Một ngày trải nghiệm làm lính cứu hỏa của bệnh nhi ung thư

Số lượng và nồng độ tinh trùng trung bình của nam giới toàn cầu đã giảm hơn 50% trong 4 thập kỷ qua, với tốc độ suy giảm ngày càng nhanh những năm gần đây, khiến nhiều người trẻ phải can thiệp y tế để sinh con. Thạc sĩ, bác sĩ Lê Đức Phúc, Khoa Nam học, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, vừa đưa ra cảnh báo này, nhấn mạnh áp lực công việc, thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh, thừa cân và béo phì đang trở thành những nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh nam trong xã hội hiện đại.

Theo bác sĩ Phúc, tình trạng suy giảm sinh sản do lối sống hoàn toàn khác biệt so với vô sinh do bệnh lý bẩm sinh. Nam giới suy giảm chất lượng tinh binh do sinh hoạt thường sở hữu cơ quan sinh dục phát triển bình thường về cấu trúc lẫn kích thước, nhưng các tác động tiêu cực từ bên ngoài làm giảm thông số tinh dịch đồ. Ngược lại, vô sinh bệnh lý thường xuất phát từ các bất thường thực thể như không có ống dẫn tinh bẩm sinh, tinh hoàn ẩn, teo tinh hoàn, rối loạn nhiễm sắc thể hoặc giãn tĩnh mạch thừng tinh nặng.

Áp lực cuộc sống hằng ngày chính là tác nhân đầu tiên hủy hoại sức khỏe sinh sản của phái mạnh. Tình trạng căng thẳng mạn tính kích thích cơ thể tăng tiết hormone cortisol, gây ức chế mạnh mẽ quá trình sản xuất testosterone - nội tiết tố quyết định việc sinh tinh. Việc thức khuya, ngủ dưới 6 tiếng mỗi ngày cũng làm sụt giảm nghiêm trọng mật độ, khả năng sống sót và độ di động của tinh trùng.

Bên cạnh áp lực tâm lý, làn sóng béo phì ở người trưởng thành cũng đe dọa trực tiếp đến khả năng duy trì nòi giống. Lớp mỡ tích tụ nhiều tại vùng bụng của nam giới thừa cân sẽ chuyển hóa một phần testosterone thành estrogen. Sự xáo trộn nội tiết này cản trở trực tiếp quá trình sinh tinh ở tinh hoàn. Thêm vào đó, thói quen tiêu thụ thức ăn nhanh, lạm dụng rượu bia và thuốc lá làm gia tăng các gốc tự do, gây tổn thương DNA và dẫn đến dị dạng tinh trùng.

Nhiệt độ môi trường làm việc và thói quen hằng ngày cũng vô tình bức tử "tinh binh". Để sản xuất tinh trùng khỏe mạnh, tinh hoàn cần duy trì mức nhiệt thấp hơn nhiệt độ cơ thể từ 1 đến 2 độ C. Tuy nhiên, việc ngồi liên tục nhiều giờ của dân văn phòng, thói quen đặt laptop lên đùi, mặc quần áo bó sát hoặc thường xuyên xông hơi nước nóng đã làm tăng nhiệt độ vùng bẹn bìu, khiến tinh trùng suy yếu hoặc bị tiêu diệt.

Dù vậy, tin mừng là những người trẻ bị suy giảm tinh trùng đơn thuần do lối sống hoàn toàn có thể phục hồi chất lượng tinh dịch đồ sau vài tháng kiên trì thay đổi thói quen và kiểm soát cân nặng. Vì một chu kỳ sinh tinh thường kéo dài khoảng 70 đến 90 ngày, nam giới cần ưu tiên xây dựng chế độ dinh dưỡng giàu kẽm, vitamin, tích cực vận động, duy trì thể trạng cân đối và từ bỏ thuốc lá.

Tuy nhiên, bác sĩ Phúc lưu ý không phải trường hợp nào cũng có thể tự hồi phục, đặc biệt là những người đồng thời mắc các bệnh lý như viêm nhiễm đường sinh dục hay tắc nghẽn ống dẫn tinh, vốn cần can thiệp y tế chuyên sâu. Chuyên gia khuyến cáo nam giới tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc bổ thận tráng dương trôi nổi trên thị trường khi chưa có chỉ định từ bác sĩ, tránh nguy cơ rối loạn nội tiết nghiêm trọng, hủy hoại chức năng gan thận hoặc gánh chịu những tác dụng phụ không thể đảo ngược.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 18-6, Sở Y tế Khánh Hòa và Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đã ký kết biên bản ghi nhớ về hỗ trợ chuyên môn và hợp tác phát triển y tế giai đoạn 2026 - 2029.

Theo nội dung ký kết, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội sẽ hỗ trợ ngành y tế Khánh Hòa đào tạo và phát triển nguồn nhân lực y tế chất lượng cao; chuyển giao các kỹ thuật mới, kỹ thuật chuyên sâu; tổ chức hội chẩn, khám chữa bệnh từ xa; phối hợp nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.

Đại diện Sở Y tế Khánh Hòa cho biết hiện toàn tỉnh có 37 đơn vị y tế công lập, trong đó có 15 bệnh viện công lập và 7 bệnh viện tư nhân.

Những năm qua, ngành y tế địa phương đã đầu tư cơ sở vật chất, triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động khám chữa bệnh.

Tuy nhiên nguồn nhân lực chất lượng cao ở một số chuyên ngành vẫn còn thiếu, trong khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân và du khách ngày càng tăng.

