Trung tâm Dự báo Khí hậu (CPC) thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) dự đoán, có 65% khả năng El Nino xảy ra từ tháng 10/2026 đến tháng 2/2027. Michelle L’Heureux, nhà khoa học phụ trách dự báo El Nino và La Nina tại CPC, cho biết El Nino mạnh sẽ dễ xuất hiện hơn nếu những thay đổi trong khí quyển tiếp tục đồng bộ với những thay đổi ở vùng biển nhiệt đới Thái Bình Dương trong mùa hè, ví dụ gió gần xích đạo suy yếu cùng lúc với nhiệt độ đại dương tăng lên.
“Khả năng xảy ra sự kiện El Nino lớn nhất kể từ những năm 1870 rõ ràng đang tăng lên”, Paul Roundy, giáo sư khoa học môi trường và khí quyển tại Đại học Albany, viết trên X.
Theo Live Science, El Nino mạnh nhất từng ghi nhận xảy ra năm 1877, góp phần châm ngòi cho nạn đói toàn cầu giai đoạn 1876-1878, lấy mạng hơn 50 triệu người, tương đương 3% dân số thế giới thời đó.
Deepti Singh, giám đốc Phòng thí nghiệm Khí hậu cực đoan và tác động tại Đại học Bang Washington, cho rằng dù bối cảnh xã hội, chính trị và kinh tế hiện đã khác nhiều, sự kiện sắp tới vẫn có thể đe dọa nghiêm trọng đến an ninh lương thực, nguồn nước cũng như kinh tế toàn cầu. “Điểm khác biệt là khí quyển và đại dương hiện ấm hơn đáng kể so với những năm 1870, đồng nghĩa những hiện tượng cực đoan đi kèm có thể trở nên nghiêm trọng hơn”, Singh nói với Washington Post.
Một ví dụ gần đây hơn cho thấy mối đe dọa từ siêu El Nino là sự kiện diễn ra năm 1997-1998, dẫn đến thiệt hại kinh tế toàn cầu ước tính 32-96 tỷ USD.
Nathaniel Johnson, chuyên gia dự báo ENSO tại NOAA, cho biết siêu El Nino sẽ ảnh hưởng đến thủy sản, cây trồng, đồng thời làm tăng nguy cơ cháy rừng và bão ở một số khu vực trên thế giới.
“Hiện có nhiều người sống trong cảnh nghèo đói, và nếu sản lượng cây trồng giảm do hạn hán hoặc lũ lụt mà El Nino gây ra thì giá cả sẽ còn tăng cao hơn. Chúng ta đang đối mặt với nguy cơ xảy ra những tác động nhân đạo rất lớn trong năm nay, đặc biệt nếu xung đột Trung Đông tiếp diễn”, Liz Stephens, giáo sư khí hậu tại Đại học Reading (Anh), nói với BBC.
El Nino là pha ấm của El Nino – Dao động Nam (ENSO), chu kỳ khí hậu tự nhiên được thúc đẩy bởi sự biến động nhiệt độ đại dương và áp suất khí quyển ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nhiệt đới. ENSO gây ra tác động dây chuyền lan khắp toàn cầu, ảnh hưởng đến mọi thứ như lượng mưa, hạn hán, bão, sóng nhiệt. ENSO thường tạo ra El Nino ấm rồi đến pha lạnh La Nina cứ sau 2-7 năm.
El Nino được xác nhận xảy ra khi nhiệt độ bề mặt đại dương trung bình tăng ít nhất 0,5 độ C trong năm tháng liên tiếp trở lên so với mức trung bình dài hạn. Khái niệm siêu El Nino thường dùng để chỉ sự kiện cường độ rất mạnh, với bề mặt đại dương tăng ít nhất 2 độ C so với mức trung bình. Theo CNN, sự kiện ở mức này từng diễn ra trong các giai đoạn 1982-1983, 1997-1998 và 2015-2016.
