Giữa sân Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh (phường Bình Trị Đông, TP.HCM) trong cơn mưa tháng 5 bất chợt, hàng trăm học sinh vẫn ngồi lặng người trước những bức ảnh chiến tranh và câu chuyện về khát vọng hòa bình được mang đến từ Bảo tàng Chứng tích chiến tranh TPHCM.
Không còn bó hẹp trong không gian bảo tàng, những hình ảnh, tư liệu lịch sử nay được đưa thẳng đến trường học thông qua các triển lãm lưu động.
Hoạt động ý nghĩa này đã được duy trì trong nhiều năm qua, góp phần giúp học sinh, giáo viên và cán bộ các trường bổ sung kiến thức lịch sử, khơi dậy niềm yêu thích tìm hiểu văn hóa dân tộc, tinh thần yêu chuộng hòa bình và nâng cao ý thức gìn giữ, bảo vệ Tổ quốc.
Sân trường quen thuộc giờ đây trở thành không gian đặc biệt, nơi các em được lắng nghe những câu chuyện khói lửa chiến tranh, những câu chuyện không chỉ về mất mát mà còn về nghị lực, lòng dũng cảm và khát vọng được sống trong hòa bình.
Nếu trước đây muốn tiếp cận những tư liệu này, học sinh phải đến tận bảo tàng thì nay với hình thức triển lãm lưu động, di sản lịch sử đã được mang đến gần hơn với thế hệ trẻ. Cách làm này cũng góp phần đổi mới việc dạy và học lịch sử theo hướng trực quan, trải nghiệm.
Với 19 chuyên đề hấp dẫn, bảo tàng mang đến những câu chuyện khác nhau về lịch sử: người chiến sĩ hôm nay, áo dài phụ nữ Việt Nam đi qua khói lửa chiến tranh, trẻ em thời chiến, ký ức chiến tranh… Mỗi chuyên đề như một lời nhắc nhở về lịch sử, truyền thống và vẻ đẹp kiên cường của người dân Việt Nam qua từng chặng đường của đất nước.
Những ngày tháng 5 với những cơn mưa rào bất chợt kèm theo chút oi bức của mùa hè, các em học sinh Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh vẫn ngồi ngay ngắn, chăm chú lắng nghe với ánh mắt háo hức, trái tim mở rộng.
Em Ngô Huỳnh Minh Châu – học sinh lớp 11B11 Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh (phường Bình Trị Đông) – sau khi tham quan triển lãm với hai chuyên đề “Biển đảo Việt Nam” và “Khát vọng hòa bình” chia sẻ: “Việc nhà trường cho chúng em được nghe những bài thuyết minh của các anh chị từ bảo tàng là một cơ hội rất tốt để chúng em hiểu hơn về lịch sử dân tộc.
Được trực tiếp mắt thấy tai nghe những gì mà cha ông chúng ta đã trải qua giúp chúng em thêm trân trọng hơn hòa bình mà mình đang có. Hy vọng những triển lãm như thế này sẽ được nhân rộng ra để những người trẻ như chúng em dễ dàng tiếp cận hơn”.
Không chỉ đơn thuần là hoạt động ngoại khóa, những buổi triển lãm còn trở thành “tiết học mở” đầy cảm xúc đối với nhiều học sinh.
“Buổi sinh hoạt chính là một tiết học ngữ văn đặc biệt, một tiết học lịch sử giá trị. Mỗi câu chuyện không chỉ để nhớ mà còn để sống cùng. Chiến tranh đã lùi xa nhưng từ ký ức ấy, mỗi học sinh hôm nay càng phải biết trân trọng hiện tại, dốc sức học tập, rèn luyện để viết tiếp những trang đẹp đẽ cho đất nước.
Chúng tôi tin rằng những bài học hôm nay sẽ gieo vào tâm hồn học sinh những hạt mầm của lòng biết ơn, sự trân trọng và tinh thần phấn đấu không ngừng trong học tập”, đại diện Trường THPT Dương Văn Thì (phường Tăng Nhơn Phú) chia sẻ.
