Trong cuộc sống hiện đại, không ít thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại lại đang âm thầm bào mòn sức khỏe từ bên trong. Câu chuyện của cô gái 20 tuổi dưới đây là một lời cảnh báo rõ ràng, cho thấy chỉ một chế độ ăn thiếu khoa học cũng có thể dẫn đến những tổn thương nghiêm trọng cho gan và cơ thể, ngay cả khi tuổi đời còn rất trẻ.
Điều đáng nói chỉ trong một tháng, cô gái 20 tuổi ở Trung Quốc đã giảm tới 12kg nhờ chế độ ăn kiêng cực đoan chỉ gồm bánh mì hoặc trái cây mỗi bữa. Thế nhưng, đằng sau thân hình mảnh mai mà cô ao ước là một cơ thể suy kiệt, rối loạn nội tiết và kết quả khám khiến cô bàng hoàng gan nhiễm mỡ nặng dù chưa hề béo phì hay uống rượu bia.
Nhân vật trong câu chuyện là Tiểu Lâm, một nữ sinh kiêm nhân viên văn phòng có vóc dáng vốn khá gọn gàng.
Với mong muốn sở hữu thân hình “chuẩn mảnh mai”, cô tự xây dựng thực đơn khắc nghiệt: ba bữa mỗi ngày chỉ xoay quanh một lát bánh mì hoặc vài miếng trái cây, thỉnh thoảng thêm sa lát.
Ban đầu, Tiểu Lâm cảm thấy việc giảm cân diễn ra nhanh chóng và đầy hứng khởi. Chỉ sau một tuần, cô đã thấy cơ thể nhẹ hơn rõ rệt. Nhưng đến tháng thứ nhất, dù cân nặng giảm mạnh, sức khỏe lại tụt dốc: mệt mỏi kéo dài, chán ăn, rụng tóc, rối loạn kinh nguyệt và giảm khả năng tập trung.
Lo lắng vì tình trạng bất thường, cô đi khám và nhận kết quả gây sốc suy dinh dưỡng nhẹ, thiếu máu, rối loạn nội tiết và đặc biệt là gan nhiễm mỡ mức độ đáng kể. Điều khiến Tiểu Lâm sốc nhất là cô luôn tin bệnh này chỉ xảy ra với người béo phì hoặc uống nhiều rượu.
Theo bác sĩ điều trị, việc giảm cân quá nhanh và ăn uống thiếu chất chính là nguyên nhân trực tiếp gây tổn thương gan. Khi cơ thể bị nhịn ăn kéo dài, chất béo từ mô dự trữ bị phân giải ồ ạt và đổ dồn về gan. Nếu gan không kịp chuyển hóa, lượng mỡ sẽ tích tụ, dẫn đến gan nhiễm mỡ.
Bên cạnh đó, chế độ ăn thiếu protein khiến gan không đủ nguyên liệu để chuyển hóa và đào thải chất béo. Việc nạp quá ít năng lượng cũng làm rối loạn chuyển hóa, khiến cơ thể “suy kiệt từ bên trong” dù cân nặng giảm nhanh.
Các chuyên gia cảnh báo, giảm cân cực đoan không chỉ gây mất sức mà còn tiềm ẩn nhiều bệnh lý nguy hiểm. Những dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, đầy bụng, chán ăn, đau tức vùng hạ sườn phải hay rối loạn men gan có thể là lời cảnh báo sớm của gan nhiễm mỡ.
Các bác sĩ khuyến cáo, giảm cân an toàn cần dựa trên chế độ ăn cân bằng, đủ protein kết hợp vận động hợp lý, tuyệt đối tránh nhịn ăn hoặc dùng thuốc giảm cân không rõ nguồn gốc. Chỉ khi giảm cân đúng cách, cơ thể mới có thể thay đổi bền vững mà không phải trả giá bằng sức khỏe.
Giảm cân an toàn không đến từ việc ép cơ thể cực đoan, mà nằm ở sự kiên trì xây dựng lối sống lành mạnh và bền vững mỗi ngày. Dưới đây là những cách đơn giản, dễ áp dụng tại nhà được chuyên gia khuyến nghị, giúp kiểm soát cân nặng bền vững và an toàn cho sức khỏe.
