Hôm nay (3.4), tại TP.HCM, diễn ra hội thảo Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục mầm non, Bộ GD-ĐT và Ngân hàng Thế giới tổ chức. Tại đây, bà Helle Buchhave, Trưởng nhóm toàn cầu về giới, Ngân hàng Thế giới (World Bank) có phần trình bày “Chăm sóc để phát triển” – Nghiên cứu được thực hiện trong khuôn khổ Chương trình đối tác chiến lược Ngân hàng Thế giới – Australia.
Nghiên cứu được thực hiện trên 4 tỉnh thành của Việt Nam là Thái Nguyên, Đà Nẵng, TP.HCM, An Giang; thực hiện khảo sát từ 1.809 người mẹ có con từ 3 tháng tới 72 tháng tuổi; khảo sát 200 cơ sở giáo dục mầm non. Đồng thời đã thực hiện 32 cuộc thảo luận nhóm với 241 phụ huynh có con dưới 72 tháng tuổi; sử dụng dữ liệu GIS lập bản đồ cung và cầu…
Nghiên cứu chỉ ra lao động nữ đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Việt Nam. Song sau khi sinh con, người phụ nữ làm mẹ đối mặt với nhiều bất lợi. Như giảm 27% thu nhập bình quân đầu người của các hộ gia đình sau khi sinh con; giảm 8,3% thu nhập tiền lương của phụ nữ sinh con…
Đại diện Ngân hàng Thế giới cho hay khi lao động nữ làm việc tại các khu công nghiệp tiếp cận được dịch vụ chăm sóc trẻ em có chất lượng, với chi phí hợp lý sẽ yên tâm làm việc, tăng cơ hội có việc làm, giảm bất lợi cho phụ nữ làm mẹ; cải thiện chất lượng việc làm; có thời gian nâng cao kỹ năng bản thân, nâng cao tay nghề. Chính những điều này sẽ tác động tới doanh nghiệp khi giảm tỷ lệ nghỉ việc, tăng năng suất; với gia đình sẽ tăng thu nhập cho hộ gia đình, tất cả những điều này giúp kinh tế xã hội phát triển…
Thế nhưng trong thực tế nhu cầu chăm sóc trẻ dưới 3 tuổi còn tồn tại dai dẳng. 75% bà mẹ có con dưới 2 tuổi hiện chưa sử dụng dịch vụ chăm sóc trẻ em, nhưng cho biết sẽ sử dụng dịch vụ có đăng ký với chi phí hợp lý nếu có sẵn. Nhu cầu là có, nhưng nguồn cung chưa đáp ứng. Chỉ 23% cơ sở mầm non công lập nhận trẻ dưới 2 tuổi, so với 66% ở khu vực tư thục. 11% trường mầm non công lập có số trẻ vượt quá khả năng tiếp nhận chính thức.
Nguyên nhân các gia đình không thể tiếp cận dịch vụ chăm sóc trẻ em, đến từ những lý do như giá dịch vụ cao; quan ngại về chất lượng an toàn; thiếu chỗ nhận trẻ dưới 36 tháng tuổi; giờ giấc nhận trông trẻ không phù hợp với giờ đi làm của cha mẹ…
“75% bà mẹ hiện chưa sử dụng dịch vụ trông giữ trẻ có đăng ký cho biết sẽ chuyển sang nếu có chỗ. Đối với trẻ 3 tháng -12 tháng tuổi, 83,6% nhu cầu chưa được đáp ứng. Tại tỉnh An Giang, các xã có khu công nghiệp không có cơ sở nào dành cho trẻ dưới 3 tuổi”, báo cáo cho biết.
Vậy giải pháp nào để nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, đặc biệt ở độ tuổi trẻ từ 6 tháng tuổi tới 36 tháng tuổi – nơi đang thiếu chỗ học nhất cho trẻ? Bà Helle Buchhave nêu ra 3 trụ cột giải pháp. Thứ nhất, cần tăng nguồn cung với chi phí hợp lý và bảo đảm công bằng, trong đó có tăng số lượng chỗ cho trẻ dưới 3 tuổi trong hệ thống mầm non công lập. Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ nhân lực, tăng chất lượng giáo viên ở các cơ sở công lập, ngoài công lập, nhóm trẻ độc lập tư thục. Và thứ 3, quản trị điều chỉnh thị trường lao động phù hợp với chính sách gia đình.
