“Bất động sản không hề đứng một mình mà kéo theo cả chục ngành công nghiệp đằng sau, từ sắt thép, xi măng, gạch ngói, vận tải, đến thiết kế, nội thất… Nếu cứ siết vốn bất động sản thì liệu có làm ảnh hưởng tới các nhà máy sản xuất vật liệu kia không, công nhân có nguy cơ thất nghiệp hàng loạt không? Thế nên, bơm vốn cho các dự án bất động sản có hạ tầng đồng bộ, làm thật ăn thật cũng chính là gián tiếp cứu cánh cho sản xuất công nghiệp. Còn ‘đóng băng’ bất động sản thì nền kinh tế cũng sẽ bị tác động tiêu cực”.
Đó là lo lắng của độc giả Trunghieufwork đại diện Ngân hàng Nhà nước khẳng định quan điểm không thể ưu tiên tín dụng cho riêng bất động sản tại diễn đàn khơi thông dòng vốn, chiều 20/5. Trước ý kiến từ Hiệp hội bất động sản TP HCM và cộng đồng doanh nghiệp cho rằng cần nới room tín dụng, phân loại phân khúc nhà ở và ưu tiên vốn cho nhà ở phục vụ nhu cầu thực, đại diện cơ quan điều hành nhấn mạnh dòng vốn vào bất động sản vẫn tăng cao hơn mức bình quân của nền kinh tế, không thể tập trung quá lớn vào một lĩnh vực, gây khó khăn tiếp cận vốn cho các ngành khác, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa..
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân loại bất động sản đầu cơ và nhu cầu mua ở thực thay vì siết dòng vốn cào bằng, độc giả Anhdungbình luận: “Nhiều người cứ nghĩ siết tín dụng bất động sản là để giá nhà giảm cho dân dễ mua, nhưng thực tế doanh nghiệp không tiếp cận được vốn thì không thể làm dự án, nguồn cung khan hiếm làm giá nhà bị đẩy lên cao, người thu nhập trung bình lại càng khó chạm tay vào ước mơ an cư.
Hơn nữa, một dự án đứng im không chỉ ảnh hưởng đến chủ đầu tư, mà kéo theo hàng ngàn công nhân xây dựng mất việc, các đại lý vật liệu, cửa hàng nội thất thất thu… Việc siết dòng vốn cào bằng như vậy vô tình làm thắt chặt chi tiêu và cơ hội việc làm của rất nhiều người lao động bình thường. Tôi nghĩ thay vì khóa van tổng, cơ quan quản lý nên mở van cho các dự án nhà ở thực, có như vậy thị trường mới có hàng, giá nhà mới hạ nhiệt và người lao động mới có công ăn việc làm”.
>> Tôi vẫn đi ở trọ sau khi vay mua nhà 2,5 tỷ đồng Sài Gòn
Trong khi đó, ủng hộ quan điểm của Ngân hàng Nhà nước, độc giả Mẹ Nấm phân tích: “Bất động sản cần vốn, nhưng nông nghiệp, công nghiệp, startup cũng cần vốn. Không thể ngành nào cũng đòi ưu tiên riêng được. Đồng ý là bất động sản có tác động lan tỏa tới rất nhiều ngành nghề, nên không thể để thị trường ‘đóng băng’ hoàn toàn. Nhưng cũng vì nó ảnh hưởng lớn nên càng phải kiểm soát dòng vốn kỹ hơn. Nếu tín dụng chủ yếu đi vào đầu cơ, đẩy giá đất vượt xa thu nhập thì cuối cùng doanh nghiệp sản xuất, người lao động và cả ngân hàng đều chịu hệ quả khi ‘bong bóng’ xì hơi”.
Gợi ý giải pháp phân loại dòng vốn bất động sản, bạn đọc Phuongthanhngo cho rằng: “Hoàn toàn chia sẻ với áp lực của Ngân hàng Nhà nước khi quản lý dòng tiền quốc gia là nhiệm vụ cực kỳ cân não, không thể cứ thấy doanh nghiệp bất động sản kêu than là nới room bừa bãi được. Tuy nhiên, thay vì nhìn nhận chung chung là ‘ngành bất động sản’, có lẽ giải pháp hợp lý hơn là thiết kế một bộ tiêu chí phân loại dòng vốn thật chi tiết.
