Nguyễn Hà Phương – nữ sinh lớp 12 chuyên Anh Trường THPT chuyên Nguyễn Chí Thanh (phường Nam Gia Nghĩa – Lâm Đồng, Đắk Nông cũ) – giành học bổng toàn phần gần 11 tỉ đồng của Haverford College, một trong những đại học khai phóng hàng đầu nước Mỹ.
Suất học bổng bao trọn học phí, ăn ở, tài liệu học tập, sách vở và bảo hiểm y tế trong suốt bốn năm học tại Mỹ. Đây là tin vui lớn của ngôi trường chuyên ở Tây Nguyên và đối với một học sinh được thầy cô đánh giá là “luôn đặt mục tiêu rất rõ và đi đến cùng”.
Hà Phương sở hữu IELTS 8.0, SAT 1540. Từ lớp 10, Phương đã có tên trong đội tuyển quốc gia môn tiếng Anh của tỉnh.
Lên lớp 11, Phương giành giải nhất học sinh giỏi cấp tỉnh môn tiếng Anh và được trao danh hiệu “Học sinh 3 tốt” cấp trung ương năm học 2023 – 2024.
Điều khiến hồ sơ của Hà Phương trở nên khác biệt không nằm ở các con số. Nữ sinh này đã sáng lập, đồng điều hành và tham gia nhiều dự án về văn hóa, kinh tế, sức khỏe và cộng đồng tại khu vực Đắk Nông cũ. Phương được biết là người mê viết lách, từng xuất bản một cuốn truyện dành cho thiếu nhi.
Trên sân cầu lông, Hà Phương từng đoạt giải nhất đôi nữ, giải nhất đôi nam nữ lứa tuổi 16 – 18 tại giải vô địch các câu lạc bộ tỉnh năm 2025 và huy chương bạc Hội khỏe Phù Đổng cấp tỉnh hồi học lớp 10.
Bà Phạm Thị Hải, mẹ Hà Phương, cho biết gia đình tự hào nhất không phải vì các suất học bổng giá trị lớn, mà vì con luôn sống có mục tiêu.
“Phương từ nhỏ đã ham học, thích đọc sách và có ý thức tự lập. Có hôm con thức rất khuya để hoàn thành bài, làm dự án hay luyện tiếng Anh nhưng chưa bao giờ than vãn. Gia đình chỉ cố gắng đồng hành, động viên để con được sống với đam mê của mình”, bà Hải chia sẻ.
Ngoài Haverford College, Hà Phương còn nhận học bổng hơn 6 tỉ đồng từ năm trường đại học khác của Mỹ: Lafayette College, Franklin & Marshall College, Trinity University, Furman University và Rhodes College.
Đặc biệt, Hà Phương là 1 trong 10 sinh viên được nhận vào chương trình Dyer Fellowship của Lafayette College. Chương trình kéo dài bốn năm, hướng đến phát triển tư duy khởi nghiệp, năng lực thực hiện dự án thực tế và tinh thần tạo ảnh hưởng tích cực cho cộng đồng.
Hà Phương kể rằng bạn thích thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Có lúc vừa học đội tuyển, vừa làm dự án cộng đồng, vừa chơi thể thao khiến bản thân bị áp lực khá lớn nhưng cô chưa bao giờ muốn bỏ cuộc. Mỗi trải nghiệm, theo Phương, đều giúp cô hiểu bản thân và trưởng thành hơn.
“Em nghĩ điều giúp hồ sơ của mình tạo được dấu ấn không chỉ là điểm số, mà còn là những trải nghiệm thật, những điều mình đã sống và đã cố gắng. Em muốn hội đồng tuyển sinh nhìn thấy một người trẻ luôn muốn học hỏi, muốn tạo ra giá trị tích cực cho cộng đồng”, Hà Phương nói.
Phía sau hành trình của Hà Phương là sự đồng hành của gia đình, nhà trường và đặc biệt là cô Nguyễn Thị Phượng – giáo viên chủ nhiệm đồng thời là giáo viên phụ trách đội tuyển quốc gia môn tiếng Anh của em suốt ba năm phổ thông.
Cô Phượng đánh giá Hà Phương là học sinh có tư duy tốt, giàu nghị lực và tinh thần cầu tiến. “Điều tôi quý nhất ở Phương là sự nghiêm túc, khả năng tự học cao và luôn chủ động trong mọi việc. Dù đạt nhiều thành tích, em vẫn sống tình cảm, biết quan tâm mọi người và luôn biết ơn gia đình, thầy cô”, cô Phượng chia sẻ.
Theo Tạp chí Newsweek ngày 3-7, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã chỉ trích thế hệ của chính mình - thế hệ Z - vì "ngậm thìa bạc" nên sinh ra lười biếng, đồng thời lên án việc giới trẻ phàn nàn về chi phí sinh hoạt gia tăng.
Trong cuộc trao đổi với người dẫn chương trình Đài Fox News Jesse Watters trên chương trình Jesse Watters Primetime ngày 3-7, nữ phát ngôn viên 28 tuổi ban đầu công kích các thành viên trẻ của Đảng Dân chủ, sau đó mở rộng sự phê bình sang toàn bộ thế hệ mà cô cũng là thành viên.
