Trong vài năm gần đây, collagen, magie hay các sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa trở thành xu hướng chăm sóc sức khỏe phổ biến. Tuy nhiên, chất xơ mới là thành phần âm thầm đảm nhiệm hàng loạt vai trò quan trọng đối với cơ thể như ổn định đường huyết, nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ giảm cholesterol xấu và giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết những người duy trì chế độ ăn giàu chất xơ thường có sức khỏe chuyển hóa tốt hơn, kiểm soát cân nặng hiệu quả hơn và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính.
Theo khuyến nghị dinh dưỡng, người trưởng thành nên tiêu thụ tối thiểu khoảng 25g chất xơ mỗi ngày (khoảng 600-800g rau quả tươi). Với những người cần kiểm soát đường huyết hoặc có nguy cơ tiểu đường, lượng chất xơ nên đạt khoảng 30 – 35g mỗi ngày.
Tuy nhiên trên thực tế phần lớn người trưởng thành chỉ tiêu thụ khoảng 10 – 15g chất xơ/ngày, tức thấp hơn nhiều so với mức cần thiết.
Chất xơ gồm hai nhóm chính và cơ thể cần cả hai loại này.
Chất xơ hòa tan có khả năng tan trong nước, tạo thành dạng gel trong ruột. Nhóm này giúp làm chậm hấp thu đường, ổn định đường huyết và hỗ trợ giảm cholesterol LDL. Các thực phẩm giàu chất xơ hòa tan gồm yến mạch, đậu, hạt chia, táo và bơ.
Trong khi đó, chất xơ không hòa tan không tan trong nước nhưng giúp tăng khối lượng phân, hỗ trợ nhu động ruột và cải thiện hoạt động tiêu hóa. Loại chất xơ này có nhiều trong ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và phần lớn rau củ.
Các chuyên gia cho rằng điều quan trọng không nằm ở việc chỉ ăn một loại “siêu thực phẩm”, mà là đa dạng nguồn rau củ, đậu và ngũ cốc nguyên hạt trong bữa ăn hằng ngày.
Bữa sáng thường là thời điểm nhiều người mắc sai lầm lớn nhất về chất xơ. Một chiếc bánh mì trắng, ngũ cốc ăn liền hoặc chỉ uống cà phê có thể khiến đường huyết tăng nhanh rồi giảm mạnh, dẫn đến cảm giác đói và mệt mỏi chỉ sau vài giờ.
Các chuyên gia khuyến khích bắt đầu ngày mới bằng bữa sáng ít đường, giàu chất xơ và cân bằng dinh dưỡng.
Một bát yến mạch ngâm qua đêm kết hợp hạt chia, hạt lanh, quả mọng và sữa có thể cung cấp khoảng 12 – 14g chất xơ. Nếu thêm sữa chua hoặc bơ hạnh nhân, bữa ăn sẽ giúp no lâu hơn nhờ bổ sung thêm protein và chất béo lành mạnh.
Bánh mì nguyên cám ăn cùng bơ, cà chua, trứng và rau mầm cũng là lựa chọn phổ biến giúp tăng lượng chất xơ đầu ngày.
Với người thích đồ uống nhanh gọn, sinh tố từ rau bina, quả mọng đông lạnh, chuối, yến mạch và hạt lanh có thể giúp duy trì cảm giác no đến giữa trưa mà không làm tăng đường huyết đột ngột.
Các chuyên gia khuyên nên đặt mục tiêu tiêu thụ ít nhất 6 – 8g chất xơ ngay trong bữa sáng.
Những món ăn nhẹ giữa buổi không chỉ giúp giảm cơn đói mà còn là cơ hội để tăng lượng chất xơ trong ngày. Táo ăn cùng bơ hạnh nhân là lựa chọn đơn giản nhưng hiệu quả, vừa bổ sung chất xơ vừa giúp làm chậm hấp thu đường nhờ chất béo tốt. Ngoài ra, các loại hạt kết hợp quả sung khô hoặc đậu nành luộc đều là nguồn chất xơ đáng kể.
