồng thời cho biết Ukraine sẵn sàng thực hiện các bước cần thiết.
