Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz đã kêu gọi Ukraine lựa chọn mục tiêu chính xác hơn sau vụ việc liên quan đến UAV của Kiev trên không phận Estonia.
Ngày 19/5, NATO đã lần đầu tiên bắn hạ một UAV của Urainke ngay trên không phận Estonia, một nước thành viên của liên minh.
“Ukraine phải, và đây cũng là điều quân đội và NATO đang nói, lựa chọn mục tiêu chính xác hơn nhiều để điều này không đe dọa an ninh của các quốc gia NATO”, ông Kosiniak-Kamysz nói.
Ông cũng cáo buộc Nga có thể khai thác những sự cố như vậy cho mục đích riêng của Moscow liên quan tới tuyên truyền. Nga chưa bình luận về tuyên bố này.
Bộ trưởng Ba Lan nhấn mạnh rằng ông hiểu các mục tiêu chiến thuật của Ukraine trong cuộc chiến, nhưng điều đó không loại bỏ trách nhiệm đảm bảo an ninh cho các đồng minh.
“Dù hiểu các mục tiêu chiến thuật trong cuộc chiến mà Ukraine đang tiến hành, nước này vẫn phải bảo vệ lãnh thổ của các quốc gia NATO”, ông nói thêm.
Ngày 19/5, sau khi bị một tiêm kích NATO ở Estonia, UAV của Ukraine đã rơi xuống hồ Võrtsjärv ở miền nam quốc gia Baltic.
Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cho biết nhiều khả năng đây là một UAV của Ukraine bị lệch hướng do tác chiến điện tử gây nhiễu của Nga. Ukraine cũng đưa ra các cáo buộc tương tự, cho rằng Nga cố tình điều hướng UAV của Kiev bay vào không phận NATO.
Ukraine cũng đã gửi lời xin lỗi tới Estonia và các quốc gia Baltic vì vụ việc.
“Chúng tôi xin lỗi Estonia và tất cả những người bạn Baltic vì các sự cố ngoài ý muốn như vậy”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi nói.
Vào ngày 19/5, Cơ quan Tình báo Hải ngoại Nga (SVR) ngày 19/5 cáo buộc Latvia, một quốc gia Baltic là thành viên NATO, đã cấp phép cho Ukraine sử dụng lãnh thổ của mình cho các cuộc tấn công UAV tiềm tàng nhằm vào Nga.
Các UAV của Ukraine đã nhắm mục tiêu vào vùng tây bắc nước Nga nhiều lần trong những tuần gần đây, đặc biệt là các cơ sở năng lượng ở vùng Leningrad, mặc dù một số UAV cuối cùng đã rơi xuống Latvia, Estonia, Lithuania và Phần Lan.
Cơ quan này cho biết các nhóm điều khiển máy bay không người lái của Ukraine đã được triển khai đến Latvia tại các căn cứ quân sự Adazi, Selija, Lielvarde, Daugavpils và Jekabpils.
Ukraine và Latvia đã bác bỏ cáo buộc này từ Nga.
Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu tháng trước tuyên bố nếu các quốc gia vùng Baltic và Phần Lan “cung cấp không phận” cho các UAV của Ukraine, Moscow có quyền tự vệ để đáp trả.
Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nói rằng phía Ukraine cần “giữ UAV tránh xa lãnh thổ của chúng tôi và kiểm soát hoạt động của chúng tốt hơn”.
Trong khi đó, tại Latvia, cả Thủ tướng Evika Silina và Bộ trưởng Quốc phòng Andris Spruds đều từ chức sau vụ 2 UAV cảm tử tầm xa của Ukraine bay vào một kho dầu bỏ trống gần thị trấn Rezekne, cách biên giới Nga khoảng 40km hồi đầu tháng.
Theo Kyiv Independent, mặc dù ủng hộ mạnh mẽ Ukraine, các nước Baltic, bao gồm Estonia, Latvia và Litva, được cho vẫn đứng ngoài các hoạt động chiến đấu, chỉ cung cấp hỗ trợ quân sự, tình báo và viện trợ nhân đạo cho Kiev kể từ khi xung đột nổ ra, đồng thời không cho phép Ukraine sử dụng lãnh thổ của mình để nhằm mục tiêu tấn công Nga.
Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles đã gọi “đáy biển đang trở thành một chiến trường” khi phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore vào cuối tuần trước.
Cảnh báo được đưa ra khi Mỹ, Anh và Australia công bố một dự án mới trong khuôn khổ AUKUS nhằm phát triển công nghệ tàu lặn dưới đáy biển (UUV) để bảo vệ các tuyến cáp ngầm dưới biển.
