Trứng là một trong những thực phẩm phổ biến nhất trong chế độ ăn hằng ngày do có thể chế biến nhanh, dễ kết hợp với nhiều thực phẩm khác nhau.
Trứng chứa protein chất lượng cao, vitamin B12, vitamin D, choline và nhiều chất chống oxy hóa tốt cho mắt như lutein, zeaxanthin. Tuy nhiên, hàm lượng cholesterol trong lòng đỏ khiến không ít người lo ngại việc ăn nhiều trứng có thể ảnh hưởng đến tim mạch.
Bác sĩ Saurabh Sethi, chuyên gia tiêu hóa được đào tạo tại Harvard và Stanford (Mỹ), đã chia sẻ những điều có thể xảy ra với cơ thể nếu bạn ăn trứng mỗi ngày trong 14 ngày.
Cải thiện chức năng não: Trứng rất giàu choline. Dưỡng chất này giúp cơ thể sản xuất acetylcholine – một chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến trí nhớ và khả năng tập trung. Việc bổ sung thường xuyên có thể hỗ trợ suy nghĩ rõ ràng hơn và tăng khả năng tập trung.
Cải thiện cân bằng cholesterol: Trứng thường bị cho là làm tăng cholesterol. Tuy nhiên, bác sĩ Sethi cho biết ở nhiều người, trứng thực sự có thể làm tăng HDL – còn gọi là cholesterol “tốt”. Điều này góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch khi được tiêu thụ ở mức hợp lý.
Hỗ trợ sức khỏe mắt: Lòng đỏ trứng chứa lutein và zeaxanthin. Đây là các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ mắt bằng cách lọc ánh sáng xanh có hại, đồng thời hỗ trợ sức khỏe mắt về lâu dài.
Tóc, da và móng khỏe hơn: Trứng cung cấp các axit amin chứa lưu huỳnh. Những chất này giúp cơ thể sản xuất keratin – một loại protein quan trọng cho mái tóc chắc khỏe, làn da khỏe mạnh và móng cứng cáp.
Dù trứng mang lại nhiều lợi ích, tuy nhiên, khi nhiệt độ tăng cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Vì vậy, bạn cần chú ý đến cách bảo quản và xử lý trứng.
Tiến sĩ Jinal Patel, chuyên gia dinh dưỡng trưởng tại Bệnh viện Zynova Shalby, Mumbai, (Ấn Độ) giải thích: Xử lý trứng không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và các vấn đề cho dạ dày. Ăn trứng bị nhiễm khuẩn hoặc nấu chưa chín kỹ có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm, dẫn đến tiêu chảy, đau bụng, nôn mửa và đau bụng.
Lời khuyên của chuyên gia
Chuyên gia Patel khuyên, bạn cần cẩn thận và thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:
-Tránh ăn trứng sống hoặc chưa chín kỹ, vì nhiệt độ cao làm tăng nguy cơ phát triển vi khuẩn.
-Bảo quản trứng đúng cách trong tủ lạnh để tránh hư hỏng và nhiễm khuẩn.
-Không nên để trứng ở ngoài trời quá lâu trong mùa hè.
-Ăn với khẩu phần vừa phải, khoảng 1 – 2 quả mỗi ngày là an toàn. Kết hợp trứng với rau, salad và ngũ cốc nguyên hạt.
-Chọn trứng luộc hoặc trứng bác thay vì chiên rán.
Những người cần lưu ý khi ăn trứng
Tuy trứng an toàn với đa số người khỏe mạnh, nhưng một số nhóm người cần thận trọng hơn khi sử dụng:
-Người có cholesterol LDL cao hoặc bệnh tim mạch: nên theo dõi lượng trứng, đặc biệt là lòng đỏ, và chú ý tổng thể chế độ ăn thay vì chỉ nhìn vào trứng đơn lẻ.
-Người mắc tiểu đường: có thể ăn trứng nhưng cần trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh lượng phù hợp với nguy cơ tim mạch và kiểm soát đường huyết.
-Người dị ứng trứng: cần tránh vì có thể gây phản ứng từ nhẹ đến nghiêm trọng.
-Phụ nữ mang thai, người lớn tuổi hoặc suy giảm miễn dịch: nên tránh trứng sống hoặc chưa chín kỹ để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella.
