Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, ngày 1/4 thông báo hai máy bay tác chiến điện tử EA-37B Compass Call sẽ tham gia chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng nhằm vào Iran. Động thái đánh dấu lần đầu máy bay EA-37B được triển khai cho nhiệm vụ tác chiến, song các phi cơ này chưa tới khu vực hoạt động của CENTCOM.
Dữ liệu từ các trang theo dõi hàng không dân sự cho thấy hai chiếc EA-37B mang hô hiệu AXIS41 và AXIS43 xuất phát từ căn cứ Davis-Monthan ở bang Arizona, tới căn cứ McGuire-Dix-Lakehurst tại bang New Jersey để tiếp nhiên liệu rồi vượt Đại Tây Dương, đáp xuống sân bay quân sự Mildenhall ở Anh sau đó một ngày.
Quyết định triển khai phi đội EA-37B cũng gây chú ý sau khi xuất hiện thông tin hai máy bay tác chiến điện tử EC-130H của Mỹ, được phát triển trên khung thân vận tải cơ C-130, có thể đã bị hư hại sau đòn tập kích của Iran.
EA-37B được chế tạo trên cơ sở máy bay Gulfstream G550 nhằm thay thế mẫu EC-130H đã biên chế từ những năm 1980. Tổng cộng 5 máy bay EA-37B đã xuất xưởng, chiếm một nửa số phi cơ được quân đội Mỹ đặt hàng, chiếc đầu tiên được bàn giao vào tháng 8/2024.
Tổ bay EA-37B gồm hai phi công và 7 sĩ quan tác chiến. Phi cơ đạt tầm bay 7.100 km và trần bay 14 km, vượt trội hơn nhiều so với mức 4.200 km, trần bay 7,6 km và tổ bay 13 người của EC-130H.
EA-37B Compass Call được thiết kế để làm gián đoạn hệ thống liên lạc, dẫn đường, radar và thiết bị điện tử đối phương. Nhiệm vụ chính của nó là chế áp phòng không đối phương bằng cách gây nhiễu radar, cũng như cản trở khả năng phối hợp giữa các đài cảnh giới, mạng lưới liên lạc và khẩu đội hỏa lực.
EA-37B cũng có thể phối hợp với trinh sát cơ chuyên nghe lén RC-135 đang được triển khai ở Trung Đông, trong đó những chiếc RC-135 sẽ cung cấp dữ liệu cho EA-37B để xây dựng phương án tác chiến điện tử trên chiến trường.
“Tích hợp khả năng thu thập thông tin của RC-135 với năng lực tác chiến điện tử của EA-37B đã chứng minh là yếu tố thay đổi cục diện chiến trường. Chúng tôi không chỉ thực hiện nhiệm vụ mà còn tạo ra mô hình mới, duy trì lợi thế quyết định trong tác chiến điện tử”, đại úy Jasmine Harris, chỉ huy đơn vị vũ khí và chiến thuật thuộc Phi đoàn Trinh sát 38 của không quân Mỹ, cho hay.
"Đơn vị đặc biệt Prymary thuộc Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR) đã thực hiện những cuộc tập kích thành công nhằm vào hai tàu đổ bộ cỡ lớn của đối phương, gồm tàu Yamal và Nikolai Filchenkov, ở bán đảo Crimea vào đêm 18, rạng sáng 19/4", GUR thông báo hôm nay.
Tình báo Ukraine cho biết hai tàu thuộc biên chế Hạm đội Biển Đen hải quân Nga và đang neo đậu ở cảng Sevastopol vào thời điểm bị tấn công, khẳng định cả hai tàu đã bị vô hiệu hóa. "Trong khuôn khổ chiến dịch tại Sevastopol, các đơn vị trinh sát còn phá hủy một đài radar Podlet-K1. Giá trị của tổ hợp radar này là xấp xỉ 5 triệu USD", GUR tuyên bố.
Video đăng kèm cho thấy thiết bị bay không người lái (drone) Ukraine lần lượt lao vào tàu Yamal, Nikolai Filchenkov và radar Podlet-K1. Video bị cắt ngay trước khi drone va chạm với mục tiêu và không có hình ảnh xác nhận hậu quả, nên chưa thể đánh giá thiệt hại cụ thể.
Bộ Quốc phòng Nga chưa đưa ra bình luận.
Tàu Yamal thuộc Đề án 775, được Ba Lan chế tạo cho hải quân Liên Xô vào năm 1988, có chiều dài 112 m và khả năng chở 500 tấn hàng hóa, trong đó có thiết giáp và binh sĩ. GUR tuyên bố giá trị ước tính của chiến hạm này là hơn 80 triệu USD.
Tàu Nikolai Filchenkov thuộc Đề án 1171, được đóng tại nhà máy Yantar ở vùng lãnh thổ Kaliningrad và hạ thủy năm 1975, có tải trọng hàng hóa lên tới 1.000 tấn. Tình báo Ukraine nói rằng chiến hạm có giá trị ước tính hơn 70 triệu USD.
Nga phát triển radar Podlet-K1 từ năm 2009, thử nghiệm một năm sau đó và biên chế hệ thống đầu tiên vào năm 2015. Tổ hợp này có nhiệm vụ cảnh giới, phát hiện mục tiêu bay thấp, hỗ trợ cho các tổ hợp phòng không S-300PMU-2 và S-400.
Đây không phải lần đầu tiên Ukraine tuyên bố tập kích tàu đổ bộ Yamal. Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) hôm 18/4 tuyên bố đã đánh trúng chiến hạm này, bên cạnh tàu đổ bộ Azov và một tàu chiến chưa rõ chủng loại ở bán đảo Crimea. Dù vậy, SBU không công bố video về các cuộc tập kích.