Bữa trưa giàu chất xơ không chỉ giúp no lâu mà còn hỗ trợ duy trì năng lượng ổn định suốt buổi chiều. Một tô ngũ cốc nguyên hạt kết hợp quinoa, gạo lứt hoặc farro cùng đậu lăng, đậu đen và rau củ có thể cung cấp hơn 15g chất xơ trong một bữa ăn.
Các chuyên gia cũng khuyến khích thay thế những món salad đơn điệu bằng phiên bản giàu dinh dưỡng hơn, gồm rau lá xanh đậm, đậu rang, hạt bí, quả óc chó và nước xốt từ mè hoặc miso.
Đậu và các loại cây họ đậu được xem là một trong những nguồn chất xơ tốt nhất nhưng vẫn chưa xuất hiện đủ trong chế độ ăn của nhiều người hiện nay. Chỉ nửa cốc đậu lăng đã có thể cung cấp khoảng 8g chất xơ.
Vào bữa tối, bạn không cần “kiêng tinh bột” quá mức. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, sai lầm phổ biến trong bữa tối là quá ít rau và ưu tiên tinh bột tinh chế như cơm trắng hoặc mì trắng.
Một bữa tối cân bằng nên gồm khoảng một nửa là rau củ, một phần tư là protein và một phần tư là tinh bột giàu chất xơ như khoai lang, đậu lăng hoặc mì nguyên cám. Cá hồi nướng ăn cùng đậu trắng và bông cải xanh là ví dụ điển hình cho bữa tối giàu chất xơ nhưng vẫn dễ chế biến.
Ngoài ra, cà ri đậu lăng nấu cùng rau củ và gạo lứt cũng là món ăn giàu dinh dưỡng, hỗ trợ tốt cho hệ vi sinh đường ruột.
Các chuyên gia cũng cho rằng không nhất thiết phải thay mì ống bằng rau củ hoàn toàn. Mì nguyên cám vẫn là lựa chọn phù hợp vì chứa lượng chất xơ cao hơn đáng kể so với mì tinh chế.
Dù có nhiều lợi ích, việc tăng chất xơ quá nhanh có thể khiến cơ thể đầy hơi hoặc khó chịu tiêu hóa.
Các chuyên gia khuyến cáo nên tăng lượng chất xơ từ từ trong khoảng 2-3 tuần để hệ vi sinh đường ruột thích nghi dần.
Song song đó, cần uống đủ nước vì chất xơ chỉ phát huy hiệu quả tốt khi cơ thể được cung cấp đủ dịch. Trung bình mỗi người nên uống khoảng tám cốc nước mỗi ngày khi áp dụng chế độ ăn giàu chất xơ.
Ngoài ra, thực phẩm tự nhiên vẫn được ưu tiên hơn thực phẩm bổ sung. Rau xanh, trái cây, đậu và ngũ cốc nguyên hạt không chỉ cung cấp chất xơ mà còn chứa nhiều chất chống oxy hóa và hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe.
Theo các chuyên gia, chất xơ không phải xu hướng nhất thời mà là thành phần dinh dưỡng đã được khoa học chứng minh có lợi cho hệ tiêu hóa, kiểm soát đường huyết và sức khỏe lâu dài.
Thay vì tìm đến các chế độ “thanh lọc cơ thể” cực đoan, điều nhiều người cần làm đơn giản hơn rất nhiều: ăn thêm rau xanh, đậu và thực phẩm nguyên hạt trong bữa ăn hằng ngày.
Theo ông Lê Công Phương - Giám đốc Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP.HCM - hiện nay công ty đang xử lý hơn 3.000 tấn rác thải sinh hoạt và 25 - 30 tấn rác y tế, rác nguy hại, rác công nghiệp mỗi ngày. Phương pháp tiêu hủy rác y tế hiện tại là thu gom về nhà máy tại Đông Thạnh và sử dụng công nghệ đốt của Mỹ và Bỉ.
