Ngày 17/5 vừa qua, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xác định đợt bùng phát bệnh do virus Ebola (chủng Bundibugyo) tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là “Tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế”.
Trước diễn biến này, ngày 19/5, Sở Y tế TPHCM cho biết đã tiến hành những biện pháp tăng cường và siết chặt công tác giám sát tại các cửa khẩu, nhằm chủ động phát hiện sớm, ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào địa phương.
Theo Sở Y tế, hiện nay WHO chưa khuyến cáo áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại hoặc đi lại quốc tế đối với các quốc gia vùng dịch, do chưa có đủ cơ sở khoa học và có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế – xã hội.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý y tế ở TPHCM vẫn yêu cầu các đơn vị y tế dự phòng tuyệt đối không chủ quan, lơ là trong công tác giám sát và phòng chống dịch.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) được giao nhiệm vụ tiếp tục tăng cường giám sát tại các cửa khẩu, thông qua quan sát các biểu hiện bất thường về sức khỏe của người nhập cảnh; khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, lịch sử đi lại và lịch sử lưu trú; phối hợp với các đơn vị hàng không, hàng hải và kiểm dịch y tế quốc tế để phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ.
Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh, HCDC phải chuẩn bị sẵn sàng quy trình xử lý, cách ly và vận chuyển bệnh nhân đến các cơ sở điều trị an toàn.
Đối với công tác kiểm soát lây nhiễm quốc tế, theo khuyến cáo của WHO, những người tiếp xúc gần với ca bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày và hạn chế di chuyển quốc tế trong thời gian theo dõi.
Các trường hợp xác nhận mắc bệnh chỉ được xuất viện hoặc di chuyển khi có ít nhất 2 kết quả xét nghiệm âm tính liên tiếp cách nhau tối thiểu 48 giờ, nhằm bảo đảm an toàn phòng chống lây nhiễm.
Ngành y tế TPHCM cũng duy trì công tác tập huấn, cập nhật quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân và quy trình xử lý ca bệnh nghi ngờ cho các cơ sở khám chữa bệnh, nhằm sẵn sàng đáp ứng nếu xuất hiện tình huống dịch bệnh xâm nhập.
Trước đó, WHO đã đưa ra khuyến cáo tạm thời cho 3 nhóm quốc gia khác nhau.
Đối với quốc gia đang có dịch Ebola, WHO yêu cầu kích hoạt cơ chế quản lý thảm họa quốc gia, thiết lập trung tâm điều hành khẩn cấp; thực hiện kiểm tra xuất cảnh tại các cửa khẩu; cách ly tuyệt đối ca bệnh và hạn chế di chuyển quốc tế đối với người tiếp xúc gần trong 21 ngày.
Ở nhóm các quốc gia lân cận (có biên giới đất liền với vùng dịch): Cần nâng cao mức độ sẵn sàng, thiết lập cơ chế điều phối vùng biên và phải đảm bảo xử lý khẩn cấp trong vòng 24 giờ ngay khi phát hiện ca nghi ngờ.
Ở nhóm các quốc gia không có biên giới chung: WHO yêu cầu không đóng cửa biên giới; cung cấp thông tin về nguy cơ và cách dự phòng cho khách du lịch liên quan vùng dịch; sẵn sàng quy trình sơ tán và hồi hương cho công dân hoặc nhân viên y tế bị phơi nhiễm.
WHO không khuyến cáo triển khai kiểm tra sàng lọc nhập cảnh diện rộng tại các sân bay nằm ngoài khu vực ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch bệnh.
Chia sẻ về vấn đề này, ThS Trần Thị Thắm, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay chất xơ trong rau củ có vai trò quan trọng trong phòng và cải thiện táo bón. Cơ chế của chất xơ là hút nước, trương nở, làm tăng khối lượng và làm mềm phân, từ đó kích thích nhu động ruột và hỗ trợ tiêu hóa dễ dàng hơn.
