Ngày 17/5 vừa qua, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xác định đợt bùng phát bệnh do virus Ebola (chủng Bundibugyo) tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là “Tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế”.
Trước diễn biến này, ngày 19/5, Sở Y tế TPHCM cho biết đã tiến hành những biện pháp tăng cường và siết chặt công tác giám sát tại các cửa khẩu, nhằm chủ động phát hiện sớm, ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào địa phương.
Theo Sở Y tế, hiện nay WHO chưa khuyến cáo áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại hoặc đi lại quốc tế đối với các quốc gia vùng dịch, do chưa có đủ cơ sở khoa học và có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế – xã hội.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý y tế ở TPHCM vẫn yêu cầu các đơn vị y tế dự phòng tuyệt đối không chủ quan, lơ là trong công tác giám sát và phòng chống dịch.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) được giao nhiệm vụ tiếp tục tăng cường giám sát tại các cửa khẩu, thông qua quan sát các biểu hiện bất thường về sức khỏe của người nhập cảnh; khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, lịch sử đi lại và lịch sử lưu trú; phối hợp với các đơn vị hàng không, hàng hải và kiểm dịch y tế quốc tế để phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ.
Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh, HCDC phải chuẩn bị sẵn sàng quy trình xử lý, cách ly và vận chuyển bệnh nhân đến các cơ sở điều trị an toàn.
Đối với công tác kiểm soát lây nhiễm quốc tế, theo khuyến cáo của WHO, những người tiếp xúc gần với ca bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày và hạn chế di chuyển quốc tế trong thời gian theo dõi.
Các trường hợp xác nhận mắc bệnh chỉ được xuất viện hoặc di chuyển khi có ít nhất 2 kết quả xét nghiệm âm tính liên tiếp cách nhau tối thiểu 48 giờ, nhằm bảo đảm an toàn phòng chống lây nhiễm.
Ngành y tế TPHCM cũng duy trì công tác tập huấn, cập nhật quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân và quy trình xử lý ca bệnh nghi ngờ cho các cơ sở khám chữa bệnh, nhằm sẵn sàng đáp ứng nếu xuất hiện tình huống dịch bệnh xâm nhập.
Trước đó, WHO đã đưa ra khuyến cáo tạm thời cho 3 nhóm quốc gia khác nhau.
Đối với quốc gia đang có dịch Ebola, WHO yêu cầu kích hoạt cơ chế quản lý thảm họa quốc gia, thiết lập trung tâm điều hành khẩn cấp; thực hiện kiểm tra xuất cảnh tại các cửa khẩu; cách ly tuyệt đối ca bệnh và hạn chế di chuyển quốc tế đối với người tiếp xúc gần trong 21 ngày.
Ở nhóm các quốc gia lân cận (có biên giới đất liền với vùng dịch): Cần nâng cao mức độ sẵn sàng, thiết lập cơ chế điều phối vùng biên và phải đảm bảo xử lý khẩn cấp trong vòng 24 giờ ngay khi phát hiện ca nghi ngờ.
Ở nhóm các quốc gia không có biên giới chung: WHO yêu cầu không đóng cửa biên giới; cung cấp thông tin về nguy cơ và cách dự phòng cho khách du lịch liên quan vùng dịch; sẵn sàng quy trình sơ tán và hồi hương cho công dân hoặc nhân viên y tế bị phơi nhiễm.
WHO không khuyến cáo triển khai kiểm tra sàng lọc nhập cảnh diện rộng tại các sân bay nằm ngoài khu vực ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch bệnh.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM, cho biết TP.HCM là nơi tập trung nhiều bệnh viện chuyên sâu, hiện đại nhất nhì cả nước.
Năm 2025, TP.HCM có hơn 34 triệu lượt đến khám chữa bệnh được quỹ bảo hiểm y tế chi trả trên 32.700 tỉ đồng. Trong đó có hơn chục bệnh nhân được quỹ bảo hiểm y tế chi trả trên 1 tỉ đồng, trên 100 bệnh nhân được quỹ bảo hiểm y tế chi trả từ vài trăm triệu đồng lên đến 1 tỉ đồng.
