Tiêm kích F-35B lần đầu cất hạ cánh trên cao tốc Phần Lan

Hãng tin Iran ISNA cho biết phái đoàn trung gian đàm phán do cố vấn của Thủ tướng Qatar dẫn đầu đã đến Tehran hôm nay, với mục đích là "thảo luận những diễn biến mới nhất liên quan đến tiến trình ngoại giao".

Reuters trước đó dẫn nguồn thạo tin cho biết phái đoàn Qatar sẽ thúc đẩy giới lãnh đạo Iran thông qua nội dung thỏa thuận với Mỹ nhằm chấm dứt xung đột bùng phát từ tháng 2.

Chuyến thăm diễn ra không lâu sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Mỹ sẽ ký thỏa thuận chấm dứt chiến sự với Iran trong ngày 14/6 và eo biển Hormuz lập tức mở cửa trở lại sau đó.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cùng ngày cho biết Mỹ và Iran "đang cận kề thỏa thuận hơn bao giờ hết" và Islamabad đang chuẩn bị cho lễ ký thỏa thuận hòa bình bằng hình thức điện tử. Pakistan là bên trung gian quan trọng trong tiến trình đàm phán Mỹ - Iran.

Tuy nhiên, giới chức Iran không xác nhận thông tin về lịch trình. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nói rằng thời điểm ký bản ghi nhớ "không phải ngày 14/6", nhưng cũng không loại trừ khả năng điều này sẽ diễn ra "trong những ngày tới".

Hãng thông tấn Fars News hôm nay dẫn nguồn thạo tin cho biết Tehran đang cân nhắc quyết định cuối cùng về khuôn khổ thỏa thuận với Washington.

Trong khi đó, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố lực lượng vũ trang, các nhà ngoại giao và người dân nước này "đang phối hợp cùng nhau để hướng đến mục tiêu chung là bảo vệ quyền và lợi ích của quốc gia". "Chúng tôi luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu và sẽ đáp trả mọi mối đe dọa", Yadollah Javani, quan chức chính trị của IRGC, cho hay.

Tin Gốc: Vnexpress

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm qua gây tò mò khi thông báo trên mạng xã hội X rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ "cập nhật thông tin quan trọng" về xung đột Iran trong bài phát biểu giờ vàng trước toàn quốc vào lúc 21h ngày 1/4 (8h ngày 2/4 giờ Hà Nội).

Bà Leavitt không cung cấp thêm thông tin về bài phát biểu của ông Trump, khiến dư luận thế giới càng quan tâm hơn, trong bối cảnh chiến sự Iran sắp bước sang tuần thứ 6. Một số báo Mỹ đưa ra dự đoán rằng ông Trump sẽ thông báo phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Iran, những người khác lại tin rằng Tổng thống sẽ tuyên bố chiến thắng và rút quân.

Nhưng khi xuất hiện trên truyền hình, Tổng thống Mỹ không đưa ra bất cứ thông báo gây chấn động nào như vậy. Ông khẳng định cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran đang đi đến hồi kết, dù không nêu lộ trình rút quân rõ ràng và cảnh báo sẽ tiếp tục chiến dịch tấn công để đưa nước này "về thời đồ đá", lời đe dọa mà ông cũng đã đưa ra một ngày trước đó.

Tổng thống mô tả chiến dịch tấn công Iran là một "thành công vang dội", đồng thời trấn an những người Mỹ đang lo ngại về cuộc chiến, kêu gọi họ nhìn nhận cuộc xung đột một cách khách quan hơn.

Tổng thống liệt kê thời gian tham chiến của Mỹ trong các cuộc xung đột trước đây nhằm nhắc nhở người dân rằng chiến dịch tấn công Iran mới chỉ bước sang tháng thứ hai. Tuy nhiên, tương tự những gì đã thể hiện trong hơn một tháng qua, ông Trump một lần nữa đưa ra các thông tin mơ hồ và mâu thuẫn, đan xen nỗ lực ngoại giao với lời đe dọa leo thang tấn công Iran.