Ngày 29/4, ông Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho biết, ngành y tế và chính quyền địa phương đang tập trung toàn lực để khoanh vùng, không để dịch lan rộng; đồng thời thực hiện tốt công tác thu dung, khám và điều trị cho bệnh nhân.
Theo thông tin từ CDC Hà Tĩnh, từ ngày 3/4/2026 đến nay, trên địa bàn TDP Hợp Tiến, phường Vũng Áng xuất hiện 4 trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue. Đây được xác định là ổ dịch sốt xuất huyết Dengue đầu tiên trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh từ đầu năm đến nay.
Từ những ca bệnh đầu tiên, tại TDP Hợp Tiến hằng ngày đều phát hiện các ca mắc mới, đến nay đã ghi nhận 46 ca. Điều này cho thấy tình hình dịch sốt xuất huyết tại phường Vũng Áng đang có những diễn biến phức tạp.
Theo CDC Hà Tĩnh, nguyên nhân là do ở khu vực này là mật độ dân cư dày, công tác vệ sinh môi trường chưa thực sự đảm bảo, vẫn còn các dụng cụ phế thải chứa nước, tạo điều kiện cho muỗi sinh sôi, phát triển.
Người dân hầu hết đi làm việc tại các nhà máy, xí nghiệp nên không thường xuyên ở nhà để phối hợp với lực lượng chức năng triển khai các biện pháp phòng, chống dịch. Do đó, công tác khoanh vùng, dập dịch gặp nhiều khó khăn, thách thức.
Ngoài ra, trong bối cảnh thời tiết nắng nhiều kèm theo các đợt mưa xen kẽ sẽ tạo điều kiện cho muỗi phát triển, khiến cho dịch sốt xuất huyết có nguy cơ diễn biến phức tạp, khó lường hơn.
Ổ dịch sốt xuất huyết tại phường Vũng Áng là ổ dịch đầu tiên được ghi nhận trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh từ đầu năm 2026 đến nay. Việc xuất hiện ổ dịch cho thấy nguy cơ có thể lây lan, bùng phát trên diện rộng nếu chủ quan, lơ là.
Để phòng chống dịch, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh đã nhanh chóng triển khai công tác giám sát, cấp phát hàng chục kg hóa chất và hướng dẫn kỹ thuật phun diệt muỗi cho lực lượng y tế cơ sở. Cán bộ y tế cơ sở tăng cường giám sát cộng đồng để phát hiện kịp thời các ca bệnh.
Ngay sau khi xuất hiện ổ dịch, UBND phường đã chỉ đạo trạm y tế tập trung tuyên truyền cho người dân các biện pháp phòng, tránh. Tổ chức phun hóa chất diệt muỗi tại các nhà có ca bệnh và mở rộng bán kính 200m. Đồng thời, huy động các đoàn viên, hội viên và người dân ra quân vệ sinh môi trường, lật úp các phế thải, dụng cụ chứa nước không cần thiết.
Mặc dù ngành y tế và chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp phòng, chống song ổ dịch sốt xuất huyết tại TDP Hợp Tiến vẫn diễn biến phức tạp, điều này đòi hỏi cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn.
Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho biết, trong cuộc chiến phòng chống dịch hiện nay, ý thức của mỗi người dân đóng vai trò then chốt. Việc chủ động phòng, chống dịch, đặc biệt là tiêu diệt véc-tơ truyền bệnh vẫn là chiến lược quan trọng trong công tác ngăn ngừa bệnh sốt xuất huyết hiện nay.
Trong đó, phải thực hiện tốt nhất phương châm không có muỗi vằn, không có bọ gậy, lăng quăng, không có sốt xuất huyết. Người dân chủ động dọn dẹp nhà cửa, sân vườn, lật úp các vật dụng chứa nước không cần thiết, diệt lăng quăng, diệt muỗi. Khi ngủ mắc màn để phòng muỗi đốt.
Đồng thời, trước diễn biến phức tạp của dịch, chính quyền địa phương cần vào cuộc quyết liệt, bố trí lực lượng phụ trách từng địa bàn, theo phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để tiêu diệt lăng quăng, bọ gậy.
Nhiều người có thói quen phụ thuộc vào định lượng trên công thức. Căn bếp biến thành phòng thí nghiệm, nơi người nấu đong đếm từng gram gia vị.
