Hãng Yonhap ngày 19.5 đưa tin Bộ Ngoại giao Mỹ vừa phê chuẩn thương vụ bán các trực thăng hải quân đa nhiệm MH-60R và nâng cấp trực thăng AH-64E Apache cho Hàn Quốc, đồng thời cho biết thương vụ này sẽ giúp tăng cường khả năng phòng thủ của đồng minh châu Á.
Theo ước tính, thương vụ bán các trực thăng MH-60R trị giá 3 tỉ USD và dự án nâng cấp các trực thăng AH-64E Apache trị giá 1,2 tỉ USD.
Hàn Quốc đã đề nghị mua 24 trực thăng MH-60R, 24 thiết bị dò thủy âm tần số thấp trên không và 8 súng máy M240D 7,62 mm, cùng một số mặt hàng khác nằm trong gói mua sắm trực thăng.
MH-60R là trực thăng hải quân được sử dụng cho tác chiến chống tàu ngầm, hoạt động giám sát hàng hải và tác chiến mặt nước, cũng như các nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn.
Để nâng cấp trực thăng Apache, Hàn Quốc đã đề nghị Mỹ bán 8 radar điều khiển hỏa lực AN/APG-78 (FCR), 8 bộ thiết bị điện tử radar FCR Longbow và 40 bộ đàm tần số rất cao/cực cao AN/ARC-231A, cùng với các mặt hàng khác.
“Thương vụ được đề xuất sẽ cải thiện khả năng của Hàn Quốc trong việc đối phó với các mối đe dọa hiện tại và tương lai bằng cách tăng cường khả năng trực thăng đa nhiệm của hải quân và đem lại một sức mạnh đáng tin cậy có khả năng răn đe đối phương”, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết trong thông cáo về kế hoạch mua trực thăng MH-60R.
Đề nghị của Hàn Quốc về việc mua MH-60R và nâng cấp trực thăng Apache được đưa ra trong bối cảnh CHDCND Triều Tiên đang tăng cường các mối đe dọa hạt nhân và tên lửa, bao gồm việc phát triển tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chương trình podcast Pod Force One phát sóng ngày 3/6 cho hay ông nghe nói Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei "không được khỏe lắm" nhưng vẫn ủng hộ các cuộc đàm phán. Ông thêm rằng bản thân chưa có cơ hội gặp ông Khamenei.
"Tôi muốn gặp ông ấy. Chúng tôi chắc sẽ gặp nhau vào một thời điểm nào đó, tùy thuộc vào diễn biến tình hình", Tổng thống Mỹ nói.
Khi được hỏi liệu ông Khamenei có tham gia vào quá trình đàm phán chấm dứt xung đột với Mỹ hay không, ông Trump nói "chắc chắn rồi và tôi nghĩ họ rất tôn trọng ông ấy. Họ nói rằng ông ấy là người phê chuẩn quyết định".
Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, được bầu làm Lãnh tụ Tối cao Iran ngày 8/3, sau khi cha ông là cố lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel vào ngày 28/2. Ông Mojtaba Khamenei được cho là đã bị thương trong cuộc không kích đó và đến nay chưa xuất hiện trước công chúng.
Tổng thống Trump cho biết ông coi cuộc chiến với Iran là thành công vì quân đội nước này đã bị đánh bại.
"Chiến dịch Iran là một thành công lớn. Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Chúng ta đang làm việc để đạt được một thỏa thuận và mọi chuyện sẽ ổn thôi. Nếu nó không xảy ra, điều đó cũng không sao. Chúng ta sẽ làm theo cách khác", ông nói, thêm rằng Iran "đồng ý rằng sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân".
Ông Trump không nói rõ "cách khác" được đề cập là gì, nhưng trước đây ông từng cảnh báo Mỹ sẽ nối lại các cuộc tấn công vào Iran.
Chương trình hạt nhân của Iran được xem là một trong những điểm nghẽn của cuộc đàm phán chấm dứt xung đột giữa Washington và Tehran. Iran đang sở hữu hơn 400 kg uranium làm giàu cấp độ cao, được cho là gần ngưỡng cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân.
Các quan chức Israel cho biết lượng uranium này đủ để Iran sản xuất 11 quả bom hạt nhân nếu làm giàu thêm. Tuy nhiên, các quan chức Iran nhiều lần tuyên bố chương trình hạt nhân của họ để phục vụ mục đích hòa bình, không phải để chế tạo bom nguyên tử.
Mohsen Rezaee, thành viên Hội đồng Phân định Lợi ích Quốc gia Iran, cho hay Tehran sẽ đáp trả "mỗi phát súng và hành động gây hấn" bằng cách phóng loạt tên lửa và máy bay không người lái vào mục tiêu Mỹ và các đồng minh trong khu vực.
"Dù là trong các cuộc đàm phán hay trong quá trình tiến tới lệnh ngừng bắn, chúng tôi cũng sẽ không cho phép Mỹ lấn lướt", Rezaee, cựu chỉ huy Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), viết trong bài đăng trên X.
Ngày 14.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump được Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đón tiếp long trọng tại Bắc Kinh trong chuyến thăm cấp nhà nước. Ngoài các vấn đề song phương, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí nhiều mặt liên quan tình hình xung đột tại Trung Đông.
