“Chuyển đổi số trong y tế không chỉ là tin học hóa thủ tục hành chính mà phải đi vào ‘lõi’ của hệ thống khám chữa bệnh, từ quản trị bệnh viện, hồ sơ sức khỏe điện tử đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ điều trị và chăm sóc người dân”, Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn nói tại lễ công bố hợp tác ngày 19/5 tại Hà Nội. Sự kiện là một trong những bước cụ thể hóa chủ trương hợp tác toàn diện giữa hai nước trong bối cảnh vừa diễn ra chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản.
Theo Thứ trưởng, ngành y tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, hướng tới hệ thống y tế thông minh hơn, kết nối hơn và lấy người dân làm trung tâm. Trong đó, dữ liệu y tế, hồ sơ bệnh án điện tử, quản trị bệnh viện bằng dữ liệu và AI hỗ trợ quyết định lâm sàng sẽ đóng vai trò nền tảng. Vì vậy, sự kết hợp giữa công nghệ, quản trị và y học sẽ giúp chăm sóc sức khỏe người dân hiệu quả, toàn diện và bền vững.
Trong khuôn khổ hợp tác, FPT và các công ty liên kết được phép sử dụng thương hiệu Tokushukai trong hoạt động chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam. Hai bên đồng thời sẽ phát triển các giải pháp công nghệ thông tin hiện đại cho lĩnh vực y tế tại Việt Nam và Nhật Bản.
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT, cho hay là tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam, FPT đã chuyển đổi số và chuyển đổi AI cho nhiều tổ chức, doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực trên phạm vi toàn cầu, trong đó có lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe. FPT hướng tới xây dựng hệ sinh thái y tế số toàn diện, cung cấp dịch vụ nhanh chóng thuận tiện đến các cơ quan quản lý, các cơ sở khám chữa bệnh, công ty dược phẩm, nhà thuốc và người dân.
Trong hành trình 20 năm đồng hành cùng ngành y tế, hệ sinh thái y tế số của FPT đang vận hành tại hơn 300 bệnh viện và cơ sở y tế trên toàn quốc. FPT là đối tác chiến lược của các tập đoàn y tế hàng đầu tại Mỹ, Nhật Bản và châu Âu.
“Công nghệ phải phục vụ hạnh phúc của con người, trong đó, sức khỏe là nền tảng quan trọng nhất. Chúng tôi mong muốn ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, để có thể chăm sóc sức khỏe cho từng cá nhân một cách tốt hơn”, ông Bình nói.
Còn ông Higashiue Shinichi, Chủ tịch Tập đoàn Y tế Tokushukai – hệ thống y tế tư nhân lớn nhất Nhật Bản, cho hay hiện tập đoàn hiện vận hành khoảng 92 bệnh viện cùng hàng trăm cơ sở y tế trên toàn Nhật Bản, cung cấp dịch vụ y tế toàn diện, từ khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, đến viện dưỡng lão, hợp tác quốc tế với các trường đại học, bệnh viện, đào tạo nhân lực y tế… Vì vậy, với hệ sinh thái của mình, ông mong muốn đóng góp vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe, mang đến những dịch vụ tốt nhất cho người dân Việt Nam.
Việt Nam, Nhật Bản thời gian qua đã tăng cường hợp tác toàn diện trên nhiều lĩnh vực chiến lược như an ninh quốc phòng, kinh tế, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo.
Các chuyên gia đánh giá hợp tác y tế cũng là một trong những điểm sáng trong quan hệ hai nước, thể hiện qua chương trình hợp tác trong lĩnh vực y tế dự phòng, số hóa y tế, chăm sóc người cao tuổi, hướng tới một hệ thống y tế hiệu quả và bền vững hơn.
Ngày 11/5, ông Nguyễn Tấn Lực, Phó giám đốc Sở Y tế Cà Mau, cho biết sau hợp nhất hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu, hệ thống y tế cơ sở được sắp xếp lại giảm từ 164 trạm y tế và phòng khám đa khoa khu vực xuống còn 64 trạm y tế xã, phường. Các đơn vị hiện vận hành theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND cấp xã.
Theo ông Lực, 64 trạm y tế của tỉnh hiện có 1.695 nhân viên, gồm 1.518 viên chức và 177 hợp đồng chuyên môn, còn thiếu 407 biên chế so với chỉ tiêu được giao. Số biên chế và nhân viên giữa các trạm không đồng đều, dẫn đến việc bố trí nhân lực gặp nhiều khó khăn.