"Chúng ta sẽ giáng những đòn cực mạnh trong hai đến ba tuần tới", ông nói trong bài phát biểu dài 19 phút. "Nếu không có thỏa thuận nào đạt được, chúng ta sẽ tấn công đồng loạt và thích đáng vào tất cả nhà máy phát điện của họ".

Tổng thống Trump yêu cầu Iran đàm phán để kết thúc chiến sự, chỉ một ngày sau khi gợi ý với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng ông không cần Iran đạt được thỏa thuận để chấm dứt xung đột.

Ông coi việc mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải dầu mỏ quan trọng đối với toàn cầu, là vấn đề của các quốc gia khác, không phải Mỹ. Nhưng trước đó, Tổng thống Mỹ viết trên mạng xã hội rằng sẽ không đồng ý với bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào trừ khi eo biển này được thông suốt. Iran đã chặn các chuyến tàu chở dầu qua đây, khiến giá dầu và khí đốt tự nhiên toàn cầu tăng vọt.

"Chúng tôi sẽ hỗ trợ, nhưng các quốc gia khác nên chủ động bảo vệ nguồn dầu mà họ đang phụ thuộc nặng nề", ông Trump nói.

Tổng thống Mỹ thông báo rằng năng lực khai hỏa tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran đã bị "hạn chế đáng kể" sau hơn một tháng chiến sự. Đây là thông điệp mà Tổng thống từng nhiều lần nhắc đến. Tuy nhiên, thực tế cho thấy Iran vẫn còn một lượng lớn vũ khí trong kho dự trữ và vẫn tiếp tục tập kích Israel ngay sau bài phát biểu của ông Trump.

Theo giới chuyên gia, "cập nhật quan trọng" của Tổng thống Trump về cuộc chiến tại Iran gây thất vọng vì nó giống như một nỗ lực quảng bá muộn màng nhằm lôi kéo sự ủng hộ từ cử tri Mỹ, khi cuộc chiến bắt đầu vượt khỏi khung thời gian 4-5 tuần mà ông vạch ra từ đầu chiến sự.

Phát biểu giờ vàng này không đưa ra bất kỳ câu trả lời mới nào cho vấn đề cử tri Mỹ quan tâm nhất lúc này: Khi nào cuộc chiến sẽ kết thúc. Tổng thống cũng không nêu rõ mục tiêu cuối cùng ông hướng tới khi phát động chiến dịch, như liệu ông có kế hoạch đưa bộ binh vào để tịch thu số uranium làm giàu hay làm suy yếu khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của Iran hay không.

Tổng thống không cung cấp thêm bất kỳ dấu hiệu lạc quan mới nào về tiến trình đàm phán ngoại giao với Iran mà trước đó ông từng khẳng định là đang có tiến triển. Trái lại, việc ông lặp lại lời đe dọa tấn công các nhà máy điện Iran có nguy cơ mở rộng hơn nữa cuộc chiến mà ông vừa thuyết phục công chúng Mỹ ủng hộ.

Theo CNN, các quan chức Nhà Trắng cho biết họ hài lòng với cách Tổng thống Trump truyền tải bài phát biểu khi ông đã thực hiện đúng những mục tiêu mà họ đề ra: Nêu những lý do để Mỹ phát động cuộc chiến và thành công của các hoạt động quân sự đến nay, đồng thời trấn an người dân Mỹ rằng cuộc xung đột đang tiến gần đến hồi kết.

Mặt khác, Tổng thống còn bám sát kịch bản, duy trì bài phát biểu gói gọn trong 20 phút như kế hoạch, dù nội dung không có cập nhật mới nào cho những người đã theo dõi sát sao cuộc xung đột suốt hơn một tháng qua.

Họ hy vọng cách Tổng thống phát biểu, với mức độ trang trọng của một thông điệp quốc gia, sẽ thuyết phục được nhiều người Mỹ tin tưởng ông vào thời điểm mà các cuộc thăm dò liên tục cho thấy công chúng đang dần cạn kiệt kiên nhẫn.

Một số thành viên đảng Dân chủ, trong đó có thượng nghị sĩ Chris Coons, đã bày tỏ không hài lòng về bài phát biểu. "Không có kế hoạch rõ ràng, nội dung lan man, thiếu căn cứ và không nghiêm túc", ông viết.