Tuy nhiên, nếu cơ thể không được cung cấp đủ nước, chất xơ có thể hút ngược nước từ phân và lòng ruột, khiến phân khô, cứng hơn và tình trạng táo bón trở nên nặng hơn. Đây là lý do nhiều người ăn rất nhiều rau nhưng vẫn khó khăn trong tiêu hóa.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết chất xơ được chia thành hai nhóm chính:
Chất xơ hòa tan có trong yến mạch, chuối, táo, các loại đậu… Loại chất xơ này tạo dạng gel, giúp làm mềm phân và nuôi lợi khuẩn đường ruột.
Chất xơ không hòa tan có nhiều trong rau lá xanh. Chúng giúp tăng khối lượng phân và hỗ trợ quá trình đào thải phân ra ngoài.
Mỗi loại chất xơ đều có vai trò riêng. Vì vậy, thay vì chỉ ăn thật nhiều một loại rau, cần đa dạng thực phẩm, kết hợp rau xanh, trái cây nguyên miếng, đậu, hạt và ngũ cốc nguyên hạt.
Theo các chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai, để cải thiện tình trạng kể trên hiệu quả, cần kết hợp nhiều yếu tố thay vì chỉ tăng lượng rau xanh.
Trước hết, cần uống đủ nước mỗi ngày, ưu tiên nước lọc. Nhu cầu nước phụ thuộc vào cân nặng, thời tiết, mức độ hoạt động và tình trạng bệnh lý. Với người trưởng thành, lượng nước trung bình khoảng 40-50ml/kg/ngày.
Tuy nhiên, người bị suy tim, suy thận, phù hoặc cổ chướng cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý tăng lượng nước uống.
Bên cạnh đó, người trưởng thành cần tối thiểu khoảng 20-22g chất xơ mỗi ngày (tương đương 600-800g rau quả). Để đạt mức này, mỗi bữa nên ăn khoảng một chén rau đã nấu chín, đồng thời bổ sung thêm trái cây, hạt và ngũ cốc nguyên hạt.
Việc tăng chất xơ cần thực hiện từ từ, tránh ăn quá nhiều rau trong một bữa rồi bỏ thiếu ở các bữa còn lại.
Vận động cũng đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ nhu động ruột. Đi bộ, tập luyện nhẹ hoặc duy trì hoạt động thể chất phù hợp giúp cải thiện tình trạng táo bón. Với người bệnh nằm lâu, nên tham khảo nhân viên y tế để có bài tập phù hợp.
Ngoài ra cần tập thói quen đi đại tiện đúng giờ, không nhịn đi ngoài và hạn chế thực phẩm ít chất xơ như đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn hoặc tinh bột tinh chế. Các thực phẩm chứa lợi khuẩn như sữa chua, thực phẩm lên men cũng có lợi cho hệ tiêu hóa.
Tuy nhiên, nếu so sánh về giá trị dinh dưỡng, tỏi nhỉnh hơn gừng ở một số thành phần như protein, carbohydrate, vitamin C và selen, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, trong 100 g thực phẩm tươi, tỏi cung cấp 143 kcal, cao hơn gừng với 80 kcal. Tỏi cũng chứa 6,62 g protein, trong khi gừng chỉ có 1,82 g. Hàm lượng carbohydrate của tỏi đạt 28,2 g, còn gừng là 17,8 g.
Về vi chất, tỏi cung cấp 10 mg vitamin C và 9,8 mcg selen trong mỗi 100 g. Hai chỉ số này ở gừng lần lượt là 5 mg và 0,7 mcg. Hàm lượng chất xơ của 2 loại thực phẩm không chênh lệch nhiều, với tỏi là 2,7 g và gừng là 2 g.
Nghiên cứu trên tạp chí Immunology Research vào năm 2015 về hợp chất alliin trong tỏi cho thấy loại thực phẩm này có tiềm năng hỗ trợ hệ miễn dịch.
Khi tỏi được nhai, cắt hoặc giã, alliin sẽ chuyển thành allicin. Đây là hợp chất chứa lưu huỳnh tạo nên mùi đặc trưng của tỏi. Các hợp chất chứa lưu huỳnh trong tỏi được cho là có thể giúp cơ thể tăng khả năng chống lại virus gây cúm và cảm lạnh thông thường.
