Trước đây, đa phần hành vi tạt sơn, mắm tôm chỉ xuất hiện ở những vụ đòi nợ thuê. Tuy nhiên thời gian qua, chỉ xuất phát từ mâu thuẫn trong cuộc sống bị hàng xóm mang sơn qua nhà tạt, hay mâu thuẫn tình cảm tạt sơn nhà người yêu cũ “cho bõ tức” khiến dư luận rùng mình vì sự nông nổi, coi thường pháp luật của một bộ phận người trẻ hiện nay.
Báo Thanh Niên đã thông tin nhiều vụ việc. Cụ thể, ngày 16.5, vụ tạt sơn nhà hàng xóm xuất phát từ xích mâu thuẫn hằng ngày ở xã Nhà Bè không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn gây tâm lý hoang mang, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự địa phương.
Ngay khi tiếp nhận thông tin, công an xã Nhà Bè đã có mặt tại hiện trường để ghi nhận vụ việc đồng thời trích xuất camera khu vực xung quanh, lấy lời khai các nhân chứng. Bằng biện pháp nghiệp vụ, công an xác định nghi phạm thực hiện hành vi tạt sơn là P.C.B, một người dân sinh sống gần nhà nạn nhân.
Vụ việc cô gái 28 tuổi tạt sơn nhà người yêu cũ tại phường Thạnh Mỹ Tây (TP.HCM) trong đêm giao thừa khiến dư luận bàng hoàng. “Tại hiện trường, cơ quan chức năng ghi nhận thiệt hại nặng nề, cửa chính bám dính mảng sơn vàng lớn; sân và đường trước nhà có nhiều vệt sơn kéo dài; cửa sau và tường hông cũng bị phủ sơn đỏ đậm đặc, chảy dài xuống nền hẻm”, Báo Thanh Niên ngày 16.2 đưa tin.
Sau hơn 12 giờ truy tìm, Công an bắt giữ P.N.M.T, cô gái tạt sơn nhà người yêu cũ cho bõ tức, khi người này đang lẩn trốn ở tỉnh Vĩnh Long và tống đạt lệnh bắt tạm giam ngay trong đêm giao thừa.
Mới đây, mâu thuẫn trong quá trình mua bán ô tô, 2 nam thanh niên rủ nhau khủng bố người dân bằng cách liên tiếp tạt mắm tôm pha nước sơn vào 3 căn nhà ở TP.HCM… Công an TP.HCM phối hợp Công an phường Bình Thới lập hồ sơ, xử lý N.C.C (31 tuổi) và N.Q.M (30 tuổi) về hành vi hủy hoại tài sản.
Luật sư Đinh Mai Phương (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhấn mạnh căn nhà không chỉ là tài sản, mà còn là nơi ở và cảm giác an toàn của một gia đình. Theo nữ luật sư, pháp luật không chỉ bảo vệ tài sản, mà còn bảo vệ đời sống bình thường, quyền được sống an toàn của công dân. Bởi vậy, không thể nhìn nhận việc “lau chùi, dọn rửa” là đã xong trách nhiệm pháp lý.
“Khi người khác có hành cố ý tạt sơn, chất bẩn, nhất là vào ban đêm, nhiều lần hoặc có tổ chức, thì đây không còn là “bốc đồng cho bõ tức” mà là hành vi thị uy, gây áp lực tinh thần, xâm phạm trật tự xã hội và còn là cố ý hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của người khác”, nữ luật sư nói.
Luật sư Đinh Mai Phương cho biết tùy tính chất, mức độ, hành vi này có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP và Điều 318 BLHS 2015, sửa đổi 2017 (Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng hoặc lên đến 7 năm tù) về hành vi gây mất trật tự công cộng, xâm phạm tài sản; đồng thời người vi phạm phải bồi thường thiệt hại theo Điều 584; 585 Bộ luật Dân sự 2015.
Cô cho biết thêm: “Trường hợp gây thiệt hại tài sản đủ định lượng, hoặc dưới định lượng nhưng thuộc trường hợp luật định, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản theo Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017 (có thể lượng hình phạt tù từ 6 tháng lên đến 30 năm)”
Còn luật sư Đinh Mai Phương nhấn mạnh cần xử lý nghiêm các hành vi này, nhất là trường hợp tái diễn, thuê người thực hiện, nhằm đòi nợ, trả thù hoặc uy hiếp tinh thần. Bởi “nếu chỉ yêu cầu “tạt xong rồi dọn” thì chưa đủ sức răn đe và dễ tạo tiền lệ xem thường pháp luật.