1. Chia nhỏ bữa ăn
Ăn 4-5 bữa nhỏ mỗi ngày giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định, hạn chế tích trữ mỡ thừa và hỗ trợ tăng trao đổi chất.
2. Uống nước trước ăn
Uống khoảng 500ml nước trước bữa ăn 30 phút giúp tạo cảm giác no, từ đó giảm lượng thức ăn nạp vào.
Randy Shilling tốt nghiệp kỹ sư dầu khí tại Texas. Trong 10 năm đầu sự nghiệp, ông sống trong một căn hộ thuê. Bước ngoặt đến vào năm 30 tuổi khi ông chuyển sang làm việc tại nhà máy hóa chất với mức lương tăng 15%. Qua nhiều lần thăng chức, người đàn ông 58 tuổi hiện sở hữu nhà riêng và quỹ hưu trí hơn 3 triệu USD.
Ông Shilling gần như không nhận ra mình đã vươn lên tầng lớp trung lưu bậc cao. "Tôi vẫn là người bình thường, không có ôtô hay tivi đắt tiền nhưng khi cần mua gì, tôi có thể mua ngay lập tức", ông nói. Vợ chồng ông hiện có thu nhập khoảng 220.000 USD một năm.
Theo báo cáo năm 2024 của Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), khoảng 31% người Mỹ thuộc nhóm trung lưu bậc cao, tăng mạnh so với 10% của năm 1979. AEI phân loại thu nhập thành 5 nhóm, trong đó hộ gia đình ba người thu nhập 133.000-400.000 USD thuộc nhóm trung lưu bậc cao. Thu nhập vượt mức này được xem là giàu có.
Hiện tại, quy mô hai nhóm cao nhất đang phình to. Ngược lại, nhóm "nghèo hoặc cận nghèo" (thu nhập dưới 40.000 USD) giảm từ 30% xuống còn 19% trong cùng giai đoạn.
Nhiều gia đình ngạc nhiên khi thấy mình bước sang nấc thang kinh tế mới. Họ tự nhận cuộc sống chỉ dễ chịu hơn chứ không giàu có. Những người này thường làm văn phòng phổ thông thay vì chủ doanh nghiệp. Chuyên gia kinh tế Scott Winship của AEI giải thích: "Các nhóm thu nhập cao mở rộng vì tiền lương tăng nhanh hơn vật giá, đặc biệt đối với nhóm lao động trí thức có bằng cấp".
Hôn nhân cũng là đòn bẩy tài chính. Phân tích của Viện Đô thị chỉ ra, hơn 80% người thuộc nhóm trung lưu bậc cao và giàu có đang sống cùng bạn đời, giúp họ gộp chung thu nhập và chia sẻ sinh hoạt phí.
Gabriel Martinez, 34 tuổi, là một ví dụ. Khởi đầu với mức lương 50.000 USD năm 2015, hiện anh kiếm được 180.000 USD mỗi năm tại một tập đoàn công nghệ. Nhờ vợ chồng cùng đi làm và kiểm soát tài chính, họ đã trả hết khoản nợ học phí đại học 100.000 USD và mua được căn nhà 160 m2 ở Texas. "Cha tôi từng làm việc với mức lương chưa đến 40.000 USD. Tôi biết ơn vì không giậm chân tại chỗ như thế hệ trước", Martinez chia sẻ.
Không còn nỗi lo cơm áo, trăn trở lớn nhất của anh hiện tại là dạy con không ỷ lại, nhất là khi thanh thiếu niên trong vùng thường lái ôtô sang đi học.
Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng cho thấy xu hướng này. Năm 2023, 19% người Mỹ nằm trong nhóm thu nhập trên 200.000 USD, tăng từ mức 11% năm 1971. Ngoài lương, tài sản của họ tăng vọt nhờ sự bùng nổ của thị trường chứng khoán và bất động sản.