Dưới sự dẫn dắt của các hướng dẫn viên, những kiến thức lịch sử vốn khô khan trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn với học sinh. Hoạt động này không chỉ mang đến luồng gió mới cho các buổi sinh hoạt dưới cờ mà còn giúp các em mở rộng hiểu biết, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống.
Từng câu chuyện về chiến tranh, những người mẹ tiễn con ra trận hay những chiến sĩ trẻ ngã xuống vì Tổ quốc đã khiến nhiều ánh mắt học trò chùng xuống. Nhưng xen trong đó vẫn là niềm tự hào, lòng biết ơn và tình yêu quê hương đất nước được khơi dậy mạnh mẽ. Đối với các em học sinh, đây không chỉ là một triển lãm mà còn là bài học sâu sắc về “sống đẹp, sống có trách nhiệm và sống biết ơn”.
Thay vì những chuyến xe đưa học sinh đến với di tích, bảo tàng như cách làm quen thuộc bấy lâu nay, việc “chuyển không gian bảo tàng về ngay dưới mái trường” đang mở ra một cách tiếp cận lịch sử vô cùng mới mẻ và đầy sáng tạo.
Đang trong giai đoạn nước rút của năm học cuối cấp, em Kim Ngọc (lớp 12C10 Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh) bộc bạch: “Lịch học dày đặc để chuẩn bị cho kỳ thi quan trọng khiến chúng em rất khó thu xếp thời gian đi tham quan bên ngoài.
Sự chủ động và linh hoạt của bảo tàng khi mang triển lãm về tận sân trường không chỉ giúp chúng em tiết kiệm chi phí, thời gian mà còn tạo ra một không gian trải nghiệm tuyệt vời, giúp những bài học lịch sử trở nên thấm thía và dễ tiếp nhận hơn rất nhiều”.
Theo nội dung bài đăng này, một giáo viên đã nhờ AI thiết kế nội dung bài tập về nhà cho học sinh.
Tuy nhiên, điều khiến chủ nhân bài đăng bức xúc là giáo viên này chụp nguyên màn hình đoạn hội thoại với ChatGPT rồi gửi trực tiếp vào nhóm chung của phụ huynh mà không biên tập lại nội dung.
Thậm chí, các ảnh chụp màn hình còn được gửi không theo thứ tự khiến các phụ huynh khó theo dõi và mất thời gian để tự sắp xếp lại.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, chủ nhân bài đăng cho biết sau khi xem được đoạn tin nhắn từ người thân của mình, đồng thời là phụ huynh học sinh, người này cảm thấy bức xúc trước cách làm việc của giáo viên nên đã đăng tải sự việc lên mạng xã hội.
Theo lời kể từ người đăng, vị phụ huynh khá bất bình bởi thái độ hời hợt của giáo viên.
“Tôi được biết đây là lần thứ hai giáo viên này chụp nguyên kết quả từ ChatGPT và gửi vào nhóm chung mà không chỉnh sửa”, người này phản ánh.
Nhiều phụ huynh khác trong nhóm cũng bày tỏ sự không hài lòng và có ý định kiến nghị nhà trường đổi giáo viên khác cho lớp.
Khi bài viết được lan truyền, không ít người dùng mạng xã hội và phụ huynh đã để lại phản ứng tiêu cực.
“Vô trách nhiệm, ít ra cũng nên sao chép vào word rồi căn chỉnh lại chứ nhỉ?”, một tài khoản bình luận.
Một ý kiến khác cho rằng: “Nghề giáo viên cần sự nghiêm túc và đặt tâm huyết cho học sinh. Làm việc hời hợt như vậy rất khó chấp nhận và có thể ảnh hưởng cả một thế hệ”.
Đáng chú ý, ngay cả một số giáo viên cũng lên tiếng phản đối cách làm này.
“Tôi cũng đi dạy mà phải nhăn mặt với kiểu làm việc này, ít nhất cũng phải trình bày ra file đàng hoàng cho học sinh và phụ huynh dễ theo dõi”, một giáo viên chia sẻ.
Người này khẳng định bản thân cũng sử dụng AI để hỗ trợ thiết kế đề bài, tìm ý tưởng hoặc xây dựng nội dung học tập. Tuy nhiên, AI chỉ đóng vai trò công cụ tham khảo, giáo viên vẫn phải tự chỉnh sửa, chọn lọc và trình bày lại phù hợp với học sinh trước khi gửi cho phụ huynh.
