4 mẹo giúp thưởng thức cà phê không lo mất ngủ

Ông H.V.Q., 54 tuổi, vào Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai sau một thời gian thấy cơ thể mệt mỏi kéo dài.

Người bệnh có tiền sử viêm gan B hơn 10 năm nay. Trước đó, ông không ghi nhận những yếu tố nguy cơ đặc biệt từ lối sống, không thường xuyên sử dụng thực phẩm ôi thiu hay quá hạn.

Tuy nhiên, kết quả thăm khám lần này lại cho thấy một tổn thương u gan, nghi ngờ ung thư biểu mô tế bào gan.

Để làm rõ bản chất khối u, các bác sĩ chỉ định sinh thiết u gan. Kết quả giải phẫu bệnh sau đó xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tế bào gan. Sau khi có chẩn đoán xác định, trường hợp của ông Q. được đưa ra hội chẩn liên khoa với sự tham gia của các chuyên ngành tiêu hóa, chẩn đoán hình ảnh, ngoại khoa và ung bướu.

Cuối cùng, hội đồng thống nhất lựa chọn phương pháp đốt sóng cao tần cho người bệnh.

Theo BS Lưu Thị Minh Diệp, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, nhìn từ trường hợp của ông Q., điều khiến bác sĩ trăn trở không chỉ là một ca ung thư gan mới được phát hiện, mà là thực tế rất nhiều bệnh nhân mang viêm gan B trong nhiều năm nhưng không theo dõi sát, đến khi đi khám thì tổn thương đã hình thành.

Hơn 7 triệu người Việt mang loại virus là mầm mống ung thư gan

Theo BS Diệp, viêm gan B là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn tới ung thư gan.

Đây cũng là điều các bác sĩ tại Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật gặp thường xuyên trong thực tế khám chữa bệnh. Không ít bệnh nhân vào viện vì mệt mỏi, đau tức, chán ăn hoặc đi khám định kỳ mới phát hiện u gan trên nền viêm gan B đã có từ trước.

Ước tính khoảng 7,6 triệu người Việt Nam nhiễm virus viêm gan B, song đến nay chỉ hơn 1,6 triệu người chẩn đoán bệnh và khoảng 45.000 người được điều trị. Tương tự, chỉ khoảng 60.000 người được chẩn đoán viêm gan C và rất ít trường hợp tiếp cận điều trị trong số gần một triệu ca mắc.

Điều đáng lo là nhiều người bệnh biết mình mang viêm gan B nhưng không điều trị đều đặn hoặc không tái khám đúng hẹn.

“Có trường hợp vẫn uống thuốc, nhưng sau một thời gian thấy cơ thể ổn định thì chủ quan, không quay lại kiểm tra. Cũng có người bỏ điều trị giữa chừng, chuyển sang dùng thuốc nam, thuốc bắc hoặc các sản phẩm truyền miệng mà không có chỉ định rõ ràng.

Đến khi mệt mỏi tăng lên, khối u lớn dần, thậm chí đã di căn, người bệnh mới quay lại bệnh viện”, BS Diệp cho hay.

Theo BS Diệp, đây là lý do nhiều ca ung thư gan không được phát hiện ở giai đoạn còn thuận lợi cho điều trị. Người bệnh thường không có biểu hiện quá rầm rộ ngay từ đầu.

Không ít người vẫn sinh hoạt bình thường, chỉ thấy hơi mệt, ăn uống kém hơn hoặc tức nhẹ vùng gan nên nghĩ đơn giản là cơ thể suy nhược, rối loạn tiêu hóa hay làm việc quá sức. Chính sự chủ quan ấy khiến cơ hội phát hiện sớm bị bỏ lỡ.

Trong trường hợp của ông Q., yếu tố nguy cơ nổi bật nhất mà bác sĩ nghĩ tới chính là tiền sử viêm gan B kéo dài. Từ biểu hiện mệt mỏi ban đầu, quá trình thăm khám, sinh thiết và hội chẩn đã giúp làm rõ bản chất tổn thương, từ đó đưa ra hướng xử trí phù hợp cho người bệnh.

BS Diệp cho biết, viêm gan B không đồng nghĩa chắc chắn sẽ dẫn đến ung thư gan, nhưng đây là nhóm bệnh nhân cần được theo dõi lâu dài và chặt chẽ.

Điều quan trọng không phải chỉ là phát hiện mình có virus, mà còn là theo dõi tải lượng virus, đánh giá chức năng gan, phát hiện sớm các tổn thương bất thường và can thiệp đúng thời điểm.

Điều bác sĩ lo nhất là người bệnh bỏ tái khám

Theo BS Diệp, tại đơn vị, với những bệnh nhân viêm gan B, bác sĩ luôn có chương trình theo dõi và khuyến cáo tái khám định kỳ. Thông thường, người bệnh cần quay lại theo lịch hẹn để làm các xét nghiệm chức năng gan, xét nghiệm liên quan đến ung thư gan và siêu âm đánh giá, nhằm phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ.