Nhân lực hiện có chưa đáp ứng yêu cầu thực hiện chức năng, nhiệm vụ mới, đặc biệt thiếu các vị trí như kế toán, hành chính, công nghệ thông tin và bảo trợ xã hội; đồng thời thiếu nhân lực trực thường xuyên tại các điểm trạm, ảnh hưởng đến việc duy trì hoạt động và chất lượng phục vụ người dân.
14 trạm y tế hiện vẫn trống vị trí giám đốc và 14 trạm không có phó giám đốc; 31 trạm chưa có kế toán và 55 trạm không có nhân sự phụ trách công nghệ thông tin. Việc thiếu nhân sự trực thường xuyên tại các điểm trạm cũng đang ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng phục vụ người dân địa phương.
Tại xã Tân Ân, trạm y tế chỉ có một bác sĩ, còn thiếu nhiều vị trí, thiếu máy xét nghiệm, máy đo thị lực, X quang. Còn trạm y tế phường Hòa Thành không có cả giám đốc và phó giám đốc.
Bác sĩ CKI Nguyễn Thanh Phương, Giám đốc trạm Y tế xã Vĩnh Thanh, cho biết hệ thống trang thiết bị y tế tại trạm hiện rất thô sơ. Đơn vị đang rất cần các máy móc chuyên dùng quan trọng như: máy siêu âm, điện tim, máy xét nghiệm sinh hóa và huyết học. Trạm có 7 bộ máy vi tính đã sử dụng trên 10 năm, thường xuyên hư hỏng, không đáp ứng được yêu cầu chuyển đổi số. Nguồn thuốc phục vụ khám bảo hiểm y tế đôi khi không đủ cơ số.
Về cơ sở vật chất, các trạm y tế sau hợp nhất chủ yếu sử dụng lại trụ sở cũ, nhiều nơi xuống cấp, thiếu trang thiết bị. "Anh em ở trạm chỉ có ống nghe, máy đo huyết áp thì không thu hút được người bệnh", ông Lực nói, cho biết ngoài kinh nghiệm, chuyên môn của thầy thuốc, các trạm cần được trang bị máy siêu âm, X-quang, điện tim và thiết bị xét nghiệm cơ bản để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Sở Y tế đang phối hợp rà soát, cử cán bộ đi đào tạo trung cấp lý luận chính trị để đủ điều kiện bổ nhiệm theo quy định. Sở đề xuất sớm ban hành đề án vị trí việc làm thống nhất để làm cơ sở kiện toàn tổ chức và tuyển dụng nhân sự; tiếp tục phân bổ biên chế cho các trạm y tế nhằm đảm bảo đủ nguồn lực hoạt động.
Đồng thời, ngành kiến nghị bố trí kinh phí đầu tư sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất và mua sắm trang thiết bị. Qua rà soát, nhu cầu đầu tư cho mỗi trạm y tế khoảng 10-15 tỷ đồng để sửa chữa, nâng cấp và bổ sung thiết bị, đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh tại cơ sở.
Caffeine là chất kích thích tác động lên hệ thần kinh trung ương. Chất này giúp tăng tỉnh táo bằng cách ngăn adenosine - hợp chất liên quan cảm giác buồn ngủ - hoạt động trong não. Khi sử dụng caffeine thường xuyên, não bộ dần thích nghi với trạng thái kích thích này. Vì vậy, khi ngừng đột ngột, cơ thể cần thời gian điều chỉnh lại, dẫn đến các triệu chứng cai caffeine.
Caffeine còn làm tăng adrenaline và dopamine, đồng thời làm giảm lưu lượng máu lên não. Khi ngừng sử dụng, não phải thích nghi trở lại với sự thay đổi này.
Các triệu chứng xuất hiện khi ngừng uống cà phê thường xuất hiện sau 12-24 giờ kể từ lần tiêu thụ cuối cùng và có thể kéo dài 2-9 ngày. Sau khoảng một tuần, phần lớn triệu chứng sẽ giảm dần và nhiều người bắt đầu cảm thấy giấc ngủ ổn định hơn. Những người quen uống cà phê hàng ngày thường dễ gặp triệu chứng rõ hơn nếu giảm hoặc ngừng đột ngột.
