Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm nay đến Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm hai ngày tới Trung Quốc. Ông Putin sẽ hội đàm riêng với Chủ tịch Tập Cận Bình để thảo luận về “các vấn đề quan trọng và nhạy cảm nhất” trong quan hệ song phương, đồng thời trao đổi “những vấn đề toàn cầu cấp bách nhất” khi dự tiệc trà.
Chuyến công du diễn ra chỉ vài ngày sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đã được ông Tập tiếp đón một cách nồng hậu với những nghi thức trang trọng nhất, trong đó cuộc gặp trong Trung Nam Hải, “trái tim quyền lực” của Trung Quốc.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết ông Putin đã theo dõi chặt chẽ chuyến thăm của Tổng thống Mỹ. “Chuyến đi này sẽ là cơ hội tốt để Nga trao đổi ý kiến về các cuộc tiếp xúc giữa Trung Quốc và Mỹ”, Peskov nói.
Hai chuyến thăm liên tiếp của Tổng thống Mỹ và Tổng thống Nga đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc đón tiếp các lãnh đạo cao nhất của hai cường quốc trong cùng một tháng.
Bình luận viên Xin Lin của DW, Đức, nhận định việc Tổng thống Putin thực hiện chuyến thăm ngay sau khi Tổng thống Trump rời Bắc Kinh thực sự gây chú ý bởi nó làm bật lên tầm ảnh hưởng của Trung Quốc giữa một bối cảnh địa chính trị ngày càng chia rẽ và hằn sâu bởi những cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc.
Vai trò trung tâm
Cố vấn chính phủ Trung Quốc Trịnh Vĩnh Niên, Hiệu trưởng trường Chính sách Công thuộc Đại học Trung văn Hương Cảng cơ sở ở Thâm Quyến, đánh giá thái độ kiềm chế, tôn trọng mà Tổng thống Trump thể hiện trong suốt chuyến thăm Bắc Kinh vừa qua là bằng chứng về việc ông giờ đây “hiểu rõ ràng hơn rằng Mỹ không thể đánh bại Trung Quốc” mà thay vào đó bắt buộc phải tìm kiếm hợp tác.
Theo ông, việc hai lãnh đạo Mỹ – Nga lần lượt tới Trung Quốc trong thời gian ngắn còn cho thấy rằng Bắc Kinh hiện chiếm vị thế trung tâm trong mối quan hệ “tam giác chiến lược” với Washington và Moskva.
“Trung Quốc sẽ không chấm dứt mối quan hệ với Nga chỉ vì Mỹ muốn chúng tôi làm điều đó và chúng tôi cũng không đơn giản là nghiêng về một bên chỉ vì có mối quan hệ qua lại gần gũi với Nga”, ông Trịnh nói. “Trong mối quan hệ giữa ba nước, Trung Quốc ngày nay đang đóng vai trò then chốt”.
Quan hệ giữa Trung Quốc và Nga đã trở nên khăng khít hơn những năm gần đây. Trong khi đó, quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ ngày càng chuyển sang thế cạnh tranh gay gắt kể từ nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump và căng thẳng này vẫn tiếp diễn dưới thời tổng thống Joe Biden.
Tuy nhiên, phát biểu tại Bắc Kinh hồi tuần trước, Tổng thống Trump cho biết ông và Chủ tịch Tập có sự gắn kết “tuyệt vời”, đồng thời tuyên bố đây là mối quan hệ “lâu dài nhất” giữa lãnh đạo hai nước.
Theo ông Trịnh, Tổng thống Trump đã cho thấy một “xu hướng thực tế mới” trong nhiệm kỳ thứ hai của mình. “Ông Trump có lẽ đã hiểu rằng Trung Quốc đã vươn lên mạnh mẽ và Mỹ không thể mãi giữ lập trường đối đầu”, ông nói.
Những bước xoay chuyển
Trung Quốc suốt một thập kỷ qua đã huy động các nguồn lực để đạt khả năng tự chủ về công nghệ cao, dịch chuyển lên nấc thang cao hơn trong chuỗi công nghiệp và chuyển sang mô hình tăng trưởng xanh, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực nhằm tăng cường khả năng chống chịu trước những thách thức từ bên ngoài.
Ông Trịnh nhận định chính điều này đã tạo ra những thay đổi trong tư duy đối đầu của Mỹ.
“Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, nhiều người Mỹ tin chắc rằng phải đánh bại Trung Quốc và Mỹ có đủ khả năng làm điều đó”, ông nói. “Nhưng tình hình giờ đây hoàn toàn khác. Sau nhiều năm phát triển liên tục, Trung Quốc đã bước vào một giai đoạn mới”.
Theo thông cáo từ phía Trung Quốc, trong hội nghị thượng đỉnh với ông Trump tại Bắc Kinh hôm 14/5, ông Tập cho biết hai lãnh đạo đã “đồng thuận về một tầm nhìn mới nhằm xây dựng mối quan hệ Mỹ – Trung ổn định chiến lược mang tính xây dựng”.
Ông Trịnh cho rằng chìa khóa để hướng tới “một tương lai tốt đẹp hơn” trong quan hệ Mỹ – Trung sẽ nằm ở việc liệu hai cường quốc có thể xây dựng được một cơ chế ổn định dựa trên thực tế, giữ cạnh tranh trong tầm kiểm soát và đóng góp nhiều hơn cho lợi ích chung trước các vấn đề quốc tế lớn hay không.
Claus Soong, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator (MERICS) tại Đức nhận định cục diện địa chính trị hiện tại đang đặt Bắc Kinh vào vị thế có lợi, khi cả Washington và Moskva đều cần đến họ. Trong khi đó, Trung Quốc lại không cần phải nghiêng về bất kỳ bên nào để đối trọng với Mỹ, cũng không cần phải né tránh những căng thẳng giữa Nga và phương Tây.
Tổng thống Trump đã được Chủ tịch Tập đón tiếp nhiệt tình và rời Bắc Kinh trong bầu không khí lạc quan. Chuyến thăm của Tổng thống Putin có thể nhằm tìm kiếm một đảm bảo rằng bất kỳ tiến triển nào trong quan hệ Mỹ – Trung cũng không làm tổn hại đến Nga.
Đối với ông Putin lúc này, ưu tiên hàng đầu là tái khẳng định mối quan hệ chặt chẽ với ông Tập và tìm hiểu chính sách hiện tại của Bắc Kinh, Soong nhận định.
Kể từ khi Nga phát động chiến dịch tại Ukraine hồi tháng 2/2022, Tổng thống Putin đã thường xuyên gặp gỡ Chủ tịch Tập. Đối với Bắc Kinh, mối quan hệ này vẫn là một ưu tiên, tuy nhiên, Nga đang ngày càng dựa nhiều hơn vào sự hỗ trợ của Trung Quốc.
Nga đã tìm cách thúc đẩy Trung Quốc tăng nhập khẩu dầu khí của mình. Hai nước hồi tháng 9/2025 ký bản ghi nhớ mang tính ràng buộc pháp lý trong việc thúc đẩy xây dựng siêu dự án khí đốt Power of Siberia 2, có khả năng vận chuyển thêm 50 tỷ m3 khí đốt mỗi năm từ các mỏ khí Yamal ở vùng cực của Nga, đi qua lãnh thổ Mông Cổ rồi đến Trung Quốc.
Ông Putin lần đầu đề xuất dự án vào năm 2022, ngay sau khi phương Tây áp đặt lệnh trừng phạt Nga vì chiến sự Ukraine và buộc Moskva xoay trục thị trường sang châu Á. Tuy nhiên, sau nhiều năm đàm phán, Trung Quốc chưa tỏ ra quá mặn mà với dự án này. Thời điểm khởi công hay hoàn thành dự án Power of Siberia 2 cũng chưa được Bắc Kinh công bố.
Liệu Trung Quốc có điều chỉnh mức độ hỗ trợ của mình cho Nga hay không hiện vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, Trung Quốc sẽ không muốn chứng kiến kinh tế Nga suy yếu, bởi Moskva vẫn là một đối tác chiến lược quan trọng của Bắc Kinh trên nhiều lĩnh vực, chuyên gia Soong đánh giá.
Theo Soong, Nga – Trung có lợi ích song hành, nhưng không hoàn toàn trùng khớp. Mục tiêu then chốt của Trung Quốc là đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định và bền vững hơn, nhưng không để bị phụ thuộc quá mức vào dầu khí của Nga, điều có thể tạo lợi thế đòn bẩy cho Moskva.