"Với tốc độ phát triển của TP.HCM như hiện nay và yêu cầu của thành phố, công ty đang nghiên cứu đổi mới công nghệ xử lý rác tiên tiến, hiện đại theo hướng xanh, bền vững.
Sau khi ký kết hợp tác hôm nay, chúng tôi sẽ đưa công nghệ mới, hiện đại về để thử nghiệm, thu thập dữ liệu và kiểm chứng. Đồng thời báo cáo cấp thẩm quyền để nhân rộng mô hình xử lý chất thải y tế đảm bảo tiêu chuẩn trong thời gian tới", ông Phương nói.
Nói rõ hơn về công nghệ xử lý, ông Nguyễn Nhi Phong - Giám đốc Công ty Greenmed Ecotech - chia sẻ hiện nay hơn 90% rác thải được xử lý bằng phương pháp chôn lấp, gây ô nhiễm nghiêm trọng đến nguồn đất và nguồn nước. Các công nghệ đốt rác đang áp dụng lại phát sinh nhiều khí thải độc hại như dioxin và CO2. Riêng tại TP.HCM, lượng rác thải mỗi ngày lên tới 14.000 - 16.000 tấn.
Với công nghệ mới "nước cận tới hạn" sử dụng nước ở nhiệt độ sôi và áp suất cao để phân rã rác hữu cơ thành các nguyên tố cơ bản (hydro, nitơ, oxy) mà hoàn toàn không phát thải.
Rác thải (bao gồm cả ni lông, nhựa) sau khi phân rã sẽ được sấy khô và nén thành viên sinh khối dùng làm nguyên liệu đốt thay thế cho than đá. Các vật chất vô cơ như sắt, thép, kim loại sẽ được máy tự động sàng lọc và phân loại riêng. Toàn bộ quy trình là tuần hoàn khép kín, lượng nước dùng để xử lý sẽ được quay vòng cho các mẻ rác tiếp theo.
Hiện nay, Việt Nam là quốc gia thứ hai trên thế giới (sau Nhật Bản) áp dụng công nghệ này. Ngay sau lễ ký kết, hệ thống máy sẽ được nhập về và đặt tại bãi rác Đông Thạnh. Giai đoạn đầu sẽ ưu tiên xử lý rác thải y tế và nguy hại do tính cấp bách.
"Sau 6 tháng thí điểm thành công, công ty dự kiến phối hợp với Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP.HCM mở rộng xử lý sang rác thải sinh hoạt", ông Phong kỳ vọng.
Đó là tình huống được nam sinh viên cho biết khi đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội). Tại đây, người bệnh được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên (còn gọi là liệt mặt).
Theo Th.S-BS Hoàng Duy Luân, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng y học hiện đại sử dụng thuốc kháng viêm kết hợp y học cổ truyền điện châm, xoa bóp bấm huyệt, giác hơi. Sau một thời gian ngắn điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt, vận động cơ mặt phục hồi tốt hơn, ăn uống và sinh hoạt thuận lợi hơn.
Th.S-BS Hoàng Duy Luân thông tin: Liệt dây thần kinh số 7 là tình trạng khá phổ biến có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Hiện nhiều người vẫn hiểu chưa đúng vì cho rằng bệnh chỉ xảy ra vào mùa đông, mùa hè thời tiết nóng không thể "trúng lạnh". Thực tế, việc di chuyển liên tục giữa môi trường nóng và lạnh, đang ở ngoài trời nắng nóng vào phòng điều hòa ngay, để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu hoặc gáy có thể khiến mạch máu co thắt gây thiếu máu cục bộ và viêm dây thần kinh dẫn tới liệt mặt.
