Tưởng chỉ là chuyện của người lớn tuổi, nhưng đột tử tim đang ngày càng xuất hiện ở người trẻ thậm chí ở những người nhìn bề ngoài hoàn toàn khỏe mạnh, thường xuyên tập thể dục, ăn uống điều độ.
Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp không hề có dấu hiệu rõ ràng trước đó. Một buổi tối sinh hoạt bình thường, đi ngủ như mọi ngày, nhưng sáng hôm sau đã không bao giờ tỉnh dậy. Khi sự việc xảy ra, gia đình và bạn bè thường rơi vào trạng thái bàng hoàng, không thể tin được một người “rất khỏe” lại ra đi đột ngột như vậy.
Trường hợp của nam thanh niên 25 tuổi dưới đây là một ví dụ điển hình. Anh được đánh giá là người có lối sống lành mạnh, duy trì tập luyện thể thao gần như mỗi ngày. Thế nhưng, chỉ sau một đêm ngủ bình thường, anh đã tử vong trong im lặng nguyên nhân được xác định liên quan đến đột tử tim, một tình trạng có thể xảy ra bất cứ lúc nào nếu các rối loạn tim mạch tiềm ẩn không được phát hiện kịp thời.
Cụ thể các bác sĩ chuyên khoa hồi sức cấp cứu Hoàng Xuân Đài Loan (Trung Quốc) đã chia sẻ trên mạng xã hội về một trường hợp đau lòng. Bài viết nhanh chóng lan truyền với tốc độ lớn, thu hút hàng nghìn bình luận bày tỏ sự bàng hoàng trước sự ra đi của chàng trai mới 25 tuổi.
Nạn nhân 25 tuổi được giấu tên là nhân viên giỏi tại một công ty công nghệ có tiếng ở Đài Loan (Trung Quốc). Anh sở hữu ngoại hình cao to, thân hình săn chắc, phong cách gọn gàng và chỉn chu.
Trong mắt đồng nghiệp và bạn bè, anh là hình mẫu của lối sống lành mạnh. Dù công việc bận rộn, anh vẫn duy trì thói quen tập luyện gần như mỗi ngày, từ chạy bộ đến gym hay chơi thể thao.
Ai cũng tin rằng anh có một sức khỏe rất tốt, vì vậy việc anh đột ngột tử vong trong giấc ngủ khiến gia đình và mọi người không thể tin nổi.
Theo người thân, buổi tối hôm đó người đàn ông này vẫn sinh hoạt bình thường, đi tập luyện, về nhà ăn uống, xử lý công việc rồi lên phòng nghỉ ngơi. Không ai nhận thấy dấu hiệu bất thường nào.
Tuy nhiên đến sáng hôm sau, khi thấy anh không xuống ăn sáng và không sinh hoạt như thường lệ, gia đình lên phòng kiểm tra thì phát hiện anh đã tử vong từ lúc nào. Kết luận ban đầu từ giới chuyên môn xác định nguyên nhân là “đột tử tim”.
Bác sĩ Hoàng Xuân cho biết, đột tử tim (đột tử do nguyên nhân tim mạch) là tình trạng tim ngừng hoạt động đột ngột do rối loạn điện học nghiêm trọng. Người bệnh có thể mất ý thức rất nhanh và tử vong chỉ trong vài phút nếu không được cấp cứu kịp thời.
Điều nguy hiểm là tình trạng này có thể xảy ra khi đang ngủ, làm việc, hoặc thậm chí trong lúc tập thể dục kể cả với những người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.
Theo Sohu một số dấu hiệu cảnh báo sớm có thể xuất hiện nhưng thường bị bỏ qua như: đau ngực nhẹ, hồi hộp, khó thở hoặc chóng mặt thoáng qua.
