Để con trẻ lạm dụng quá nhiều lẫn không cho con tiếp cận mạng xã hội đều chưa phải là giải pháp tốt.
Tuy nhiên phải thừa nhận sự thật rằng rất khó để có thể điều tiết chuyện này. Nhất là trong bối cảnh cả thế giới lẫn trong nước đều ứng dụng công nghệ số trên tất cả mọi lĩnh vực, từ kinh tế, giáo dục, văn hóa… đến đời sống xã hội.
Là phụ huynh, tôi ủng hộ việc cấm theo độ tuổi khi đã có nghiên cứu chứng minh mạng xã hội ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần và điều kiện phát triển ở lứa tuổi vị thành niên.
Trong khi chờ những quyết định có sự nghiên cứu thận trọng và áp dụng chặt chẽ, có lẽ mỗi gia đình đều tìm cách riêng để bảo vệ con mình. Từ kinh nghiệm bản thân, tôi xin chia sẻ một số giải pháp mình đã áp dụng và có dấu hiệu tích cực.
Như bao học sinh khác, con tôi đều dành phần lớn thời gian để học hành. Gần như mỗi tuần hoặc khi bước vào kỳ thi quan trọng, tôi đều nắm thông tin để cùng con kiểm tra bài vở. Khi con đã thuộc bài và làm bài, tôi kéo con cùng làm việc nhà, phân chia để các con có trách nhiệm chung.
Phần việc của gia đình như rửa chén, giặt và phơi đồ, quét nhà, chăm cây… được chia theo công việc mỗi ngày, phù hợp với lịch học của con và lịch làm việc của cha mẹ. Khi con hoàn thành tất cả nhiệm vụ, ai cũng xong việc của mình, cả nhà đều có thời gian riêng để chọn hình thức giải trí cá nhân hoặc cùng chung một hoạt động nào đó.
Trễ nhất 22h30 cả nhà cùng đi ngủ, hôm nào con nhiều bài vở có thể thức tới 23h nhưng không được trễ hơn. Đối với ngày nghỉ có thời gian nhiều hơn, con sẽ cùng nấu cơm, ủi đồ hoặc cùng đi chợ. Ban đầu hai đứa nhỏ cũng tỏ vẻ khó chịu, thiếu hợp tác hoặc tìm cách thoái thác nhưng mỗi ngày một ít, cộng với trò chuyện cùng con, tôi thấy có sự chuyển biến tích cực.
Con bớt thời gian vào mạng, hiểu trách nhiệm của bản thân và dần tự giác làm việc nhà. Ở độ tuổi dậy thì, con cũng có thái độ chống chế, đôi lúc lý lẽ khi không hài lòng. Tôi chọn cách đối thoại trực tiếp, điều chỉnh mình, trường hợp cha mẹ còn xin lỗi nếu hiểu sai hay la con vô cớ để con tin và an tâm giãi bày.
Suốt thời gian dài tôi quan sát để cùng con hướng đến đam mê, sở trường và năng khiếu cá nhân. Biết con thích vẽ, tôi trò chuyện với con về những ước mơ, định hướng tương lai và cùng con chuẩn bị cho chặng đường đó. Con được tham gia những khóa vẽ căn bản để thử tài.
Tôi tìm những clip mỹ thuật độc đáo hay hướng dẫn cách thiết kế các sản phẩm sinh động, gợi ý con thực hiện nhân những dịp đặc biệt của người thân trong gia đình hoặc tặng bạn bè, thầy cô giáo. Những bức tranh con vẽ, tôi giữ gìn cẩn thận và động viên khi con hoàn thành tác phẩm ấn tượng.
Bé còn lại “nghiện” điện thoại hơn chị nên có phần vất vả hơn! Phát hiện ra con thích những câu đố vui dạng hơi lắt léo, đố mẹo, mỗi tối hai mẹ con cùng nhau thi thố. Dần dà tôi hướng con đến những câu hỏi thường thức phổ thông về các mẹo trong cuộc sống để con tìm hiểu.
Không phải hôm nào cũng suôn sẻ hay cô bé cũng hợp tác mà tùy tâm trạng, kể cả chuyện buồn vui trên trường. Nhưng tôi quyết định không bỏ rơi con với mạng xã hội hay điện thoại.
Kể cả với người thân sống cùng nhà, tôi cũng trao đổi để mỗi người tiết giảm việc sử dụng điện thoại khi không cần thiết. Vì trẻ ít nghe nhưng nhìn vào hành động của ông bà, cha mẹ để cải thiện hành vi của chính mình.