24 giờ đầu: Đau đầu và thiếu năng lượng
Trong ngày đầu tiên không uống cà phê, nhiều người bắt đầu cảm thấy đau đầu, mệt mỏi hoặc buồn ngủ hơn bình thường. Trong đó, đau đầu là triệu chứng phổ biến nhất khi bỏ caffeine vì đây là chất làm co mạch máu trong não. Khi ngừng sử dụng, mạch máu giãn ra trở lại khiến lưu lượng máu tăng lên, từ đó gây đau đầu.
Ngoài ra, cơ thể cũng có thể xuất hiện cảm giác uể oải do adenosine không còn bị caffeine "chặn lại" như trước. Một số người có thể cảm thấy giảm động lực làm việc hoặc khó duy trì sự tỉnh táo trong giai đoạn này.
Ngày thứ hai và thứ ba: Triệu chứng thường nặng nhất
Các triệu chứng ngừng uống cà phê thường đạt đỉnh trong khoảng 24-51 giờ sau khi ngừng sử dụng. Ở giai đoạn này, ngoài đau đầu và mệt mỏi, nhiều người còn cảm thấy cáu gắt, giảm tập trung hoặc tâm trạng đi xuống. Một số trường hợp xuất hiện cảm giác giống cúm nhẹ như buồn nôn, đau cơ hoặc cứng người.
Khó tập trung và tâm trạng giảm sút là những dấu hiệu thường gặp do não bộ đang điều chỉnh lại hoạt động sau thời gian phụ thuộc caffeine.
Sau vài ngày: Cơ thể dần thích nghi
Sau khoảng 4-5 ngày, não bộ bắt đầu điều chỉnh lại hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh và triệu chứng thường giảm dần. Cảm giác đau đầu thường cải thiện trước, trong khi mệt mỏi hoặc buồn ngủ có thể kéo dài thêm vài ngày ở một số người. Dần dần, mức năng lượng ổn định hơn sau khi vượt qua giai đoạn đầu ngưng uống cà phê.
Sau 7 ngày: Giấc ngủ có thể cải thiện
Khoảng sau một tuần, phần lớn triệu chứng thể chất đã giảm rõ rệt. Bạn có thể dễ ngủ, ngủ ngon hoặc ngủ sâu hơn.
Khi uống cà phê, caffeine có xu hướng tồn tại trong cơ thể nhiều giờ và ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ ngay cả khi cảm giác tỉnh táo đã giảm. Não bộ không còn phụ thuộc vào caffeine để duy trì tỉnh táo, mức năng lượng trong ngày có thể trở nên ổn định hơn thay vì dao động theo từng cốc cà phê.
Một số người có triệu chứng nặng hơn
Các triệu chứng xuất hiện khi ngừng uống cà phê phụ thuộc vào thói quen tiêu thụ trước đó và yếu tố di truyền. Các nghiên cứu cho thấy gene CYP1A2 - loại enzyme ở gan tham gia chuyển hóa caffeine - có thể ảnh hưởng tốc độ phân giải caffeine trong cơ thể. Người chuyển hóa chậm có xu hướng nhạy cảm hơn với caffeine và có thể gặp triệu chứng cai caffeine rõ hơn khi ngừng sử dụng. Những người uống nhiều cà phê hoặc nước tăng lực trong thời gian dài cũng có thể mất nhiều thời gian hơn để thích nghi.
Các chuyên gia khuyến cáo nên giảm dần caffeine thay vì ngừng hoàn toàn ngay lập tức, đặc biệt với người uống nhiều cà phê mỗi ngày. Có thể giảm từ từ bằng cách pha cà phê half-decaf (loại đã giảm caffeine), giảm số cốc mỗi ngày. Uống đủ nước, ngủ đầy đủ và vận động nhẹ cũng giúp cơ thể thích nghi dễ hơn.
Chuỗi hoạt động hướng tới nâng cao nhận thức cộng đồng về chủ động phòng bệnh, giảm thiểu gánh nặng bệnh tật từ sớm, vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn.
Ngày Sức khỏe toàn dân là hoạt động trọng điểm do Bộ Y tế chủ trì tổ chức, nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Chương trình đánh dấu cách tiếp cận mới trong chăm sóc sức khỏe: chuyển từ tư duy "khám chữa bệnh" sang "phòng bệnh", hướng tới nâng cao chất lượng sống cho người dân. Ngày hội là dịp cả xã hội chung tay xây dựng lối sống lành mạnh, chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần, chủ động phòng bệnh theo hướng thường xuyên, bền vững.