Lần gần nhất Trái Đất trải qua El Nino là từ tháng 5/2023 đến tháng 3/2024. Đợt này chưa đạt mức “siêu” nhưng đã góp phần gây ra những đợt nắng nóng kỷ lục vào năm 2023 và 2024, với năm 2024 đang giữ kỷ lục năm nóng nhất lịch sử. Nếu hiện tượng này tái xuất, năm nay sẽ ấm lên nhưng khó vượt qua kỷ lục của 2024 vì đầu năm vẫn chịu ảnh hưởng của pha lạnh La Nina.
Theo Hãng tin Reuters ngày 27-5, OpenAI Foundation cho biết nguồn tiền này sẽ được sử dụng cho các chương trình tài trợ, hợp tác nghiên cứu và các dự án do chính tổ chức này trực tiếp triển khai.
OpenAI Foundation là tổ chức phi lợi nhuận đang nắm quyền kiểm soát Công ty OpenAI sau đợt tái cấu trúc công ty năm 2025.
Theo mô hình mới, bộ phận kinh doanh của OpenAI hoạt động dưới dạng công ty vì lợi ích cộng đồng (PBC), còn OpenAI Foundation giữ 26% cổ phần và có quyền bổ nhiệm hội đồng quản trị.
Tại thời điểm tái cấu trúc, phần sở hữu của quỹ này được định giá khoảng 130 tỉ USD, biến OpenAI Foundation thành một trong những tổ chức phi lợi nhuận có nguồn lực tài chính lớn nhất thế giới.
Theo OpenAI Foundation, nguồn quỹ nói trên sẽ hỗ trợ nghiên cứu tác động của AI đối với thị trường lao động, hỗ trợ người lao động có nguy cơ mất việc trong ngắn hạn, đồng thời tìm cách giúp nhiều người được hưởng lợi từ tăng trưởng kinh tế do AI mang lại.
"Tốc độ thay đổi hiện nay đồng nghĩa khoảng thời gian để làm đúng việc này ngắn hơn nhiều so với trước đây, và cái giá phải trả nếu làm sai sẽ vô cùng lớn", tổ chức này cho biết trong tuyên bố.
Reuters nhận định sự phổ biến của các công cụ AI có khả năng tự động hóa công việc như lập trình đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất việc trên diện rộng.
Một số doanh nghiệp lớn như Block hay Standard Chartered gần đây đã công khai nhắc đến hiệu quả từ AI như một trong các nguyên nhân dẫn đến cắt giảm nhân sự.
Trước đó hồi tháng 3, OpenAI cũng cam kết đầu tư ít nhất 1 tỉ USD thông qua OpenAI Foundation trong vòng một năm cho các dự án liên quan đến AI, bao gồm lĩnh vực khoa học sự sống và các chương trình cộng đồng.
Tổ chức này cho biết các sáng kiến đầu tiên sẽ được công bố vào cuối năm nay.
Ngoài việc cấp tài trợ cho các tổ chức phi lợi nhuận và nhiều tổ chức khác, OpenAI Foundation cũng đang xây dựng đội ngũ riêng để trực tiếp vận hành một số chương trình thay vì chỉ đóng vai trò trung gian phân phối vốn.
Một trong những hướng nghiên cứu mà quỹ quan tâm là các dự án sử dụng mô phỏng bằng AI nhằm dự báo cách các nền kinh tế có thể thay đổi khi công nghệ tiếp tục phát triển.
Theo các chuyên gia công nghệ, phần lớn người dùng hiện nay mới chỉ sử dụng khoảng 20% công năng của Google Maps. Số còn lại chính là những tính năng bí mật ít người nhưng giúp mọi người làm chủ mọi tình huống, từ việc né cầu thang bộ khi kéo vali nặng cho đến việc thoát khỏi những thảm họa thiên nhiên bất ngờ.
Thay vì phải tải hàng chục ứng dụng trung gian gây ngốn pin và tốn phí, người dùng thông thái đang tận dụng triệt để những tính năng 'ẩn' hữu ích ngay trên Google Maps để biến những chuyến hành trình từ ác mộng lạc lối thành những trải nghiệm nghỉ dưỡng đích thực.