Giới phân tích cho rằng khả năng bài phát biểu của Tổng thống Trump có thể buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán là rất thấp, bởi những gì ông nói không có gì mới đối với họ.

Do đó, giới lãnh đạo Iran có lẽ sẽ tiếp tục duy trì thông điệp cứng rắn giống như trước đây, tập trung vào phòng thủ quân sự và đáp trả, đồng thời tiếp tục tuyên bố không có cuộc đàm phán nào với Mỹ, bởi thực tế, nội dung bài phát biểu từ Tổng thống Trump không đủ sức khiến họ thay đổi lập trường đối với cuộc chiến.

Trita Parsi, Phó chủ tịch điều hành Viện Quincy, trụ sở tại Washington, nhận định những gì Tổng thống Trump đưa ra "về cơ bản là bản tổng hợp tất cả những bài viết ông đã đăng trên mạng xã hội trong 30 ngày qua, gần như theo trình tự thời gian".

"Nhưng chính vì bài phát biểu này dường như không có gì mới, nó đã để lộ ra rằng ông ấy thực sự không có một kế hoạch nào đối với cuộc xung đột", Parsi cho hay.

Seth Moulton, cựu binh thủy quân lục chiến Mỹ, hạ nghị sĩ đảng Dân chủ, đánh giá cách tiếp cận "mơ hồ" của Tổng thống Trump đối với Iran đã đẩy quân đội nước này vào tình thế "nguy hiểm" mà vẫn không đạt được các mục tiêu đã đề ra.

"Bài phát biểu của Tổng thống Trump khá tệ, cho thấy ông ấy mất phương hướng đến nhường nào", Moulton nhận xét.

Nhưng các thành viên Cộng hòa lại ca ngợi diễn văn của ông Trump. "Tài lãnh đạo của Tổng thống, cùng với lòng dũng cảm của những người lính Mỹ, là lý do giúp chúng ta có được giấc ngủ an toàn hơn mỗi đêm", thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham viết trên X.

Vũ Hoàng (Theo Al Jazeera, CNN, Reuters, AFP)

Nguồn: https://vnexpress.net/bai-phat-bieu-khong-co-gi-moi-cua-ong-trump-ve-chien-su-iran-5057514.html

Tổng thống Donald Trump ngày 5/4 thông báo quân đội Mỹ đã triển khai "chiến dịch tìm kiếm cứu nạn táo bạo nhất lịch sử", giải cứu thành công phi công thứ hai trên chiếc F-15E bị Iran bắn rơi trước đó hai ngày.

Howard Altman, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, đánh giá đây là một trong những nhiệm vụ phức tạp và nguy hiểm nhất mà quân đội Mỹ từng thực hiện. "Chiến dịch đòi hỏi thiết lập trạm tiếp nhiên liệu và vũ khí nằm sâu trong lãnh thổ đối phương một cách nhanh chóng, cũng như bảo vệ kỹ càng để tập kết máy bay, thiết bị và binh sĩ", Altman cho biết.

Nhiệm vụ này thường giao cho các Phi đoàn Chiến thuật Đặc biệt (STS) trực thuộc Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt thuộc không quân Mỹ.

STS là những đơn vị tích hợp lực lượng tác chiến đường không và mặt đất, với thành phần gồm sĩ quan điều phối chiến trường, lính tìm kiếm cứu nạn và trinh sát đặc nhiệm. Họ có khả năng thiết lập sân bay dã chiến, điều phối không lưu, tiến hành giải cứu và yểm trợ hỏa lực tầm gần ở sâu trong phòng tuyến đối phương.

Kyle Rempfer, cựu thành viên STS từng tham chiến tại Afghanistan và Iraq, cho biết ngay khi nhận tin có máy bay rơi trong khu vực đối phương kiểm soát, các đơn vị đặc nhiệm không quân Mỹ sẽ truy vấn thông tin đã có về các điểm triển khai tiềm năng.