"Một số người trẻ - tôi gọi họ là trẻ vì mới ngoài 20 tuổi và chưa từng có công việc thực sự - lại phàn nàn rằng mọi thứ quá đắt đỏ. Đúng vậy, mọi thứ sẽ đắt đỏ khi bạn không có một công việc thực sự", ông Watters đưa ra nhận xét, đồng thời đặt câu hỏi liệu những lời than phiền này có tạo ra ảnh hưởng hay không.
"Đáng tiếc là có, bởi vì thế hệ này, thế hệ Z và những người trẻ hơn tôi đã lớn lên trong sự đủ đầy, được trao mọi thứ sẵn có. Đó không phải là những giá trị làm nên đất nước này", thư ký báo chí Nhà Trắng đáp.
Cô nhấn mạnh nước Mỹ được xây dựng trên tinh thần trọng dụng năng lực và đề cao lao động chăm chỉ: "Đó là việc xắn tay áo, tự lực vươn lên để đạt được giấc mơ Mỹ, và chúng ta cần bảo vệ điều đó bằng mọi giá".
Khi được hỏi liệu sự lười biếng có phải là vấn đề của thế hệ mình, nữ phát ngôn viên cho rằng điều này đúng một phần, đồng thời đề cập đến tác động từ "tuyên truyền tư tưởng tự do".
Ông Watters sau đó đề xuất những người trẻ cư xử không đúng mực nên tham gia quân đội để được rèn luyện.
Tuy nhiên theo báo Independent, thực tế tại Mỹ cho thấy người trẻ đang đối mặt với nhiều áp lực, từ chi phí sinh hoạt leo thang, nợ vay sinh viên đến thị trường lao động kém sôi động.
Theo báo cáo của ứng dụng bất động sản Realtor.com, năm 2025 có tới 25,2 triệu người trưởng thành dưới 35 tuổi sống cùng cha mẹ, một mức cao kỷ lục.
Sau khi đoạn video cuộc trao đổi được đăng tải trên mạng xã hội X, làn sóng chỉ trích nhanh chóng lan rộng. Nhiều ý kiến kêu gọi cử tri trẻ ghi nhớ phát ngôn này trước các cuộc bầu cử sắp tới.
Nhà phân tích chính trị của Đài CNN Ronald Brownstein mỉa mai: "Một chiến lược thông điệp tuyệt vời khi thế hệ Z sẽ chiếm 1/6 số cử tri đủ điều kiện vào năm 2028".
Một số quan điểm khác cho rằng phát biểu của thư ký báo chí Nhà Trắng phản ánh sự xa rời thực tế của tầng lớp có đặc quyền, đồng thời thể hiện sự thiếu cảm thông với những gia đình có mức thu nhập trung bình.
Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra vai trò mới cho Vinmec: Trở thành đầu mối dẫn dắt, chuyển giao chuyên môn và lan tỏa các thực hành sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả trên phạm vi rộng.
Theo quyết định của Bộ Y tế, danh sách các bệnh viện hạt nhân trong chuyên ngành Dược lâm sàng có các cơ sở y tế tuyến cuối như Bệnh viện Bạch Mai, Chợ Rẫy, Trung ương Huế… Việc Vinmec Times City góp mặt trong danh sách này cho thấy sự ghi nhận chính thức về năng lực chuyên môn và mô hình vận hành theo chuẩn quốc tế của một bệnh viện tư nhân.
Theo Tiến sĩ, Dược sĩ Phan Quỳnh Lan - Giám đốc Khối Dược, Hệ thống Y tế Vinmec, việcVinmec Times City được công nhận "bệnh viện hạt nhân" là bước tiến chiến lược của Vinmectrong phát triển Dược lâm sàng, trong bối cảnh an toàn sử dụng thuốc ngày càng được quan tâm, chú trọng.
Trên thế giới, tại nhiều quốc gia phát triển như Mỹ hay Australia, dược sĩ lâm sàng là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái đa chuyên khoa, tham gia cùng bác sĩ đưa ra quyết định điều trị, tối ưu hóa hiệu quả thuốc và kiểm soát rủi ro cho người bệnh.
Nhận thức rõ xu thế này, ngay từ khi thành lập vào năm 2012, Vinmec đã định vị Dược lâm sàng là một trụ cột chiến lược. Tại Vinmec, các dược sĩ không dừng lại ở vai trò "cấp phát thuốc" truyền thống, mà tham gia sâu vào quá trình điều trị: Từ xây dựng phác đồ, rà soát y lệnh, đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý đến theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị. Sự hiện diện của họ trong từng quyết định chuyên môn góp phần giảm thiểu sai sót, tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng chăm sóc.
Vinmec Times City là nơi tiên phong triển khai nhiều dịch vụ Dược lâm sàng theo chuẩn quốc tế, từ xây dựng quy trình đối soát thuốc, quản lý thuốc nguy cơ cao đến chương trình quản lý kháng sinh… Các mô hình này sau đó được chuyển giao và nhân rộng tại 10 bệnh viện của Hệ thống Y tế Vinmec.