Nỗi ám ảnh mang tên "Tối nay ăn gì?" trong các chuyến đi tập thể chính thức được giải quyết bằng tính năng chia sẻ danh sách vị trí đã lưu. Thay vì tranh cãi nảy lửa trong nhóm chat, mọi thành viên giờ đây có thể cùng đóng góp các địa điểm yêu thích vào một bản đồ chung và bình chọn bằng emoji. Kết hợp với trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ đặt chỗ, việc chốt địa điểm ăn uống trở nên nhanh chóng hơn bao giờ hết.
Để làm điều này, hãy mở Google Maps và tìm kiếm một địa điểm. Sau đó nhấn Lưu, chọn Danh sách mới, đặt tên tùy ý và thiết lập chia sẻ. Sau khi hoàn tất, hãy chia sẻ liên kết với nhóm của bạn để mọi người có thể tham gia và bình chọn.
Việc lạc lối trong những sân bay khổng lồ hay các ga tàu điện ngầm đa tầng sẽ không còn là nỗi lo nhờ tính năng Directory. Đây được ví như một bản đồ xuyên thấu, hiển thị chi tiết sơ đồ từng tầng, vị trí phòng chờ thương gia, nhà vệ sinh hay thậm chí là trạm sạc điện thoại gần nhất. Bạn sẽ ung dung đi thẳng đến cửa khởi hành trong khi những người khác vẫn đang loay hoay trước các bảng chỉ dẫn lỗi thời.
Điều bạn cần làm là lấy điện thoại ra khỏi túi quần, mở Google Maps và tìm kiếm sân bay, sau đó vào tab Bản đồ. Chỉ trong vài giây, sơ đồ các tầng sẽ nhanh chóng được xác định chính xác. Bằng cách này, bạn sẽ có được tuyến đường đi bộ nhanh nhất đến các phòng chờ của hãng hàng không, nhà vệ sinh hoặc quán cà phê.
Sự an toàn được đặt lên hàng đầu với sự tích hợp của AI hội thoại Gemini. Người lái xe không còn cần phải chạm tay vào màn hình khi đang lưu thông. Chỉ bằng một câu lệnh tự nhiên như: "Tìm cho tôi một quán cà phê có không gian yên tĩnh và chỗ đậu xe rộng rãi", hệ thống sẽ tự động phân tích đánh giá từ cộng đồng và thiết lập lộ trình tối ưu nhất. Thậm chí, bạn có thể đưa ra những yêu cầu mơ hồ như "Đưa tôi đến nơi nào đó có đồ nướng được mọi người đánh giá cao", AI vẫn đủ thông minh để hiểu và đáp ứng.
Một trong những rào cản lớn nhất của du lịch khám phá là mất sóng di động. Tuy nhiên, với tính năng bản đồ ngoại tuyến (Offline Maps), bạn hoàn toàn có thể điều hướng chính xác giữa rừng sâu hay vùng cao nguyên hẻo lánh. Kết hợp với chế độ Wheelchair accessible, người dùng có thể chủ động tìm kiếm các lộ trình ưu tiên thang máy và đường dốc, một giải pháp hữu ích thực sự khi bạn đang phải vật lộn với những chiếc vali hành lý ký gửi siêu nặng.
Không chỉ dừng lại ở chỉ đường, Google Maps còn đóng vai trò như một 'vệ sĩ số' với tính năng cảnh báo khủng hoảng (Crisis alert). Hệ thống sẽ liên tục cập nhật dữ liệu về lũ lụt, cháy rừng hay bão lớn trên toàn cầu để đưa ra các thông báo khẩn cấp và tự động tìm đường vòng tránh xa vùng nguy hiểm. Trong những trường hợp khẩn cấp nhất, tính năng Plus Codes (mã tọa độ ngắn gọn) sẽ giúp lực lượng cứu hộ xác định vị trí của bạn chính xác đến từng mét ngay cả khi không có địa chỉ nhà hay tên đường.
Tận dụng tốt loạt tính năng này, chiếc điện thoại trong túi bạn không còn đơn thuần là thiết bị liên lạc, mà đã thực sự trở thành một 'la bàn thông minh' giúp mọi chuyến đi trở nên an toàn, tiện nghi và trọn vẹn hơn.
Thông tin được nêu tại họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ sáng 1/4, khi đại diện cơ quan quản lý trả lời câu hỏi về khả năng Starlink giảm giá trong tương lai và tạo áp lực cạnh tranh với các nhà mạng viễn thông.
