Bên cạnh việc dùng thuốc, một số thói quen sinh hoạt cũng có thể giúp kiểm soát huyết áp cao dễ dàng hơn.
Bác sĩ Gagandeep Singh, người sáng lập Phòng khám Redial (Ấn Độ), đã chia sẻ “công thức 3 – 3 – 3” giúp bạn kiểm soát huyết áp dễ dàng hơn, theo tờ Hindustan Times.
Theo bác sĩ Gagandeep Singh, tăng huyết áp không chỉ liên quan đến việc ăn nhiều muối mà còn có thể bắt nguồn từ tình trạng kháng insulin và rối loạn chuyển hóa. Khi tế bào phản ứng kém với insulin, cơ thể dễ giữ natri và nước, thành mạch trở nên kém đàn hồi, trong khi hệ thần kinh giao cảm vẫn hoạt động quá mức. Vì vậy, chỉ giảm muối thôi có thể chưa đủ nếu các rối loạn chuyển hóa nền chưa được kiểm soát.
Bác sĩ đã chia sẻ hướng dẫn ngắn gọn bao gồm:
Chế độ ăn uống: 3 thói quen ăn uống
Giảm lượng carbohydrate: Bánh mì trắng, bánh quy, đồ ăn vặt mặn, đồ ngọt, đồ uống có đường, ngũ cốc đóng gói làm tăng đột biến insulin – vốn là một trong những nguyên nhân chính gây tăng huyết áp. Thay đổi này giúp cải thiện huyết áp hiệu quả hơn bất kỳ thói quen lối sống nào khác.
Ăn protein trong mỗi bữa ăn: Bổ sung từ 25 – 30 gram đạm từ trứng, phô mai, thịt gà hoặc cá để giảm cảm giác thèm ăn tinh bột tinh chế và hỗ trợ khối lượng cơ bắp, giúp tăng độ nhạy insulin.
Đừng sợ chất béo lành mạnh: Quả bơ, dầu ô liu không làm tăng huyết áp. Vấn đề chuyển hóa là do tinh bột tinh chế gây ra, chứ không phải do chất béo lành mạnh.
Thói quen: 3 thói quen hằng ngày
Đi bộ kết hợp tập luyện sức mạnh khoảng 3 buổi mỗi tuần, mỗi buổi kéo dài 30 – 40 phút, mang lại lợi ích cho mạch máu tốt hơn so với chỉ đi bộ đơn thuần. Các bài tập sức mạnh giúp cơ bắp sử dụng đường trong máu hiệu quả hơn, từ đó cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Giảm thời gian ngồi: Hãy đứng lên và vận động trong 2 – 3 phút mỗi giờ vì tập thể dục không đủ để bù đắp tác hại của việc ngồi liên tục 8 tiếng.
Tập thở chậm, 5 – 10 phút mỗi ngày: Hít thở chậm, với tốc độ khoảng 10 giây một hơi, hít vào bằng mũi, thở ra chậm giúp hạ huyết áp tâm thu.
Kiểm tra hàng tuần: 3 điều cần kiểm tra
Đo huyết áp tại nhà, ít nhất 2 lần 1 tuần: Cùng một cánh tay, cùng một thời điểm, sau khi ngồi yên lặng trong 5 phút.
Đo vòng eo: Giữ vòng eo ít hơn một nửa chiều cao vì tỷ lệ vòng eo trên chiều cao là yếu tố tốt nhất để dự báo nguy cơ mắc bệnh.
Theo dõi giấc ngủ: Tối thiểu 7 tiếng vì thiếu ngủ làm tăng mức hoóc môn căng thẳng cortisol, gây kháng insulin và đẩy huyết áp lên cao.
Bác sĩ Gagandeep Singh lưu ý: Tuy công thức 3 – 3 – 3 không thể thay thế hoàn toàn thuốc đối với những bệnh nhân cần dùng thuốc, nhưng là cách rõ ràng, dễ thực hiện để kiểm soát huyết áp, theo Hindustan Times.
Hứa Lộ Nhi là nhà thiết kế kiêm blogger thời trang nổi tiếng tại Đài Loan (Trung Quốc). Cô được truyền thông quốc tế ca ngợi sở hữu "vẻ ngoài trẻ trung đến kinh ngạc" dù đã ở tuổi 50. Diện mạo trẻ trung bất chấp thời gian của mỹ nhân họ Hứa không chỉ đến từ việc chăm sóc da hay các liệu trình thẩm mỹ mà quan trọng hơn cả chính là nhờ thói quen ăn uống lành mạnh và duy trì ổn định trong suốt thời gian dài.
Ngày mới của Hứa Lộ Nhi luôn bắt đầu bằng việc uống khoảng một lít nước sau khi thức dậy. Cô cho biết việc cấp đủ nước cho cơ thể chính là chìa khóa để thúc đẩy quá trình trao đổi chất diễn ra nhanh hơn. Nước không chỉ giúp đào thải các chất cặn bã mà còn là yếu tố quan trọng trong quá trình đốt cháy mỡ thừa. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, làn da sẽ tự động trở nên căng bóng, rạng rỡ không bị xỉn màu.
