Tại đây, các bartender không mặc tạp dề mà khoác áo blouse trắng, thường là những chuyên gia đông y có bằng cấp. Họ bắt đầu quy trình phục vụ bằng việc bắt mạch và tư vấn trước khi pha những ly cocktail thảo mộc “đo ni đóng giày” cho từng thực khách, SCMP thông tin.
Sự giao thoa độc đáo giữa y học cổ truyền và đời sống về đêm bùng nổ tại các đô thị loại một của Trung Quốc từ cuối năm ngoái và đang nhanh chóng lan rộng sang nhiều trung tâm thành phố khác. Tại Nam Kinh, quán Joychic Bar gây chú ý với món “Canh Mạnh Bà” trên nền rượu gin, một thức uống kết hợp các loại thảo mộc vị đắng như ngải cứu, hoa violet và địa liền, được quảng cáo là giúp thực khách quên đi những tổn thương từ mối quan hệ cũ.
Trong khi đó, tại Quảng Châu, quán Room of Requirement lại mang đến trải nghiệm chuyên sâu hơn khi bartender Kiki trực tiếp xem mạch và kiểm tra rêu lưỡi của khách để pha chế theo “đơn thuốc” riêng. Một vị khách chia sẻ cô được phục vụ ly cocktail kết hợp hoa hồng, nhãn và ích mẫu sau khi chuyên gia kết luận cơ thể cô thuộc thể hàn. Những thành phần này được cho là giúp bổ khí huyết, điều hòa nguồn năng lượng sống trong cơ thể. Ngoài ra, thực khách cũng được nhân viên giải thích cặn kẽ về nguyên lý đông y đằng sau mỗi nguyên liệu.
Ở một bar đông y khác tại Hàng Châu (tỉnh Chiết Giang), chuyên gia dành khoảng 5 phút cho mỗi khách hàng để bắt mạch và tìm hiểu về thói quen sinh hoạt của họ. Một vị khách thường xuyên bị tỉnh giấc giữa đêm, được chẩn đoán là có biểu hiện lo âu. Để giúp người này thư giãn và ngủ ngon hơn, họ đã pha chế một loại cocktail từ rượu hoàng tửu kết hợp hoa hồng, hoa nhài và trần bì. Thậm chí tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, quán Penguin Bar còn sáng tạo các loại cocktail từ sơn tra và ô mai dành riêng cho những vị khách tự nhận mình “lụy tình”.
Bác sĩ phụ trách bắt mạch tại một quán bar cho biết ông có giấy phép hành nghề y học cổ truyền. Ban ngày thăm khám tại các cơ sở y tế, tối đến ông mới tham gia tư vấn ở đây. Đến khoảng 21h, lượng khách đông dần, chủ yếu là thế hệ 9X và 10X. Đa số tỏ ra tò mò với mô hình “vừa thư giãn, vừa dưỡng sinh” này.
Sự trỗi dậy của mô hình quán bar đông y phản ánh sự kết hợp giữa nền kinh tế ban đêm đang bùng nổ và tâm lý quan tâm tới sức khỏe nhiều hơn của người tiêu dùng. Năm 2023, kinh tế ban đêm của Trung Quốc đạt quy mô 50.000 tỷ nhân dân tệ và thị trường rượu dưỡng sinh cũng được dự báo vượt ngưỡng 50.000 tỷ nhân dân tệ vào năm 2025.
Niang Qing Herbal Bar tại Thượng Hải, một trong những quán bar đông y tiên phong và nổi tiếng nhất, là một điển hình. Quán được điều hành bởi chính các sinh viên từ trường Đại học Đông y Thượng Hải. Theo Trung tâm nghiên cứu Hoa Nhân, Niang Qing Herbal Bar đạt doanh thu ổn định khoảng 200.000 nhân dân tệ mỗi tháng và hiện mở rộng quy mô lên 5 chi nhánh trên khắp cả nước.