Tổng số tiền mà Bảo hiểm xã hội TP.HCM chi trả cho nhóm "bệnh nhân chi phí cao" (nhóm 1% bệnh nhân chiếm tỉ trọng chi phí lớn nhất) thường chiếm từ 15% đến 20% tổng chi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế của toàn thành phố.
Nhiều bệnh nhân tại TP.HCM đã được hưởng quyền lợi "không cùng chi trả" sau khi tham gia bảo hiểm y tế 5 năm liên tục, và có số tiền cùng chi trả vượt quá 6 tháng lương cơ sở trong năm.
Nhóm bệnh có chi phí điều trị lớn, được Bảo hiểm xã hội TP.HCM chi trả nhiều nhất là bệnh ung thư với gần 1,2 triệu lượt, quỹ bảo hiểm y tế chi trả gần 4.860 tỉ đồng, bảo hiểm xã hội thanh toán từ các loại thuốc hóa trị, xạ trị truyền thống đến các loại thuốc điều trị đích (targeted therapy) và thuốc miễn dịch đắt tiền.
Một số loại thuốc điều trị đích có giá hàng chục triệu đồng mỗi liều vẫn được bảo hiểm y tế hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ.
Tiếp theo là nhóm bệnh mãn tính như cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch, phổi tắc nghẽn mãn tính, hen với hơn 10 triệu lượt quỹ bảo hiểm y tế chi trả hơn 6.000 tỉ đồng.
Kế đến là nhóm bệnh suy thận mãn với 270.000 lượt, quỹ bảo hiểm y tế chi trả 1.268 tỉ đồng, bao gồm chi phí chạy thận nhân tạo chu kỳ, lọc màng bụng và các loại thuốc kích tạo hồng cầu. Các nhóm bệnh trên là nhóm bệnh có chi phí duy trì suốt đời và tốn kém.
Ngoài ra là các bệnh can thiệp tim mạch. Các ca phẫu thuật tim phức tạp, can thiệp đặt stent, hoặc thay van tim có chi phí vật tư y tế lên tới hàng trăm triệu đồng/ca đều nằm trong phạm vi chi trả.
Và các bệnh nhân bị bệnh về máu, đặc biệt những bệnh nhân thiếu yếu tố đông máu (Hemophilia) được quỹ bảo hiểm y tế chi trả ở mức cao. Cụ thể, năm 2025 Bảo hiểm xã hội TP.HCM chi trả 1 trường hợp mắc bệnh thiếu yếu tố đông máu (Hemophilia) với số tiền chi trả là hơn 6,3 tỉ đồng.
Nước chanh cung cấp vitamin C - chất chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ tế bào và hỗ trợ hệ miễn dịch. Khi được pha loãng, thức uống này còn giúp bổ sung nước hiệu quả trong thời tiết nắng nóng.
Cơ thể dễ mất nước hơn khi nhiệt độ tăng cao. Ngay cả mất nước nhẹ cũng có thể gây mệt mỏi, giảm tập trung và ảnh hưởng đến huyết áp, theo Harvard Health Publishing.
Tiến sĩ Stacy Sims, chuyên gia sinh lý học thể thao (Mỹ), cho biết trong điều kiện nắng nóng, cơ thể không chỉ mất nước mà còn mất các chất điện giải. Việc bổ sung nước kèm một lượng nhỏ khoáng chất tự nhiên có thể giúp duy trì hiệu suất hoạt động và giảm nguy cơ kiệt sức vì nhiệt. Nước chanh, khi thêm một chút muối hoặc mật ong, có thể hỗ trợ phần nào quá trình này.
Vitamin C trong chanh đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch và giảm stress oxy hóa. Vitamin C tham gia vào nhiều quá trình sinh học, bao gồm sửa chữa mô và tăng cường khả năng chống lại tác nhân gây bệnh, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ ((NIH).
Giáo sư Sumantra Ray, Giám đốc Viện Dinh dưỡng Toàn cầu NNEdPro (Anh), cho biết việc bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C từ nguồn tự nhiên là một cách hiệu quả để hỗ trợ sức khỏe trong điều kiện thời tiết nắng nóng khắc nghiệt.