Song song với hoạt động chuyên môn, Vinmec còn đầu tư mạnh vào phát triển nguồn nhân lực dược sĩ - yếu tố then chốt để duy trì chất lượng. Tỷ lệ dược sĩ/bệnh nhân tại hệ thống đạt 1:31, cao hơn nhiều so với mức trung bình trong nước. Đáng chú ý, trong số 4 dược sĩ lâm sàng tại Việt Nam đạt chứng nhận hành nghề tại Mỹ, có 3 người được đào tạo tại môi trường Vinmec. Năm 2025, hệ thống triển khai chương trình nội trú dược lâm sàng đầu tiên tại Việt Nam theo mô hình Australia, với nhiều học viên tốt nghiệp đang làm việc trong hệ thống.
Theo Dược sĩ Nguyễn Lê Trang - Trưởng khoa Dược lâm sàng, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City, "bệnh viện hạt nhân" là những đơn vị giữ vai trò dẫn dắt chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ các bệnh viện vệ tinh trong cùng lĩnh vực.
"Với vai trò này, Vinmec Times City sẽ tiếp tục đẩy mạnh đào tạo, chuẩn hóa quy trình và lan tỏa các thực hành tốt về dược lâm sàng ra ngoài phạm vi hệ thống", dược sĩ Trang cho biết.
Theo báo cáo "Thực trạng sử dụng AI của trẻ em và thanh thiếu niên" của tổ chức Common Sense Media, tỷ lệ trẻ em tiếp cận AI đang ở mức cao. Cụ thể, 81% trẻ 9-12 tuổi, 89% trẻ 13-15 tuổi và 92% trẻ 16-17 tuổi cho biết có sử dụng AI bao gồm chatbot và các công cụ hỗ trợ tóm tắt thông tin. Trong nhóm 13-17 tuổi, 29% sử dụng công nghệ này hàng ngày.
"Rõ ràng, AI đã trở thành một phần quan trọng trong tuổi thơ của trẻ em ngày nay", ông Michael Robb, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Common Sense Media, nói.
Nghiên cứu cho biết trẻ em sử dụng AI cho đa dạng mục đích, từ tìm lời khuyên trước những quyết định quan trọng, rèn luyện kỹ năng xã hội và tâm sự vấn đề cá nhân. Đáng chú ý, 57% các em dùng công cụ này để tìm kiếm thông tin về sức khỏe và chăm sóc ngoại hình, cơ thể.
Báo cáo của OpenAI hồi tháng 9/2025 liệt kê một số câu hỏi người dùng thường đặt cho ChatGPT như: "Cách kẻ lông mày", "Quy trình chăm sóc da nào tốt cho da dầu?" hoặc "Tôi có thể cải thiện thể lực tim mạch bằng cách nào?".
Các chuyên gia nhận định sự ẩn danh và dễ tiếp cận là lý do khiến trẻ em thích tìm đến AI. Ông Michael Robb cho biết các chatbot thường đưa ra câu trả lời khéo léo để củng cố điều người dùng muốn nghe. "Một số trẻ có bản năng tránh sự xấu hổ và không muốn bộc lộ sự yếu đuối trước cha mẹ nên đã chọn hỏi AI", ông nói.
Tuy nhiên, việc này đi kèm nhiều vấn đề. Chuyên gia của Common Sense Media đánh giá AI luôn đưa ra câu trả lời với thái độ tự tin, trong khi trẻ em chưa đủ khả năng phân biệt thông tin đúng sai, dễ dẫn đến việc bị hiểu lệch lạc. Dù nghiên cứu ghi nhận 73% trẻ em tìm đến người lớn đáng tin cậy trước khi nhờ đến trí tuệ nhân tạo, thì một số em có thể hình thành thói quen chỉ dựa vào công nghệ này và rất dễ lạc lối hoặc sa vào những giải pháp cực đoan.
Bác sĩ tâm thần nhi khoa Suzan Song (Mỹ) cho biết AI không thể cung cấp sự kết nối sâu sắc mà trẻ em cần để phát triển tâm lý. Mối quan hệ giữa người với người có sự phức tạp, giúp trẻ hiểu hơn về bản thân và thế giới. Bà cho biết bản sắc của trẻ được hình thành qua những xung đột với bạn bè và cha mẹ, trong khi AI lại xóa nhòa những xung đột đó một cách không thực tế.
Hiện nay, một số công ty đã áp dụng biện pháp bảo vệ trẻ em, như ChatGPT cho phép phụ huynh thiết lập thời gian sử dụng và hạn chế nội dung nhạy cảm.
Để quản lý, ông Robb gợi ý phụ huynh nên chủ động hỏi con về cách sử dụng và những ứng dụng AI mà trẻ thấy hữu ích. Bà Song khuyên cha mẹ nên hỏi trẻ lý do chọn tâm sự với AI thay vì người thân, qua đó nhắc nhở trẻ rằng chúng luôn có gia đình gắn kết và không hề cô đơn.