Theo các chuyên gia đông y, việc kết hợp rượu với thảo dược, hay còn gọi là rượu thuốc, hoàn toàn có cơ sở khoa học và hỗ trợ sức khỏe. Bác sĩ La Khắc Học, Phó trưởng khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhân dân tỉnh Chiết Giang, cho biết: “Việc dùng rượu thuốc để dưỡng sinh thực tế có cơ sở lý luận trong đông y và đáng được khuyến khích nếu thực hiện đúng phương pháp”.
Đồng tình với quan điểm này, dược sĩ Chu Ba thuộc khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Chiết Giang, cho hay trong tiếng Hán cổ, chữ “Y” có chứa bộ “Dậu” (nghĩa là hũ rượu). Việc ngâm thảo dược vào rượu đã có từ lâu đời, thậm chí cuốn Hoàng Đế Nội Kinh cũng có chương riêng bàn về mối quan hệ giữa rượu và việc phòng chữa bệnh.
Tuy nhiên, bác sĩ La Khắc Học lưu ý để rượu thuốc thực sự phát huy giá trị dưỡng sinh, người dùng cần tuân thủ hai nguyên tắc, trong đó quan trọng nhất là từ bỏ tư duy “dưỡng sinh bù đắp”. Chuyên gia này khẳng định không thể dùng rượu thuốc như một công cụ để “chuộc lỗi” cho những thói quen độc hại. Việc thức khuya hay làm việc quá độ không thể được hóa giải chỉ bằng vài ly đồ uống bổ sung thảo dược. Bên cạnh đó, việc ngâm ủ dược liệu phải được thực hiện nghiêm ngặt, bởi việc kết hợp tùy tiện các vị thuốc kỵ nhau hoặc sai phương pháp không chỉ làm tiêu tán dược tính mà còn tiềm ẩn nguy cơ phản tác dụng.
Dược sĩ Chu Ba cho biết thêm dù các thành phần như gừng khô, quế, phục linh hay hoài sơn vốn khá lành tính, rượu thuốc vẫn không phải là lựa chọn dành cho mọi người. Với những người thuộc thể “âm hư”, tính nhiệt của rượu sẽ càng làm hao tổn tân dịch và máu huyết, dẫn đến các triệu chứng nội nhiệt như khô miệng, mất ngủ hay táo bón trầm trọng hơn. Về định lượng, bác sĩ La Khắc Học khuyến cáo mỗi vị thuốc chỉ nên dao động từ 3 đến 6 gram và lượng rượu tiêu thụ mỗi lần không nên vượt quá 200 ml.
Hai chuyên gia khẳng định quán bar là nơi giải trí, không phải cơ sở y tế, do đó, người có bệnh lý cần đến bệnh viện chính quy để thăm khám. Dù mô hình quán bar đông y là một cách tiếp cận mới mẻ, giúp lan tỏa văn hóa y học cổ truyền đến giới trẻ và đáp ứng nhu cầu “dưỡng sinh nhẹ nhàng” của thời đại song các bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với các rủi ro tiềm ẩn như nguồn gốc dược liệu, tính an toàn trong phối ngũ, độ chính xác của liều lượng và trách nhiệm pháp lý của người tư vấn.
Thay vì xem rượu thuốc tại quán bar là phương thuốc trị bệnh, người trẻ nên tiếp cận dưới góc độ trải nghiệm văn hóa và không lạm dụng theo trào lưu. Để đảm bảo an toàn, các cơ sở này cần nghiêm túc cảnh báo với những khách hàng không đủ điều kiện sức khỏe, nhằm tránh phản ứng phụ ngoài ý muốn.
Ngày 10/4, TS.BS.CK2 Nguyễn Minh Hảo Hớn, Trưởng khoa Mũi Xoang, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM, cho biết trán bệnh nhân sưng to, đỏ, lan xuống mí mắt, ấn rất đau. Trước đó, người bệnh chảy mũi mủ đục một bên, nhức dữ dội vùng trán, tự mua thuốc uống 4 ngày song tình trạng ngày càng nặng.