Vấn đề là không phải ai cũng tuân thủ được việc này. Có người ở xa, có người chủ quan vì chưa thấy triệu chứng, có người cho rằng chỉ cần uống thuốc là đủ. Nhưng với viêm gan B, việc không tái khám đều có thể khiến những thay đổi bất thường trong gan diễn ra âm thầm mà người bệnh không biết.

BS Diệp cho biết trong số các ca ung thư gan có nền viêm gan B mà trung tâm tiếp nhận, nhiều bệnh nhân đến viện khá muộn. Khi đó, khối u đã lớn, việc điều trị trở nên khó khăn hơn nhiều so với các trường hợp phát hiện ở giai đoạn sớm.

Nếu tổn thương được nhận diện khi còn nhỏ, người bệnh có thể có thêm cơ hội với các phương pháp can thiệp ít xâm lấn như đốt sóng cao tần. Ngược lại, khi khối u phát triển lớn hoặc lan rộng, lựa chọn điều trị sẽ thu hẹp hơn.

Từ thực tế này, BS Diệp nhấn mạnh người mắc viêm gan B tuyệt đối không nên nghĩ rằng không đau tức là không có vấn đề. Gan là cơ quan có khả năng bù trừ tốt, vì thế nhiều tổn thương có thể tiến triển trong thời gian dài mà không gây biểu hiện rõ rệt. Đó cũng là lý do người bệnh không thể chờ cơ thể lên tiếng mới đi kiểm tra.

Bác sĩ cũng lưu ý thêm rằng không nên tự ý thay thế điều trị chuẩn bằng các phương pháp chưa được kiểm chứng. Với bệnh gan mạn tính nói chung và viêm gan B nói riêng, điều người bệnh cần nhất là theo dõi có hệ thống, đúng chuyên khoa, đúng lịch hẹn và đúng chỉ định.

Theo BS Lưu Thị Minh Diệp, với người mang viêm gan B, tái khám định kỳ không chỉ để kiểm tra tình trạng viêm gan, mà còn là cách quan trọng để sàng lọc, phát hiện sớm ung thư gan.

Khi bệnh được phát hiện sớm, cơ hội điều trị sẽ khác rất nhiều so với lúc tổn thương đã tiến xa. Và trong cuộc đua với ung thư gan, sự chủ động của người bệnh luôn là yếu tố không thể thay thế.

Tin Gốc: Dân Trí

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X hồi cuối tháng 6, Bryan Johnson, triệu phú kiêm chuyên gia chống lão hóa nổi tiếng, tiết lộ ông được chẩn đoán mắc bệnh viêm dạ dày tự miễn (AIG). Đây là một chứng bệnh xảy ra khi hệ miễn dịch quay sang tấn công chính lớp niêm mạc dạ dày.

Xem đây là một "tin xấu", vị triệu phú chia sẻ: "Tôi mắc một căn bệnh tự miễn. Dạ dày của tôi đang tự hủy hoại chính nó". Ông cho biết thêm khoảng 2-5% dân số cũng gặp tình trạng tương tự, thậm chí tỷ lệ thực tế có thể cao hơn do căn bệnh này thường diễn tiến âm thầm.

Về mặt y khoa, AIG là một rối loạn tự miễn mạn tính, xảy ra khi hệ miễn dịch của cơ thể bị "nhầm lẫn" và quay sang tấn công chính các tế bào ở thành dạ dày. Đây vốn là những tế bào chịu trách nhiệm tiết ra axit tiêu hóa và một loại protein đặc biệt giúp cơ thể hấp thụ vitamin B12. Theo thời gian, cuộc tấn công sai lầm này sẽ làm tổn thương lớp màng bảo vệ bên trong dạ dày, khiến cơ thể mất dần khả năng hấp thụ chất sắt và vitamin B12, từ đó dẫn đến tình trạng suy nhược do thiếu hụt dinh dưỡng nghiêm trọng.

Ở nhiều người bệnh, các triệu chứng xuất hiện chủ yếu do tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng này gây ra chứ không phải do bản chất phản ứng viêm tại dạ dày. Các biểu hiện thường gặp gồm mệt mỏi và suy nhược kéo dài, chỉ số sắt thấp hoặc thiếu máu do thiếu sắt, thiếu hụt vitamin B12 dẫn đến tê bì, châm chích, mất thăng bằng hoặc suy giảm trí nhớ. Ngoài ra, người bệnh còn có thể gặp phải tình trạng da xanh xao, khó thở, chán ăn, đầy bụng, buồn nôn, khó chịu ở vùng bụng trên và loét miệng.