Đầu bếp Vũ Nhất Thông, người sáng lập Trung tâm dạy nấu ăn Eric Vũ Cooking Class, cho biết công thức thực chất là bản đồ cho người mới bắt đầu. Sự sáng tạo trong ẩm thực không đến từ việc nêm nếm tùy tiện, mà bắt nguồn từ việc hiểu bản chất từng bước chế biến.
Ông Thông cho biết, để không phụ thuộc công thức, người nấu cần tìm hiểu lý do của các thao tác chế biến. Ví dụ, phi tỏi trước khi xào rau giúp nhiệt độ cao của dầu giải phóng hợp chất lưu huỳnh, tạo mùi thơm. Khi áp chảo thịt, nhiệt độ cao kích hoạt phản ứng Maillard, tạo màu nâu trên bề mặt và giữ độ ẩm bên trong. Việc thêm axit như chanh, giấm vào gỏi giúp nguyên liệu chín tái, đồng thời cân bằng vị béo và mặn.
Về nguyên lý thẩm thấu trong tẩm ướp, ông Thông cho biết khi ướp muối vào thịt trước khi nấu, muối hút nước ra ngoài, sau đó hòa tan và ngấm ngược trở lại, giúp thịt giữ nước khi tác động nhiệt. Tương tự, kỹ thuật để thịt "nghỉ" sau khi nướng hoặc rán cho phép các sợi cơ thư giãn, phân bổ lại lượng nước cốt, tránh tình trạng bít tết bị chảy nước khi thái.
Đối với nước xốt, hiện tượng nhũ tương hóa (emulsification) giúp hòa trộn hai chất lỏng kỵ nhau như dầu và nước. Bằng cách thêm nguyên liệu trung gian như lòng đỏ trứng, mù tạt hoặc tỏi nghiền, người nấu có thể gắn kết các phân tử dầu và nước, tạo ra hỗn hợp đặc.
Khi nắm vững các quy luật này, người nấu có thể sử dụng năm vị cơ bản: mặn, ngọt, chua, đắng và umami (vị ngọt thịt). Vị mặn làm nền tảng, vị ngọt giảm bớt độ gắt, vị chua tạo sự tươi mới và vị đắng tạo chiều sâu.
Chuyên gia cho biết thay vì áp dụng định lượng có sẵn, người nấu nên nếm thử và điều chỉnh liên tục.
Ông Thông chia sự sáng tạo trong nấu ăn thành ba cấp độ:
Thay thế nguyên liệu tương đương: Đổi húng quế bằng kinh giới, thịt heo bằng thịt gà để tìm hương vị mới nhưng giữ nguyên kết cấu món ăn.
Thêm nguyên liệu mới: Kết hợp nguyên liệu khác để tạo điểm nhấn, ví dụ thêm dứa vào món cá kho.
Tự do kết hợp: Tận dụng các nguyên liệu còn thừa trong tủ lạnh dựa trên sự am hiểu về ngũ vị và nguyên lý hóa học để tạo món mới.
"Việc nắm vững kiến thức nền tảng giúp mỗi người chủ động nấu nướng trong không gian bếp của mình", ông Thông nói.
Ở Nhật Bản, trước cửa mỗi ngôi nhà hay hòm thư dưới tầng trệt đều gắn một tấm biển nhỏ ghi họ của gia chủ, như Sato, Suzuki hay Yamaguchi. Tấm biển này được làm từ nhiều chất liệu như gỗ, đá, gốm sứ hay kim loại, tiếng Nhật gọi là "Hyōsatsu".
Vượt lên trên chức năng nhận diện thông thường, Hyōsatsu là một lằn ranh giao tiếp xã hội và là tấm gương phản chiếu văn hóa sống minh bạch, đề cao niềm tin của người Nhật.
Biểu tượng của gia tộc và tín ngưỡng
Phong tục treo biển tên bắt nguồn từ năm 1923 khi ngành bưu chính gặp khó khăn trong việc tiếp cận tầng lớp bình dân do sự xáo trộn dân cư. Đặc biệt sau trận đại động đất Kanto, hàng loạt nhà cửa phải xây mới. Nhằm hỗ trợ bưu tá tìm đúng địa chỉ và xác nhận vị trí sinh sống của từng gia đình, phong trào treo biển tên bắt đầu rộ lên.