Một số nghiên cứu cho thấy nước chanh có thể kích thích tiết dịch tiêu hóa, từ đó hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn. Điều này đặc biệt hữu ích trong mùa nóng khi nhiều người có xu hướng ăn uống kém.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh đây chỉ là tác dụng hỗ trợ nhẹ, không thay thế điều trị y khoa.
Dù có nhiều lợi ích, nước chanh nên được pha loãng để tránh ảnh hưởng đến men răng và dạ dày. Những người bị trào ngược hoặc viêm loét dạ dày cần thận trọng.
Cách làm đơn giản:
Nhìn chung, nước chanh là thức uống dễ làm, chi phí thấp nhưng mang lại nhiều lợi ích nếu sử dụng hợp lý. Trong mùa nắng nóng, lựa chọn những thức uống tự nhiên như nước chanh không chỉ giúp giải nhiệt mà còn góp phần duy trì sức khỏe tổng thể.
Mới đây, Viện sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Maii) tiếp nhận nữ sinh viên đại học ở Hà Nội đang bảo lưu kết quả học, được gia đình đưa đến khám tại Viện Sức khỏe tâm thần do có ý tưởng tự sát, sau khi sinh con đầu lòng.
Khoảng 3 tuần trước vào viện, tại nhà, bệnh nhân bế con (6 tháng tuổi) đứng trên ban công với ý định tự sát, nhưng gia đình phát hiện kịp thời.
Tại Viện Sức khỏe tâm thần, qua khám và các test chuyên khoa, bệnh nhân được chẩn đoán rối loạn hành vi và tâm thần nặng kết hợp với thời kỳ sinh đẻ (trầm cảm sau sinh có triệu chứng loạn thần).
Chia sẻ về bệnh trầm cảm sau sinh, thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Phương Linh, Viện Sức khỏe tâm thần, cho biết tỷ lệ mắc trầm cảm sau sinh khoảng 10 - 15% bà mẹ mới sinh; nguy cơ suốt đời là 10 - 25%; nguy cơ 2 tháng sau sinh là 5,7% và 6 tháng sau sinh là 5,6%.
Trầm cảm sau sinh chủ yếu liên quan đến rối loạn nội tiết do sự thay đổi hormone đột ngột sau khi sinh con. Sự suy giảm nhanh chóng estrogen và progesterone sau sinh làm mất ổn định hệ thống dẫn truyền thần kinh, rối loạn điều hòa cảm xúc. Ngoài ra còn có yếu tố gen, gia đình.
Tình trạng này đặc trưng bởi cảm giác buồn bã, lo âu, cùng với các triệu chứng như mất ngủ, cảm giác vô dụng và đôi khi có ý nghĩ tự tử.
Bác sĩ Linh chia sẻ, trầm cảm sau sinh gây ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe bà mẹ, chăm sóc em bé. Người chồng cũng gián tiếp chịu áp lực tâm lý, mối quan hệ vợ chồng dễ mất sự kết nối khiến nguy cơ chồng lo âu, thậm chí khởi phát rối loạn sức khỏe tâm thần.
"Nhiều chồng băn khoăn 'không biết tôi có lỗi gì không' và tâm trạng rất buồn, lo lắng khi đưa vợ đi khám trầm cảm sau sinh. Có không ít cặp vợ chồng cùng điều trị rối loạn sức khỏe tâm thần, sau khi vợ bị trầm cảm sau sinh", PGS-TS, bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện sức khỏe tâm thần, cho biết thêm.
Với ca bệnh nêu trên, bác sĩ Linh cho biết, bệnh nhân được điều trị kết hợp các biện pháp: thuốc, điều biến não (kích thích từ xuyên sọ) và liệu pháp tâm lý.
Sau 3 tuần điều trị, người bệnh vui vẻ hoạt bát, thấy thoải mái hơn trong việc chăm sóc con, được xuất viện.
2 tháng sau khi ra viện, sức khỏe về mặt tinh thần của người bệnh hoàn toàn ổn định, bệnh nhân chuẩn bị quay trở lại học và có dự định đi làm.