Doanh nhân công nghệ tin rằng việc ăn ngũ cốc nhiều đường, uống nước ngọt, tiêu thụ thức ăn nhanh và trải qua tình trạng căng thẳng kéo dài trong nhiều năm trước đây chính là những yếu tố kích hoạt các hội chứng tự miễn của mình.

Lối sống thiếu lành mạnh thời thơ ấu cùng áp lực từ việc vừa khởi nghiệp vừa chăm sóc 3 người con đã khiến ông lơ là sức khỏe, dẫn đến tăng cân và rơi vào trầm cảm mạn tính. Giai đoạn này được cho là lúc cơ thể bắt đầu quá trình tự miễn gây ảnh hưởng đến cả tuyến giáp lẫn niêm mạc dạ dày.

Bryan Johnson cho biết ông phát hiện bị suy giáp ở tuổi 21 thông qua một xét nghiệm máu định kỳ. Kể từ đó, ông kiểm soát căn bệnh này bằng cách sử dụng các loại thuốc bổ sung hormone như levothyroxine và Armour Thyroid. Doanh nhân giải thích đây là những hormone lẽ ra cơ thể phải tự sản xuất nhưng tuyến giáp của ông lại không làm được và việc duy trì uống những viên thuốc này hàng ngày giúp cơ thể hoạt động bình thường như thể tuyến giáp không hề có bệnh.

Bên cạnh đó, dạ dày của Johnson cũng đã bắt đầu tự tấn công chính nó. Căn bệnh này diễn tiến âm thầm, không gây ra bất kỳ triệu chứng nào nên đã bị bỏ sót suốt nhiều năm và chỉ vừa mới được phát hiện vào tháng 5 vừa qua. Vị triệu phú lưu ý bệnh viêm dạ dày tự miễn có thể gây ra những tổn thương không thể đảo ngược, bao gồm tình trạng thiếu hụt chất dinh dưỡng, thiếu máu và làm tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày về lâu dài.

Dấu hiệu cảnh báo sớm của căn bệnh đã xuất hiện từ 11 năm trước khi chỉ số ferritin, tức lượng sắt dự trữ trong cơ thể của ông liên tục ở mức thấp dù các chỉ số hồng cầu chưa ở mức thiếu máu. Mọi nỗ lực nâng cao hàm lượng sắt bằng chế độ ăn uống thuần thực vật, dùng thực phẩm chức năng kết hợp tập luyện cường độ cao, xông hơi và liệu pháp oxy cao áp đều không mang lại kết quả.

Để tìm nguyên nhân, ông đã thực hiện nội soi đại tràng và kết quả đã loại trừ được nguy cơ xuất huyết chậm trong đường tiêu hóa. Tuy nhiên, phương pháp nội soi đường tiêu hóa trên kết hợp lấy 5 mẫu sinh thiết dạ dày sau đó đã giúp phát hiện bệnh viêm dạ dày tự miễn giai đoạn đầu. Các mẫu sinh thiết này cho thấy tình trạng teo niêm mạc giai đoạn sớm mới chỉ nằm khu trú ở vùng tiết axit, còn các phần còn lại của dạ dày vẫn chưa bị ảnh hưởng.

"Hóa ra đây không phải là một căn bệnh đơn lẻ, mà là ba vấn đề sức khỏe có mối liên hệ mật thiết với nhau: tình trạng thiếu sắt, bệnh viêm dạ dày tự miễn chính là nguồn cơn gây ra điều đó, và căn bệnh tuyến giáp tự miễn diễn ra cùng lúc", Johnson viết.

Để điều trị tận gốc căn bệnh viêm dạ dày tự miễn, ông đã thực hiện một phương pháp y khoa chuyên sâu: rút một lượng máu lớn để phân tích và lập bản đồ gene (giải trình tự) của hơn một triệu tế bào miễn dịch. Theo ông, mục tiêu là nhận diện chính xác các quần thể tế bào miễn dịch chuyên biệt đang tấn công lớp niêm mạc dạ dày của mình.

Doanh nhân ví các tế bào miễn dịch như những người lính mang theo các "chìa khóa" độc bản và giải thích rằng công nghệ giải trình tự tiên tiến có thể nhận diện được những tế bào miễn dịch lỗi gây ra bệnh viêm dạ dày tự miễn. Johnson cho biết một khi các tế bào miễn dịch đó được xác định, kết quả phân tích sẽ giúp tìm ra liệu pháp phù hợp nhất nhằm nhắm trúng đích và chế ngự cuộc tấn công tự miễn này.

Bryan Johnson là một doanh nhân và nhà đầu tư người Mỹ. Bên cạnh đó, ông còn là người đam mê cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, đầu tư vào các dự án nghiên cứu sinh học để làm chậm quá trình lão hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống. Johnson từng gây tranh cãi khi áp dụng các phương pháp cực đoan như uống sinh tố dinh dưỡng liều cao, trị liệu bằng ánh sáng đỏ, thậm chí tiêm máu của con trai để trẻ hóa.