Tôi cũng thường xuyên gửi con xem những đoạn clip ngắn về tác hại của việc dùng điện thoại nói chung, mạng xã hội nói riêng. Trong đó có những clip do các bác sĩ tâm lý, bác sĩ chuyên ngành điều trị thực hiện. Chỉ khi nhìn vào hậu quả một cách thực tiễn như ảnh hưởng hệ thần kinh, hành vi, tâm lý, việc học… con mới bắt đầu sợ.
Tôi tìm hiểu thêm những trung tâm điều trị trẻ nghiện game để gửi con biết và răn con biết giới hạn tới đâu cho những hành động của mình.
Thiết nghĩ trong tuyên truyền của nhà trường, xã hội rất cần thực hiện những sản phẩm sinh động như vậy. Bên cạnh dùng lời nói, độ tuổi học sinh cần những cách truyền thông sinh động, người thật việc thật để minh chứng.
Thậm chí các trường có thể thiết kế các buổi cho trẻ đến các trung tâm hay cơ sở điều trị tâm lý để trẻ chứng kiến, qua đó thay đổi thật sự nhận thức của mình. Hoặc có thể mời trường hợp thanh thiếu niên, gia đình có con điều trị thành công đến chia sẻ.
Mỗi gia đình đều có câu chuyện riêng, mỗi đứa trẻ đều là cá thể riêng nên cần những cách ứng xử mềm, rắn khác nhau. Quá trình đồng hành cùng con không phải lúc nào cũng thuận tiện, dễ dàng, sẽ có lúc thất bại nhưng với sự kiên trì để dần tìm ra phương pháp phù hợp. Với nhà mình, bước đầu tôi nhận thấy có sự chuyển biến tốt hơn.
Tôi tin không gia đình nào muốn con mình tự bơi giữa không gian mênh mông của mạng xã hội. Không hẳn chia sẻ của tôi sẽ giúp ích được cho các gia đình khác song khi mọi nhà cùng nỗ lực, việc kéo con ra khỏi những hệ lụy do mạng xã hội và công nghệ tác động về lâu dài hẳn sẽ có kết quả khả quan trong khi chờ đợi một chính sách ở tầm vĩ mô về mặt quản lý nhà nước.
Đặc biệt là nhóm đối tượng đang gặp vấn đề tâm lý, dễ bị tác động và thiếu khả năng tự sàng lọc thông tin. Có giải pháp căn cơ nào cho vấn đề này không?
Các "phòng" mai mối trên TikTok đang thu hút nhiều người xem. Bên cạnh những "phòng" đem lại kết quả tốt đẹp, cũng có nhiều "phòng" làm đủ chiêu trò câu người tham gia, kể cả trẻ vị thành niên. Từ những buổi livestream kết đôi trực tuyến đến các nhóm kín học làm người lớn, không ít trẻ bị cuốn vào tình yêu qua mạng, kéo theo nhiều hệ lụy đáng lo ngại.
Đã hơn 23h đêm, nhưng phòng livestream của TikToker G. vẫn sôi nổi. Ngoài chủ phòng, trên "ghế nóng" còn có 5 người đàn ông trung niên đang sốt sắng chờ nhân vật nữ tiếp theo vào phòng để bắt đầu màn kết đôi. Dù đã khuya, phiên livestream này vẫn thu hút gần 2.000 người xem trực tuyến.
Nhân vật nữ tiếp theo được mời lên ghế trong một phiên livestream kết đôi trên TikTok là tài khoản C.P., cô bé tự giới thiệu tên thật là M., cầm điện thoại quay thẳng vào gương mặt mình. Thấy cô bé còn nhỏ tuổi, một người đàn ông trong phòng lên tiếng: "Mẹ con đâu, cho chú gặp mẹ con đi".
M. cười, đưa camera về phía người phụ nữ đang ngồi gần đó, người phụ nữ được giới thiệu tên H. vừa lộ diện thì một người đàn ông khác lập tức buông lời trêu: "Hello chị mẹ, chị mẹ đẹp gái dữ vậy ta, con rể nè, con rể sinh năm 1985". Không khí trong phòng trở nên rộn ràng với những tiếng cười và lời tung hứng.
Câu chuyện tiếp tục được đẩy xa khi M. cho biết ba mình đi công việc nhiều ngày chưa về. Chủ phòng thông tin thêm cô bé đã nghỉ học từ lớp 6. Dù vậy, M. vẫn thoải mái trò chuyện, thậm chí nói nếu các "chú" xuống chơi sẽ mời một chầu nhậu linh đình, dù cô bé còn non choẹt.