Đáng chú ý, trong nhóm giải pháp thứ 3, đại diện Ngân hàng Thế giới đề xuất cần tăng thời gian nghỉ thai sản lên 12 tháng. Có khoảng trống lớn, khi mà sau 6 tháng nghỉ thai sản, người mẹ gặp nhiều khó khăn khi các cơ sở mầm non công lập chưa nhận trẻ dưới 12 tháng tuổi; các nhóm trẻ gia đình không an toàn, tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Do đó phía Ngân hàng Thế giới đề xuất tổng thời gian nghỉ thai sản là 12 tháng cho cả cha và mẹ, tức là mỗi phụ huynh được nghỉ 6 tháng. Khi tăng thời gian nghỉ tại sản, người lao động quay trở lại thị trường lao động cũng được tăng năng suất hơn, như vậy điều này chỉ có lợi, không có hại. Đồng thời, phía nghiên cứu cũng cho rằng hiện nay chỉ khoảng 30% phụ nữ sinh con đủ điều kiện hưởng chế độ, cần mở rộng sang lao động khu vực phi chính thức cũng được tiếp cận chính sách.
GS-TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, nhấn mạnh bậc học mầm non đóng vai trò nền tảng trong việc hình thành nhận thức và tư duy cho trẻ. Trẻ em có môi trường giáo dục mầm non tốt, từ đó có điều kiện phát huy năng lực tốt hơn ở các bậc học kế tiếp, góp phần vào mục tiêu phát triển toàn diện và học tập suốt đời.
Tại hội thảo, bà Hoàng Thị Dinh, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục mầm non; bà Nguyễn Minh Huyền, chuyên viên cao cấp Vụ Giáo dục mầm non, Bộ GD-ĐT, giới thiệu Chương trình Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non ở địa bàn đô thị, khu công nghiệp giai đoạn 2025-2035, định hướng đến năm 2045.
Bà Lê Thụy Mỵ Châu, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết, hiện thành phố có hơn 1.800 trường mầm non, trên 520.000 trẻ và hơn 40.000 giáo viên. Là đô thị đặc biệt, đông công nhân, người lao động nhập cư, trong giai đoạn 2026-2030, thành phố tập trung 3 định hướng chính. Đầu tiên, mở rộng cơ hội đến trường, phấn đấu 100% trẻ em được chăm sóc, giáo dục an toàn, ưu tiên đối tượng con công nhân. Thứ hai, nâng cao chất lượng đội ngũ và chuyển đổi số, xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu trẻ, phát triển kho học liệu số dùng chung. Thứ ba, phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non linh hoạt, đa dạng loại hình, phù hợp với đô thị và khu công nghiệp.
Đáng chú ý, TP.HCM đã và đang triển khai một số mô hình đổi mới đạt hiệu quả như trường công lập giữ trẻ ngoài giờ; trường mầm non do doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ hoặc bao cấp học phí; cơ sở mầm non đặt tại các khu lưu trú công nhân; mở rộng chăm sóc trẻ từ 6 tháng -18 tháng tuổi (hiện đã có 240 cơ sở triển khai)…
Ngày 9/4, chị Hồng Phụng, ngụ phường Bình Quới, cho biết hai con học lớp 2, 4 ở trường Tiểu học Bình Quới đang ở viện điều trị với biểu hiện sốt cao, nôn, tiêu chảy.
Cách đây 2 ngày, sau khi tan trường, con trai báo đau bụng, đi ngoài nhưng chị nghĩ rối loạn tiêu hóa bình thường nên bỏ qua. Khoảng 7h40 hôm qua, chị Phụng được cô giáo lớp 2 gọi đến đón con vì đau bụng. Đến 12h, con trai lớp 4 cũng được cô giáo cho về.
"Tối qua, cả hai bé đều sốt cao hơn 39 độ, nôn ói, đi ngoài liên tục nên tôi hoảng hốt đưa vào bệnh viện" chị Phụng nói.