Một cán bộ công an trên địa bàn TP.HCM nói: “Giờ chỉ mâu thuẫn thôi nhiều người trẻ cũng có thể làm bậy. Thực tế việc tạt sơn mắm tôm chất bẩn vào nhà người khác gây hậu quả nghiêm trọng thì tài sản dưới 2 triệu đồng vẫn có thể bị xử lý về hành vi hủy hoại tài sản”.
Luật quy định, tài sản trị giá dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 10-50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm: tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ, người vi phạm đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại điều này mà còn vi phạm, đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, an toàn xã hội, tài sản là di vật, cổ vật…
Câu chuyện về Tiếp sức mùa thi của chị Phùng Thị Thu Trang bắt đầu vào năm 2012, khi còn là học sinh lớp 12 ở vùng quê Ba Vì (Hà Nội). Lần đầu tiên một mình bắt xe buýt xuống nội thành để tham gia kỳ thi thử tại Trường đại học Sư phạm Hà Nội, cô gái nhỏ không khỏi hoang mang, lo lắng trước phố xá tấp nập.
Thế nhưng, ngay khi vừa bước xuống điểm buýt Mai Dịch, chị bất ngờ được các anh chị sinh viên tình nguyện đón và hướng dẫn tận tình, nên rất ấn tượng và xúc động, xua tan cảm giác lo lắng.
Đến năm 2013, trong kỳ thi đại học chính thức tại Đại học Quốc gia Hà Nội, một lần nữa chị Trang lại nhận được sự đồng hành của đội hình tiếp sức. Các anh chị áo xanh không chỉ đón nữ sinh tại bến xe mà còn đưa về tận nơi ở gia đình đã thuê sẵn.
Khoảnh khắc ấy, sự ấm áp và vô tư của những người xa lạ đã gieo vào lòng cô nữ sinh Ba Vì một hạt mầm thiện nguyện sâu sắc. Chị tự nhủ với lòng mình: "Các anh chị làm được, sau này mình đỗ đại học cũng nhất định sẽ khoác lên mình chiếc áo xanh ấy để giúp đỡ lứa đàn em đi sau".
Giữ đúng lời hứa năm nào, năm 2014, ngay khi trở thành tân sinh viên Trường đại học Lao động Xã hội, chị Trang lập tức đăng ký tham gia Tiếp sức mùa thi. Những ngày đầu chập chững, chị đứng ở cổng trường, miệt mài phát từng chai nước, chiếc quạt cho phụ huynh và thí sinh giữa cái nắng đổ lửa của Hà Nội.
Với sự xông xáo và nhiệt tình, sang năm thứ hai đại học, chị Trang tham gia và trở thành Đội trưởng đội hình "Cùng bạn đi thi" của Thành đoàn Hà Nội. Đây là mô hình mang tính cá nhân hóa rất cao theo hình thức "1 kèm 1".
Mỗi tình nguyện viên sẽ nhận giúp một thí sinh, chăm lo từ việc đón tại bến xe, đưa về phòng trọ, chở đi thi và lo lắng từng bữa ăn, giấc ngủ như con em ruột thịt trong gia đình. Mô hình đầy tính nhân văn này sau đó đã được UBND TP.Hà Nội trao tặng bằng khen.
Vào năm thứ 3 đại học (2016), chị Trang đảm nhận vai trò Phó chủ nhiệm Câu lạc bộ Tình nguyện viên thủ đô. Lúc này, chị Trang tham gia vận hành Trung tâm Điều phối hoạt động Tiếp sức mùa thi đặt tại Nhà văn hóa Học sinh sinh viên. Chị trở thành "tổng đài viên" tư vấn nhà trọ, tuyến xe buýt và kết nối các tình nguyện viên đến tận các điểm trường để hỗ trợ thí sinh kịp thời.
Sự cống hiến hết mình đã đưa cô gái trẻ trở thành đại diện của Hà Nội bay vào TP.HCM chia sẻ kinh nghiệm trong lễ tổng kết 15 năm Tiếp sức mùa thi, và vinh dự xuất hiện trên sóng VTV3 để lan tỏa câu chuyện tình nguyện đến khán giả cả nước.