Những nguyên nhân thường gặp gồm:
– Bệnh mạch vành hoặc nhồi máu cơ tim
– Rối loạn nhịp tim nguy hiểm
– Bệnh cơ tim phì đại
– Dị tật tim bẩm sinh
– Rối loạn điện giải hoặc sử dụng chất kích thích
Khác với nhồi máu cơ tim thông thường, đột tử tim khiến tim ngừng bơm máu gần như ngay lập tức, làm não thiếu oxy nghiêm trọng. Nếu được ép tim ngoài lồng ngực và sốc điện kịp thời trong vài phút đầu, cơ hội sống sót có thể tăng lên đáng kể.
Bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng nhiều ca như vậy xảy ra khá thường xuyên trong các khoa hồi sức tích cực, trong đó không ít trường hợp là người trẻ, không có tiền sử bệnh rõ ràng.
Thực tế cho thấy, nhiều người trẻ vẫn cho rằng bệnh tim mạch chỉ xảy ra ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, theo thống kê từ Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), mỗi năm có hàng trăm nghìn ca ngừng tim ngoài bệnh viện, trong đó một tỷ lệ đáng kể thuộc nhóm dưới 40 tuổi.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ gồm: di truyền, lối sống thiếu điều độ, căng thẳng kéo dài, làm việc quá sức hoặc luyện tập thể thao quá mức.
Điều đáng lo ngại là các bệnh tim tiềm ẩn thường không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Thậm chí, việc tập thể dục thường xuyên đôi khi khiến nhiều người chủ quan hơn, cho rằng mình hoàn toàn khỏe mạnh, trong khi nguy cơ vẫn âm thầm tồn tại.
Bác sĩ chỉ cách tập thể dục tốt nhất cho sức khỏe của bạn
– Nên tập thể dục 150 phút mỗi tuần: Tiến sĩ Sreekanth Shetty, bác sĩ tim mạch hàng đầu, Trưởng khoa Tim mạch tại Bệnh viện Sakra World ở Bengaluru (Ấn Độ), chia sẻ: Hướng dẫn chung của Hiệp hội Tim mạch Mỹ đề nghị 150 phút tập thể dục nhịp điệu cường độ vừa phải hoặc 75 phút tập cường độ mạnh mẽ và thêm 2 buổi tập luyện sức mạnh mỗi tuần.
– Đi bộ thường xuyên: Đi bộ tốt cho tim mạch nhưng không cải thiện cơ bắp. Vì vậy, để vừa hỗ trợ tim vừa rèn sức mạnh cơ bắp, cần phải biết cách đi bộ kết hợp với bài tập rèn sức mạnh.
– Nếu mục tiêu của bạn là giảm cân: Bác sĩ Shetty gợi ý, hãy nhắm đến 4 – 5 buổi, mỗi buổi 30 phút tập thể dục nhịp điệu cường độ vừa phải, như đi bộ, chạy, đạp xe hoặc bơi. Đồng thời, thêm 2 buổi tập luyện sức mạnh, như hít đất, ngồi xổm, nhảy tấn, plank và gập bụng, mỗi tuần.
– Nếu để tốt cho sức khỏe tổng thể: 3 ngày tập thể dục nhịp điệu có thể đủ. Bài tập này rất tốt để tăng cường sức khỏe tim mạch, sức bền và đốt cháy calo. Lý tưởng nhất nên tập 3 – 5 lần một tuần. Đồng thời, kết hợp với 2 – 3 buổi tập luyện sức mạnh.
"Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá" là khẩu hiệu của Tổ chức Y tế thế giới đặt ra trong Tuần lễ Quốc gia Không thuốc lá từ ngày 25 đến 31-5 vừa qua.
Các chuyên gia khẳng định thuốc lá điện tử, thuốc lá mới, các sản phẩm như vape, pod... đang đánh lừa giới trẻ bằng những quảng cáo "thân thiện", "không độc hại"...
Đồng Ngọc Lan (xin được đổi tên), 21 tuổi, ở Hải Dương (Hải Phòng) chỉ vài cú quẹt điện thoại đã "chốt" được một máy vape chỉ hơn 400.000 đồng. Ngọc Lan mua của một người lạ đăng trên nhóm Facebook.