Con gái chị Phương Uyên học lớp 2 ở trường cũng nhập viện từ chiều 8/4 với triệu chứng tương tự.
"Nhiều học sinh khác của trường còn đang điều trị ở đây", chị Uyên cho hay.
Trả lời VnExpress sáng 9/4, ông Đỗ Hoàn Vũ, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, phường Bình Quới, cho biết sơ bộ ghi nhận 41 học sinh trường Tiểu học Bình Quới Tây nhập viện. Đến nay, đa số đã được cho về nhà theo dõi.
Theo ông Vũ, khoảng 10h ngày 8/4, cán bộ phòng và y tế phường Bình Quới có mặt ở trường sau khi nhận tin báo. Lúc này chưa đến giờ ăn bán trú, có gần 10 học sinh biểu hiện mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, sau đó số lượng tăng dần. Y tế phường thăm khám và chuyển 4 em vào bệnh viện, còn lại phụ huynh chủ động đưa con đi điều trị.
"Không loại trừ nguy cơ ngộ độc thực phẩm nhưng còn phải xét đến các yếu tố khác như thức ăn học sinh mua ở ngoài, nguồn nước. Vì học sinh có biểu hiện khi chưa ăn cơm trưa", ông Vũ nói.
Theo ông, mẫu thức ăn bán trú ngày 7 và 8/4 đã được đưa đi xét nghiệm, dự kiến ngày 14/4 có kết quả. Trước mắt, phường yêu cầu trường dừng tổ chức ăn bán trú cho đến khi có kết luận.
Về phía trường Tiểu học Bình Quới Tây, bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng, nói ngay tiết học đầu ngày 8/4 (khoảng 7h40), nhiều học sinh khối 1, 2, 3 xuống phòng y tế với các biểu hiện mệt mỏi, sốt. Ghi nhận cả ngày có hơn 100 lượt học sinh xuống khám, trong đó, hơn 40 em nôn ói, đau bụng.
"Học sinh có biểu từ đầu giờ sáng, khi chưa ăn uống bất kỳ thứ gì ở trường nên không thể nói bị ngộ độc sau khi ăn bán trú", bà Tiên lý giải.
Hiệu trưởng cho hay trường có hơn 900 học sinh, khoảng 700 đăng ký ăn bán trú.
Ngày 6.5, Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị thành phố Đà Nẵng đã có buổi tiếp xúc cử tri tại các xã Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà và phường Ngũ Hành Sơn nhằm thông tin kết quả Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đồng thời ghi nhận ý kiến người dân về phát triển kinh tế - xã hội, hạ tầng và tổ chức bộ máy.
Tại đây, ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, đã trực tiếp phản hồi về thông tin gây chú ý liên quan đến quy hoạch Làng đại học Đà Nẵng.
Theo ông Quang, việc cho rằng thành phố có chủ trương di dời Làng đại học từ phường Ngũ Hành Sơn vào phía nam (khu vực TP.Tam Kỳ cũ) là cách hiểu "chưa chính xác".
Thành phố không có kế hoạch quy hoạch lại theo hướng đưa toàn bộ các trường đại học về một khu vực duy nhất. Thay vào đó, việc sắp xếp các cơ sở giáo dục sẽ được nghiên cứu kỹ, căn cứ vào điều kiện thực tế và đặc thù từng trường.
Dự án Làng đại học tại khu vực phường Ngũ Hành Sơn và phường Điện Bàn Đông đã được quy hoạch từ gần 30 năm trước với diện tích khoảng 300 ha. Đến nay, khoảng một nửa diện tích đã được phê duyệt, đồng thời có đề xuất mở rộng quy mô lên khoảng 600 ha.
Hiện quy hoạch này vẫn còn nguyên giá trị. Thành phố đã đưa vào danh mục nhiều dự án hạ tầng phục vụ khu vực, trong khi Đại học Đà Nẵng cũng đã triển khai giai đoạn đầu với tổng vốn gần 2.800 tỉ đồng để xây dựng cơ sở đào tạo và ký túc xá.
