Hãng tin TASS đưa tin hệ thống phòng không Nga đã đẩy lùi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn của Ukraine vào thủ đô Moscow và tỉnh Moscow trong đêm 16.5 và rạng sáng 17.5.
Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin thông báo hệ thống phòng không đã bắn hạ hơn 120 UAV hướng về Moscow trong 24 giờ và kể từ sau nửa đêm, 81 chiếc UAV đã bị phá hủy. Ông khẳng định có 12 người bị thương trong các vụ tấn công bằng UAV. Đây dường như là một trong những cuộc không kích lớn nhất của UAV Ukraine nhắm vào Moscow trong hơn một năm qua, theo Đài RT.
Tỉnh trưởng Andrei Vorobyov của tỉnh Moscow thì viết trên ứng dụng nhắn tin Max rằng một phụ nữ đã thiệt mạng khi một ngôi nhà bị đánh trúng ở thành phố Khimki, phía bắc thủ đô Moscow. Ngoài ra, 2 người đàn ông đã thiệt mạng tại làng Pogorelki thuộc thành phố Mytishchi. Ông còn viết rằng một số tòa nhà cao tầng và cơ sở hạ tầng bị hư hại.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 17.5 thông báo hệ thống phòng không nước này đã bắn hạ những tên lửa tầm xa Flamingo và Neptune-MD, cũng như 1.054 UAV của Ukraine trong 24 giờ, theo TASS.
Bộ Quốc phòng Nga còn tuyên bố: “Hạm đội Biển Đen đã phá hủy 6 xuồng không người lái của lực lượng vũ trang Ukraine”.
Trong khi đó, Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) ngày 17.5 khẳng định trên ứng dụng nhắn tin Telegram rằng quân đội Ukraine đã tấn công một nhà máy lọc dầu và hai trạm bơm dầu ở tỉnh Moscow.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố UAV Ukraine đã tấn công tỉnh Moscow, theo Reuters.
“Các phản ứng của chúng tôi đối với việc Nga kéo dài xung đột và tấn công vào các thành phố và cộng đồng của chúng tôi là hoàn toàn chính đáng”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X.
“Khoảng cách từ biên giới quốc gia của Ukraine là hơn 500 km. Mật độ phòng không của Nga ở tỉnh Moscow là cao nhất. Nhưng chúng tôi đang vượt qua… Chúng tôi đang nói rõ với phía Nga: nhà nước của họ phải chấm dứt xung đột”, nhà lãnh đạo Ukraine viết.
Đến tối 17.5 chưa có thông tin phản ứng của Nga cũng như Ukraine đối với tuyên bố hay cáo buộc của bên kia. Hai bên lâu nay phủ nhận các cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.
Xem thêm: Ukraine tuyên bố đã dùng tên lửa Mỹ cung cấp tấn công trong lãnh thổ Nga
Không quân Ukraine cáo buộc Nga đã phóng 287 máy bay không người lái (UAV) tấn công trong đêm 16.5 và rạng sáng 17.5, theo trang tin The Kyiv Independent.
Lực lượng này khẳng định trong số UAV trên có 279 chiếc đã bị bắn hạ hoặc bị hệ thống phòng không vô hiệu hóa, trong khi 8 UAV đã tấn công 7 địa điểm.
Ngoài ra, giới chức ở 7 tỉnh của Ukraine sáng 17.5 cáo buộc rằng trong 24 giờ trước đó, các cuộc tấn công của Nga đã khiến ít nhất 2 dân thường thiệt mạng và 41 người bị thương.
Theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Nga đã phóng hơn 3.170 UAV tấn công, hơn 1.300 bom dẫn đường và 74 tên lửa các loại vào Ukraine trong tuần qua, khiến 52 người thiệt mạng và 346 người bị thương.
Trong khi đó, TASS ngày 17.5 dẫn số liệu mới nhất từ Bộ Quốc phòng Nga cho hay tổng số thương vong hằng ngày của lực lượng vũ trang Ukraine tại khu vực tác chiến đặc biệt lên tới khoảng 1.115 binh sĩ.
Bộ này còn tuyên bố máy bay chiến thuật, UAV, lực lượng tên lửa và pháo binh Nga đã tấn công các địa điểm lắp ráp UAV và các điểm triển khai tạm thời của Ukraine tại 164 khu vực.
Đến tối 17.5 chưa có thông tin phản ứng của mỗi bên.