CBS News dẫn thông báo của Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập đồng ý rằng eo biển Hormuz phải được mở và Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
"Hai bên đồng ý rằng eo biển Hormuz phải mở để hỗ trợ dòng chảy năng lượng tự do. Chủ tịch Tập cũng làm rõ sự phản đối của Trung Quốc đối với việc quân sự hóa eo biển và bất kỳ nỗ lực nào nhằm thu phí sử dụng, và ông bày tỏ quan tâm đến việc mua thêm dầu mỏ của Mỹ để giảm sự phụ thuộc năng lượng của Trung Quốc vào eo biển trong tương lai. Cả hai nước nhất trí rằng Iran không thể nào có vũ khí hạt nhân", theo thông báo từ Nhà Trắng.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 14.5 tuyên bố mọi tàu thuyền thương mại được phép qua lại eo biển Hormuz nhưng phải hợp tác với hải quân Iran. Ông nói rằng Iran không cản trở lưu thông mà chỉ có Mỹ đang phong tỏa khu vực.
Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cùng ngày báo cáo với các thượng nghị sĩ rằng chiến dịch quân sự của Mỹ đã đạt toàn bộ mục tiêu làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Iran. Ông nói rằng Mỹ đã phá hủy hơn 90% trong số 8.000 thủy lôi của Iran để ngăn chặn việc triển khai loại vũ khí này ra eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, vị đô đốc thừa nhận Iran vẫn có khả năng đe dọa tàu thuyền. Bên cạnh đó, ông Cooper cho hay Iran vẫn còn năng lực "rất hạn chế" để tấn công mục tiêu tại Trung Đông trong khi Mỹ có sức mạnh để mở lại eo biển Hormuz.
Khi các nghị sĩ hỏi sao quân đội chưa làm điều đó, đặc biệt khi giá xăng tại Mỹ đang tăng cao, ông Cooper nói quyền quyết định nằm ở các nhà hoạch định chính sách trong cuộc đàm phán hòa bình với Iran.
Trả lời phỏng vấn Fox News cùng ngày, ông Trump cho biết ông Tập đã cam kết không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran. "Ông ấy nói ông ấy sẽ không cung cấp thiết bị quân sự. Đó là tuyên bố quan trọng. Ông ấy đã nói hôm nay", chủ nhân Nhà Trắng cho hay.
Trung Quốc chưa bình luận về tuyên bố này nhưng lâu nay khẳng định không cung cấp vũ khí cho Iran. "Trong cuộc họp báo hồi tháng 4, khi được hỏi rằng Trung Quốc có cung cấp thiết bị quân sự cho Iran không, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Trương Hiểu Cương đáp: "Chúng tôi đã trả lời những câu hỏi như thế này nhiều lần và chúng tôi phản đối việc lan truyền thông tin sai".
Mặt khác, Tổng thống Trump cho biết ông Tập muốn thấy một thỏa thuận với Iran và đã đề nghị giúp đỡ.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 7-5, Tòa án thương mại quốc tế Mỹ (CIT) đã giáng thêm một đòn mạnh vào chiến lược thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi phán quyết rằng mức thuế toàn cầu tạm thời 10% mới nhất của ông là không có cơ sở theo Đạo luật Thương mại năm 1974.
Cần lưu ý phán quyết này hiện chỉ chặn việc áp dụng mức thuế nói trên đối với hai doanh nghiệp và bang Washington, nhưng có thể mở đường cho các phán quyết tương tự trong tương lai.
Sau khi Tòa án tối cao Mỹ ngày 20-2 bác bỏ các mức thuế quan "khẩn cấp" áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977 của Tổng thống Trump, ông đã nhanh chóng công bố mức thuế tạm thời 10% lên toàn cầu.
Mức thuế này được đưa ra nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán, dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Biện pháp này chỉ có hiệu lực đến cuối tháng 7, trừ khi được Quốc hội Mỹ gia hạn.
Trong thời gian đó, chính quyền ông Trump đã theo đuổi các biện pháp lâu dài hơn nhằm xây dựng lại chương trình nghị sự thương mại của mình.
Để làm điều này, giới chức Mỹ đã mở các cuộc điều tra mới đối với hàng chục đối tác thương mại liên quan đến lao động cưỡng bức và tình trạng dư thừa công suất - vốn có thể dẫn tới áp các mức thuế mới hoặc những biện pháp khác.
Phán quyết ngày 7-5 của Tòa án thương mại quốc tế Mỹ yêu cầu các bị đơn thực hiện quyết định trong vòng 5 ngày, đồng thời hoàn trả tiền cho các nhà nhập khẩu đã khởi kiện trong vụ việc này.
Chính quyền ông Trump có thể kháng cáo phán quyết của tòa.
Phán quyết này cũng mở đường cho một cuộc chiến pháp lý kéo dài khác liên quan đến hàng tỉ USD tiền hoàn thuế, ba tháng sau khi Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế toàn cầu quy mô lớn mà ông Trump áp theo IEEPA.
Ông Trump rằng cho rằng phán quyết của tòa thương mại được đưa ra bởi "hai thẩm phán cực tả".
"Vì vậy, chẳng có gì làm tôi ngạc nhiên với những tòa án như vậy cả. Không có gì khiến tôi ngạc nhiên. Chúng tôi nhận được một phán quyết và sẽ xử lý theo một cách khác" - ông Trump nói với các phóng viên.