Trong quá trình hoàn thiện quy hoạch chung, Đà Nẵng sẽ nghiên cứu thêm các phương án phù hợp. Một trong những định hướng là cho phép một số trường mở rộng cơ sở tại khu vực phía nam thành phố và vùng phụ cận.
Những cơ sở đào tạo không còn phù hợp với điều kiện hiện tại có thể được di dời từng bước, nhằm giảm tải cho khu vực nội đô.
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng cho rằng, hiện nay Đà Nẵng có 15 trường đại học, viện nghiên cứu cùng nhiều cơ sở đào tạo nghề. Việc tập trung dày đặc trong trung tâm đang tạo áp lực lớn lên quỹ đất và hạ tầng giao thông, khiến việc phân bổ lại không gian đào tạo trở thành yêu cầu cấp thiết.
Liên quan đến giáo dục, đại diện Sở GD-ĐT cho biết thành phố đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ học phí và chi phí học tập cho học sinh, sinh viên theo học trung cấp, cao đẳng.
Toàn thành phố hiện có 68 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, với quy mô tuyển sinh khoảng 87.000 người/năm, đáp ứng nhu cầu học tập và định hướng nghề nghiệp.
Đối với tuyển sinh lớp 10, những năm gần đây trường công lập chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu. Dự kiến năm học 2026 - 2027, Đà Nẵng sẽ nâng tỷ lệ này lên khoảng 86% bằng cách mở rộng cơ sở vật chất, phần còn lại sẽ học tại các trường tư thục và cơ sở nghề.
Cũng tại buổi tiếp xúc, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang nhấn mạnh, vấn đề được cử tri rất là quan tâm hiện nay là cái việc sử dụng có hiệu quả các nhân công, các tài sản công, cụ thể là các trụ sở sau sáp nhập đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Quan điểm của thành phố đã rất rõ là không để tài sản công bị dôi dư, bị lãng phí và không để những khu đất, những nhà công sản trở thành tài sản bỏ hoang, mà phải chuyển hóa những nguồn lực này thành trường học, công viên, không gian công cộng, bãi đỗ xe và các thiết chế phục vụ trực tiếp đời sống nhân dân.
Bí thư Thành ủy cho hay, thành phố đang khẩn trương hoàn thiện quy hoạch chung và quy hoạch chuyên ngành, trong đó quy hoạch đô thị là nhiệm vụ trọng tâm. Một số quỹ đất, trong đó có trụ sở không còn nhu cầu sử dụng sau sắp xếp thì sẽ được rà soát để thu hồi, ưu tiên chuyển đổi cái mục đích sử dụng để ưu tiên phát triển trường học, công viên.
Ngày 24-4, nhiều sinh viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam bày tỏ sự lo lắng với điều 10, trong quy định công tác sinh viên vừa được giám đốc học viện ký ban hành hôm 14-4.
Cụ thể, theo điều 10 về công tác giáo dục kỹ năng cho sinh viên, nhà trường đưa ra 3 yêu cầu:
Thứ nhất, sinh viên được giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng mềm.
Thứ hai, sinh viên cần hoàn thành chương trình đào tạo kỹ năng mềm trước khi được xét công nhận tốt nghiệp theo quy định của học viện.
Thứ ba, sinh viên phải đăng ký và tham gia hoạt động ít nhất 1 câu lạc bộ (thuộc hệ thống các câu lạc bộ của học viện) với thời gian tối thiểu 24 tháng trong quá trình học tập tại học viện (áp dụng từ K69 trở đi - sinh viên năm 2).
Văn bản vừa được trường ban hành không nêu rõ nếu sinh viên không tham gia câu lạc bộ đủ 24 tháng sẽ bị kỷ luật ra sao, có đủ điều kiện ra trường không. Tuy nhiên, nhiều sinh viên bày tỏ lo ngại quy định này ngầm hiểu là sinh viên không tham gia đủ câu lạc bộ tối thiểu 24 tháng sẽ không đủ điều kiện tốt nghiệp.
N.T.M., sinh viên năm 2 Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cho rằng nếu bắt buộc sinh viên phải tham gia ít nhất 1 câu lạc bộ tối thiểu trong 24 tháng mới được xét tốt nghiệp là không hợp lý.