Xem thêm: Ukraine tố Nga tấn công lớn chưa từng thấy, đánh trúng tòa nhà chính phủ ở Kyiv
Những máy bay chiến đấu thuộc phái bộ tuần tra không phận Baltic của NATO đã được điều động lên bầu trời Đông Âu vào sáng sớm ngày 17.5, sau khi một máy bay không người lái (UAV) không xác định vượt qua biên giới Nga vào không phận chủ quyền của Latvia, theo báo Kyiv Post.
Vụ xâm nhập xuyên biên giới này đã kích hoạt cảnh báo không kích khẩn cấp trên nhiều đô thị giáp với Nga, khiến quân đội Latvia phải lập tức triển khai thêm các phương tiện phòng không để tăng cường biên giới phía đông.
Lực lượng Vũ trang quốc gia Latvia nhấn mạnh rằng chừng nào Nga còn tiếp tục tấn công Ukraine, thì những sự cố liên quan UAV nước ngoài xâm nhập hoặc tiếp cận không phận Latvia vẫn có thể xảy ra.
Đến tối 17.5 chưa có thông tin phản ứng từ Nga đối với cáo buộc trên.
Xem thêm: Tố UAV Nga mang chất nổ bay ngang thủ đô, Lithuania cầu cứu NATO
Mới đây, tờ The Wall Street Journal dẫn nguồn từ 3 quan chức Mỹ giấu tên cho hay cả Ả Rập Xê Út lẫn UAE đều đã âm thầm tấn công Iran. Trước đó vài ngày, các nguồn tin chỉ tiết lộ UAE, mà không đề cập Ả Rập Xê Út, đã tấn công Iran.
Thời gian đầu khi bùng nổ chiến sự Iran, cả hai nước trên cùng với Qatar, Kuwait và Bahrain đều bị Tehran tập kích gây thiệt hại lớn về hạ tầng dân sự, đặc biệt là các cơ sở chế biến dầu mỏ, khí tự nhiên. Trong đó, UAE hứng chịu tập kích nặng nề nhất, khi bị Iran tấn công với hơn 2.800 tên lửa và máy bay không người lái (UAV), nhiều hơn cả mức độ Israel bị đánh phá.
Theo các nguồn tin trên, UAE đã sử dụng chiến đấu cơ và UAV do Trung Quốc sản xuất để tấn công Iran ngay từ tuần đầu tiên. Các cuộc tấn công còn được cho là có sự phối hợp với Mỹ và Israel. Còn Ả Rập Xê Út thì triển khai không quân tập kích các mục tiêu bao gồm các địa điểm phóng tên lửa và UAV của Iran. Chiến đấu cơ của Ả Rập Xê Út tấn công cả các mục tiêu ở Iraq có liên quan lực lượng quân sự do Iran hậu thuẫn.
Chưa rõ các cuộc tấn công của Ả Rập Xê Út và UAE gây thiệt hại như thế nào cho Iran. Hai nước này và Mỹ đều từ chối bình luận thông tin về các vụ tấn công vừa nêu.
Từ lâu, cùng là đồng minh với Mỹ, Ả Rập Xê Út và UAE vốn theo dòng Hồi giáo Sunni cũng đều có bất đồng sâu sắc với Iran - đất nước Hồi giáo dòng Shia. Thế nhưng, chính Ả Rập Xê Út và UAE từ lâu cũng bất đồng về nhiều vấn đề ở khu vực. Điển hình, trong cuộc nội chiến ở Yemen, cả hai nước đều triển khai tấn công lực lượng Houthi vốn thân với Iran. Tuy nhiên, nếu như Ả Rập Xê Út ủng hộ chính phủ Yemen, thì UAE lại ủng hộ phe ly khai ở phía nam.
Hay trong cuộc nội chiến ở Sudan, Ả Rập Xê Út hậu thuẫn cho Lực lượng vũ trang Sudan (SAF), còn UAE cung cấp nguồn lực cho Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF), trong khi SAF và RSF đối chọi nhau. Thực tế, Ả Rập Xê Út, UAE và Iran đều muốn hạn chế ảnh hưởng của 2 nước còn lại. Bên cạnh đó, 2 "ông lớn" Ả Rập còn cạnh tranh quyết liệt để giành ngôi bá chủ ở khu vực về công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) cũng như thu hút đầu tư về công nghệ.
Theo phân tích của Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, gửi đến Thanh Niên, bất đồng giữa 2 "ông lớn" Ả Rập càng trở nên sâu sắc hơn kể từ khi chiến sự Iran bùng nổ.