Nghiên cứu trên Frontiers in Nutrition vào năm 2024 cho thấy gừng chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào trước tác động của stress oxy hóa. Nhờ đó, gừng có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và một số loại ung thư.
Hoạt chất gingerol có trong củ gừng cũng có thể giúp làm dịu các triệu chứng như cảm lạnh và đau họng.
Ngoài tác dụng hỗ trợ miễn dịch, tỏi còn có đặc tính kháng khuẩn, chống oxy hóa, chống viêm và kháng nấm. Tỏi cũng có thể giúp giảm cholesterol, hỗ trợ kiểm soát huyết áp, hạn chế tiểu cầu kết dính và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Trong khi đó, gừng có thể giúp giảm buồn nôn, hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi, táo bón và các khó chịu ở đường tiêu hóa. Gừng cũng có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết, giảm đau do viêm khớp, giảm đau bụng kinh khi sử dụng lâu dài và góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Tỏi sống có thể gây đau bụng, đầy hơi, trào ngược axit và buồn nôn. Khi bôi trực tiếp lên da, tỏi tươi có thể gây kích ứng nghiêm trọng.
Tỏi cũng có thể làm tăng nguy cơ chảy máu khi dùng cùng thuốc chống đông máu, gây hôi miệng và có nguy cơ gây dị ứng.
Gừng có thể gây đau bụng, tiêu chảy, ợ nóng hoặc kích ứng miệng và họng. Thực phẩm này cũng có thể làm tăng nguy cơ chảy máu khi dùng liều cao cùng thuốc chống đông máu.
Gừng có thể làm giảm đường huyết nên người mắc bệnh tiểu đường không nên tự ý dùng thực phẩm bổ sung từ gừng, trong khi lượng gừng dùng trong bữa ăn hằng ngày nhìn chung vẫn an toàn.
Bên cạnh việc bổ sung tỏi và gừng vào chế độ ăn, việc duy trì dinh dưỡng cân đối, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia, không hút thuốc... cũng giúp tăng cường sức khỏe của hệ miễn dịch.
Ông Mark Burhenne, nha sĩ tại California (Mỹ), cho biết việc thay đổi một số thói quen khi đánh răng giúp răng khỏe hơn, giảm ê buốt và bảo vệ nướu tốt hơn.
Dưới đây là những sai lầm cần tránh khi đánh răng để giữ hàm răng khỏe mạnh lâu dài, theo tờ Hindustan Times.
Thói quen chải bàn chải mạnh theo chiều ngang dễ làm mòn men răng và tổn thương nướu.
Ông Burhenne khuyên mọi người nên đánh răng bằng chuyển động tròn nhẹ nhàng thay vì kéo qua kéo lại.
Với bàn chải điện, người dùng chỉ cần đặt bàn chải nhẹ lên từng chiếc răng và để bàn chải tự hoạt động.
Việc chà quá mạnh không giúp răng sạch hơn mà còn làm răng và nướu bị tổn thương nhanh hơn.
Ông Burhenne khuyên nên dùng bàn chải có lông siêu mềm thay vì loại lông cứng hoặc trung bình.
Lông bàn chải cứng có thể làm trầy men răng và gây tụt nướu nếu sử dụng lâu ngày. Bàn chải mềm giúp làm sạch răng mà vẫn bảo vệ nướu tốt hơn.
Ông cũng nhấn mạnh rằng bàn chải cần được thay sau mỗi 4 đến 6 tuần. Dùng bàn chải quá lâu khiến lông bàn chải mòn, làm sạch kém và dễ gây sâu răng, ê buốt, tụt nướu.
Việc lấy cao răng và vệ sinh răng định kỳ rất quan trọng đối với sức khỏe răng miệng.
Việc chăm sóc răng miệng không chỉ giúp răng sạch hơn mà còn hỗ trợ bảo vệ sức khỏe tổng thể. Việc bỏ qua vệ sinh răng trong thời gian dài có thể khiến các vấn đề về răng nướu trở nên nghiêm trọng hơn và tốn kém hơn khi điều trị.
Việc ưu tiên chăm sóc răng miệng định kỳ sẽ giúp răng chắc khỏe và tránh những chi phí điều trị lớn về sau.