Hạm đội Biển Đen của Nga đã hứng chịu nhiều tổn thất sau hơn 4 năm xung đột. Bộ Quốc phòng Ukraine hôm 17/4 cho biết Nga đã mất 9 tàu chiến cỡ lớn, 6 tàu tuần tra, 6 tàu tiếp tế, ba tàu vận tải hoặc đổ bộ và một tàu ngầm kể từ khi chiến sự bùng phát.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) ngày 14/7 cho biết số ca nhiễm trùng đường ruột do Cyclospora đang tăng bất thường trên cả nước hai tháng qua và đã gần chạm mức 7.000 người ở 34 bang.
Số ca bệnh đã được xác nhận cao gấp hơn 6 lần mức 249 ca cùng kỳ năm ngoái. CDC dự báo số liệu còn tăng, do ca bệnh thường được báo cáo chậm khoảng 6 tuần so với lúc khởi phát. Quy mô thực tế cũng có thể lớn hơn vì một số người tự hồi phục mà không đi khám hoặc xét nghiệm.
Cyclospora là ký sinh trùng đơn bào gây bệnh ở ruột non, nguồn lây chủ yếu là thực phẩm hoặc nước uống nhiễm ký sinh trùng. Bệnh hiếm khi lây truyền trực tiếp từ người sang người.
Triệu chứng phổ biến nhất là tiêu chảy kèm chán ăn, đau quặn bụng, đầy hơi, buồn nôn và mệt mỏi. Bệnh thường khởi phát khoảng một tuần sau khi phơi nhiễm, nhưng thời gian ủ bệnh có thể kéo dài từ hai ngày đến hơn hai tuần. Nếu không được điều trị, triệu chứng có thể thuyên giảm rồi tái phát trong nhiều tuần.
141 người đã phải nhập viện và chưa có trường hợp tử vong. Gwen Biggerstaff, phó giám đốc đơn vị phụ trách bệnh lây qua thực phẩm, nước và môi trường của CDC, cho rằng số ca tiêu chảy năm nay cao hơn rất nhiều so với hai mùa dịch gần nhất.
CDC và Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đang điều tra nhiều cụm ca bệnh riêng biệt. Đáng chú ý nhất là hơn 400 ca tại Michigan, Ohio, Tây Virginia và Kentucky có liên hệ dịch tễ, cho thấy họ có thể bị nhiễm từ cùng một nguồn. Những người thuộc cụm này phát triệu chứng từ ngày 22/6.
Michigan là tâm điểm với 3.309 ca tính đến ngày 14/7, trong đó ít nhất 44 người nhập viện, trong khi bang này thường chỉ ghi nhận 40-50 ca nhiễm Cyclospora mỗi năm. FDA đang truy xuất nguồn gốc nhiều mặt hàng nông sản, song chưa đủ bằng chứng để khuyến cáo người dân tránh một thực phẩm cụ thể.
Do chưa thể xác định được dịch tiêu chảy khởi phát và lây lan thế nào, CDC khuyên người dân Mỹ rửa kỹ nông sản tươi dưới vòi nước sạch, kể cả sản phẩm ghi "đã rửa". Ngoài ra, nấu thực phẩm ở nhiệt độ từ 70 độ C có thể tiêu diệt Cyclospora, trong khi rửa thông thường hoặc dùng hóa chất khử khuẩn không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn ký sinh trùng.
Các đợt bùng phát trước đây tại Mỹ từng liên quan đến salad đóng túi, rau thơm, xà lách và quả mâm xôi. Năm 1996, một đợt dịch tại 20 bang của Mỹ, thủ đô Washington và hai tỉnh Canada khiến 1.465 người mắc bệnh, với nguồn lây chủ yếu được xác định là quả mâm xôi nhập khẩu từ Guatemala.
Theo quan sát của các phóng viên Reuters, trước đó đã có hơn 10 quân nhân mặc quân phục rằn ri, trong đó một số mang theo súng trường tấn công, tiến vào tòa nhà Thượng viện.
Hiện chưa rõ diễn biến cụ thể cũng như danh tính của người nổ súng. Quan chức thượng viện Philippines nói rằng đến nay chưa ghi nhận thương vong sau vụ nổ súng.
Giới chức quân sự Philippines chưa đưa ra bình luận hay giải thích lý do quân đội hiện diện tại trụ sở thượng viện.
Tình trạng hỗn loạn bùng phát trong bối cảnh cơ quan chức năng tìm cách bắt thượng nghị sĩ Philippines Ronald Dela Rosa, người đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) truy nã. Ông này đã cố thủ tại văn phòng làm việc thượng viện từ ngày 11.5 và kêu gọi công chúng cản trở vụ bắt giữ. Ông cho biết lực lượng thực thi pháp luật đang trên đường tới bắt ông sau khi ICC ban hành lệnh.
Ông Dela Rosa được cho là nhân vật quan trọng phụ trách thi hành chiến dịch chống ma túy cứng rắn dưới thời cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Cảnh sát công bố chiến dịch chống ma túy trên đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng.
ICC chính thức công bố lệnh bắt ông Dela Rosa vào ngày 11.5, với các cáo buộc về tội ác chống lại loài người. Ông Duterte bị bắt vào năm ngoái và cũng nhận cáo buộc tương tự.
Bộ trưởng Nội vụ Jonvic Remulla cũng đã đến hiện trường hỗ trợ xử lý vụ việc. Ông Remulla nhấn mạnh không đến đây để bắt ông Dela Rosa, mà để bảo vệ ông ấy.
Vào ngày 11.5, camera an ninh tại tòa nhà thượng viện Philippines ghi lại cảnh ông Ronald Dela Rosa vội vã chạy qua những cầu thang và hành lang để tránh mặt lực lượng thực thi pháp luật đang cố bắt ông.