Cuộc trò chuyện dần chuyển sang những câu đùa mang tính trêu ghẹo, một người đàn ông nói: "Con rể lớn hơn mẹ 3 tuổi rồi, vậy phải kêu mẹ vợ bằng em hả?". Không khí cuộc mai mối bỗng chững lại vì sự lúng túng, nhưng nhanh chóng bị phá vỡ bởi những tràng cười và sự cổ vũ từ chủ phòng.
Chủ phòng tiếp tục thúc đẩy màn kết đôi khi hỏi: "Con có chịu chú C. không? Nếu chịu thì chú xuống gặp bỏ lễ cưới con, hồi đó mẹ con cũng cưới ba con sớm mà"... Bên cạnh sự hưởng ứng, một số người xem bắt đầu bày tỏ lo ngại, cho rằng cô bé chỉ khoảng 13 - 14 tuổi.
Thấy con trai đang học lớp 7 dạo này thường xuyên ôm điện thoại vào phòng riêng, chị Huỳnh Mai Hoa (TP.HCM) bắt đầu để ý. Sau khoảng một tuần quan sát, chị quyết định kiểm tra điện thoại của con và không khỏi bất ngờ khi phát hiện con trai mình đang tham gia nhiều hội nhóm 18+ trên Facebook.
"Con trai tôi thích chơi game, tôi đồng ý vì cháu cũng cần giải trí sau những giờ học căng thẳng, miễn sao đừng bỏ bê học hành là được. Tuy nhiên, gần đây thói quen sử dụng điện thoại của con thay đổi rõ rệt, tôi kiểm tra điện thoại mới biết con dành phần lớn thời gian để tương tác trong các nhóm trên Facebook", chị Hoa chia sẻ.
Càng bất ngờ hơn khi chị Hoa phát hiện nội dung trao đổi trong các nhóm mà con trai tham gia xoay quanh những chủ đề như "kinh nghiệm yêu đương", "tâm sự tuổi mới lớn", "tập làm chuyện người lớn",... Các thành viên sử dụng ngôn ngữ riêng, nhiều đoạn hội thoại mang tính đùa cợt, gợi mở đến... đỏ mặt.
Không chỉ dừng lại ở việc đọc, con trai chị Hoa còn tham gia bình luận trong các chủ đề đang được thảo luận. "Tôi không nghĩ con mình lại tham gia những nhóm như vậy. Khi hỏi thì cháu nói chỉ vào xem cho biết vì tò mò", chị Hoa không giấu sự lo lắng vì không thể kiểm soát được những nội dung, thông tin không phù hợp lứa tuổi mà con sẽ tìm hoặc được tiếp cận trên mạng xã hội.
Tương tự, chị Lê Thị Thắm (TP.HCM) cũng phát hiện con gái đang học lớp 8 tham gia nhiều hội nhóm có nội dung "tập tành làm người lớn". Vì con là con gái, chị càng lo lắng. "Các nhóm này thường hoạt động dưới dạng kín hoặc riêng tư, yêu cầu xét duyệt thành viên trước khi tham gia. Nội dung đăng tải rất đa dạng, từ chia sẻ cá nhân đến những chủ đề tò mò của tuổi dậy thì, người lớn đọc còn thấy ngại", chị Thắm nói.
Chỉ cần một số thao tác trên mạng xã hội, chúng tôi đã ghi nhận những hội nhóm dạng này đang tồn tại rất nhiều. Với cách tổ chức kín, nội dung được chia sẻ tự do trong phạm vi nhóm nên đang dần trở thành không gian trao đổi riêng tư của các bạn nhỏ mà phụ huynh khó tiếp cận nếu không trực tiếp kiểm tra thiết bị của con.
--------------------------------
Tưởng chỉ trò đùa trên mạng, nhưng các hội nhóm "ghét cha mẹ" vẫn tồn tại với số lượng thành viên đông đảo. Từ chia sẻ bức xúc cá nhân đến tranh luận về mâu thuẫn gia đình.
Hiện tượng "walkaway wives" (những người vợ bước ra khỏi hôn nhân) đang được giới chuyên gia tâm lý và các luật sư ghi nhận là một xu hướng xã hội tại Anh.
Theo thống kê của công ty luật Stowe Family, 63% đơn ly hôn trong những năm gần đây do người vợ đệ trình. Khảo sát cuối năm 2025 của nền tảng cộng đồng NOON trên 2.000 phụ nữ cho thấy, 56% sẵn sàng chấm dứt hôn nhân vì không cảm thấy hạnh phúc. Hậu ly hôn, 76% phụ nữ khẳng định họ không hối hận.