Với ông Chris Wogan, 76 tuổi, ở bang Pennsylvania, tuổi hưu diễn ra êm đềm hơn kỳ vọng. Lớn lên trong gia đình nghèo, cựu thẩm phán này có thu nhập 175.000 USD từ lương hưu và cổ tức. Vợ chồng ông vừa mua một ngôi nhà trong cộng đồng hưu trí cao cấp và thường xuyên du lịch nước ngoài. "Tôi nghĩ mình chỉ là tầng lớp trung lưu bình thường, nhưng có lẽ tôi đã làm tốt hơn mình tưởng", ông nói.
Dù tài chính dư dả, nhiều người vẫn mang tâm lý phòng thủ. Bà Laura Shields, 46 tuổi, ở bang New Jersey có thu nhập gia đình 240.000 USD. Bà đủ tiền cho con đi ngoại khóa ở nước ngoài những vẫn áp lực khi nghĩ đến học phí đại học đắt đỏ sắp tới và xác định sẽ phải vay mượn thêm.
Cá chạch lấu sống chủ yếu ở các vùng sông ngòi, kênh rạch miền Tây Nam Bộ. Loài cá này có thân dài, trơn bóng, hoa văn loang lổ nên khá giống rắn, đặc biệt khi còn sống và bò trườn trên mặt đất ướt. Chính ngoại hình "khó gần" ấy khiến không ít người lần đầu nhìn thấy cảm thấy e dè.
Tuy nhiên, với người dân miền Tây, cá chạch lấu từ lâu đã là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều bữa cơm gia đình. Thịt cá săn chắc, ít xương dăm, vị ngọt tự nhiên nên được đánh giá cao hơn nhiều loại cá đồng khác.
Từ cá chạch lấu, người dân có thể chế biến thành hàng loạt món ăn hấp dẫn như lẩu chua, nướng muối ớt, kho tiêu hay nấu canh lá giang. Trong đó, món lẩu cá chạch lấu được nhiều thực khách yêu thích vì nước dùng đậm đà, thịt cá béo thơm nhưng không ngấy.
Theo kinh nghiệm dân gian, dòng họ cá chạch gồm nhiều loại như chạch khoang, chạch rằn, chạch bông, chạch lá tre, chạch gai và đặc biệt là chạch lấu- loài lớn và ngon hơn cả. Vì da cá trơn và nhớt, nên khi làm cá, người dân thường dùng tro bếp hoặc lá sả, lá tre chà sát để làm sạch nhớt, giúp cá săn chắc và dễ chế biến hơn.
Người địa phương còn truyền miệng câu nói quen thuộc về "thứ hạng" ngon của cá suối: "Nhất liên, nhì chiên, tam chình, tứ lấu" – ý nói cá liên là ngon nhất, rồi đến cá chiên, cá chình và cá chạch lấu đứng thứ tư. Dù vậy, vị ngon ngọt, thịt béo và độ dai vừa phải của cá chạch lấu vẫn khiến nó trở thành món đặc sản quý của vùng sông suối Trường Sơn.
Cá chạch lấu được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn, từ kho nghệ, chiên tươi, muối sả chiên, nướng than hồng đến nấu cháo, nấu canh chua hay um lá giang. Mỗi cách nấu lại mang đến một hương vị riêng biệt, nhưng phổ biến và được ưa chuộng nhất vẫn là món canh chua cá chạch lấu nấu với lá giang – một loại lá rừng có vị chua thanh, mọc nhiều ở vùng núi.
Đặc biệt, cá chạch lấu tự nhiên hiện không còn nhiều như trước do môi trường sống thay đổi và nguồn khai thác ngày càng tăng. Vì vậy, loại cá này ngày càng có giá trị, xuất hiện trong thực đơn của nhiều quán ăn, nhà hàng đặc sản miền Tây.
Nhiều người dân miền Tây cho biết, cá chạch lấu ngon nhất là vào mùa nước nổi. Khi ấy, cá béo và chắc thịt hơn, chỉ cần chế biến đơn giản cũng đủ tạo nên hương vị khó quên.