Bên cạnh đó, dân thường Nhật Bản đến thế kỷ 19 mới chính thức có họ. Khi hệ thống họ tộc được chính phủ hoàn thiện, người dân ngày càng coi trọng huyết thống. Việc công khai treo họ trước cửa trở thành niềm hãnh diện, khẳng định sự tồn tại của một gia tộc.
Trong nghiên cứu The Folklore Surrounding House Nameplates in Contemporary Japanese Society năm 2024 của tác giả Soichiro Sunami (Đại học Kanagawa), Hyōsatsu còn mang ý nghĩa tâm linh, tương tự con dấu hay bia mộ. Là biểu tượng đại diện cho ngôi nhà, mọi tác động lên tấm biển được tin là sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vận mệnh gia chủ. Văn hóa này thực chất nối tiếp truyền thống treo bùa chú trước cửa để xua đuổi tà ma và điềm xui từ xa xưa.
Hỗ trợ dịch vụ công và an ninh
Hyōsatsu đóng vai trò cốt lõi trong hệ thống bưu chính và dịch vụ chuyển phát. Xã hội Nhật Bản hiện đại vẫn duy trì thói quen sử dụng thư tín giấy cho các loại giấy tờ quan trọng như hóa đơn điện nước, thông báo ngân hàng, bảo hiểm hay thư mời nhận việc.
Nhân viên giao hàng tại Nhật Bản thường đến tận nhà mà không gọi điện trước. Nếu gia chủ đi vắng, bưu tá sẽ để lại giấy báo để cư dân chủ động hẹn lại giờ giao. Lúc này, việc xác nhận địa chỉ chính xác qua biển tên là bước bắt buộc. Mọi gia đình đều phải đăng ký thông tin cư trú với bưu cục địa phương.
Tấm biển còn hỗ trợ đắc lực cho công tác lập bản đồ và an ninh. Nhờ hệ thống Hyōsatsu, công ty bản đồ lớn nhất Nhật Bản Zenrin từng huy động 280.000 nhân viên đến từng nhà đối chiếu, tạo ra hệ thống bản đồ quốc gia với độ chính xác lên tới 99,6%.
Biểu tượng của "xã hội niềm tin"
Hyōsatsu tạo ra một ranh giới xã hội. Việc công khai tên họ không bị xem là tiết lộ quyền riêng tư, mà là sự khẳng định Nhật Bản là một "xã hội của niềm tin" thay vì đề phòng.
Theo truyền thống, văn hóa Nhật Bản chú trọng tính gắn kết của hội tự quản khu phố. Các hoạt động chung hay công tác phòng chống, lánh nạn thiên tai đều dựa vào danh sách cư dân. Tấm biển ghi tên trước cửa là lời tuyên bố gia chủ là một phần của cộng đồng, sống minh bạch và sẵn sàng gánh vác trách nhiệm chung. Sự cởi mở này mang lại cảm giác an tâm cho hàng xóm láng giềng, cảnh sát tuần tra và cả những vị khách lần đầu ghé thăm.
Logic "minh bạch để tạo niềm tin" này cũng lý giải thói quen giao tiếp của người Nhật, luôn trao danh thiếp ghi rõ thông tin cá nhân trong lần đầu gặp mặt, hay xưng tên ngay khi gọi điện thoại.
Các ngôi nhà ở Nhật Bản thường chừa sẵn vị trí gắn biển tên ngay từ khâu thiết kế, xem đây là tiêu chuẩn cơ bản trong kiến trúc. Một tấm biển tên tinh xảo có giá dao động từ 65 USD đến hàng trăm USD.
Tuy nhiên, những năm gần đây, tỷ lệ treo biển có xu hướng giảm do lo ngại về quyền riêng tư và an ninh đô thị. Hiện tại, khoảng 90% nhà riêng biệt lập và 50% căn hộ chung cư cao tầng tại Nhật Bản duy trì thói quen này.
Tại các tòa chung cư, việc ghi rõ số nhà và tên từng hộ trên hòm thư có thể gây nguy hiểm cho những phụ nữ sống một mình nếu bị theo dõi. Để bảo vệ bản thân, phần lớn gia đình hiện đại chọn chỉ ghi "họ".
Dù có nhiều thay đổi để thích ứng, Hyōsatsu vẫn là một nét văn hóa bám rễ sâu, cân bằng giữa sự cởi mở truyền thống và sự thận trọng của xã hội đương đại