Chuyên gia Firas Maksad, nhà phân tích hàng đầu của Eurasia Group về vùng Vịnh, cho rằng: "Đối với Iran, Ả Rập Xê Út đã áp dụng chính sách kiềm chế, trong khi UAE theo đuổi chính sách đối đầu. Ả Rập Xê Út đã liên minh với Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập nhằm giành lại quyền tự chủ trong bối cảnh sức mạnh và độ tin cậy của Mỹ dường như không chắc chắn, và liên minh mới này là cách tốt nhất để họ đối phó với thách thức kép từ cả Iran lẫn Israel.
Ả Rập Xê Út cũng lo ngại hành động đang diễn ra của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump khiến tình hình khu vực thêm hỗn độn". Vừa qua, theo thỏa thuận liên minh, Pakistan - quốc gia trung gian hòa đàm giữa Mỹ và Iran - đã điều động chiến đấu cơ đến Ả Rập Xê Út để hỗ trợ nước chủ nhà.
Với quan điểm kiềm chế hơn là đối đầu, Ả Rập Xê Út được cho là đã thảo luận ý tưởng về một hiệp ước không xâm lược giữa các quốc gia Trung Đông và Iran như một phần của các cuộc đàm phán với các đồng minh để giải quyết xung đột đang diễn ra. Ả Rập Xê Út muốn tự chủ hơn về tình hình khu vực.
Trong khi đó, theo chuyên gia Maksad, UAE có lập trường đối đầu hơn, đang "đặt cược" vào điều này cũng như sự hỗ trợ từ Israel và Mỹ. Thực tế, từ năm 2020, UAE đã tham gia Hiệp định Abraham để bình thường hóa quan hệ với Israel. Đến ngày 13.5 vừa qua, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã bí mật đến UAE khi xung đột Iran leo thang. Dù UAE bác bỏ điều này, nhưng Tel Aviv lại khẳng định "chuyến thăm đã dẫn đến một bước đột phá lịch sử trong quan hệ giữa Israel và UAE". Trước đó, ngày 11.5, Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Mike Waltz xác nhận Israel đã triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt đến UAE để chống lại các cuộc tấn công của Iran.
Và sự rạn nứt thêm nghiêm trọng giữa 2 "ông lớn" Ả Rập đã được thể hiện rõ ràng hơn khi UAE từ ngày 1.5 vừa qua đã rút khỏi Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu (OPEC) mà Ả Rập Xê Út gần như đóng vai trò dẫn đầu. Nguyên nhân của việc này là UAE bất đồng sâu sắc về chiến lược chung của OPEC.
Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện Mỹ hôm 11/6 công bố dự thảo chi tiêu quốc phòng cho năm tài chính 2027, trong đó có điều khoản cấm không quân Mỹ loại biên quá 2 trinh sát cơ U-2S trong giai đoạn này.
Dự luật còn chi 81 triệu USD cho hoạt động bảo dưỡng cấp độ nhà máy để "khôi phục đầy đủ" 4 chiếc U-2S. Chưa rõ tình trạng hoạt động hiện tại của số máy bay này.
Bảo dưỡng cấp độ nhà máy là quy trình chuyên sâu, đòi hỏi tháo dỡ hoàn toàn và kiểm tra mọi chi tiết máy bay. Sơn và các vật liệu bọc ngoài vỏ máy bay cũng được phủ lại. Hoạt động nâng cấp và chỉnh sửa cũng thường được thực hiện trong quá trình bảo dưỡng cấp độ nhà máy.
Động thái diễn ra sau khi không quân Mỹ xóa bỏ hoàn toàn hạng mục dành cho hoạt động vận hành và bảo dưỡng đối với máy bay U-2 trong đề xuất ngân sách năm tài chính 2027. Điều này phản ánh ý định loại bỏ toàn bộ phi đội U-2 của không quân Mỹ.
Quân chủng này hiện biên chế 23 chiếc U-2, trong đó có ba chiếc TU-2S chuyên làm nhiệm vụ huấn luyện.
Trong báo cáo thường niên về cấu trúc lực lượng công bố hồi tháng 5, Lầu Năm Góc cho biết không quân Mỹ sẽ loại biên toàn bộ 23 máy bay U-2 vì chúng không còn phù hợp với "các xung đột quy mô lớn trong tương lai", thêm rằng tiếp tục sử dụng mẫu phi cơ này sẽ gây ra "những rủi ro lớn về hậu cần, an toàn và tài chính".