Để hạn chế nguy cơ liệt mặt giữa thời tiết nắng nóng, người dân không để điều hòa quá lạnh. Tránh để luồng gió lạnh thổi thẳng vào mặt, đầu, gáy. Không tắm khuya. Nên sấy khô đầu sau khi gội. Hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột và có biện pháp khi phải di chuyển ra vào các khu vực nóng lạnh để tránh sốc nhiệt. Tập luyện thể dục đều đặn. Ăn uống điều độ, ngủ đủ giấc. Giữ tinh thần thoải mái, tránh stress kéo dài.
Theo BS Luân, bệnh tuy không đe dọa tính mạng nhưng nếu chậm điều trị có thể để lại di chứng kéo dài như co cứng cơ mặt, méo miệng dai dẳng, giảm vị giác, ảnh hưởng ngoại hình và tâm lý…
Liệt mặt ngoại biên nếu được phát hiện sớm trong "giai đoạn vàng", điều trị đúng hướng sẽ có khả năng hồi phục cao. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được điều trị nội khoa, kết hợp y học cổ truyền như châm cứu, giác hơi, xoa bóp bấm huyệt để tối ưu hiệu quả.
BS Luân khuyến cáo: Trường hợp nam sinh viên nói trên cho thấy liệt mặt có thể xảy ra vào mùa hè, nhất là khi nhiệt độ thay đổi đột ngột, thói quen nằm phòng điều hòa quá lạnh và người khỏe mạnh cũng có thể gặp biến cố bất ngờ. Giữ cơ thể thích nghi tốt với nhiệt độ môi trường, tránh môi trường chênh lệch lớn về nhiệt độ phòng và nhiệt độ bên ngoài khi nắng nóng. Đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường: mặt mất cân đối; miệng méo lệch sang bên; mất nếp nhăn trán; mắt bên liệt nhắm không kín; uống nước dễ chảy ra ngoài khóe miệng; nói không tròn tiếng; không huýt sáo, không phồng má được; có thể kèm đau tai, ù tai; giảm vị giác ở phần trước lưỡi…
Không tự ý cạo gió, đắp thuốc, hoặc trì hoãn điều trị, tự chữa bệnh tại nhà để tránh những di chứng đáng tiếc. Đặc biệt, bệnh nhân cần được chẩn đoán đúng nguyên nhân gây liệt mặt, vì cùng bị liệt mặt, méo miệng nhưng nguyên nhân khác cần hướng điều trị kịp thời và phù hợp.
Mang đến thêm nhiều lựa chọn điều trị hiệu quả cho người bệnh tim mạch, đặc biệt là người cao tuổi, có nhiều bệnh lý nền, không phù hợp với phẫu thuật mở truyền thống.
Mới đây, bệnh viện đã điều trị thành công cho người bệnh H., 73 tuổi, mắc chứng hẹp van động mạch chủ nặng kèm nhiều bệnh nền phức tạp như phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường. Với tình trạng này, các phương pháp phẫu thuật mở lồng ngực như trước đây sẽ không đảm bảo hiệu quả điều trị, đồng thời còn gây khó khăn cho việc chăm sóc người bệnh.
Qua thực hiện các phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng như chụp cắt lớp vi tính mạch máu, chụp mạch số hóa xóa nền (DSA 2 bình diện) và siêu âm tim chuyên sâu và hội chẩn đa chuyên khoa gồm Tim mạch can thiệp, Phẫu thuật tim, Gây mê hồi sức và Chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ Khoa Tim mạch, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, chỉ định thực hiện thay van động mạch chủ qua da cho người bệnh H..
Người bệnh được gây tê tại chỗ và các bác sĩ tiến hành đưa van tim sinh học vào cơ thể thông qua ống thông từ động mạch đùi, dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch và siêu âm tim. Chỉ sau khoảng 3 giờ, thủ thuật được thực hiện hoàn tất. Van tim hoạt động tốt ngay sau đó. Các triệu chứng của người bệnh được cải thiện. Sau một thời gian ngắn lưu lại bệnh viện để theo dõi, người bệnh đã được xuất viện.