6 năm gắn bó, kỷ niệm với chị Trang nhiều không đếm xuể, nhưng đáng nhớ nhất có lẽ là sự cố "nhầm người" hy hữu. Năm đó, đội của chị Trang được giao đón 2 thí sinh là chị em sinh đôi.
Hai tình nguyện viên được phân công đến bến xe đón hai em về 2 địa điểm trọ khác nhau vì thi khác trường. Vì hai chị em quá giống nhau, các tình nguyện viên đã vô tình... đón nhầm người của nhau. Đến buổi chiều, khi hỏi về địa điểm dự thi, tất cả mới tá hỏa phát hiện ra sự nhầm lẫn và tức tốc đổi lại, để kịp hôm sau đưa hai thí sinh đến đúng địa điểm thi.
Từ một sự cố "thót tim", câu chuyện đã trở thành sợi dây gắn kết tuyệt đẹp. Hai tình nguyện viên năm ấy và hai chị em sinh đôi (nay đã tốt nghiệp đại học và đang ở nước ngoài) vẫn giữ liên lạc thân thiết, trở thành những người bạn tốt và thường xuyên ôn lại kỷ niệm cũ.
Đó chính là "quả ngọt" của tình nguyện: không chỉ giúp đỡ nhau qua một kỳ thi, mà còn tạo ra những tình cảm con người bền chặt.
Nhìn lại chặng đường từ 2013 - 2019, chị Trang chứng kiến sự chuyển mình rõ rệt của Tiếp sức mùa thi. Khi quy chế thi thay đổi, thí sinh thi tại địa phương, các mô hình đưa đón từ bến xe không còn phù hợp. Ban đầu, chị và các thế hệ tình nguyện viên 9X vẫn tiếc nuối mô hình tâm huyết ấy. Nhưng rồi chị nhận ra sự sứ mệnh của chương trình chưa bao giờ mất đi, bởi trên chặng đường của thí sinh luôn cần các anh chị tiếp sức dù ở bất kỳ hình thức nào.
Hiện anh Tuấn là Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và phát triển nông nghiệp Hoàng Tuấn (xã Thạnh Phú, Đồng Tháp; trước đây thuộc xã Thạnh Lộc, H.Cai Lậy, Tiền Giang). Theo anh Tuấn, quyết định chuyển hướng ấy không phải vì sự cảm tính nhất thời, mà bắt nguồn từ những trăn trở sâu xa về sức khỏe cộng đồng và chất lượng thực phẩm.
Trong thời gian làm việc trong ngành dược, anh Tuấn nhận thấy một nghịch lý là khi tốc độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày càng mạnh mẽ thì chất lượng thực phẩm lại có dấu hiệu suy giảm. Những vấn đề như biến đổi khí hậu, quy trình canh tác thiếu bền vững, lạm dụng hóa chất trong nông nghiệp và thủy sản khiến dư lượng chất độc hại tồn dư trong thực phẩm ngày càng đáng lo ngại.
Từ suy nghĩ ấy, anh quyết định khởi nghiệp trong nông nghiệp, lĩnh vực tưởng như đi ngược lại chuyên môn ban đầu.
"Sản phẩm tôi lựa chọn để khởi nghiệp là cá chạch lấu, loài thủy sản đặc trưng miền Tây, thường được người dân ví như "sâm nước". Đây là loài cá khó nuôi, rủi ro cao, nhưng có giá trị dinh dưỡng cao và giá trị bản địa rõ nét. Cá chạch lấu là đặc sản truyền thống, nhưng đang dần khan hiếm ngoài tự nhiên do ô nhiễm môi trường và khai thác quá mức. Trong đông y, loài cá này được ví như "sâm sống trong nước" vì hàm lượng dinh dưỡng cao. Nếu làm chủ được quy trình nuôi, vừa có hiệu quả kinh tế, vừa góp phần bảo tồn nguồn tài nguyên địa phương", anh Tuấn nói.
Khác với mô hình truyền thống chú trọng sản lượng, cơ sở của anh Tuấn đặt trọng tâm vào an toàn sinh học và kiểm soát môi trường. Anh cho biết quy trình nuôi được thiết kế nhằm tạo môi trường sống gần với tự nhiên, giúp vật nuôi tăng sức đề kháng, phát triển khỏe mạnh mà không cần lạm dụng thuốc hay hóa chất. Các khâu kiểm soát mầm bệnh, quản lý môi trường nước được thực hiện chặt chẽ.