Bác sĩ ghi nhận mũi bên phải của bệnh nhân có nhiều mủ đục, niêm mạc sưng. Kết quả chụp CT cho thấy bệnh nhân bị viêm đa xoang ở cả hai bên, lệch vách ngăn mũi. Ổ viêm từ xoang trán phải đã lan ra ngoài làm hỏng một phần xương phía trước trán gây sưng phồng. Đây là biến chứng nặng, còn gọi là hội chứng Pott's Puffy Tumor.
Bệnh nhân được dùng kháng sinh và thuốc kháng viêm để kiểm soát nhiễm trùng trước khi phẫu thuật. Ca mổ khá khó do đường vào xoang bị viêm tắc hoàn toàn. Nhờ hệ thống định vị 3D hỗ trợ, bác sĩ mở thông các xoang và hút sạch mủ. Kết quả xét nghiệm cho thấy vi khuẩn tụ cầu là nguyên nhân gây bệnh.
Sau 3 ngày mổ, bệnh nhân hồi phục tốt, hết sưng trán và mắt, không còn nhức đầu hay chảy mũi.
Giải thích cơ chế gây bệnh, bác sĩ Hớn cho biết xương vùng xoang trán khá mỏng, lại có các mạch máu nối với màng não. Khi xoang bị tắc, mủ tích tụ sẽ tăng áp lực, có thể làm hỏng xương và lan ra ngoài gây sưng. Nguy hiểm hơn, vi khuẩn có thể theo đường máu đi ngược vào não, gây áp xe não hoặc viêm màng não.
PGS.TS.BS.CK2 Lê Trần Quang Minh, Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM, cho biết Pott's Puffy Tumor là biến chứng hiếm gặp nhưng cực kỳ nguy hiểm. Theo nghiên cứu quốc tế, 72% bệnh nhân trẻ tuổi mắc bệnh này có kèm theo tổn thương lan vào nội sọ, với tỷ lệ tử vong cao.
"Bệnh chủ yếu xảy ra ở người trẻ, nhất là bệnh lý viêm mũi xoang không điều trị đúng mức, khởi phát từ các triệu chứng thông thường như chảy mũi đục, nghẹt mũi, nhức đầu nên dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu", bác sĩ Minh cảnh báo.
Bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với các triệu chứng tai mũi họng. Cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa khi có một trong các dấu hiệu như nhức đầu vùng trán nhiều ngày, không giảm khi uống thuốc giảm đau thông thường; sưng nề, tấy đỏ đột ngột vùng trán, chân mày hoặc quanh mắt; chảy mũi mủ đục một bên kèm sốt, lừ đừ, mệt mỏi. Không tự ý mua thuốc điều trị tại nhà để tránh các biến chứng đe dọa tính mạng.
Ngày 6-5, Bệnh viện Đa khoa Bình Dương (TP.HCM) cho biết vừa phẫu thuật thành công bệnh nhân N.T.T.T. (17 tuổi) bị đâm thấu bụng, tổn thương nhiều mạch máu lớn.
Trước đó, T. được đưa đến bệnh viện trong tình trạng sốc mất máu nặng: niêm mạc nhợt nhạt, mạch nhanh 150 lần/phút, huyết áp tụt sâu chỉ còn 50/30mmHg, kèm theo 3 vết thương vùng bụng đang chảy máu. Đây là tình huống cấp cứu tối khẩn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.
Quy trình báo động đỏ được kích hoạt ngay lập tức. T. được chuyển thẳng vào phòng mổ để tiến hành phẫu thuật khẩn cấp nhằm kiểm soát chảy máu.
Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ ghi nhận ổ bụng chứa khoảng 2 lít máu (tương đương gần một nửa lượng máu trong cơ thể).