Ông Nguyễn Thanh Hà - Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa - cho biết địa phương đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, vì vậy việc nâng cao chất lượng hệ thống y tế là yêu cầu cấp thiết.

"Việc hợp tác với Bệnh viện Đại học Y Hà Nội sẽ tạo điều kiện để đội ngũ y, bác sĩ địa phương được tiếp cận kiến thức chuyên môn mới, nâng cao tay nghề và làm chủ các kỹ thuật hiện đại" - ông Hà nhấn mạnh.

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, sự hỗ trợ của đội ngũ chuyên gia, bác sĩ đầu ngành từ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội sẽ góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giúp người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương, đồng thời giảm áp lực chuyển tuyến lên các bệnh viện tuyến Trung ương.

Biên bản ghi nhớ có hiệu lực trong 3 năm (2026 - 2029). Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình nâng cao năng lực ngành y tế Khánh Hòa, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm y tế chất lượng cao của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Thời tiết lạnh và ẩm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng không trực tiếp gây đột quỵ. Điều quan trọng hơn là kiểm soát tốt huyết áp, tiểu đường, tuân thủ điều trị và nhận biết những dạng đau đầu thực sự có liên quan đến nguy cơ đột quỵ.

Bác sĩ chuyên khoa 1 Đào Duy Khoa, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết tồn tại mối liên hệ giữa thời tiết, nhiệt độ môi trường và nguy cơ đột quỵ, nhưng chúng chỉ ảnh hưởng gián tiếp. Việc một số người thường xuyên mặc quần áo ẩm, mang giày ẩm vào mùa mưa không liên quan trực tiếp đến nguy cơ đột quỵ. Còn rất nhiều yếu tố khác mọi người cần cân nhắc như điều hòa nội môi cơ thể thay đổi, các vấn đề huyết áp, tiểu đường, sự tuân thủ thuốc men, trạng thái sức khỏe tinh thần… khi trời lạnh.

“Theo tây y, tình trạng đột quỵ xảy ra do tắc mạch máu thường được gây ra bởi cục máu đông, tức những bệnh lý nào tạo ra cục máu đông thì mới gây đột quỵ trực tiếp. Do đó, việc người dân mặc đồ ẩm, đồ lạnh, vớ lạnh… vào mùa mưa chủ yếu chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe chung thông qua bệnh lý về da hoặc sức đề kháng, dẫn tới việc dễ bị cảm, nhiễm siêu vi, ho, sốt, đau nhức…”, bác sĩ Duy Khoa chia sẻ.

Bên cạnh đó, trước quan niệm “đau đầu khi trời lạnh dễ gây đột quỵ” ở một số người, bác sĩ Đào Duy Khoa cho biết thời tiết thay đổi đúng là có thể khởi phát hoặc làm nặng thêm một số cơn đau đầu. Tuy nhiên, đa số trường hợp đau vùng gáy hoặc đau đầu thông thường không phải là dấu hiệu của đột quỵ.

Hai dạng đau đầu nguyên phát thường gặp nhất là đau đầu migraine (đau nửa đầu) và đau đầu căng cơ. Đau đầu căng cơ thường liên quan đến stress và trạng thái cảm xúc tiêu cực.

Đặc biệt, theo bác sĩ Khoa, đau đầu migraine - thường gặp nhất ở phụ nữ trẻ tuổi - là loại được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ đột quỵ; cơn đau thường xuất hiện ở một bên đầu, có tính chất giật theo nhịp mạch. Các nghiên cứu cho thấy người mắc migraine có nguy cơ đột quỵ cao hơn khoảng 2 - 3 lần so với người bình thường, dù mối liên quan này chưa hoàn toàn chặt chẽ.

Điều kiện thời tiết âm u, độ ẩm hoặc nhiệt độ thay đổi cũng có thể tác động đến tâm trạng, làm các cơn đau đầu căng cơ hoặc migraine xuất hiện hoặc nặng hơn.

Bác sĩ cũng lưu ý, một số loại đau đầu thứ phát, đặc biệt là đau đầu mới xảy ra lần đầu tiên, khởi phát đau đột ngột dữ dội có thể là biểu hiện của đột quỵ xuất huyết trong não hoặc xuất huyết khoang dưới nhện. Nếu đau đột ngột như chích điện hoặc như kim châm ở vùng mặt, nguyên nhân thường do đau dây thần kinh tam thoa.

Do đó, người dân cần đi khám sớm nếu có các dấu hiệu đau đầu bất thường, không nên tự chẩn đoán và điều trị tại nhà.

Bác sĩ Duy Khoa khuyên, khi thời tiết hoặc nhiệt độ thay đổi, quan trọng nhất là giữ cơ thể ổn định, hạn chế thay đổi nhiệt độ hoặc môi trường đột ngột vì có thể ảnh hưởng đến nguy cơ đột quỵ, tim mạch.

Cần sinh hoạt và làm việc điều độ, vừa phải. Duy trì tập thể dục đều đặn, nhưng không nên tập vào những lúc thời tiết khắc nghiệt như nắng nóng gay gắt hoặc độ ẩm cao. Theo bác sĩ Khoa, tập thể dục vì lý do sức khỏe chứ không phải “vì thành tích”, nên chọn những lúc an toàn để tập luyện. Bên cạnh đó, nên bổ sung nước và điện giải đầy đủ để tránh mất nước; đồng thời giữ ấm kỹ mỗi khi trời lạnh, đặc biệt ở người lớn tuổi nhằm phòng tránh các biến cố tim mạch không mong muốn.

Tin Gốc: Thanh Niên