Thực tế, AI hiện được nhiều giáo viên xem như công cụ hỗ trợ giúp giảm tải áp lực công việc trong bối cảnh giáo viên phải xử lý khối lượng lớn công việc.
Chị Mai Anh, chuyên gia trong lĩnh vực Giáo dục nhận định: “AI có thể hỗ trợ rất tốt trong việc truyền đạt kiến thức, tìm ý tưởng và xây dựng học liệu. Dẫu vậy, giáo viên vẫn giữ vai trò không thể thay thế trong việc truyền cảm hứng, định hướng tư duy và tạo sự kết nối với học sinh”.
Theo vị chuyên gia, với học sinh, bài tập ngoài cần đúng kiến thức còn phải rõ ràng, trực quan và mang tính sư phạm.
Chị Nguyễn Thu Hà (29 tuổi), hiện đang có con học tiểu học nêu quan điểm: “Nếu giáo viên biết tận dụng AI để thiết kế bài tập, bài giảng sinh động hơn thì nên khuyến khích. Vấn đề là cần tránh lạm dụng, phụ thuộc vào công cụ này”.
Vụ việc kể trên chỉ là một phần trong những biểu hiện tiêu cực của việc sử dụng AI thiếu trách nhiệm trong môi trường giáo dục. Trước đó, nhiều trường hợp tương tự cũng đã tạo ra tranh luận sôi nổi trong cộng đồng.
Điển hình là trường hợp một học viên cao học tại một trường đào tạo về kinh doanh ở Úc đã tố cáo rằng bị giảng viên sử dụng ChatGPT chấm bài.
“Thật tuyệt khi bài tập cao học của tôi, nơi tôi trả 5.000 AUD mỗi sáu tuần được AI chấm điểm”, sinh viên này viết trên mạng xã hội.
Nghi vấn xuất phát từ phần nhận xét của giảng viên có đoạn: “ChatGPT cho rằng: Bài luận thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về hệ thống thanh toán và phòng chống gian lận tại Australia”, kèm theo số điểm 88/100.
Trường Đại học Lạc Hồng nhận quỹ học bổng trị giá 1 tỷ đồng từ thầy Đoàn Văn Điện cách đây ba ngày. Còn quỹ học bổng ở trường Đại học Nông Lâm TP HCM (2 tỷ đồng) và xã Xuân Lộc (1 tỷ đồng), tỉnh Đăk Lăk, được thành lập hồi cuối năm 2024 và đầu 2025.
"Đây là toàn bộ tâm sức trong cuộc đời tôi. Trao được quỹ học bổng thứ 3 là tôi thấy mãn nguyện, coi như đã trả ơn hết cho người, cho đời", thầy Điện chia sẻ.
PGS. TS Đoàn Văn Điện, 90 tuổi, có khoảng 40 năm làm việc tại trường Đại học Nông Lâm TP HCM, giữ chức hiệu trưởng giai đoạn 1989-1994. Sau khi nghỉ hưu, ông sáng lập Đại học Lạc Hồng và trường THCS-THPT Việt Thanh.
Thầy cho hay lập 3 quỹ học bổng là tâm nguyện từ lâu của thầy và vợ. Trường Đại học Nông Lâm TP HCM và Lạc Hồng là hai nơi gắn bó sâu sắc và dài nhất; còn xã Xuân Lộc là quê hương, cội nguồn gia đình. Ở hai trường, quỹ đều mang tên Đoàn Văn Điện, riêng học bổng ở xã Xuân Lộc được mang tên liệt sĩ Đoàn Văn Tường - anh trai thầy.
Số tiền trong quỹ sẽ được các trường, địa phương gửi tiết kiệm. Phần lãi hàng năm dành trao học bổng cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vươn lên học giỏi, xuất sắc và thưởng cho các giáo viên, giảng viên dạy giỏi, nghiên cứu giỏi.
"Cuộc đời tôi có nhiều cửa ải gian khó, sinh viên, đồng nghiệp đã tiếp sức giúp tôi vượt qua, trưởng thành. Đó là ân nhân mà tôi muốn trả ơn", hiệu trưởng đầu tiên của Đại học Lạc Hồng nói.