"Nguồn nước sau nuôi được xử lý đảm bảo không chứa dư lượng hóa chất độc hại trước khi trả lại môi trường, hạn chế ô nhiễm và góp phần duy trì cân bằng sinh thái. Nhờ cách tiếp cận này giúp chất lượng thịt cá tốt hơn, tạo nền tảng phát triển bền vững thay vì chạy theo sản lượng ngắn hạn", anh Tuấn cho hay.
Hiện công ty của anh Tuấn có hai sản phẩm chủ lực: cá chạch lấu tươi cấp đông đạt chứng nhận OCOP 3 sao và lạp xưởng cá chạch lấu. Trong đó, lạp xưởng cá chạch lấu được xem là sản phẩm chiến lược trong giai đoạn tiếp theo vì có giá trị gia tăng cao. Sản phẩm là sự kết hợp giữa đặc sản cá chạch lấu và nghề làm lạp xưởng truyền thống Cai Lậy, đi cùng quy trình sản xuất an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Anh Tuấn cho biết mỗi năm cơ sở thu hoạch khoảng 4 tấn cá chạch lấu tươi, giá bán ổn định từ 230.000 - 250.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận hơn 360 triệu đồng. Ngoài ra, anh còn nuôi thêm cá chép Koi với sản lượng khoảng 2 tấn/năm, lợi nhuận hơn 100 triệu đồng. Tổng lợi nhuận hằng năm đạt gần nửa tỉ đồng.
Tuy nhiên, anh Tuấn kể hành trình này không bằng phẳng. "Tôi từng gặp khó khăn về vốn, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi quy trình chưa ổn định. Việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ vẫn còn nhiều rào cản. Thị trường và phân phối cũng là thách thức lớn. Thế nên có lúc tôi cô đơn và hoài nghi. Tôi từng nghĩ sẽ quay về công việc cũ, nhẹ nhàng, đỡ nắng mưa hơn. Nhưng điều giữ tôi lại không phải lợi nhuận, mà là mong muốn giúp bà con quê hương", anh tâm sự.
Để mở rộng thị trường, anh Tuấn cho biết đã tích cực tham gia các chương trình trưng bày, quảng bá do Sở Công thương tỉnh Đồng Tháp tổ chức, đồng thời tiếp cận kênh thương mại điện tử…
Theo anh Tuấn, yếu tố then chốt để sản phẩm nông nghiệp cạnh tranh với hàng công nghiệp hoặc nhập khẩu là không ưu tiên sản lượng mà ưu tiên chất lượng. Quy trình sản xuất cần được chuẩn hóa theo hướng xanh và sạch, cũng như ứng dụng khoa học, công nghệ và đảm bảo truy xuất nguồn gốc.
Trong giai đoạn tới, anh Tuấn cho hay doanh nghiệp đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, mở rộng quy mô, nghiên cứu thêm sản phẩm chế biến từ cá chạch lấu, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất.
Theo anh Tuấn, người trẻ khởi nghiệp nông nghiệp cần 3 yếu tố: nền tảng kiến thức vững chắc, sự bền bỉ và tinh thần học hỏi không ngừng.
"Với những bạn còn e ngại vì cho rằng nông nghiệp "lời ít, rủi ro cao", tôi cho rằng ở bất kỳ ngành nghề nào, nếu nhìn thấy lý tưởng của mình, hãy kiên định theo đuổi đến cùng. Khi khởi nghiệp lĩnh vực nông nghiệp, nếu làm bài bản và đặt chất lượng lên hàng đầu, hoàn toàn có thể mang lại hiệu quả kinh tế bền vững, đồng thời mở ra hướng đi mới cho những ai muốn trở về với quê hương", anh Tuấn chia sẻ.
Thủ khoa Phạm Thị Ngọc Ánh, Học viện Hàng không VN, cho biết chính những căng thẳng trong giai đoạn ôn thi khiến thí sinh dễ rơi vào vấn đề áp lực đồng trang lứa, vì thiếu tự tin vào khả năng của bản thân và chưa có định hướng rõ ràng nên dễ cảm thấy mình kém cỏi so với bạn bè, nhất là trong giai đoạn vô cùng áp lực của mùa thi.