Tin đăng của người này chụp ảnh điếu thuốc điện tử trên nền quyển vở học sinh. Dòng chữ "Đề thi môn Vật lý lớp 11" và nhiều phép tính của học sinh hiện rõ.
Lan cho hay cô "hút cho thơm chứ chẳng phải nghiện ngập gì". Bạn bè cô nhiều đứa sành điệu, hồi còn đi học (THPT - PV) nhóm bạn vẫn hẹn nhau đi uống trà sữa rồi chia nhau hít hà cái "máy" thuốc lá, phả khói sực mùi tinh đầu. "Nó thơm mà chụp ảnh rất "nghệ!"" - Lan khoe.
Cô kể trước đây các loại "thuốc lá sành điệu" bán ngay gần cổng trường. Lên TikTok đầy video bán hàng, hướng dẫn. Từ ngày có quy định cấm, chỉ người quen mới mua được vape trực tiếp. Các kênh trên TikTok đã khóa giỏ hàng, nhưng các hội, nhóm mua bán vẫn đầy trên mạng. Chỉ cần vài cú quẹt màn hình là thuốc lá điện tử được ship đến tận nhà.
Khảo sát qua một vòng trên "chợ mạng", hàng loạt nhóm bán vape, pod, tinh dầu, phụ kiện... hiện ra. Có nhóm hàng chục nghìn thành viên, gần trăm bài viết mỗi ngày.
Thử vào một nhóm bán vape, pod ở Hà Nội, nhan nhản các bài viết kèm ảnh vape, pod kèm số điện thoại. Nhiều tài khoản quảng cáo "Ship full map" (giao hàng đến mọi ngóc ngách) và sẵn sàng phục vụ 24/7.
Tài khoản bán hàng là những tài khoản ảo, gần như không có thông tin hoặc khóa bảo vệ trang cá nhân. Ngược lại, người mua là những nick thật của các bạn trẻ. Có tài khoản vẫn để ảnh đại diện mặc áo đồng phục học sinh.
TS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh - Bộ Y tế, Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá - cho hay tại Việt Nam, trong năm 2022 đến 2023, tỉ lệ thanh thiếu niên từ 13-15 tuổi dùng thuốc lá điện tử tăng từ 3,5% đến 8%.
Điều nguy hiểm là nhiều bạn trẻ đang cho rằng thuốc lá điện tử "an toàn hơn", "ít độc hại hơn", hoặc thậm chí là "giúp cai thuốc lá thông thường".
"Điều đáng lo ngại hiện nay là thuốc lá điện tử đang được quảng bá như một biểu tượng của sự hiện đại, cá tính và thời thượng để thu hút giới trẻ. Nhưng phía sau những thiết kế bắt mắt và hương vị hấp dẫn ấy là nguy cơ nghiện nicotine và những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe và tương lai của thanh thiếu niên" - tiến sĩ Hà Anh Đức nói.
Theo ông, để thế hệ trẻ không hút thuốc thì chính những người trẻ phải là người hành động. Tiến sĩ Đức cho rằng người trẻ phải là người ên tiếng, lan tỏa thông tin chính xác về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Bà Angela Pratt - Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam - cho hay tín hiệu rất đáng mừng là tỉ lệ sinh viên hút thuốc lá điện tử trong 1 năm qua đã giảm một nửa. Tỉ lệ thanh, thiếu niên từ 13 đến 17 tuổi hút thuốc lá điện tử đã giảm từ 8% năm còn 1%, tính đến thời điểm năm 2025.
Theo đại diện WHO, với những sửa đổi sắp tới của Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá, Việt Nam sẽ có cơ hội tiến thêm một bước nữa trong cuộc chiến chống tác hại thuốc lá và thuốc lá mới.
"Lệnh cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nên được phản ánh trong luật và cần phải toàn diện hơn, với việc bao gồm lệnh cấm các bộ phận cấu thành sản phẩm, ví dụ như dung dịch thuốc lá điện tử; và các sản phẩm thuốc lá mới khác, ví dụ như túi nicotine" - bà Angela nói.