Dù chương trình nghị sự của cuộc hội đàm sắp tới giữa ông Putin và ông Tập vẫn chưa rõ ràng, Soong dự đoán hai bên sẽ ký kết một số thỏa thuận, nhưng ông lưu ý rằng đây chỉ là bước khởi đầu chứ chưa phải kết thúc của cả quá trình.
Trong khi đó, Andrei Kortunov, chuyên gia Nga về các vấn đề quốc tế thuộc Câu lạc bộ Thảo luận Valdai có liên kết với Điện Kremlin, cho rằng các cuộc hội đàm giữa Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập “có thể không phải lúc nào cũng dễ dàng trên mọi phương diện”, nhưng “tình hình hiện tại cũng tạo ra những cơ hội mới cho Nga”.
Trong một bài bình luận gần đây trên CGTN, ông Kortunov nhấn mạnh niềm tin là thứ quyết định những gì có thể đạt được trong quan hệ giữa các cường quốc. “Trong trường hợp quan hệ Trung – Nga, mối quan hệ cá nhân bền chặt giữa hai lãnh đạo sẽ giúp mối quan hệ song phương trở nên ổn định và dễ dự đoán hơn”, Kortunov cho hay.
"Chúng tôi đã gửi rất nhiều súng cho họ. Chúng tôi gửi qua người Kurd. Và tôi nghĩ người Kurd đã giữ lại số vũ khí đó", ông Trump nói với nhà báo Trey Yingst của Fox News trong cuộc phỏng vấn ngày 5/4, nhấn mạnh số lượng vũ khí được chuyển đi là đáng kể.
Đây là lần đầu tiên Tổng thống Mỹ công khai đề cập động thái gửi vũ khí cho các lực lượng đối lập bên trong lãnh thổ Iran, giữa giai đoạn chiến sự tiếp tục leo thang căng thẳng và đã kéo dài hơn một tháng. Ông Trump liên tục đe dọa sẽ phá hủy các nhà máy điện và mọi cây cầu trên đất Iran nếu nước này không khai thông eo biển Hormuz.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hồi giữa tháng trước cho rằng các cuộc không kích phối hợp với Mỹ đã đạt kết quả tích cực trong việc phá hủy chương trình tên lửa và hạt nhân của Tehran, nhưng như vậy là chưa đủ.
Ông nhấn mạnh ngoài các hoạt động trên không, cần có thêm "yếu tố trên mặt đất", song không nêu rõ chi tiết và từ chối công khai các phương án cụ thể. Ông cũng lập luận rằng người dân Iran cần chủ động tận dụng những điều kiện mà các cuộc không kích tạo ra "để thay đổi thực trạng đất nước".
Iran từng chứng kiến các cuộc biểu tình lan rộng ở 100 thành phố và thị trấn từ cuối tháng 12/2025 đến tháng một năm nay, khởi phát từ giới thương nhân tại Tehran phản đối tình hình kinh tế khó khăn và giá cả leo thang. Phong trào nhanh chóng lan rộng sang nhiều khu vực khác, với sự tham gia của sinh viên.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thời điểm đó đã thừa nhận các yêu cầu chính đáng của người biểu tình và kêu gọi chính phủ cải thiện tình hình kinh tế, song cũng cảnh báo sẽ có lập trường cứng rắn đối với các hành vi gây rối. Tuy nhiên, giới chức Iran cáo buộc các thế lực bên ngoài tìm cách làm gia tăng bạo lực, lợi dụng các cuộc tụ tập công cộng để gây bất ổn, sử dụng mạng xã hội để kích động và triển khai các nhóm tội phạm có tổ chức nhằm gây thương vong.
Ông Trump khi đó tuyên bố Mỹ có thể can thiệp nếu chính quyền Iran "giết hại người biểu tình ôn hòa", nhưng Washington cuối cùng không công bố bất kỳ hành động cụ thể nào trong giai đoạn đó.
Đến cuối tháng 1, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã "ngăn chặn một âm mưu khủng bố" do tình báo của 10 quốc gia đứng sau nhằm kích động bạo loạn. Tehran cáo buộc Mỹ và Israel trực tiếp tham gia bằng cách cung cấp tài chính, huấn luyện và hỗ trợ truyền thông cho các nhóm chống đối.