Theo nam sinh này, việc tham gia các hoạt động ngoại khóa hay câu lạc bộ nên dựa trên tinh thần tự nguyện, đam mê và nhu cầu thực tế của mỗi sinh viên. Việc ép buộc tham gia dễ dẫn đến tình trạng tham gia cho có, để đối phó với quy định... gây lãng phí thời gian và giảm ý nghĩa của các câu lạc bộ.
Thay vì bắt buộc, nam sinh đề xuất nhà trường nên điều chỉnh theo hướng khuyến khích sinh viên tham gia câu lạc bộ bằng cách cộng điểm rèn luyện hoặc tạo ra nhiều sân chơi, nếu sinh viên thực sự có nhu cầu có thể tham gia.
Một sinh viên khác cho rằng trường không nên áp dụng quy định cứng nhắc cho tất cả các sinh viên.
"Đồng ý rằng việc tham gia câu lạc bộ có thể giúp rèn luyện bản thân và phát triển kỹ năng, nhưng không phải ai cũng cần. Có những sinh viên tận dụng thời gian đó để đi làm thêm, tự va chạm xã hội, tự kiếm tiền để trang trải cuộc sống", sinh viên bày tỏ, mong trường xem xét lại quy định một cách hợp lý.
Trước sự lo lắng của sinh viên, tối 24-4, ông Nguyễn Ngọc Tuynh - Bí thư Đoàn Học viện Nông nghiệp Việt Nam - cho biết nhà trường đã nhận được một số ý kiến của sinh viên về điều 10 trong quy định vừa ban hành, trong đó có thông tin thảo luận trên môi trường mạng xã hội.
Theo ông Tuynh, quy định sinh viên tham gia hoạt động tại các câu lạc bộ của học viện là một nội dung thuộc chủ trương đổi mới đào tạo, nhằm tăng cường phát triển toàn diện cho người học, bao gồm kỹ năng mềm, năng lực nghiên cứu khoa học, tinh thần khởi nghiệp, kỹ năng làm việc nhóm và năng lực thích ứng với thị trường lao động.
Thời gian sinh hoạt câu lạc bộ được thiết kế linh hoạt, phù hợp với lịch học của sinh viên, thông thường từ 1 buổi (thời gian mỗi buổi 2 - 3 giờ)/tuần hoặc tháng, tùy thuộc đặc điểm hoạt động của từng câu lạc bộ, việc tham gia câu lạc bộ sẽ không ảnh hưởng nhiều đến kế hoạch học tập và sinh hoạt cá nhân của sinh viên.
"Học viện và Đoàn Thanh niên Học viện luôn tôn trọng và khuyến khích sinh viên tham gia góp ý, phản biện đối với các chủ trương, quy định liên quan đến người học.
Khi tham gia trao đổi thông tin trên môi trường mạng, đề nghị sinh viên bảo đảm tính chính xác, khách quan; không đăng tải, chia sẻ các thông tin sai sự thật, chưa được kiểm chứng hoặc có nội dung vi phạm quy định của pháp luật, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân.
Để các ý kiến được tiếp nhận, xem xét và giải đáp một cách đầy đủ, chính thức, Học viện khuyến khích sinh viên gửi phản ánh, kiến nghị thông qua các kênh chính thống của Học viện và Đoàn Thanh niên Học viện", ông Tuynh thông tin trên Facebook chính thức của học viện.
Theo ông Tuynh, việc tham gia câu lạc bộ nhằm phát triển kỹ năng và được ghi nhận trong đánh giá điểm rèn luyện, trong công tác thi đua, khen thưởng, phát triển Đảng trong sinh viên và không làm phát sinh áp lực không cần thiết đối với các hoạt động bình thường của sinh viên.
Hiện nhà trường chưa thông tin cụ thể về việc sinh viên không tham gia hoạt động câu lạc bộ 24 tháng sẽ ảnh hưởng đến điều kiện tốt nghiệp của sinh viên hay không.
Thời gian tới học viện dự kiến tổ chức đối thoại cùng sinh viên để lấy ý kiến.