Với người đẹp, việc ăn uống chưa bao giờ là sự chịu đựng hay ăn kiêng cực đoan mà là ăn uống điều độ và nhất quán. Cô đặc biệt coi trọng bữa sáng và tin rằng đây là chìa khóa để kích hoạt nhịp trao đổi chất cho cả ngày dài. Thực đơn buổi sáng thông thường của Hứa Lộ Nhi sẽ gồm ly cà phê đen không đường, kết hợp một lượng nhỏ protein như thịt, rau xanh và một ít bánh mì để cung cấp carbohydrate. Bên cạnh đó, cô cũng kiên trì nói không với các loại đồ uống có đường. Thói quen này không chỉ hỗ trợ kiểm soát lượng mỡ cơ thể để giữ dáng mà còn làm giảm phản ứng đường hóa (glycation), giúp duy trì cấu trúc da mịn màng, săn chắc.
Đến bữa trưa, để duy trì trạng thái ổn định cho cả buổi chiều, nguyên tắc ăn trưa của Hứa Lộ Nhi là "ăn no nhưng không quá căng bụng", trong đó cô đặc biệt chú trọng đến sự cân bằng giữa các nhóm chất. Cô thường chọn ngũ cốc nguyên hạt làm nguồn tinh bột chính cho bữa ăn, kết hợp với các loại đạm ít béo nhưng giàu dinh dưỡng như cá, tôm hoặc ức gà, đồng thời tăng cường tối đa lượng rau xanh tiêu thụ. Phương pháp chế biến cũng được tối giản hết mức để giữ vị thanh đạm, ít dầu, ít muối và tránh các loại thực phẩm siêu chế biến nhằm ưu tiên cho thực phẩm nguyên bản. Cách ăn này không những giúp ổn định đường huyết, giảm cảm giác mệt mỏi vào buổi chiều mà còn ngăn chặn tình trạng tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, giúp làn da luôn duy trì trạng thái thông thoáng, rạng rỡ.
Vào buổi tối, Hứa Lộ Nhi cố gắng đẩy giờ ăn lên càng sớm càng tốt để giảm bớt gánh nặng cho cơ thể và thường kết thúc bữa ăn trước 19h. Ở bữa ăn này, cô sẽ thay thế hoàn toàn tinh bột tinh chế bằng khoai tây hoặc bí đỏ, kết hợp các thực phẩm dễ tiêu hóa như rau xanh, đậu phụ và hải sản. Sự kết hợp nhẹ nhàng này vừa giảm tải áp lực cho hệ đường ruột, vừa nâng cao chất lượng giấc ngủ, từ đó gián tiếp thúc đẩy hiệu quả phục hồi và trao đổi chất của cơ thể, mang lại điểm cộng lớn cho cả vóc dáng lẫn làn da.
Mặc dù tuân thủ nghiêm túc chế độ ăn uống hàng ngày nhưng Hứa Lộ Nhi không ép buộc bản thân vào những khuôn khổ quá cực đoan. Thỉnh thoảng, cô vẫn tự thưởng cho mình những bữa ăn thoải mái với đồ nướng hoặc ẩm thực Trung Hoa như một cách để xả stress. Chính tư duy "tự giác một cách linh hoạt" này đã giúp cô dễ dàng theo đuổi lối sống lành mạnh trong dài hạn mà không bị rơi vào trạng thái thèm ăn do bị ức chế quá mức.
Về bản chất, chế độ ăn của Hứa Lộ Nhi gần với khái niệm của chế độ ăn Địa Trung Hải: ưu tiên thực phẩm nguyên bản, nạp protein chất lượng cao, ăn nhiều rau xanh và cắt giảm tối đa đường tinh chế. Cô cho rằng không cần phải nhịn ăn một cách gượng ép, cũng không cần theo đuổi các phương pháp cắt giảm tinh bột quá mức hay thực đơn đơn điệu. Điều quan trọng nhất là phải ăn sạch, duy trì ba bữa đều đặn và giảm thiểu lượng đường nạp vào, bởi sự kiên trì tích lũy theo thời gian không chỉ giúp vóc dáng thon gọn ổn định mà còn giúp làn da tự động toát lên vẻ sáng khỏe, rạng ngời tự nhiên.
Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bệnh nhân phát hiện tiểu đường qua thăm khám định kỳ với chỉ số đường huyết lúc đói là 8,1 mmol/l. Thay vì dùng thuốc theo chỉ định, anh tự điều chỉnh chế độ ăn và học theo các hội nhóm trên mạng xã hội, sắc lá ổi uống thay nước lọc để hạ đường huyết.
Sau ba tháng, bệnh nhân sụt cân nhanh, mệt mỏi và khát nước liên tục. Kết quả xét nghiệm tại bệnh viện cho thấy đường huyết vượt ngưỡng 11 mmol/l, cao gấp đôi mức bình thường. Ngoài đường huyết tăng vọt, người đàn ông còn bị tăng huyết áp và gặp biến chứng tổn thương đáy mắt.