IRGC cho biết đã bắt giữ 735 người liên quan các mạng lưới chống an ninh, triệu tập khoảng 11.000 người bị coi là dễ bị lôi kéo, tịch thu 743 khẩu súng trái phép và xác định 46 cá nhân có liên hệ với cơ quan tình báo nước ngoài. Theo số liệu do Iran công bố ngày 21/1, tổng cộng 3.117 người đã thiệt mạng trong làn sóng biểu tình, trong đó có 2.427 nhân viên an ninh và thường dân.
Ngày 27-5, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết dự án thuộc chương trình Artemis sẽ hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người tại khu vực cực Nam Mặt trăng từ năm 2032.
Theo Đài ABC, căn cứ sẽ không phải là một "thành phố khoa học viễn tưởng" khổng lồ, mà gồm nhiều khu sinh hoạt, phòng thí nghiệm, hệ thống điện, phương tiện di chuyển và các robot hỗ trợ hoạt động nghiên cứu.
NASA cho biết đã ký hợp đồng với 4 công ty Mỹ, trong đó có Blue Origin của tỉ phú Jeff Bezos, nhằm phát triển hạ tầng phục vụ các sứ mệnh dài hạn trên Mặt trăng.
Các kế hoạch hiện nay còn bao gồm xe tự hành, tàu đổ bộ robot và thiết bị bay không người lái để giám sát khu vực căn cứ.
Lộ trình gồm ba giai đoạn. Giai đoạn đầu kéo dài đến năm 2029 sẽ tập trung đưa phi hành gia trở lại Mặt trăng và triển khai các hệ thống robot thám hiểm đầu tiên. NASA dự kiến sứ mệnh Artemis III sẽ đưa người lên Mặt trăng vào năm 2027, trong khi Artemis IV có thể diễn ra từ năm 2028.
Giai đoạn hai, từ năm 2029 đến năm 2032, sẽ tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng như hệ thống điện, mạng lưới vận tải và công nghệ khai thác tài nguyên. Giai đoạn ba, từ sau năm 2032, NASA đặt mục tiêu xây dựng nơi cư trú dài hạn với các cấu trúc kiên cố hơn, hướng tới sự hiện diện thường trực của con người.
NASA lựa chọn cực Nam Mặt trăng do khu vực này được cho là chứa lượng lớn băng nước đóng trong các hố va chạm.
Ngoài mục tiêu nghiên cứu khoa học, NASA xem Mặt trăng là "bãi thử" cho các sứ mệnh tương lai lên sao Hỏa. Việc duy trì con người trên Mặt trăng sẽ giúp kiểm nghiệm công nghệ hỗ trợ sự sống, nơi cư trú và khả năng sinh tồn trong môi trường không gian khắc nghiệt.
Kế hoạch của NASA cũng diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh không gian ngày càng gia tăng. Trung Quốc hiện hợp tác với Nga để phát triển Trạm Nghiên cứu Mặt trăng quốc tế trong thập niên 2030, khiến cuộc đua thiết lập hiện diện lâu dài trên Mặt trăng nóng lên trở lại sau nhiều thập kỷ.
CEO các hệ thống bệnh viện HCA Healthcare, CommonSpirit Health, New York-Presbyterian và ECU Health tuần trước điều trần trước Ủy ban Tài chính và Thuế vụ Hạ viện, nhằm giải thích về cách định giá viện phí của các cơ sở y tế trong hệ thống của họ.
Các hệ thống này vận hành mạng lưới bệnh viện, phòng khám, dịch vụ quy mô lớn ở nhiều bang của Mỹ. HCA Healthcare là một trong những tập đoàn vận hành bệnh viện lớn nhất Mỹ, còn CommonSpirit Health là hệ thống phi lợi nhuận. New York-Presbyterian là hệ thống bệnh viện danh tiếng liên kết với các trường y ở New York, trong khi ECU Health là hệ thống y tế khu vực bang Bắc Carolina.
Trong phiên điều trần, các nghị sĩ Cộng hòa chỉ trích những tập đoàn này thu viện phí quá cao. "Người dân Mỹ đã quá mệt mỏi với những mức viện phí vô lý, có vẻ bị đẩy lên một cách bất thường", Jason Smith, nghị sĩ Cộng hòa bang Missouri đang giữ chức Chủ tịch Ủy ban Tài chính và Thuế vụ Hạ viện, nói.