"Quyết định cho phép phân bổ lại nguồn lực tài chính để tài trợ cho các yêu cầu quan trọng và có mức độ ưu tiên cao hơn đối với không quân, đẩy nhanh nỗ lực hiện đại hóa trên những lĩnh vực then chốt khác. Tiếp tục vận hành đội U-2 sẽ đòi hỏi khoản đầu tư đáng kể nhằm giải quyết các vấn đề mang tính hệ thống, trong đó có năng lực sản xuất giảm sút, thiếu vật liệu và rủi ro an toàn vốn có đối với một hệ thống đã cũ", báo cáo có đoạn.
U-2 là trinh sát cơ tầm cao của quân đội Mỹ, do Lockheed phát triển và thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 8/1955. Phiên bản U-2S có thể hoạt động ở độ cao trên 24 km, đạt tầm bay hơn 11.000 km và được trang bị nhiều hệ thống cảm biến.
Hoài nghi về khả năng sống sót của U-2 trước vũ khí phòng không đối phương là điều không mới, nhất là khi nhiều chiếc từng bị Liên Xô, Trung Quốc và Cuba bắn hạ trong Chiến tranh Lạnh.
Các đối thủ của Mỹ như Nga, Trung Quốc và Iran cũng đang phát triển, đưa vào sử dụng những hệ thống phòng không hiện đại, mở rộng vùng chống tiếp cận và chống xâm nhập. Điều này khiến khu vực thu thập thông tin tình báo của U-2 ngày càng bị thu hẹp.
Mẫu phi cơ này cũng ngày càng cũ kỹ và tốn nhiều chi phí hơn để bảo trì cũng như vận hành, do không có máy bay nào được xuất xưởng kể từ năm 1989.
Đây không phải lần đầu không quân Mỹ tìm cách loại biên máy bay U-2. Dù vậy, quốc hội Mỹ đã nhiều lần can thiệp để ngăn không quân loại biên toàn bộ lực lượng U-2, do lo ngại động thái có thể làm xuất hiện khoảng trống về năng lực tình báo, giám sát và trinh sát trên không.
Kênh Telegram của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 1/4 đăng thông điệp gửi tới thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem, bày tỏ cảm kích về những lời chia buồn của Qassem sau cái chết của cha ông là cố lãnh tụ Ali Khamenei.
"Chúng tôi tin tưởng vào trí tuệ, lòng dũng cảm của ông trong việc chống lại âm mưu của kẻ thù, hủy diệt chúng và khôi phục danh dự, thịnh vượng cho người dân Lebanon", thông điệp có đoạn.
Tân lãnh tụ Iran cho rằng thời điểm hiện nay "rất nhạy cảm" với phong trào kháng chiến, nhấn mạnh thủ lĩnh Hezbollah "có trách nhiệm dẫn dắt phong trào". Ông nhấn mạnh rằng Tehran sẽ tiếp tục ủng hộ nhóm vũ trang này trong "cuộc chiến chống lại" Israel và Mỹ.
Lãnh tụ Tối cao Iran cũng bày tỏ sự cảm kích đối với "tình cảm và lòng trung thành" mà các chiến binh Hezbollah đã thể hiện.
Đây là một trong những thông điệp hiếm hoi của ông Mojtaba trong hơn ba tuần kể từ khi được bổ nhiệm làm Lãnh tụ Tối cao Iran. Ông đến nay vẫn chưa xuất hiện trước công chúng và chưa đưa ra bài phát biểu công khai nào trước người dân.
CNN tháng trước dẫn nguồn thạo tin nói rằng ông Mojtaba bị thương trong vụ tập kích của Israel khiến cha ông và các chỉ huy quân sự cấp cao Iran thiệt mạng hôm 28/2. Nguồn tin nói thêm Lãnh tụ Tối cao Iran bị gãy chân, bầm tím mắt trái và bị vài vết rách nhỏ trên mặt.
Hezbollah, lực lượng dân quân quyền lực tại Lebanon, là một phần trong "Trục Kháng chiến" do Iran hậu thuẫn để đối phó Mỹ và Israel ở Trung Đông. Xung đột mới nhất giữa Israel và Hezbollah bắt đầu ngay sau khi chiến sự Iran bùng nổ hôm 28/2.
Hezbollah hôm 2/3 phóng rocket và máy bay không người lái tấn công Israel để trả thù cho ông Ali Khamenei. Israel sau đó điều động quân đội tiến vào các thị trấn và làng mạc ở miền nam Lebanon. Sau khi Lebanon bị kéo vào xung đột, ít nhất 1.268 người ở nước này đã thiệt mạng do các đòn tấn công từ Israel.