Bác sĩ Tuấn nhận định đây là tình trạng phổ biến khi nhiều người bệnh mới phát hiện tiểu đường thường từ chối điều trị y khoa. Thay vào đó, họ tin dùng các phương pháp truyền miệng như lá ổi, lá xoài hoặc thảo dược không rõ nguồn gốc với mong muốn khỏi bệnh hoàn toàn.
Về mặt khoa học, lá ổi chứa flavonoid, đặc biệt là quercetin giúp ức chế enzym α-glucosidase, hỗ trợ làm chậm hấp thu carbohydrate và giảm đường huyết sau ăn. Một số nghiên cứu quy mô nhỏ tại Nhật Bản từng ghi nhận trà lá ổi có thể cải thiện chỉ số HbA1c ở người tiền tiểu đường. Dù vậy, các bằng chứng hiện tại vẫn chưa đủ mạnh để khẳng định loại lá này có tác dụng điều trị thay thế thuốc. Hầu hết nghiên cứu đều có cỡ mẫu nhỏ, thời gian theo dõi ngắn và chưa chuẩn hóa được hàm lượng hoạt chất cần thiết.
Chuyên gia cảnh báo việc tự ý thay thế phác đồ điều trị bằng thảo dược tiềm ẩn rủi ro lớn, đặc biệt với người mắc tiểu đường type 1 vốn cần insulin để duy trì sự sống. Việc thiếu insulin có thể khiến người bệnh hôn mê và đe dọa tính mạng. Bác sĩ khuyến cáo người dân cần tuân thủ tuyệt đối chỉ định dùng thuốc, kết hợp chế độ dinh dưỡng khoa học và vận động thường xuyên để kiểm soát bệnh hiệu quả, tránh những biến chứng đáng tiếc.
Khế là loại trái cây quen thuộc ở nhiều vùng nhiệt đới, nổi bật với vị chua ngọt đặc trưng và hình dáng ngôi sao khi được cắt thành từng lát. Không chỉ được dùng trong các món ăn dân dã, khế còn cung cấp nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Giá trị dinh dưỡng cao
Hàm lượng dinh dưỡng có trong một quả khế cỡ trung bình (khoảng 91 g) gồm:
Giàu vitamin C, ít calo
Khế cung cấp vitamin C và chất xơ dồi dào. Nó thuộc nhóm trái cây có hàm lượng calo thấp nhưng giàu vitamin và khoáng chất. Một quả khế cỡ trung bình (khoảng 90 g) chỉ chứa khoảng 28 calo nhưng cung cấp hơn một nửa nhu cầu vitamin C hàng ngày của cơ thể. Với hàm lượng calo thấp và giàu dưỡng chất, khế là lựa chọn thích hợp cho người đang giảm cân hoặc duy trì vóc dáng.
Ngoài vitamin C, khế còn chứa chất xơ, folate, kali, magie và một lượng nhỏ vitamin nhóm B. Hàm lượng chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa, trong khi vitamin C góp phần tăng cường miễn dịch, bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do.
Chứa nhiều chất chống oxy hóa
Khế cũng chứa các hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học như quercetin, epicatechin và axit gallic. Đây đều là những chất chống oxy hóa có khả năng trung hòa gốc tự do, từ đó giúp giảm tổn thương tế bào. Các hợp chất này có thể góp phần giảm gan nhiễm mỡ, cải thiện cholesterol trong cơ thể và hỗ trợ kiểm soát tình trạng viêm.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Hàm lượng chất xơ tương đối cao trong khế mang lại nhiều lợi ích. Bổ sung trái cây giàu chất xơ trong chế độ ăn cũng có lợi cho hệ vi sinh đường ruột cũng như sức khỏe tiêu hóa nói chung. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và giảm nguy cơ táo bón.
Một số lưu ý
Loại quả này chứa hàm lượng oxalate khá cao. Ở người mắc suy thận hoặc mắc các bệnh lý thận mạn tính, oxalate có thể tích tụ trong cơ thể, làm tăng nguy cơ tổn thương thận và gây ra các triệu chứng thần kinh như nấc kéo dài, lú lẫn, co giật. Vì vậy, người mắc bệnh thận nên tránh ăn khế hoặc uống nước ép khế nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
Khế có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa một số loại thuốc trong cơ thể, tương tự như bưởi. Điều này làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị hoặc làm tăng nguy cơ tác dụng phụ. Người đang sử dụng thuốc điều trị dài ngày nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung khế thường xuyên vào chế độ ăn.
Cách thưởng thức khế
Khế chín thường có màu vàng, vị ngọt thanh xen lẫn chút chua nhẹ. Sau khi rửa sạch, có thể cắt bỏ hai đầu quả rồi thái ngang thành các lát hình ngôi sao để ăn trực tiếp.
Loại trái cây này cũng thường được dùng trong salad, gỏi, nộm, món cá, hải sản, các món canh chua hoặc chế biến thành mứt, thạch và nước ép. Ăn khế với lượng vừa phải trong chế độ ăn cân bằng có thể giúp đa dạng nguồn dinh dưỡng và bổ sung thêm các hợp chất có lợi cho sức khỏe.