Chị Nguyễn Thị Hòa (38 tuổi, ở phường Định Công, Hà Nội) - mẹ của N.T.A. (19 tuổi, sinh viên Trường đại học Đại Nam) bị lạc, mất tích khi leo núi Tam Đảo - chia sẻ trong thư cảm ơn gửi các lực lượng cứu hộ cứu nạn của tỉnh Phú Thọ.
"Tôi là một người mẹ đã đi qua những giờ phút dài nhất, đau đớn và tuyệt vọng nhất trong cuộc đời khi nghe tin con trai mình mất tích giữa núi rừng Tam Đảo.
Từ khoảnh khắc không còn liên lạc được với con, trái tim tôi như ngừng đập. Mỗi giây trôi qua là một nỗi sợ hãi lớn dần, sợ con lạnh, sợ con đói, sợ con hoảng loạn và sợ điều tồi tệ nhất có thể xảy ra", chị Hòa chia sẻ trong thư.
Theo chị Hòa, trong lúc tuyệt vọng ấy, các lực lượng cứu hộ cứu nạn của tỉnh Phú Thọ đã xuất hiện.
Các lực lượng đã không quản ngại khó khăn, nguy hiểm, không quản ngại ngày đêm để khẩn trương tìm kiếm N.T.A. khi em đang hoang mang lo sợ và đối mặt với nhiều nguy hiểm.
"Khi nghe tin con được tìm thấy an toàn, tôi như được sống lại một lần nữa. Không lời nào có thể diễn tả hết sự vỡ òa của một người mẹ khi ôm lại đứa con tưởng chừng đã lạc mất vào lòng", chị Hòa bày tỏ.
Sự hỗ trợ kịp thời của các lực lượng cứu hộ cứu nạn không chỉ giúp gia đình chị Hòa vượt qua tình huống hoang mang, lo lắng mà còn thể hiện rõ nét tinh thần "vì Nhân dân phục vụ" cao đẹp của các lực lượng.
Như Tuổi Trẻ Online đưa tin, sáng 19-4, sinh viên N.T.A. cùng nhóm bạn leo lên núi Tam Đảo Bắc.
Sau khi chinh phục đỉnh núi, trên đường xuống núi, T.A. bị lạc và mất liên lạc với nhóm người đi cùng từ khoảng 18h ngày 19-4.
Chiều 20-4, ngay sau khi nhận được tin báo, UBND xã Đạo Trù đã huy động các lực lượng chức năng và người dân địa phương tổ chức tìm kiếm.
Tối cùng ngày, lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu hộ cứu nạn Công an tỉnh Phú Thọ được tăng cường. Trong đêm nhiều đội, nhóm leo núi chuyên nghiệp từ Hà Nội, Tuyên Quang... cũng tham gia tìm kiếm xuyên đêm tại khu vực nghi vấn nam sinh đi lạc.
Đến khoảng 6h sáng 21-4, lực lượng cứu hộ cứu nạn tìm thấy T.A. ở độ cao khoảng 600m so với mực nước biển.
Lúc này nam sinh viên đang mặc áo mưa, trong tình trạng sức khỏe tốt, có thể đi lại.
Sau khi cho T.A. uống nước, ăn bánh, lực lượng cứu hộ cứu nạn đã đưa bạn xuống núi an toàn.
Ngày 24-4, UBND xã Đạo Trù đã tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm công tác tìm kiếm cứu nạn vụ việc trên và khen thưởng 2 tập thể, 27 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác tìm kiếm, cứu nạn. Đồng thời đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ tặng bằng khen cho 3 tập thể, 10 cá nhân.
UBND xã Đạo Trù ban hành thông báo nghiêm cấm các hoạt động leo núi, vào rừng, tắm suối tự phát.
Cerys Gardiner, 26 tuổi, ở East Midlands đã chi 1.500 USD để lắp hệ thống cửa chớp bằng gỗ cho bốn cửa sổ mặt tiền nhằm giảm hấp thụ nhiệt. Trước đó, cô từng dùng biện pháp tạm thời là treo chăn lên cửa sổ để chắn nắng. Dù thường xuyên bật quạt và mở cửa vào sáng sớm hoặc ban đêm để đón không khí mát, nhiệt độ trong nhà vẫn không cải thiện.