Đột quỵ hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế tại Việt Nam, với hơn 200.000 ca mắc mỗi năm. Hưởng ứng ngày Sức khỏe toàn dân 2026, Long Châu phối hợp Bayer và Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) mở rộng chương trình "Tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ đột quỵ tại Việt Nam" trên phạm vi toàn quốc.
Vào sáng 5.4, trong khuôn khổ sự kiện ngày hội toàn dân, lãnh đạo Nhà nước và Bộ Y tế đã trực tiếp thăm, động viên và đánh giá hoạt động tầm soát miễn phí, quy mô lớn. Các lãnh đạo ghi nhận nỗ lực của các đơn vị trong việc đưa dịch vụ y tế dự phòng đến gần người dân, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe chủ động trong cộng đồng.
Tại đây, người dân được cung cấp những kiến thức quan trọng về phòng tránh và kiểm soát đột quỵ, tham gia các chương trình khám sàng lọc miễn phí để đánh giá nguy cơ. Bên cạnh đó, Long Châu hợp tác triển khai khu vực đo mật độ xương miễn phí, giúp mọi người chủ động phát hiện sớm các yếu tố liên quan đến sức khỏe xương khớp.
Sự hợp lực tại ngày Sức khỏe toàn dân 2026 tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của Long Châu và Bayer trong chương trình chiến lược tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ đột quỵ giai đoạn 2026 - 2030. Thông qua mạng lưới gần 2.500 nhà thuốc và hơn 200 trung tâm tiêm chủng, Long Châu cùng các đối tác triển khai đồng bộ nhiều hoạt động: tầm soát diện rộng trong cộng đồng; truyền thông nâng cao nhận thức về nhận biết sớm và xử trí đột quỵ; tư vấn chuyên sâu với đội ngũ y tế; tổ chức các chương trình khám lưu động tại nhiều địa phương. Mô hình hợp tác công - tư này giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế dự phòng ngay từ tuyến đầu, phát hiện sớm nguy cơ và can thiệp kịp thời.
Đặc biệt, trong khuôn khổ ngày Sức khỏe toàn dân 2026, tối ngày 5.4, Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu vinh dự là đơn vị tiêu biểu đồng hành cùng Bộ Y tế, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Chương trình nghệ thuật chính luận, truyền hình trực tiếp "Nhân dân khỏe mạnh - Đất nước hạnh phúc". Chương trình triển khai thực hiện theo tinh thần Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; khẳng định thông điệp "Sức khỏe nhân dân là trụ cột của phát triển quốc gia".
Tiếp tục lan tỏa tinh thần phòng bệnh hơn chữa bệnh, chương trình tầm soát rung nhĩ và tăng huyết áp miễn phí được Long Châu phối hợp cùng OMRON (Nhật Bản) triển khai. Hoạt động hướng đến giúp cộng đồng sàng lọc yếu tố nguy cơ, từ đó xây dựng lối sống phù hợp, chủ động chăm sóc sức khỏe tim mạch, phòng ngừa đột quỵ.
Rung nhĩ là một trong những dạng rối loạn nhịp tim phổ biến nhất và là nguyên nhân tim mạch hàng đầu dẫn đến đột quỵ nhưng thường diễn biến âm thầm, khó nhận biết. Từ ngày 05/04, tại 200 nhà thuốc Long Châu trên toàn quốc, người dân sẽ được tầm soát rung nhĩ và kiểm tra huyết áp bằng máy đo huyết áp thế hệ mới OMRON 7383T - tích hợp cảnh báo rung nhĩ (AFib), có độ chính xác cao. Bên cạnh đó, người tham gia còn được tư vấn chuyên sâu và kết nối với cơ sở y tế chuyên khoa để theo dõi, điều trị khi cần thiết.
Chương trình tiếp tục cho thấy nỗ lực của Long Châu trong mở rộng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe bền vững, chuẩn mực, lấy người dân làm trung tâm. Với mạng lưới phủ rộng cùng đội ngũ 20.000 dược sĩ, bác sĩ, chuyên viên y tế vững chuyên môn, hệ thống từng bước phát huy vai trò "điểm chạm y tế đầu tiên", giúp hàng triệu gia đình dễ dàng tiếp cận các dịch vụ tư vấn, tầm soát và chăm sóc sức khỏe một cách liên tục, thuận tiện.
Các hoạt động bảo vệ, nâng cao sức khỏe cộng đồng của Long Châu là bước đi hưởng ứng tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 282/NQ-CP của Chính phủ, hướng tới xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, bền vững.