Không chỉ là món ăn dân dã, cá chạch lấu còn mang giá trị kinh tế cao. Những con cá lớn có thể bán với giá đắt, được xem là đặc sản được nhiều du khách săn tìm. Người dân địa phương thường đem cá tươi hoặc cá đã sơ chế sẵn bày bán tại các phiên chợ, vừa phục vụ nhu cầu trong tỉnh, vừa cung cấp cho các nhà hàng.
Món ngon từ cá chạch lấu.
Những món ăn từ cá chạch lấu không chỉ là sự kết tinh của sản vật núi rừng mà còn là biểu tượng cho tinh thần sáng tạo trong ẩm thực của người dân nơi đây. Giữa nhịp sống hiện đại, những bữa cơm có món cá chạch kho nghệ hay bát canh chua nấu lá giang vẫn mang đến hương vị mộc mạc, thân quen, gợi nhớ về những ngày tháng bình yên nơi miền sông nước.
Theo báo Shin Min Daily News, Hội đồng Y khoa Singapore (SMC) đã có biện pháp kỷ luật đối với bác sĩ gia đình Lim Geok Leong, người có hơn 40 năm kinh nghiệm trong ngành y.
Theo nội dung quyết định của hội đồng kỷ luật, vụ việc bắt đầu vào ngày 11/4/2022 khi bệnh nhân đến khám tại phòng khám của bác sĩ Lim thuộc Central Medical Group.
Bác sĩ Lim chẩn đoán người đàn ông bị viêm mô tế bào nặng ở bàn chân phải. Xét nghiệm đường huyết cũng cho thấy bệnh nhân mắc tiểu đường nặng.
Mặc dù tình trạng bệnh khá nghiêm trọng, bác sĩ Lim đã kê đơn thuốc kháng sinh đường uống và hẹn tái khám sau 4 ngày thay vì chuyển bệnh nhân đến bệnh viện hoặc bác sĩ chuyên khoa.
Bệnh nhân đã quay lại tái khám thêm 4 lần vào các ngày 14, 25 và 30/4, cũng như ngày 9/5/2022.
Theo các tài liệu của tòa án, bác sĩ Lim ghi nhận rằng không có sự cải thiện nào về mặt lâm sàng ở bàn chân của bệnh nhân trong suốt các lần khám này. Tuy nhiên, ông vẫn tiếp tục kê đơn thuốc kháng sinh đường uống và các loại thuốc khác mà không khuyến nghị điều trị khẩn cấp hoặc chăm sóc chuyên khoa.
Tòa án cũng phát hiện ra rằng bác sĩ Lim đã không tiến hành đánh giá bắt buộc về bệnh động mạch ngoại biên (PAD) trước khi quyết định không chuyển bệnh nhân đến bác sĩ chuyên khoa.
Vào ngày 10/5/2022, bệnh nhân đã đến một phòng khám khác để thăm khám. Tại đây, các bác sĩ chẩn đoán ông bị "hoại tử ướt" nghiêm trọng ở bàn chân phải. Theo báo cáo, tổn thương mô đã lan từ ngón chân thứ ba đến ngón chân thứ hai và khắp mu bàn chân.
Phòng khám lập tức đưa người đàn ông đến bệnh viện để điều trị khẩn cấp.
Sau khi nhập viện, bệnh nhân phải trải qua nhiều ca phẫu thuật khi nhiễm trùng tiếp tục lan rộng lên phía trên. Cuối cùng, các bác sĩ phẫu thuật buộc phải cắt cụt phần chân cao hơn, khiến bệnh nhân vĩnh viễn không thể đi lại.
Trước đó, bác sĩ Lim đã thừa nhận hai cáo buộc, bao gồm việc không chuyển bệnh nhân đến khoa cấp cứu kịp thời và không sắp xếp chuyển bệnh nhân đến bác sĩ chuyên khoa đúng lúc mà không tiến hành các xét nghiệm PAD trước đó.
Khi phóng viên báo Shin Min Daily News liên hệ với Central Medical Group vào sáng thứ Bảy (16/5), một nhân viên đã xác nhận rằng bác sĩ Lim không còn làm việc tại phòng khám sau vụ việc.
