Thủ tướng Canada Mark Carney hôm 19/5 đã lên tiếng về quyết định bất ngờ từ Lầu Năm Góc về việc đình chỉ hội đồng quốc phòng chung với Canada một ngày trước đó.
Ông Carney đồng thời khẳng định Ottawa sẽ tiếp tục hợp tác quốc phòng với Washington nhưng cũng sẽ tăng cường hợp tác với các đối tác khác.
Phát biểu trong cuộc họp báo tại Quebec, ông Carney cho biết Ủy ban Quốc phòng Hỗn hợp Thường trực, được thành lập vào tháng 8/1940 giữa Thế chiến II, có “bề dày lịch sử” lâu dài, nhưng ông sẽ không “thổi phồng” mức độ nghiêm trọng của động thái từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.
“Có rất nhiều hợp tác với Mỹ, và chúng tôi sẽ tiếp tục làm điều đó. Nhưng chúng tôi cũng sẽ hợp tác với các đối tác khác và đa dạng hóa hợp tác quốc phòng như một thành viên NATO nên làm, đồng thời cũng như cần phải làm trong những lĩnh vực then chốt”, ông nói.
Hôm 19/5, Elbridge Colby, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách chính sách, tuyên bố Washington sẽ đình chỉ tham gia cơ chế chung điều phối tham vấn quân sự với Canada. Ông Colby nhắc lại bài phát biểu của ông Carney tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới đầu năm nay, dường như ám chỉ nó có liên quan tới quyết định của Mỹ.
“Một Canada mạnh mẽ, ưu tiên sức mạnh cứng thay vì lời nói, sẽ mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta. Đáng tiếc là Canada đã không đạt được tiến triển đáng tin cậy đối với các cam kết quốc phòng của mình. Bộ Quốc phòng Mỹ đang tạm dừng Ủy ban Quốc phòng Hỗn hợp Thường trực để đánh giá lại việc diễn đàn này mang lại lợi ích như thế nào cho quốc phòng chung ở Bắc Mỹ”, ông Colby viết trên X.
Trong bài phát biểu hồi đầu năm, ông Carney cảnh báo về rủi ro khi phụ thuộc vào các siêu cường toàn cầu và kêu gọi các cường quốc tầm trung liên kết.
“Các cường quốc tầm trung phải hành động cùng nhau, bởi nếu chúng ta không ngồi trên bàn, thì chúng ta sẽ nằm trong thực đơn”, ông nói.
Căng thẳng giữa Mỹ và Canada có dấu hiệu nóng lên trong thời gian qua. Ông Trump đã cảnh báo ngăn việc mở cây cầu mới nối Canada với bang Michigan. Đáp lại, Ottawa đã cân nhắc cắt giảm các thương vụ mua sắm quân sự từ Mỹ.
Ủy ban Quốc phòng Hỗn hợp Thường trực gồm các lãnh đạo quân sự và quan chức dân sự từ cả hai nước, họp 2 lần mỗi năm để đưa ra khuyến nghị chính sách và tiến hành nghiên cứu.
Đây là hạt lớn nhất Michigan, bao gồm TP.Detroit, và là khu vực nghiêng về đảng Dân chủ. Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, ông Trump giành chiến thắng chung cuộc tại Michigan nhưng nếu tính riêng hạt Wayne thì ông lại thua.
Tuần trước, Bộ Tư pháp gửi thư cho quan chức phụ trách bang Michigan đòi giao nộp tất cả tài liệu bầu cử năm 2024 trong vòng 14 ngày. Bộ đe dọa sẽ xin tòa án buộc thực hiện nếu bang không tuân thủ. Bộ tuyên bố lý do là muốn kiểm tra xem địa phương này có tuân thủ luật bầu cử liên bang không, đồng thời viện dẫn một số vụ gian lận cử tri năm 2020, vốn đã bị tòa bác bỏ hoặc quy mô rất nhỏ.
Các quan chức đảng Dân chủ tại Michigan như Tổng chưởng lý Dana Nessel, Thống đốc Gretchen Whitmer chỉ trích mạnh mẽ hành động của chính quyền ông Trump. Họ gọi yêu cầu này là "vô lý và không có cơ sở", cáo buộc Nhà Trắng đang "vũ khí hóa Bộ Tư pháp" để can thiệp vào bầu cử bang, gieo rắc nghi ngờ về tính toàn vẹn của bầu cử Mỹ và chuẩn bị cho các kỳ bầu cử sắp tới.
Đây là một phần trong chuỗi hành động của Bộ Tư pháp dưới thời ông Trump nhằm kiểm tra lại tài liệu bầu cử ở một số bang. Theo NBC News, đến nay chính quyền ông Trump đã yêu cầu hồ sơ bầu cử từ 29 tiểu bang và Washington D.C.
Video do hướng dẫn viên leo núi người Indonesia Alex Djangu quay gần miệng núi lửa Dukono trên đảo Halmahera, tỉnh Bắc Maluku ngày 8/5 cho thấy cột khói và tro bụi lớn bốc cao từ đỉnh núi.
Djangu cho biết từ khoảng 15h ngày 7/5, ông đã bắt đầu nghe thấy những âm thanh phát ra từ bên dưới miệng núi. Ông điều khiển máy bay không người lái lên để kiểm tra tình hình và phát hiện miệng núi đã tích tụ nhiều vật chất núi lửa, điều "không bình thường chút nào".
Tuy nhiên, nhiều du khách không tin rằng núi lửa sẽ phun trào và vẫn rất hào hứng leo lên tới đỉnh núi để quan sát. Sáng 8/5, khi Djangu đang dẫn hai du khách Đức leo núi Dukono thì cảm nhận được những rung chấn mạnh từ lòng đất.