Bà Karen Ruimy, 61 tuổi, chuyên gia tâm lý, cho biết đại dịch đã tạo ra khoảng lặng để nhiều người nhìn nhận lại cuộc sống. "Phụ nữ trung niên bắt đầu lên tiếng 'đủ rồi'", bà nói. Chuyên gia này đánh giá, khi con cái trưởng thành và áp lực gia đình giảm bớt, phụ nữ bắt đầu khao khát thấu hiểu chính mình thay vì tiếp tục duy trì cuộc hôn nhân nguội lạnh. "Nhiều người tự hỏi liệu có nên tiếp tục lừa dối bản thân, hay họ xứng đáng được yêu thương và lắng nghe nhiều hơn", chuyên gia nói.
Đồng tình với quan điểm trên, nhà trị liệu gia đình LJ Jones cho biết quyết định ly hôn không diễn ra bốc đồng. Đây là kết quả của một quá trình cạn kiệt cảm xúc kéo dài.
Theo bà, nhiều phụ nữ nỗ lực giao tiếp để tìm kiếm sự kết nối nhưng chỉ nhận lại sự thất vọng. Sự im lặng của người vợ ở giai đoạn cuối thường bị các ông chồng nhầm lẫn là sự bình yên, nhưng thực chất là họ đã ngừng cố gắng. Quyết định rời đi được đưa ra khi mọi nỗ lực thay đổi đều vô ích. "Về phía nam giới, cú sốc thường đến từ việc họ quá tự mãn hoặc vô tâm nên không nhận ra vợ mình đã buông bỏ từ lâu", bà Jones giải thích.
LJ Jones giải thích thêm khi phụ nữ bước qua tuổi 50, họ dễ đối mặt với chứng trầm cảm vì hối tiếc chưa sống trọn vẹn. Ở thời đại quyền tự chủ của phụ nữ được đề cao, họ chọn cách bước ra khỏi cuộc hôn nhân độc hại thay vì tiếp tục chịu đựng.
Sự thay đổi về cấu trúc nhân khẩu học cũng tác động đến xu hướng này. Tại Anh, tuổi thọ trung bình hiện đã tăng từ 72 lên 82 tuổi. Nhận thức được thời gian sống kéo dài, con người ý thức hơn về cách họ tận hưởng phần đời còn lại. Việc duy trì định kiến nam giới kiếm tiền, nữ giới chăm lo gia đình trở thành yếu tố kìm hãm tự do cá nhân ở tuổi xế chiều.
"Nhiều cuộc hôn nhân sau 20 năm chỉ mang tính duy trì chứ không còn là nơi để tận hưởng", bà Ruimy nhận định. Mô hình này thường mang lại lợi ích cho nam giới nhiều hơn, bởi phụ nữ chỉ có không gian tự do phát triển bản thân sau khi đã hoàn tất mọi nghĩa vụ trong nhà.
Giới chuyên gia đánh giá xu hướng phụ nữ chủ động ly hôn thực chất là quá trình tự trao quyền. Phụ nữ trung niên không còn e ngại đánh mất vùng an toàn và sẵn sàng bắt đầu một hành trình sống tự chủ.
Chiều 26/5, dự báo viên Phạm Phương Chi, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia chia sẻ với Vietnamnet những ngày qua, nắng nóng xảy ra trên diện rộng ở hầu khắp cả nước, đặc biệt gay gắt tại khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và từ Thanh Hóa đến Quảng Trị.
Nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến từ 38-40 độ, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ.
Cụ thể, lúc 13h ngày 26/5, nhiều trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ trên 39 độ như Vĩnh Yên (Phú Thọ) 39,3 độ; Láng (Hà Nội) 40 độ; Đô Lương (Nghệ An) 39,9 độ; Hương Khê (Hà Tĩnh) 39,1 độ; Đồng Hới (Quảng Bình) 39,2 độ.
Dự báo trong ngày 27/5, do tiếp tục chịu ảnh hưởng của rìa nam rãnh áp thấp nối với vùng áp thấp nóng phía Tây, nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt vẫn duy trì tại đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế.
Nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 38-40 độ, có nơi trên 40 độ.
Các khu vực khác ở Bắc Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ có nhiệt độ cao nhất từ 36-38 độ, có nơi vượt 39 độ. Trong khi đó, khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chỉ xuất hiện nắng nóng cục bộ.
