‘Tôi ngậm ngùi không nhận ra mình sau khi mua căn nhà thứ ba’

Tuần trước họ hàng sang chơi nhà tôi, buổi chiều khi tôi soạn đồ cho con tắm, một người họ hàng tỏ ra ngạc nhiên khi con tôi vẫn chưa biết tự tắm và tự mặc đồ. Cá nhân tôi chỉ thấy con còn nhỏ, vụng về và làm gì cũng chậm và lý do đặc biệt là con tôi rất sợ nước.

Mỗi lần để con tự làm, mọi thứ trở nên rất lâu, quần áo mặc trái, cúc cài lệch, tóc tai ướt nhẹp sau khi tắm... Có hôm con còn loay hoay 20 phút không mặc xong bộ đồ. Tôi thấy sốt ruột nên cứ giúp con tắm rửa và mặc quần áo.

Với trẻ 8 tuổi và sợ nước, việc chưa biết tự tắm, mặc đồ có phải là bình thường không? Tôi nên làm gì để giúp cháu tự lập hơn trong những việc này?

Tin Gốc: Vnexpress

Đọc bài viết "Tôi đánh giá một sao vì shipper giao hàng muộn 5 phút", tôi thấy nhiều người vẫn có cái nhìn chưa đúng với nghề giao hàng. Tôi làm shipper đã một thời gian, đủ lâu để hiểu rõ từng áp lực của công việc này. Với chúng tôi, mỗi đơn hàng là cơ hội để có thêm thu nhập giữa cuộc sống nhiều chi phí. Vì vậy, hễ có đơn là ai cũng muốn nhận thật nhanh, giao thật sớm để còn kịp chạy tiếp những đơn khác.

Đặc biệt, với những món ăn cần giữ nóng hay giữ lạnh, tôi luôn cố gắng tranh thủ từng phút, chỉ mong khách nhận được món đúng trạng thái ngon nhất. Nhưng thực tế không phải lúc nào việc giao hàng cũng suôn sẻ như những gì hiển thị trên ứng dụng. Khách chỉ thấy trạng thái "shipper đã đến quán và nhận đơn", chứ không biết rằng nhiều khi chúng tôi phải đứng đợi quán chế biến từ đầu. Có hôm tôi chờ 30 phút, thậm chí gần một tiếng mới lấy được đồ, nhưng vẫn phải kiên nhẫn, vì đã nhận đơn rồi thì không thể bỏ.

Chưa kể, nếu khách chọn dịch vụ giao tiết kiệm để giảm chi phí, hệ thống sẽ tự động ghép nhiều đơn. Điều đó đồng nghĩa với việc thời gian giao hàng kéo dài hơn. Trong khi đó, tình hình giao thông ở TP HCM thì ai cũng rõ: giờ cao điểm có khi chỉ qua một ngã tư mà mất 3-4 nhịp đèn đỏ, xe nhích từng chút một. Có những con hẻm định vị không chính xác, tôi phải vòng đi vòng lại nhiều lần, đặc biệt buổi tối tầm nhìn hạn chế, càng mất thời gian hơn.

Đến nơi giao hàng cũng chưa phải là xong. Không ít lần tôi phải đứng đợi khách 15-20 phút, còn chuyện chờ 5 phút gần như là "mặc định". Nhiều khách không nghe điện thoại, hoặc nghe rồi nhưng vẫn thong thả đi ra lấy đồ, bất kể trời nắng gắt hay mưa lớn. Có bữa tôi đứng dưới mưa, nhìn đồng hồ trôi từng phút mà không khỏi chạnh lòng, vì cảm giác thời gian của mình không được coi trọng.

>> Tôi làm thợ thu nhập gấp ba lần người bạn chạy xe ôm công nghệ

Tôi cũng từng giao cho khách nước ngoài, và trải nghiệm có phần khác. Phần lớn họ đã đứng đợi sẵn hoặc xuống nhận hàng rất nhanh. Tôi chia sẻ điều này không phải để so sánh hơn kém, mà chỉ là một quan sát cá nhân: đâu đó, vẫn có những thói quen ứng xử của một bộ phận người Việt với shipper chưa thực sự phù hợp.

Thực ra, tôi cũng từng là người đặt đồ ăn. Có lần, do không để ý cài đặt thông báo, tôi đã bỏ lỡ cuộc gọi của shipper khi quán hết món. Khi gọi lại, trong lòng tôi rất áy náy vì đã làm mất thời gian của người giao hàng. Từ đó, mỗi lần đặt đồ, tôi luôn chủ động theo dõi ứng dụng và xuống đợi sẵn. Chỉ một thay đổi nhỏ, nhưng tôi biết nó giúp người khác bớt đi một chút vất vả.

Tôi viết những dòng này không phải để phàn nàn hay trách móc. Nghề nào cũng có khó khăn riêng, và khách hàng cũng có những lý do của họ. Chỉ mong rằng, nếu có thể, mỗi người dành cho nhau thêm một chút thấu hiểu: để ý điện thoại khi đã đặt hàng, chủ động ra nhận sớm hơn, hoặc đơn giản là kiên nhẫn hơn khi biết shipper có thể đang kẹt xe hay phải chờ quán, cũng đừng vội vàng đánh giá 1 sao cho ai đó chỉ vì họ lỡ giao trễ vài phút.

Giữa cuộc sống vội vã và nhiều áp lực, đôi khi chỉ cần một chút cảm thông cũng đủ làm mọi thứ trở nên nhẹ nhàng hơn, cho cả người nhận hàng lẫn người đang chạy ngoài đường để kịp giao một bữa ăn.