Theo Health Affairs, các bệnh viện chiếm gần 1/3 tổng chi tiêu y tế của Mỹ trong năm 2024, tương đương khoảng 1.600 tỷ USD. Một nghiên cứu khác đăng trên JAMA Health Forum cho thấy bệnh nhân thường phải trả nhiều tiền hơn cho cùng một lần khám nếu bác sĩ của họ làm việc trong hệ thống bệnh viện hoặc thuộc một công ty đầu tư tư nhân.
Trong suốt phiên điều trần, các nghị sĩ Cộng hòa nêu nhiều trường hợp bệnh viện tại bang họ thu phí cao tại các cơ sở ngoại trú trực thuộc. Những mức giá này thường bị đội lên bởi cái gọi là "phí cơ sở vật chất", không gắn trực tiếp với dịch vụ chăm sóc y tế mà nhằm trang trải các chi phí như nhân sự và thiết bị.
Hạ nghị sĩ Cộng hòa David Kustoff của bang Tennessee cho biết một trung tâm phẫu thuật ngoại trú độc lập tại bang này đã thu phí cơ sở vật chất 656 USD cho một ca nội soi đại tràng, trong khi một cơ sở ngoại trú trực thuộc bệnh viện không được nêu tên thu mức phí này tới 1.222 USD.
"Mức phí các vị thu cao hơn gần gấp đôi. Theo các vị, có hợp lý không?", ông Kustoff đặt câu hỏi.
Nghị sĩ Cộng hòa Greg Steube nói bệnh nhân tại Florida nơi ông đại diện phải trả mức phí cao hơn đáng kể tại các phòng khám ngoại trú do bệnh viện sở hữu, so với các phòng khám tư do bác sĩ sở hữu và vận hành. "Các vị giải thích thế nào, trong khi dịch vụ được cung cấp và chất lượng chăm sóc không có khác biệt đáng kể?" Steube nói.
Các CEO giải thích rằng mức phí cao hơn là do các bệnh viện thường được hoàn trả thấp hơn chi phí thực tế để cung cấp dịch vụ, đặc biệt từ các chương trình công như Medicare và Medicaid. Các nghị sĩ Cộng hòa gần đây đã gây áp lực để cắt giảm ngân sách hoặc thay đổi cấu trúc của những chương trình như Medicaid và Medicare.
Họ cũng cho rằng mức giá cao hơn phản ánh chất lượng chăm sóc tốt hơn, chi phí điều trị những ca nặng, cũng như nghĩa vụ theo luật liên bang buộc bệnh viện phải tiếp nhận mọi bệnh nhân, bất kể họ có khả năng chi trả hay không. Trong khi đó, các phòng khám và cơ sở tư nhân nhìn chung có quyền lựa chọn bệnh nhân và có thể yêu cầu thanh toán trước.
"Chúng tôi là bên duy nhất trong chuỗi giá trị y tế phải gánh nghĩa vụ này", Michael Waldrum, CEO ECU Health phát biểu. "Bác sĩ, y tá, công ty bảo hiểm hay các hãng dược đều không phải làm vậy".
Các nghị sĩ Dân chủ tỏ ra dè dặt hơn nhiều so với phe Cộng hòa khi chất vấn các CEO bệnh viện. Họ cáo buộc phe Cộng hòa dùng phiên điều trần này để đánh lạc hướng khỏi tác động của các khoản cắt giảm Medicaid.
Trong khi phe Cộng hòa coi việc cắt giảm ngân sách hoặc siết chặt điều kiện nhận các phúc lợi xã hội trong chương trình Medicaid là biện pháp cần thiết để kiềm chế nợ công và thâm hụt ngân sách, phe Dân chủ coi đây là hành động tấn công vào quyền lợi y tế cơ bản của người yếu thế.
Nghị sĩ Richard Neal, đảng viên Dân chủ bang Massachusetts và là thành viên phe thiểu số cấp cao nhất trong ủy ban, nói phe Cộng hòa "đang cố thuyết phục người dân rằng vấn đề chỉ nằm ở các nhà cung cấp dịch vụ y tế". "Vấn đề còn nằm ở nhiều chính sách của họ nữa", ông Neal nhận xét.