Thầy Điện quan niệm những người từng gặp trong đời đều là ân nhân, bằng những cách khác nhau, giúp thầy hoàn thiện chính mình. Với sinh viên, để có tư cách đứng lớp và được tin cậy, yêu mến, thầy phải tự trau dồi năng lực chuyên môn, kỹ năng và đạo đức qua từng ngày.
Bên cạnh niềm vui hoàn thành 3 quỹ học bổng như tâm nguyện, thầy Điện nói mừng hơn khi quyết định được các con, cháu ủng hộ.
Bộ Giáo dục và Đào tạo sáng 1/7 công bố điểm thi tốt nghiệp THPT của hơn 1,2 triệu thí sinh. Ngoài để xét công nhận tốt nghiệp, điểm thi còn được sử dụng để xét tuyển đại học theo các tổ hợp.
Tổ hợp A00 (Toán, Lý, Hóa) có 50 thí sinh dẫn đầu các tỉnh, thành. Trong đó, Nguyễn Khắc Công là thủ khoa duy nhất đạt 30/30 điểm, đến từ Bắc Ninh. Thủ khoa tổ hợp A00 ở các địa phương khác có điểm xét từ 28,25 trở lên, đa số được 10 Toán.
Tổ hợp A01 (Toán, Lý, Tiếng Anh) có 3 thủ khoa cùng đạt 29,75/30 điểm, đến từ Hà Nội và Hưng Yên. Trong 45 thủ khoa của 34 tỉnh, thành, chỉ có 3 em ở Hà Nội, Ninh Bình, Đà Nẵng đạt điểm tuyệt đối môn Tiếng Anh. Số này ở môn Vật lý và Toán lần lượt là 10 và 22 em.
B00 (Toán, Hóa, Sinh) có nhiều thủ khoa 30 điểm nhất, với 4 em, đến từ TP HCM (3) và Đăk Lăk. Thí sinh dẫn đầu tổ hợp này ở các địa phương thường đạt trên 29 điểm.
Thủ khoa tổ hợp D01 (Văn, Toán, Tiếng Anh) của 34 tỉnh, thành đạt từ 26,25 trở lên, cao nhất là hai thí sinh ở Hà Nội. Xét số lượng, chỉ một số địa phương có hai thủ khoa bằng điểm, như Hà Nội, Bắc Ninh, Thanh Hóa, còn lại đều có một.
Với tổ hợp C00 (Văn, Sử, Địa), 44 thí sinh là thủ khoa theo tỉnh, thành. Dẫn đầu là một thí sinh tự do quê Đăk Lăk, thi tại Hà Nội với 28,75 điểm. Thủ khoa của các địa phương khác có điểm phổ biến trên 27.
Thủ khoa tổ hợp C03 (Toán, Văn, Sử) đạt 29,25 điểm đến từ Lào Cai. Em này đạt điểm tuyệt đối môn Toán, Sử và 9,25 điểm Văn. Hai á khoa đến từ Hà Nội và Tuyên Quang cùng đạt 28,75 điểm.
Cuối cùng, thủ khoa tổ hợp D07 (Toán, Hóa, Tiếng Anh) đến từ Hà Nội với 29,5 điểm. Thí sinh này đạt điểm tuyệt đối Toán và 9,75 điểm Hóa, Tiếng Anh.
Trong 39 thủ khoa khối này của các địa phương, không có em nào lấy được điểm 10 Tiếng Anh. Hai em ở Đồng Nai và TP HCM đạt điểm tuyệt đối môn Hóa và 12 em đạt mốc này ở môn Toán.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra trong hai ngày 11-12/6 với hơn 1,2 triệu thí sinh, đông kỷ lục.
Sau khi biết điểm, thí sinh có 5 ngày để phúc khảo nếu có nhu cầu. Hạn cuối là ngày 5/7. Từ 2/7, thí sinh bắt đầu đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng trên hệ thống của Bộ, kéo dài đến 17h ngày 14/7.
Điểm chuẩn đại học và kết quả đỗ - trượt của thí sinh được công bố sau 17h ngày 9/8.