Tin Gốc: Vnexpress

Sau khi đọc bài viết Cặp vợ chồng dắt con vào nhà sách mua đồ chơi làm tôi chột dạ và tình cờ xem được một chia sẻ của một bạn trẻ. Bạn cho biết mở nhà sách hai năm và lỗ hơn nửa tỷ đồng, dường như đang thanh lý đồ đạc.

Bằng một cách lạc quan nhất, tôi nghĩ trong thời gian hai năm và số tiền lỗ nửa tỷ đồng chưa phải là quá nhiều. Tác giả trong bài viết trên cho biết chột dạ khi thấy một cặp vợ chồng dắt con vào nhà sách nhưng lại mua đồ chơi. Nhưng ít ra, việc bán được đồ chơi cho trẻ em vẫn tạo ra doanh thu, góp phần duy trì hoạt động của nhà sách.

Thực tế ở Việt Nam, hầu như chẳng ai mở một tiệm sách để chỉ bán sách. Người ta thường bán thêm văn phòng phẩm, bút viết, quà lưu niệm, gấu bông, đồ chơi giáo dục... Không bán được sách chưa hẳn là điều tệ nhất, nhưng không bán được cả những mặt hàng phụ trợ này mới thực sự đáng lo.

Tôi nhớ hơn chục năm trước, tiệm sách gần nhà tôi mỗi mùa tựu trường bán cặp sách học sinh rất chạy. Nhưng vài năm trở lại đây, mặt hàng này gần như biến mất. Nhiều trường học bây giờ cung cấp đồng phục, balo in logo trường theo hình thức "trọn gói".

Văn phòng phẩm, đồ chơi hay quà tặng cũng khó cạnh tranh với các sàn thương mại điện tử, nơi người mua chỉ cần vài thao tác là có thể tìm được sản phẩm đa dạng hơn và giá rẻ hơn.

Đó là lý do tôi cho rằng khó khăn của các nhà sách hiện nay không chỉ nằm ở việc người ta đọc ít sách hơn. Vấn đề lớn hơn là mô hình kinh doanh truyền thống của nhà sách đang bị cạnh tranh từ nhiều phía.

Người tiêu dùng mua sách trực tuyến ngày càng nhiều. Một cuốn sách trên mạng thường được giảm giá, khuyến mãi. Trong khi đó, một nhà sách vật lý phải trả tiền thuê mặt bằng, tiền điện nước, tiền nhân viên, chi phí tồn kho và rất nhiều khoản chi khác. Chỉ riêng việc duy trì cửa hàng đã là một áp lực lớn.

Nhiều người thường trách giới trẻ không đọc sách. Tôi nghĩ nhận định này chưa hoàn toàn chính xác. Người trẻ vẫn đọc, nhưng cách họ tiếp cận tri thức đã thay đổi. Họ đọc ebook, nghe sách nói, xem video tóm tắt kiến thức, tham gia các khóa học trực tuyến hoặc tiếp nhận thông tin qua những nền tảng số. Sách giấy không còn là lựa chọn gần như duy nhất như cách đây 15 hay 20 năm.

Điều đáng suy nghĩ là không ít nhà sách hiện nay đã trở thành nơi bán đủ thứ, ngoại trừ sách là mặt hàng nổi bật nhất. Khi doanh thu từ sách không đủ nuôi cửa hàng, người ta buộc phải mở rộng sang những sản phẩm khác để tồn tại. Đây không hẳn là sự xuống cấp của văn hóa đọc, mà là phản ứng tự nhiên của thị trường.

Tôi từng thấy nhiều phụ huynh đưa con đến nhà sách, nhưng đứa trẻ chỉ chăm chú vào khu đồ chơi, còn cha mẹ lại mua vài món quà lưu niệm hoặc văn phòng phẩm rồi ra về. Nhiều người xem đó là tín hiệu đáng buồn. Nhưng nhìn ở góc độ kinh doanh, nếu những món hàng đó giúp nhà sách có thêm doanh thu để tiếp tục mở cửa, thì cũng không phải điều tiêu cực.

Bởi nếu không bán được đồ chơi, quà tặng hay văn phòng phẩm, có thể nhà sách ấy đã đóng cửa từ lâu. Khi đó, người ta sẽ không còn nơi nào để đưa con đến tiếp xúc với sách nữa.

Theo tôi, điều đáng lo không phải là một đứa trẻ được dẫn vào nhà sách để mua một món đồ chơi. Điều đáng lo là ngày càng ít nhà sách có thể tồn tại đủ lâu để đứa trẻ ấy còn cơ hội quay lại.

Muốn cứu nhà sách, có lẽ không thể chỉ kêu gọi mọi người đọc nhiều sách hơn. Các nhà sách cũng phải thay đổi cách vận hành, tạo ra những trải nghiệm mà mua sắm trực tuyến không thể thay thế. Đó có thể là không gian đọc, khu sinh hoạt cộng đồng, các buổi giao lưu tác giả, hoạt động dành cho trẻ em hoặc những dịch vụ gia tăng khác.

Một nhà sách tồn tại được trước hết phải là một doanh nghiệp tồn tại được. Chỉ khi còn sống sót trên thị trường, họ mới có thể thực hiện sứ mệnh lan tỏa văn hóa đọc.

Vì thế, thay vì chột dạ khi thấy một cặp vợ chồng dắt con vào nhà sách mua đồ chơi, có lẽ chúng ta nên tự hỏi một điều rằng nếu ngay cả doanh thu từ đồ chơi cũng không còn, liệu bao nhiêu nhà sách sẽ còn trụ lại trong vài năm tới?

Tin Gốc: Vnexpress