Thông báo này cũng xác nhận Australia sẽ mua 3 tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia đã qua sử dụng của Mỹ theo thỏa thuận AUKUS, thay vì kết hợp giữa tàu cũ và tàu mới như kế hoạch trước đó. Theo các bên, sự thay đổi này nhằm “đơn giản hóa chuỗi cung ứng, giảm yêu cầu vận hành và bảo dưỡng, đồng thời tối ưu hóa chi phí”.
Ông Marles cho biết các tuyến cáp internet dưới biển, mà ông gọi là “những động mạch của nền văn minh hiện đại”, đang bị cắt đứt với tần suất chưa từng có, trong khi những đảo quốc như Australia đặc biệt dễ bị tổn thương.
“Đáy biển đang trở thành chiến trường. Hạm đội bóng tối đang trở thành một loại vũ khí. Trong 18 tháng qua, chúng ta đã chứng kiến hàng loạt vụ tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng ngầm dưới biển với quy mô và tần suất chưa từng thấy trong lịch sử.
Đây không phải là suy đoán. Đây là một mô hình hành động đã được ghi nhận. Và chúng ta phải đối diện với thực tế đó một cách thẳng thắn", ông kêu gọi.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã công bố dự án trọng điểm đầu tiên thuộc “Trụ cột 2” của AUKUS. Trong khi Trụ cột 1 tập trung vào tàu ngầm hạt nhân, Trụ cột 2 hướng tới các công nghệ quân sự tiên tiến, là UUV. Ông mô tả, động thái này sẽ "hỗ trợ các hoạt động dưới biển và duy trì lợi thế tập thể của chúng ta trong lĩnh vực hàng hải”.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết công nghệ đang được phát triển bao gồm “một loạt cảm biến và hệ thống vũ khí tiên tiến dành cho UUV”, giúp lực lượng của 3 nước nhanh chóng tiếp cận những công nghệ chiến trường hiện đại nhất.
Ông Marles cho biết khoảng 99% lưu lượng Internet của Australia được truyền qua 15 tuyến cáp ngầm dưới biển.
“Hệ thống tài chính, y tế, thông tin liên lạc, quan hệ đối tác tình báo, khả năng vận hành của nền kinh tế hiện đại và của cả nhà nước chúng tôi, tất cả đều phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng nằm lộ thiên, không thể di chuyển và có thể bị cắt đứt chỉ bằng một chiếc neo giữa đêm", ông nhấn mạnh.
Trong khi đó, tại Singapore, ông Hegseth kêu gọi các đồng minh ở châu Âu và châu Á tăng chi tiêu quốc phòng, khẳng định Mỹ cần “những đối tác chứ không phải những nước phụ thuộc vào bảo hộ”.
Ông cho biết Mỹ muốn hợp tác với các đồng minh để duy trì “một trạng thái cân bằng ổn định” tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.
Ông cũng nhấn mạnh đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục trị giá 1.500 tỷ USD của Mỹ sẽ “giải phóng kho vũ khí của tự do và mở rộng ưu thế quân sự của Mỹ trong nhiều thập kỷ tới”.
Ông Rubio đến Ấn Độ vào thời điểm mối quan hệ giữa hai nước xấu nhất kể từ vài chục năm qua. Lý do là Ấn Độ bị Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế quan bảo hộ thương mại ở mức độ cao. Mỹ cấm vận Nga về xuất khẩu năng lượng. Trong khi đó, Moscow lại là nhà cung ứng năng lượng truyền thống quan trọng nhất của New Delhi. Giữa Mỹ và Ấn Độ đã có mối quan hệ đối tác chiến lược từ rất lâu. Vì thế, không có gì là khó hiểu khi Ấn Độ có nguyên do xác đáng để không còn tin cậy Mỹ và hoài nghi về giá trị thực sự của mối quan hệ đối tác chiến lược này.
Trong bối cảnh tình hình ấy, ông Rubio tới Ấn Độ với nhiệm vụ "chữa cháy" để hạn chế thiệt hại gia tăng trong mối quan hệ song phương. Phía Mỹ phải như vậy vì ông Trump hiện khó khăn và bế tắc nhiều bề cả về đối nội lẫn đối ngoại nên cấp thiết cần thành quả cầm quyền. Ông Trump vừa được tiếp đón trọng thị ở Trung Quốc nhưng không nhận được thành quả đáng kể. Vì thế, những đối tác như Ấn Độ trở nên quan trọng hơn trước rất nhiều đối với Mỹ.