Tin Gốc: Vnexpress

Dưới phần bình luận của các video ăn trứng sống, trứng ngâm mật ong, nhiều ý kiến được đưa ra: Người khuyên không nên ăn, người cho rằng đây là cách ăn “bổ” lâu đời được áp dụng phổ biến. Vậy, đâu mới là ý kiến đúng về mặt y học?

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu, Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết ăn trứng sống trực tiếp hoặc ngâm mật ong thô không qua xử lý nhiệt mang lại mối nguy lớn: Nhiễm khuẩn Salmonella gây ngộ độc.

Vi khuẩn Salmonella có thể tồn tại cả ở vỏ ngoài lẫn bên trong lòng đỏ trứng. Khi ăn sống, vi khuẩn này tấn công hệ tiêu hóa gây nhiễm trùng ruột, đau bụng dữ dội, tiêu chảy kéo dài, nôn mửa và sốt cao. Đối với trẻ em, người già, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu, nhiễm độc Salmonella thậm chí có nguy cơ dẫn đến nhiễm trùng máu và tử vong.

“Nhiều người cho rằng ngâm lòng đỏ trứng vào mật ong sẽ làm trứng ‘chín sinh học’. Thực tế, mật ong có tính kháng khuẩn và hút nước cao làm lòng đỏ đông đặc lại (đổi màu và dẻo như thạch) nhưng không thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn Salmonella hoặc bào tử vi khuẩn có sẵn trong trứng. Còn việc húp trứng sống trực tiếp có thể gây đầy bụng, khó tiêu vì cơ thể phải tốn nhiều năng lượng nhưng lại khó phân hủy các chuỗi protein sống”, bác sĩ Đức Thành cho hay.

Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Gia Hoàng Vy, Viện Nghiên cứu và Tư vấn dinh dưỡng NERCI (TP.HCM), cho biết đến nay chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy ăn trứng sống hoặc trứng ngâm mật ong mang lại lợi ích sức khỏe vượt trội hay “bổ dưỡng” hơn so với ăn trứng đã được nấu chín đúng cách.

“Mật ong chủ yếu cung cấp năng lượng từ đường và một số hợp chất chống oxy hóa với hàm lượng không đáng kể. Việc ngâm trứng trong mật ong không làm gia tăng giá trị dinh dưỡng của trứng, hay ngược lại, trứng cũng không tăng giá trị dinh dưỡng của mật ong. Vì vậy, những công dụng như tăng cường sinh lực, làm đẹp da hay tăng cường miễn dịch khi ăn trứng sống hoặc trứng ngâm mật ong hiện vẫn chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định”, bác sĩ Hoàng Vy nhấn mạnh.

Theo bác sĩ Đức Thành, cơ thể chỉ hấp thụ được khoảng 50% protein từ trứng sống. Trong khi đó, trứng chín giúp cơ thể hấp thụ tới 90% protein vì nhiệt độ làm biến tính protein, giúp các enzyme tiêu hóa dễ dàng bẻ gãy và hấp thụ chúng.

Thêm vào đó, lòng trắng trứng sống chứa avidin, một loại protein cản trở cơ thể hấp thụ biotin (chất cần thiết cho da, tóc và móng). Khi nấu chín, avidin bị phá hủy, giúp giải phóng biotin để cơ thể hấp thụ bình thường. Ngoài ra, các vi chất như choline (tốt cho não), lutein và zeaxanthin (tốt cho mắt) trong lòng đỏ hầu như không bị thay đổi đáng kể khi nấu chín tới.

Bác sĩ Hoàng Vy lưu ý thêm, ngoài Salmonella, việc sử dụng trứng sống hoặc trứng ngâm mật ong cũng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm các vi sinh vật khác nếu trứng không được sản xuất, bảo quản hoặc chế biến đảm bảo vệ sinh. Điều cần lưu ý là mật ong không có khả năng tiêu diệt vi khuẩn trong trứng hay thay thế quá trình xử lý nhiệt. Vì vậy, việc ngâm trứng trong mật ong không làm giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Để bảo đảm an toàn, người dân nên sử dụng trứng đã được nấu chín hoàn toàn hoặc trứng đã được thanh trùng khi cần dùng trong các món không qua gia nhiệt.

Bác sĩ Vy khuyên một số nhóm người cần tuyệt đối tránh sử dụng trứng sống hoặc trứng ngâm mật ong gồm:

Ngoài ra, người mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, bệnh gan, bệnh thận hoặc các bệnh lý làm suy giảm sức đề kháng cũng nên thận trọng và tránh sử dụng trứng chưa được nấu chín.

Tin Gốc: Thanh Niên