Qua thăm dò, ê kíp phát hiện hàng loạt tổn thương đặc biệt nghiêm trọng: thủng tĩnh mạch chủ dưới và tĩnh mạch thận trái, tổn thương động - tĩnh mạch mạc treo tràng trên (mạch máu nuôi ruột), thủng đại tràng ngang và 6 lỗ thủng ruột non.
Mỗi tổn thương riêng lẻ đã là một ca phẫu thuật đầy thách thức. Khi nhiều tổn thương cùng lúc dồn lên cơ thể một bệnh nhân 17 tuổi đang nguy kịch, cuộc phẫu thuật không khác gì một cuộc chiến thực sự với tử thần.
Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của BSCKII Lê Ngọc Hà - Trưởng khoa ngoại tổng hợp - ê kíp khẩn trương triển khai các kỹ thuật chuyên sâu, vừa kiểm soát nguồn chảy máu từ các mạch máu lớn, vừa xử trí các tổn thương đường tiêu hóa.
Cuộc phẫu thuật diễn ra trong sự phối hợp chặt chẽ, chính xác, đòi hỏi kỹ thuật tinh xảo gần như hoàn hảo trong từng giây phút.
"Đây là trường hợp có tiên lượng tử vong rất cao. Chỉ cần chậm trễ vài phút, cơ hội sống của người bệnh gần như không còn. Việc cứu sống được người bệnh là nỗ lực hiệp đồng của cả ê kíp phẫu thuật và sự hồi sức bền bỉ của khoa hồi sức cấp cứu, khoa gây mê hồi sức, hồi sức tích cực - chống độc ", BSCKI Nguyễn Viết Điền chia sẻ sau ca mổ.
Sau phẫu thuật, người bệnh được hồi sức tích cực với khối lượng máu truyền lớn, lọc máu và sử dụng thuốc vận mạch liên tục. Sau 10 ngày, cô gái 17 tuổi ăn uống được, ngồi dậy được và xuất viện.
Sẽ có một thế hệ trẻ Việt Nam nói không với thuốc lá
"Với đề xuất người sinh từ ngày 1/1/2010 không được mua thuốc, hút thuốc lá, sẽ có một thế hệ người trẻ nói không với thuốc lá. Điều này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ nhằm giảm tỷ lệ hút thuốc, giảm phơi nhiễm khói thuốc trong cộng đồng", PGS.TS Vũ Văn Giáp, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho biết tại hội thảo chia sẻ kinh nghiệm trong công tác tư vấn và điều trị nghiện thuốc lá, diễn ra ngày 28/5.
PGS Giáp thông tin, ngày 23/4 vừa qua, Quốc hội Anh thông qua đạo luật cấm những người sinh từ ngày 1/1/2009 mua thuốc lá hợp pháp suốt đời. Đây là một quyết sách mạnh mẽ nhằm bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên. Việc Bộ Y tế đưa ra đề xuất “Cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá” nhằm xác lập một thế hệ Việt Nam không khói thuốc.
Chuyên gia này cho biết, thuốc lá là nguyên nhân của hàng loạt bệnh lý nguy hiểm như đột quỵ não, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, bệnh tim thiếu máu cục bộ và nhiều loại ung thư.
Ông chia sẻ, là một bác sĩ lâm sàng, ông chứng kiến những căn bệnh do tác hại thuốc lá gây ra nên hiểu rất rõ hậu quả đối với sức khỏe cộng đồng.
"Trẻ em có bố mẹ nghiện thuốc lá có thể chịu nhiều thiệt thòi về sức khỏe ngay từ khi chưa chào đời. Một đứa trẻ khi được sinh ra đã thiệt thòi hơn nếu bố mẹ nghiện thuốc lá. Đứa trẻ có thể chịu ảnh hưởng từ tinh trùng bị đột biến hoặc noãn không còn khỏe mạnh”, PGS Giáp nói.
Cùng quan điểm này, PGS.TS Phan Thu Phương, Viện trưởng Viện Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai đánh giá, đề xuất cấm người sinh từ năm 2010 hút thuốc là "rất đúng đắn".