Khó nhưng ông Rubio vẫn phải cố tạo dựng thế cân bằng cho Washington trong quan hệ với New Delhi. Đó là cân bằng giữa việc tiếp tục thương chiến thuế quan bảo hộ thương mại với Ấn Độ và tranh thủ chính nước này về chính trị thế giới. Đó là cân bằng giữa việc không để cho New Delhi tiếp tục nhập khẩu năng lượng từ Moscow và lôi kéo New Delhi cùng đối phó Moscow. Đó là cân bằng giữa phân rẽ Ấn Độ với Trung Quốc và thôi thúc Ấn Độ cải thiện quan hệ với Pakistan. Cân bằng khó tạo dựng và sự tin cậy lẫn nhau khó khôi phục, nên sứ mệnh của ông Rubio chưa thể thành công. T
Sáng 6-5 (theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo chiến dịch của Mỹ nhằm dẫn dắt tàu thuyền qua eo biển Hormuz sẽ tạm dừng trong thời gian ngắn, viện dẫn đề nghị từ Pakistan và những tiến triển hướng tới một thỏa thuận cuối cùng với Iran, song nhấn mạnh rằng lệnh phong tỏa hải quân vẫn sẽ được duy trì đầy đủ.
Nhà lãnh đạo Mỹ viết trên nền tảng Truth Social: "Dựa trên đề nghị của Pakistan và các quốc gia khác, những thành công quân sự to lớn mà chúng tôi đã đạt được trong chiến dịch chống lại Iran, cũng như thực tế là đã đạt được tiến triển đáng kể hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng với các đại diện của Iran, chúng tôi đã cùng nhất trí rằng: trong khi lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ và có hiệu lực, thì Dự án Tự do (đưa tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz) sẽ tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không".
Ngày 5-5, Đài Press TV của Iran đưa tin nước này đã ban hành một cơ chế mới cho việc đi lại của các tàu thuyền qua eo Biển Hormuz.
Theo Press TV, các tàu có ý định đi qua tuyến đường thủy này sẽ nhận được thư điện tử (email) từ Cơ quan Quản lý eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) của Iran, trong đó có thông tin về các quy tắc quá cảnh.
Các tàu phải điều chỉnh hoạt động của mình theo khuôn khổ này và xin giấy phép quá cảnh trước khi đi qua eo biển Hormuz.
Trước đó cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tái khẳng định lập trường của Chính phủ Iran rằng bất kỳ hoạt động di chuyển nào của các tàu dân sự và thương mại trong eo biển Hormuz đều tuân theo một tuyến đường được chỉ định và được điều phối với Chính phủ Iran.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran phủ nhận cáo buộc của Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) rằng Tehran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào nước này, cho biết các hành động của Iran "chỉ nhằm vào Mỹ".
Trong một tuyên bố, bộ này nêu rõ Iran sẽ không "từ bỏ bất kỳ hành động nào cần thiết và phù hợp để bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia của mình".
Quân đội Iran cũng đã lên tiếng về vụ việc. "Các lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran đã không tiến hành bất kỳ hoạt động phóng tên lửa hay máy bay không người lái nào nhằm vào UAE trong những ngày qua. Nếu hành động như vậy được thực hiện, chúng tôi sẽ thông báo một cách dứt khoát và rõ ràng" - Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran khẳng định trong ngày 5-5.
Ngày 5-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng có thể đạt được hòa bình giữa Israel và Lebanon, nhưng nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon vẫn là trở ngại.
"Nhìn chung, tôi cho rằng thỏa thuận hòa bình giữa Lebanon và Israel là thứ có thể sắp đạt được và nên đạt được. Vấn đề giữa Israel - Lebanon không nằm ở Israel hay Lebanon, mà là Hezbollah" - ông Rubio nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Chính phủ Lebanon mong muốn đạt được một thỏa thuận lâu dài với Israel - đồng minh của Mỹ, nhằm chấm dứt các cuộc tấn công lặp đi lặp lại từ phía Israel, song vẫn chưa chính thức tuyên bố theo đuổi thỏa thuận hòa bình.
Trong khi đó, Israel khẳng định bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm việc giải giáp vĩnh viễn nhóm vũ trang Hezbollah.
"Điều cần xảy ra tại Lebanon, điều mà mọi người đều muốn thấy, là một Chính phủ Lebanon đủ năng lực truy quét Hezbollah và tiêu diệt Hezbollah" - ông Rubio nói.
Ngày 5-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố Washington đã hoàn tất Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) chống lại Iran sau khoảng 2 tháng, trong khi vẫn cảnh báo rằng Mỹ sẵn sàng có phản ứng "tàn khốc" nếu có thêm các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền tại eo biển Hormuz, theo Hãng tin AFP.
"Chiến dịch đã kết thúc. Chúng tôi đã xong giai đoạn đó" - ông Rubio nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng.
Nhà ngoại giao Mỹ nêu rõ giờ đây Mỹ chuyển sang thế "phòng thủ", tập trung nhiều hơn vào việc khôi phục lưu thông thương mại qua eo biển Hormuz.