Sang ngày 28/5, nhiệt độ tại hầu hết khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ có xu hướng giảm nhẹ. Nắng nóng ở Bắc Bộ thu hẹp dần, chủ yếu còn xuất hiện tại trung du và đồng bằng với nhiệt độ phổ biến 35-37 độ, có nơi trên 37 độ.
Riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Huế vẫn duy trì nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ 37-39 độ, có nơi vượt 39 độ.
Đến ngày 29/5, nắng nóng ở Bắc Bộ có khả năng chấm dứt, trong khi khu vực Trung Bộ cũng dịu dần.
Như vậy, so với các dự báo trước đó, đợt nắng nóng diện rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ có thể kết thúc muộn hơn khoảng một ngày.
Cơ quan khí tượng lưu ý, nhiệt độ thực tế ngoài trời có thể cao hơn 2-4 độ, thậm chí cao hơn tại các khu vực đô thị do ảnh hưởng của bê tông, mặt đường nhựa và hiệu ứng đảo nhiệt.
Người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 9-17h, thời điểm nắng nóng gay gắt nhất trong ngày.
Ngoài ra, nền nhiệt cao kéo dài, độ ẩm không khí thấp cùng nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh cũng làm gia tăng nguy cơ cháy nổ, hỏa hoạn và cháy rừng trong những ngày tới.
Nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn làm tăng nguy cơ mất nước, kiệt sức và sốc nhiệt nếu cơ thể không được chăm sóc đúng cách. Trước tình trạng thời tiết cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều, các chuyên gia khuyến cáo người dân nên điều chỉnh thói quen sinh hoạt, ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý để bảo vệ sức khỏe trong mùa hè.
Bổ sung nước thường xuyên cho cơ thể
Trong thời tiết oi bức, cơ thể tiết nhiều mồ hôi khiến nước và khoáng chất bị thất thoát nhanh chóng. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mọi người nên uống nước đều đặn suốt cả ngày, kể cả khi chưa cảm thấy khát. Ngoài nước lọc, có thể bổ sung thêm nước điện giải, canh rau hoặc các loại trái cây mọng nước để giúp cơ thể duy trì cân bằng khoáng chất tự nhiên.
Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nắng nóng
Khoảng thời gian từ 10h đến 16h là lúc nhiệt độ và cường độ tia UV đạt mức cao nhất. Việc hoạt động lâu ngoài trời trong thời điểm này dễ khiến cơ thể bị kiệt sức hoặc sốc nhiệt. Nếu cần ra ngoài, nên mặc quần áo sáng màu, đội mũ rộng vành, đeo kính râm và sử dụng kem chống nắng để giảm tác động của nhiệt và tia cực tím.
Lựa chọn thực phẩm giúp giải nhiệt cơ thể
Chế độ ăn trong mùa nóng nên ưu tiên các món thanh mát, dễ tiêu hóa. Rau xanh và trái cây không chỉ bổ sung nước mà còn cung cấp vitamin cùng chất chống oxy hóa cần thiết cho cơ thể. Một số thực phẩm phù hợp gồm dưa hấu, cam, bưởi, dưa leo, rau luộc hay các món canh nhẹ. Ngược lại, đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc thức uống chứa nhiều cồn và caffeine có thể làm cơ thể mất nước nhanh hơn.
Tránh thay đổi nhiệt độ cơ thể quá đột ngột
Sau khi đi ngoài trời nắng về, nhiều người có thói quen tắm nước lạnh hoặc ngồi ngay trước điều hòa. Tuy nhiên, việc thay đổi nhiệt độ quá nhanh có thể gây choáng, co mạch và ảnh hưởng đến tim mạch. Tốt nhất nên nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát vài phút, lau khô mồ hôi rồi mới vào phòng lạnh hoặc tắm.
Nhận biết sớm các dấu hiệu sốc nhiệt
Các dấu hiệu thường gặp khi cơ thể bị ảnh hưởng bởi nắng nóng gồm đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh, da đỏ nóng hoặc mệt lả.
Nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như sốt cao, lú lẫn hay ngất xỉu, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến nơi mát, làm mát cơ thể và đưa đến cơ sở y tế để được xử lý kịp thời.
Quan tâm đặc biệt đến người già và trẻ nhỏ
Người cao tuổi, trẻ em và những người mắc bệnh tim mạch hoặc hô hấp là nhóm dễ bị ảnh hưởng khi thời tiết nắng nóng kéo dài. Những đối tượng này cần được nhắc uống nước thường xuyên, hạn chế ra ngoài trời và nghỉ ngơi đầy đủ để tránh các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.