"Hiện, tỷ lệ hút thuốc ở học sinh đang gia tăng nhanh chóng và thanh thiếu niên là nhóm dễ bị tác động bởi quảng cáo, xu hướng và tâm lý tò mò. Những đối tượng này chưa đủ chín chắn để nhận thức đầy đủ tác hại của thuốc lá”, PGS Phương cho biết.
Trong khi đó, thuốc lá điện tử và thuốc lá thế hệ mới đang cố tình được quảng cáo là sản phẩm “ít hại” hoặc có thể hỗ trợ cai thuốc.
"Điều này rất nguy hiểm. Các bằng chứng khoa học cho thấy thuốc lá điện tử không hề ít nguy cơ hơn thuốc lá truyền thống, thậm chí còn phát sinh thêm nhiều nguy cơ sức khỏe mới", PGS Phương khẳng định.
Vì thế, việc kiểm soát thuốc lá không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn là chiến lược bảo vệ chất lượng dân số, nguồn nhân lực và tương lai phát triển của quốc gia.
Phát biểu tại sự kiện, TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam đánh giá cao Việt Nam đã có nhiều quyết sách mạnh mẽ như cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và cải cách thuế thuốc lá.
Theo dự báo của WHO, đến năm 2031 Việt Nam có thể giảm được 2,1 triệu người hút thuốc và cứu khoảng 700.000 sinh mạng trong các thập kỷ tới.
Bà đề xuất, song song với việc đưa quy định cấm thuốc lá điện tử vào luật, Việt Nam cần tiếp tục triển khai các biện pháp mạnh hơn như: cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán; tăng cường cảnh báo sức khỏe; loại bỏ khu vực hút thuốc trong nhà; thực thi nghiêm môi trường không khói thuốc.
Đặc biệt, bà bày tỏ sự ủng hộ đối với định hướng xây dựng “thế hệ không thuốc lá” tại Việt Nam.
Nhân viên y tế có tác động rất lớn để người bệnh bỏ thuốc
PGS Phương cho rằng, điều trị cai nghiện thuốc cần được xem là hoạt động quản lý bệnh mạn tính và phải có chiến lược quản lý lâu dài, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của toàn hệ thống y tế.
“Ngay trong mỗi lần khám thường quy, nhân viên y tế nên hỏi về tình trạng hút thuốc và đưa ra lời khuyên phù hợp”, bà nói.
Theo WHO, chỉ cần một lời khuyên ngắn gọn từ nhân viên y tế cũng có thể giúp tăng tỷ lệ cai thuốc thành công thêm tới 30%; nếu có hỗ trợ điều trị toàn diện, tỷ lệ thành công có thể tăng tới 84%.
Các chuyên gia đánh giá, việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá lần này không chỉ nhằm kiểm soát thuốc lá truyền thống hay thuốc lá điện tử, mà còn mở ra cơ hội định hình một chiến lược y tế công cộng dài hạn nhằm bảo vệ thế hệ trẻ Việt Nam trong nhiều thập kỷ tới.
Theo thống kê của WHO, sử dụng thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới, trong đó có khoảng 1,6 triệu ca tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc thụ động. Khu vực Đông Nam Á đang đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng khi thuốc lá cướp đi sinh mạng của khoảng 3,1 triệu người mỗi năm.
WHO chỉ rõ: "Giới trẻ đang trở thành mục tiêu một cách có chủ đích của các tập đoàn thuốc lá trên thế giới. Hương vị hấp dẫn, bao bì bắt mắt và các hình thức tiếp thị gây hiểu lầm đang được sử dụng để khiến những sản phẩm gây nghiện và có hại trở nên hấp dẫn với giới trẻ".
Vì thế, chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026 là "Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá", nhấn mạnh cam kết của WHO trong việc vạch trần các chiến thuật của ngành công nghiệp thuốc lá, đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thúc đẩy thực thi chính sách nhằm bảo vệ thanh thiếu niên và cộng đồng.