Ngôi nhà của Cerys không phải trường hợp cá biệt trong đợt nắng nóng cao điểm đang hoành hành khắp châu Âu. Nhiều trường học phải đóng cửa, giao thông công cộng tê liệt và không ít chủ nhà đang đặt câu hỏi về những lựa chọn của mình khi nhiệt độ tiến gần đến 40 độ C.
Cơ quan An ninh Y tế Anh đã ban bố cảnh báo đỏ về nguy cơ sốc nhiệt tại nhiều khu vực ở Anh và xứ Wales, cùng cảnh báo cam tại các vùng còn lại.
Hạ tầng được xây dựng cho khí hậu ôn hòa của châu Âu đang chịu áp lực ngày càng lớn khi nhiệt độ tăng lên. Dữ liệu từ Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus cho thấy châu Âu là khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, với tốc độ tăng nhiệt gấp đôi mức trung bình toàn cầu kể từ thập niên 1980.
Phần lớn nhà ở Tây và Bắc Âu được thiết kế để giữ nhiệt vào mùa đông. Khi xuất hiện các đợt nắng nóng, cấu trúc tường gạch dày và kính nhiều lớp khiến nhiệt lưu lại trong nhà, đặc biệt vào ban đêm.
Tình trạng tích nhiệt nặng hơn được ghi nhận tại các ngôi nhà cải tạo bếp và phòng ăn bằng cửa kính lớn hướng ra vườn.
Frances Barton, 43 tuổi, ở hạt Berkshire, cho biết gia đình từng phá bỏ bức tường phía sau để lắp cửa kính trượt dài 4 m. Sau cải tạo, phòng khách duy trì khoảng 30 độ C từ sáng sớm, không thể ở vào mùa hè, buộc cả gia đình chuyển sinh hoạt lên tầng trên.
Tại hạt Kent, Abigail Thomas, 38 tuổi, cũng gặp tình trạng tương tự khi phòng khách hướng nam lắp cửa kính trượt trở thành chiếc hộp tích nhiệt. Gia đình cô đã chi hàng trăm USD mua rèm chống nắng và thay đổi không gian sinh hoạt theo hướng ít nắng hơn trong ngày để tránh nóng. Abigail Thomas cho biết cô dự định lắp điều hòa.
Khác với Australia, nơi nhà ở được thiết kế phù hợp với khí hậu nóng, phần lớn công trình tại Anh chưa được thiết kế để thích ứng với các đợt nhiệt cực đoan. Các chuyên gia cho biết ba nhóm nhà chịu ảnh hưởng nặng gồm nhà có vườn hướng nam, nhà thiết kế không gian mở với cửa kính lớn và các khu nhà xây mới. Một số người cho biết họ buộc phải tạm rời nhà để thuê khách sạn trong những ngày cao điểm, thậm chí cân nhắc thay đổi nơi ở để quay lại các thiết kế cửa sổ truyền thống.
Rosie Montalbano, người sống trong một căn nhà mới xây, cho biết không khí trong nhà còn ngột ngạt hơn ngoài trời. Cô cho rằng nguyên nhân nằm ở thiết kế nhà mới nhằm giữ nhiệt để tiết kiệm năng lượng và tận dụng ánh sáng mùa đông, nhưng lại khiến nhiệt bị giữ lại vào mùa hè.
Ủy ban Biến đổi Khí hậu Anh nhận định hệ thống nhà ở hiện nay đang được xây dựng theo một kiểu khí hậu không còn phù hợp.
Hội Chữ thập đỏ Anh tại London khuyến nghị người dân tập trung làm mát một đến hai không gian chính thay vì toàn bộ ngôi nhà. Người dân được hướng dẫn đóng cửa sổ, kéo rèm và hạn chế sử dụng các phòng sinh nhiệt cao như bếp hoặc phòng có cửa kính lớn đón nắng trực tiếp.