"Chính những áp lực đồng trang lứa đó sẽ là "kẻ thù" âm thầm làm mất sự tập trung vào lộ trình của bản thân. Mỗi người có một lực học khác nhau, thế nhưng áp lực làm cho ta bỏ qua thiếu sót của bản thân để đi theo lộ trình của người khác. Chính sự chạy đua đó sẽ khiến hiệu quả của quá trình ôn thi giảm sút nghiêm trọng", Ánh khẳng định.
"Có khi nào các bạn lướt TikTok, Facebook rồi cảm thấy áp lực vì bạn bè đồng trang lứa của mình có IELTS cao, có giải nọ, giải kia? Hoặc đơn giản là thấy bạn của mình đã bắt đầu giải tới đề thứ năm, thứ sáu, trong khi mình mới chỉ đang ôn lý thuyết; rồi bạn lao vào giải đề luôn, mặc dù lý thuyết bạn chưa nắm vững?", Ngọc Ánh đặt câu hỏi.
Cô nàng thủ khoa hỏi vậy để khẳng định rằng đây không phải là trường hợp cá biệt, mà phần đông thí sinh đều dễ gặp phải và bản thân Ánh cũng từng như vậy. Ánh nhớ lại: "Có những đêm mình ôn thi tới 2 giờ sáng nhưng không dám ngủ chỉ vì thấy đứa bạn đang thức. Mình sợ ngủ là sẽ thua bạn, mặc dù bản thân quá buồn ngủ và có học thêm cũng không tiếp thu được, nhưng vẫn thức tới lúc bạn đi ngủ mới thôi, chỉ để thỏa mãn những áp lực của mình".
Theo Ánh, những áp lực đồng trang lứa này đến từ sự so sánh khập khiễng. Bạn thường bỏ qua những thành tựu của bản thân để so sánh với kết quả rực rỡ của người khác. Một số bạn thường nói: "Ôi, mình chẳng có thành tựu gì cả; mình bình thường quá", nhưng thành tựu theo Ánh lại là những điều đơn giản. Chẳng hạn hôm nay mình đã giải được hai đề, ôn được hết lý thuyết của học kỳ một… thì đó đều là những thành tựu bản thân đã đạt được.
Ánh khẳng định: "Phải có những thành tựu nhỏ như vậy, bạn mới đạt được thành tựu lớn như đỗ nguyện vọng một hay đỗ thủ khoa". Tuy vậy, Ánh cũng cho rằng áp lực có mặt tích cực: "Sự áp lực một mặt nào đó chứng tỏ bạn có sự cầu tiến. Điều quan trọng là bạn biết biến áp lực đó thành động lực để có thể đi xa hơn nữa".
Cũng từng trải qua áp lực đồng trang lứa, vậy Ánh đã vượt qua như thế nào? Cô nàng bắt đầu bằng một việc rất thực tế, rằng những ai, những điều gì gây cho bản thân sự áp lực và cảm thấy tự ti thì lập tức "block" (chặn) tạm thời trên mạng xã hội để có thể tập trung hơn vào lộ trình của cá nhân.
Cụ thể hơn, theo Ánh, mỗi thí sinh nên xây dựng một lộ trình cá nhân phù hợp với năng lực và mục tiêu bản thân. Đừng thấy bạn mình giải đề nhiều quá rồi mình cũng lao theo giải đề giống như vậy. Nên tập trung vào những kiến thức lý thuyết mà bản thân chưa vững trước, ôn hết lý thuyết mới bắt đầu giải đề để củng cố kiến thức cũng như luyện phản xạ khi đi thi.
Một cách khác giúp Ánh vượt qua áp lực đồng trang lứa là biến đối thủ thành đối tác. "Khi thấy bạn kia quá giỏi nhưng mình cứ ngồi yên như vậy rồi áp lực, tự ti, thì hãy thử chủ động hỏi bạn cách giải bài này, cách bạn học như thế nào để đạt kết quả tốt… Từ đó sẽ thu hẹp được khoảng cách giữa bạn và người bạn học giỏi đó, dần dần bạn cũng sẽ tiến gần đến thành công thôi".
Ánh luôn tâm niệm rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT không đánh giá dựa trên việc bạn đi nhanh bao nhiêu mà là bạn đã kiên trì bao lâu. "Thủ khoa không phải người đi nhanh nhất mà là người bám trụ lâu nhất, kiên trì nhất với mục tiêu của mình. Do đó, hãy cứ cố gắng nhất có thể, biến những áp lực bây giờ trở thành động lực để mình có thể tiến gần tới thành công hơn", Ánh nhắn gửi.