Ngay sau đó, hướng dẫn viên này phát hiện một nhóm leo núi khác đang tiến về mép miệng núi lửa. "Khi vụ phun trào lớn xảy ra lúc 7h41 ngày 8/5, dường như nhóm đó vừa tới đỉnh và đang vui chơi ngắm cảnh. Tôi thấy đá nhỏ và sỏi bắt đầu lăn xuống do rung chấn, nên lập tức bảo khách của mình phải chạy xuống núi", Djangu cho hay.
Nhóm của Djangu đến được nơi an toàn, nhưng vẫn còn nhiều người ở gần miệng núi lửa vào thời điểm vụ phun trào xảy ra. "Tôi hy vọng họ vẫn còn sống", hướng dẫn viên này nói thêm.
Theo Erlichson Pasaribu, cảnh sát trưởng khu vực Bắc Halmahera, vào thời điểm núi lửa phun trào, có 9 người nước ngoài và 11 người Indonesia trên núi. Giới chức đã triển khai chiến dịch nhằm giải cứu những người mắc kẹt.
Tính đến 18h ngày 8/5, ba người đã thiệt mạng, gồm hai công dân Singapore và một người Indonesia, giới chức vẫn chưa thể đưa thi thể họ xuống núi. Hoạt động tìm kiếm tạm dừng trong tối 8/5 và sẽ tiếp tục vào hôm nay.
Trong thông báo cập nhật tối 8/5, cơ quan ứng phó thiên tai Indonesia kêu gọi du khách và người dân không tiến hành bất kỳ hoạt động nào tại núi Dukono do hoạt động núi lửa vẫn ở mức cao, đồng thời nhấn mạnh mọi người cần tuân thủ chỉ dẫn của cơ quan chức năng.
Hướng dẫn viên Djangu lưu ý khu vực này gần như không có biện pháp kiểm soát hoạt động leo núi. "Ở Dukono không có chốt an ninh kiểm soát lối ra vào, và dĩ nhiên cũng không có kiểm lâm ngăn người dân leo núi", ông cho biết.
Dukono là một trong những núi lửa hoạt động mạnh nhất ở Indonesia và mức độ hoạt động gia tăng kể từ cuối tháng 3. Kể từ tháng 12/2024, du khách và người leo núi đã được khuyến cáo không tham gia các hoạt động trong phạm vi bán kính 4 km tính từ tâm hoạt động của núi Dukono.
"Khi núi Dukono không phun trào vài ngày, mọi người cần phải cẩn trọng vì điều đó có thể đồng nghĩa áp suất bên trong đang tích tụ ở mức rất cao. Và đó chính là điều đã xảy ra hôm nay", Djangu nói.
Indonesia nằm trên "Vành đai lửa" Thái Bình Dương, khu vực thường xuyên xảy ra động đất và hoạt động núi lửa. Đây là một trong những vùng hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới, kéo dài từ Nhật Bản và Indonesia ở phía tây Thái Bình Dương tới bang California của Mỹ và khu vực Nam Mỹ ở phía đông.
Tại Đại Lễ đường Nhân dân ở thủ đô Bắc Kinh ngày 14/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Ủy viên thường vụ Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc Vương Hộ Ninh, theo Bộ Ngoại giao.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam mong muốn thông qua chuyến thăm lần này tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chính trị, xác lập tầm cao mới của hợp tác song phương với kết nối toàn diện, sâu rộng, cùng nhau hiện thực hóa mục tiêu phát triển của mỗi nước. Để thực hiện mục tiêu trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn hai bên thúc đẩy ba kết nối về lý tưởng niềm tin, lợi ích phát triển và văn hóa, lòng dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai nước cùng nỗ lực tạo ra những điểm sáng trong các lĩnh vực mới như xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, nhất là đường sắt, đẩy mạnh hợp tác chuyển đổi số, công nghệ chiến lược như AI, lượng tử, bán dẫn, giáo dục đào tạo nhân lực chất lượng cao, bên cạnh việc phát huy các lĩnh vực hợp tác truyền thống như thương mại, đầu tư.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị tăng cường giao lưu, trao đổi, đẩy mạnh tuyên truyền về quan hệ hữu nghị Việt - Trung cũng như thành quả đổi mới, cải cách mở cửa của mỗi nước, cùng nhau nỗ lực kiểm soát và xử lý thỏa đáng bất đồng trên biển, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau và tình cảm hữu nghị giữa hai nước.
Chủ tịch Chính hiệp Vương Hộ Ninh khẳng định Trung Quốc luôn coi quan hệ với Việt Nam là phương hướng ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng. Ông đề nghị hai bên nắm vững phương hướng phát triển quan hệ song phương, tăng cường hơn nữa kết nối chiến lược, nhất là ưu tiên đẩy nhanh kết nối cơ sở hạ tầng, phát triển trí tuệ nhân tạo, kinh tế số.
Chủ tịch Chính hiệp Vương Hộ Ninh cho biết Trung Quốc sẵn sàng mở rộng nhập khẩu hàng hóa, nhất là nông sản chất lượng cao của Việt Nam, khuyến khích các doanh nghiệp mở rộng đầu tư, hợp tác cùng có lợi tại Việt Nam.
Chính hiệp Trung Quốc sẵn sàng tăng cường quan hệ hữu nghị với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cùng khuyến khích giao lưu giữa các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, mở rộng hợp tác giáo dục, y tế, giao lưu địa phương, mở ra chương mới trong giao lưu hữu nghị giữa hai nước, cùng ủng hộ lẫn nhau tổ chức tốt các sự kiện đa phương, bao gồm Năm APEC 2026 tại Trung Quốc và Năm APEC 2027 tại Việt Nam.