"Trong trường hợp này, có thể họ đã đánh giá khả năng dùng đường băng và sân bay thô sơ của Iran để làm khu vực đổ quân. Họ thu thập hình ảnh, dùng phần mềm để phác thảo kích thước đường băng và xác định loại máy bay có thể đáp xuống", Rempfer nói.

Địa điểm Mỹ triển khai chiến dịch giải cứu phi công F-15E nằm gần thành phố Isfahan, một trong những đô thị chủ chốt của Iran, do đó STS có thể đã khảo sát khu vực này từ trước. Quân đội Mỹ đã huy động hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II, có thể hoạt động trên đường băng nông nghiệp dành cho máy bay phun thuốc trừ sâu, theo Rempfer.

"Quân đội Mỹ có thể triển khai sân bay dã chiến rất nhanh. Mọi thứ đều được chuẩn bị từ trước, ngay cả bên trong chiếc MC-130J. Các trực thăng AH-6 được bốc dỡ và sẵn sàng cất cánh chỉ sau vài phút, thay vì vài giờ. Đơn vị tại sân bay dã chiến sẽ bảo vệ vị trí và duy trì liên lạc với tất cả máy bay trong khu vực", Rempfer giải thích.

Các phi cơ Mỹ làm nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực sẽ dùng cảm biến để giám sát toàn bộ tuyến đường dẫn tới sân bay dã chiến, sẵn sàng oanh tạc để tạo ra những hố lớn trên mặt đất nhằm ngăn đối phương tiếp cận hoặc trực tiếp không kích những mối đe dọa đến căn cứ.

"Lực lượng thiết lập bãi đáp nhiều khả năng là Đơn vị Kiểm soát Chiến đấu (CCT) thuộc Phi đoàn Chiến thuật Đặc biệt số 24", cựu quân nhân Mỹ cho hay.

Ảnh chụp từ vệ tinh và máy bay cho phép xác định địa điểm tiềm năng, song lực lượng Mỹ sẽ không nắm được mức độ chịu tải của nền đất tại đây cho tới khi trực tiếp có mặt ở thực địa.

Theo Rempfer, các binh sĩ CCT được huấn luyện để kiểm tra thực địa, dọn chướng ngại vật, theo dõi hoạt động đối phương rồi thiết lập sân bay dã chiến. "Họ dùng xe máy địa hình để kiểm tra nền đất và lắp đặt đèn dẫn hạ cánh, thiết bị này dùng tín hiệu hồng ngoại và chỉ có thể thấy được bằng kính nhìn đêm. Điều đó khiến dân địa phương rất khó phát hiện", ông nói.

CCT sẽ được các đội đặc nhiệm như SEAL và Delta bảo vệ, đồng thời có khả năng điều phối máy bay trong khu vực để tấn công mục tiêu khi cần thiết.

Nhiệm vụ giải cứu phi công cũng đòi hỏi hoạt động tiếp liệu trên không trong điều kiện đêm tối, đồng thời hạn chế tối đa liên lạc vô tuyến để tránh đối phương nghe trộm hoặc định vị được đài thu phát sóng.

Về vụ hai máy bay MC-130J gặp sự cố, nghi là mắc kẹt trong cát và không thể cất cánh, Rempfer cho rằng đường băng sân bay dã chiến ở Iran không đáp ứng được yêu cầu của dòng Commando II hoặc không được bảo trì, do địa điểm này nằm ở khu vực xa xôi hẻo lánh và khắc nghiệt.

Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phải phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran.

Rempfer nhận định lực lượng Mỹ đã giành được yếu tố bất ngờ trong chiến dịch này, khiến Iran không kịp điều động pháo binh hay máy bay không người lái (UAV) để đối phó.

"Mối đe dọa lớn nhất là cảnh sát địa phương và dân thường tình cờ phát hiện sân bay dã chiến. Khi chiến dịch diễn ra, tiếng ồn từ đây có thể thu hút nhiều sự chú ý và các đội đặc nhiệm Iran có thể ập tới, mang theo vũ khí cá nhân, súng cối và cả tên lửa phòng không vác vai", ông nói.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, War Zone)

Nguồn: https://vnexpress.net/my-lap-san-bay-da-chien-o-iran-de-cuu-phi-cong-the-nao-5060055.html