Ông Nguyễn Anh Cương, Phó cục trưởng Viễn thông, cho biết Starlink hiện được triển khai tại Việt Nam theo hình thức thí điểm, với quy mô, phạm vi và thời gian đều có giới hạn. Số lượng thuê bao tối đa 600.000 thuê bao, chỉ chiếm số nhỏ, 1-2% tổng số thuê bao Internet cố định. Trong thực tế, lượng thuê bao có thể "ít hơn nhiều". Do đó tác động của Starlink đến thị trường viễn thông trong nước vì thế được đánh giá không lớn.
Sau khi được cấp phép, Starlink hoạt động như một doanh nghiệp viễn thông và phải tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam về viễn thông, bao gồm cả quy định về quản lý giá. Giá cước Starlink phải được xây dựng trên cơ sở giá thành.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ theo dõi sát quá trình triển khai của doanh nghiệp. Trong trường hợp doanh nghiệp có dấu hiệu giảm giá, gây ảnh hưởng đến cạnh tranh lành mạnh, cơ quan quản lý có thể áp dụng các biện pháp như đình chỉ việc ban hành giá cước. Đây là những điều từ trước đến nay vẫn được thực hiện trong quản lý thị trường viễn thông truyền thống.
Đại diện Cục Viễn thông nhấn mạnh, về mặt kỹ thuật, Starlink được xác định là "một mảnh ghép" bổ sung cho hệ sinh thái hạ tầng số Việt Nam. Starlink sẽ cung cấp dịch vụ tại những khu vực mà hạ tầng truyền thống khó tiếp cận như vùng biển, vùng trời, đặc biệt trong việc ứng cứu sự cố.
"Starlink không cạnh tranh trực tiếp với dịch vụ Internet cố định tại Việt Nam, và cũng không rất khó cạnh tranh, bởi hạ tầng viễn thông Việt Nam hiện đã ở top đầu thế giới", Phó cục trưởng Viễn thông nhận định.
Starlink là dịch vụ Internet vệ tinh do SpaceX phát triển, hoạt động với hệ thống vệ tinh quỹ đạo thấp ở độ cao khoảng 550 km, thấp hơn nhiều so với vệ tinh địa tĩnh truyền thống. Đây là doanh nghiệp nước ngoài đầu tiên được Việt Nam cho phép thí điểm dịch vụ Internet vệ tinh. Giữa tháng 2, sau khi hoàn tất thủ tục, dịch vụ đã được cấp phép tại Việt Nam, song chưa công bố thời gian triển khai cụ thể.
Để sử dụng, người dùng cần mua thiết bị thu phát tín hiệu vệ tinh và đăng ký thuê bao. Hệ thống sau khi lắp đặt sẽ kết nối trực tiếp với vệ tinh để cung cấp Internet theo hình thức trọn gói, không giới hạn dung lượng.
Theo phương án dự kiến, người dùng cá nhân tại Việt Nam sẽ phải trả khoảng 435 USD trong tháng đầu tiên, gồm khoảng 350 USD tiền thiết bị và 85 USD tiền cước. Các tháng tiếp theo, mức phí duy trì là 85 USD, tương đương khoảng 2,2 triệu đồng mỗi tháng. Mức giá này cao hơn đáng kể so với Internet cáp quang trong nước, vốn chỉ ở mức vài trăm nghìn đồng mỗi tháng.
Chia sẻ tại họp báo, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho rằng Internet vệ tinh Starlink là dịch vụ mới, lần đầu tiên triển khai, giúp mở ra không gian phát triển với các loại hình kinh doanh mới. Những mô hình, không gian phát triển mới như vậy sẽ đóng góp trực tiếp vào việc phát triển kinh tế xã hội, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng "hai con số" của Việt Nam.
Trọng Đạt
Internet vệ tinh Starlink có thể triển khai tại Việt Nam khi nào?
Vì sao Starlink chỉ được phép có 600.000 thuê bao tại Việt Nam?
Giá Starlink chênh thế nào so với dịch vụ Internet tại Việt Nam