Theo đó, những dự án mang tính chất đầu cơ, gom đất để chờ đẩy giá cần tuyệt đối không cấp vốn. Nhưng ngược lại, với các siêu đô thị được quy hoạch bài bản, đồng bộ cả hạ tầng giao thông, tiện ích an sinh xã hội và có năng lực triển khai thực tế, thì rất cần được khơi thông dòng vốn ổn định. Những đại dự án này bản chất là hạ tầng đô thị, giúp giãn dân và tạo động lực phát triển kinh tế vùng chứ không thuần túy là ‘kinh doanh đất’. Định hướng tín dụng trúng và đúng vào các dự án động lực này vừa giúp phát triển kinh tế, vừa bảo đảm an toàn dòng vốn cho chính hệ thống ngân hàng”.
Tôi là tác giả bài viết Sầu riêng 'mini hạt lép 30 K' gây thất vọng, về việc lập lờ trong niêm yết giá cả gây bức xúc và mất niềm tin thế nào với khách hàng: Treo biển bán sầu riêng 30 K một kg, nhưng khi vào hỏi thì chỉ sang một trái nhỏ xíu, chưa chín.
Năm nay, sầu riêng rớt giá, rẻ hơn mọi năm nhưng trong chia sẻ của nhiều người, họ vẫn dè chừng, không dám mua ăn. Nguyên nhân trùng với lý do rớt giá: Sợ nhiễm thuốc.
Tôi có ông anh họ trồng sầu riêng, mỗi lần về quê chơi là được dúi dắm cho vài trái sầu riêng "chín cây tự rụng" để chiêu đãi. Có lẽ anh đã chừa một số cây trong vườn để nhà dùng, còn bao nhiêu thì thương lái đã mua bao vườn.
Nhiều người cũng chia sẻ rằng có người quen, người thân ở quê gửi cho sầu riêng và dặn kèm "không có thuốc" để an tâm. Tình trạng "đồ để nhà ăn" đã xảy ra với những hộ trồng rau phun thuốc cho xanh, đẹp, dễ bán.
Ta có thể hình dung chuỗi mắt xích như thế này: Vì khó xuất khẩu nên sầu riêng rớt giá và bày bán nhiều ngoài chợ. Nguyên nhân không xuất khẩu được là lý do khiến nhiều người dè chừng. Dĩ nhiên, cũng phải tính đến những yếu tố khiến rớt giá như nguồn cung tăng, cạnh tranh với các nước láng giềng...
Quan điểm cá nhân tôi, giá sầu riêng dù giảm vẫn không rẻ với nhiều người vì: Trừ vỏ và hạt, số lượng thịt trong một trái sầu riêng thường chiếm tỷ lệ không nhiều. Hơn nữa, mua nguyên trái sầu riêng là hên xui. Tôi từng phải bỏ đi một trái sầu riêng sượng, không chín.
Nhưng nhìn một cách tổng quát, theo tôi, đây là một nỗi buồn cho người tiêu dùng Việt, khi những loại rau củ, trái cây nếu ngon và lành thì đem đi xuất khẩu. Nếu chẳng may trục trặc thì thị trường trong nước được xem như một giải pháp "giải cứu, thu hồi vốn".
Với diện tích trồng sầu riêng tăng đột biến trong những năm qua, tôi nghĩ kịch bản sầu riêng rớt giá có thể lặp lại trong những năm tới, nếu chúng ta không quyết liệt khâu làm sạch chất cadimi trong đất, nâng cao năng lực kiểm nghiệm...
Nhưng có một vấn đề quan trọng không kém, đó là niềm tin của người tiêu dùng thì làm sao lấy lại?
Tôi tốt nghiệp đại học chuyên ngành xây dựng cách đây 10 năm với khá nhiều kỳ vọng. Những năm ngồi trên giảng đường, chúng tôi được dạy về kết cấu, vật liệu, tiêu chuẩn an toàn, về cách một công trình được hình thành từ bản vẽ đến thực tế. Với vốn kiến thức chuyên môn ấy, tôi từng nghĩ chỉ cần chăm chỉ và kiên trì, mình sẽ có một chỗ đứng vững vàng trong nghề.
Nhưng thực tế sau khi ra trường lại không như vậy. Tôi và bạn bè bắt đầu hành trình tìm việc đầy chật vật. Người thì nhận lương thấp, làm việc ở công trình xa nhà, điều kiện khắc nghiệt. Người khác vào được công ty một thời gian thì lại bị cắt giảm nhân sự khi dự án đình trệ. Có bạn liên tục nhảy việc nhưng vẫn không tìm được môi trường ổn định. Tấm bằng kỹ sư, thứ từng khiến chúng tôi tự hào, dần trở nên "nhẹ cân" trước thị trường lao động nhiều biến động.