Chia sẻ về kỹ thuật này, BS.CKII Trần Nguyễn An Huy, Trưởng khoa Nội tim mạch, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, cho biết: "TAVI có rất nhiều ưu điểm so với phương pháp truyền thống. Trước tiên, kỹ thuật này được thực hiện theo phương pháp xâm lấn tối thiểu, giúp người bệnh tránh được đường mổ lớn, tránh phải dùng thuốc gây mê toàn thân, giảm mất máu, giảm đau đớn và hạn chế được nhiều biến chứng. Nhờ đó, thời gian phục hồi được rút ngắn. Trung bình sau 3–5 ngày, người bệnh đã có thể trở lại với nhịp sống bình thường. Đặc biệt, TAVI mang lại cơ hội điều trị an toàn và hiệu quả cho nhiều người bệnh, đặc biệt là nhóm người cao tuổi, người có bệnh mạn tính".
Hiện nay bệnh viện đang sử dụng một trong những loại van sinh học thế hệ mới nhất, song hành với xu hướng điều trị của các trung tâm tim mạch lớn trên thế giới, mang đến những ưu điểm vượt trội như giảm rò cạnh van và tăng độ bền. Với sự phối chặt chẽ đa chuyên khoa cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, chỉ trong một ngày, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn đã có thể liên tiếp thực hiện thành công 3 ca TAVI.
ThS-BS.CKII Nguyễn Ngọc Thao - Giám đốc chuyên môn - chia sẻ rằng việc triển khai TAVI thể hiện định hướng phát triển chuyên sâu trong lĩnh vực tim mạch can thiệp của Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn.
"Chúng tôi tập trung xây dựng mô hình điều trị đa chuyên khoa, đầu tư đồng bộ về nhân lực và trang thiết bị hiện đại, nhằm mang đến giải pháp điều trị ít xâm lấn, có độ an toàn cao, không chỉ mang đến nhiều lựa chọn điều trị hơn mà còn giúp nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh", bác sĩ Ngọc Thao nhấn mạnh.
Hẹp van động mạch chủ là một trong những bệnh lý tim mạch nguy hiểm, có thể dẫn đến suy tim và tăng nguy cơ tử vong nếu không được điều trị kịp thời, đúng cách. Trước đây, phẫu thuật mở lồng ngực cho người có bệnh tim mạch gần như là lựa chọn duy nhất. Tuy nhiên, phương pháp này tiềm ẩn nhiều rủi ro và thời gian hồi phục kéo dài nên khó thực hiện với các người bệnh lớn tuổi hoặc có nhiều bệnh nền.
Cùng với sự phát triển của y học hiện đại, nhiều kỹ thuật tim mạch tiên tiến đã mở ra cơ hội điều trị hiệu quả và an toàn hơn cho người bệnh, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân lớn tuổi hoặc có bệnh lý nền phức tạp. Trong đó, kỹ thuật TAVI được xem là bước tiến nổi bật nhờ khả năng xâm lấn tối thiểu, giảm nguy cơ biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục.
TAVI là phương pháp đưa van tim sinh học vào cơ thể thông qua ống thông từ động mạch đùi dưới sự hỗ trợ của hệ thống chụp mạch và siêu âm tim hiện đại, giúp người bệnh không cần trải qua phẫu thuật mở lồng ngực như trước đây.
Với định hướng liên tục cập nhật và ứng dụng các kỹ thuật điều trị tiên tiến, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn đã triển khai kỹ thuật TAVI nhằm mang đến thêm nhiều lựa chọn điều trị chất lượng cao cho người bệnh tim mạch, giúp tối ưu hiệu quả điều trị, nâng cao độ an toàn và cá thể hóa phác đồ cho từng người bệnh.