Rồi một người bạn trong lớp chuyển hướng sang làm môi giới bất động sản, buôn đất. Ban đầu chỉ là thử sức, nhưng sau một thời gian, bạn ấy bắt đầu có thu nhập tốt hơn hẳn. Không còn cảnh chờ lương, không còn nỗi lo dự án dừng là mất việc. Bạn mua được xe, rồi nói đến chuyện mua nhà. Từ một người loay hoay với bản vẽ và công trường, bạn đổi đời khá nhanh.
>> Kỹ sư xây dựng 10 năm mất việc ba lần
Qua những buổi họp lớp, bạn giới thiệu thêm những người khác trong lớp tham gia cùng. Và rồi, từng người một chuyển nghề. Tính đến bây giờ, lớp tôi đã có ít nhất 5 kỹ sư xây dựng trở thành "cò đất". Tôi không nghĩ họ kém chuyên môn. Ngược lại, nhiều người trong số họ từng học rất tốt, hiểu nghề, có năng lực. Nhưng rõ ràng, giữa một bên là công việc chuyên môn vất vả, thu nhập bấp bênh, và một bên là thị trường bất động sản sôi động với cơ hội kiếm tiền nhanh, lựa chọn của họ trở nên dễ hiểu.
Điều khiến tôi trăn trở không phải là việc cá nhân đổi nghề, mà là xu hướng phía sau nó. Khi những người được đào tạo bài bản trong các lĩnh vực kỹ thuật, xây dựng, công nghệ thông tin - những ngành tạo ra giá trị vật chất cụ thể - lại rời bỏ nghề để chạy theo làm giàu từ đất, thì có ổn không?
Tại sao bất động sản ở ta lại được coi là kênh "sinh lời" hấp dẫn đến vậy? Giá trị thực mà nó tạo ra cho xã hội là gì, ngoài việc giá tăng lên qua các lần mua đi bán lại? Trong khi ở nhiều nước phát triển, người ta đầu tư vào khoa học, công nghệ, kỹ thuật... để tạo ra sản phẩm, nâng cao năng suất, thì chúng ta lại dễ dàng bị cuốn vào việc "ôm đất" và coi đó là phát triển.
Bản thân tôi đến giờ vẫn cố gắng bám trụ với nghề. Tôi chấp nhận đi công trình xa, chấp nhận thu nhập chưa cao để tích lũy kinh nghiệm và giữ lấy con đường mình đã chọn. Nhưng thú thật, đôi khi nhìn bạn bè đổi đời nhanh chóng, tôi cũng không khỏi dao động. Tôi tự hỏi, ngoài kia còn bao nhiêu người như mình, đang dần mất kiên nhẫn với công việc chuyên môn?
Có lẽ vấn đề nằm ở cách thị trường đang vận hành. Khi những công việc đòi hỏi chất xám không mang lại sự ổn định và thu nhập tương xứng, còn bất động sản lại mở ra cơ hội kiếm tiền nhanh, thì dòng tiền và cả nguồn nhân lực sẽ tự nhiên chảy về phía đó. Nhưng nếu tiền cứ tiếp tục đổ tiền vào đất, còn những ngành tạo ra giá trị thực bị bỏ ngỏ, thì câu hỏi đặt ra là: chúng ta sẽ phát triển bằng cách nào?
Tôi chỉ mong có thêm những chính sách để thị trường bất động sản ổn định hơn, minh bạch hơn, để sức hút làm giàu nhanh không còn lấn át tất cả. Quan trọng hơn, cần tạo ra môi trường làm việc đủ tốt để những người làm nghề như chúng tôi có thể yên tâm gắn bó. Nếu không, sự rời bỏ sẽ còn tiếp diễn, và cái giá phải trả trong tương lai sẽ là không nhỏ.
Quan điểm "con cái đã đi làm nên trả 'tiền thuê nhà' cho cha mẹ nếu vẫn sống chung" từng được một độc giả chia sẻ trên diễn đàn.
Ở một số nước, việc con trưởng thành đóng góp tiền nhà được xem là bình thường, thậm chí là cách rèn luyện tính tự lập và trách nhiệm tài chính. Trong khi đó, tại Việt Nam và nhiều nước châu Á, cha mẹ thường không đặt nặng chuyện này, mà coi việc cho con ở cùng là điều hiển nhiên.
