Dây tiêu, cây tiêu thường chỉ to cỡ ngón tay, nhưng ở đây có nhiều gốc (choái) tiêu thân to. Đó là giống tiêu bản địa, được gọi là hồ tiêu Tiên Phước.
Ở Tiên Phước, tiêu được trồng từ rất lâu. Ngày nay nhiều người dân vẫn còn bảo tồn nhiều cây tiêu gốc hàng chục năm tuổi, gốc thân to, xum xuê.
Vườn tiêu của ông Nguyễn Văn Quá (59 tuổi, thôn 5, xã Lãnh Ngọc, trước đây thuộc xã Tiên Hiệp, huyện Tiên Phước) với gần trăm gốc, trong đó hàng chục cây được trồng từ năm 1986, đến nay tròn 40 năm.
Đây là một trong số những vườn hồ tiêu còn giữ được những gốc tiêu “khủng”.
“Gia sản của gia đình, những gốc tiêu được trồng từ khi tui còn thanh niên, nay tui cũng ngót nghét tuổi lục tuần”, ông Quá tâm sự.
Ông chỉ một cây tiêu với rất nhiều dây thân bám quanh cây lật mất (cây lồng mức). Thân mẹ to bằng cổ tay người lớn, những thân con to hơn ngón chân cái bám quanh, lá xanh um, xum xuê chùm trái mọc chi chít từ dưới gốc lên đến ngọn.
Theo ông, người dân hay trồng cây tiêu bám trên thân các loại cây như sữa, lật mất, ươi…
Ông cho biết hằng năm vào vụ, mỗi choái tiêu của gia đình thu hoạch hơn 0,5kg hạt khô. Mỗi năm vườn tiêu thu hơn nửa tạ, giá bán ổn định từ 450.000 – 500.000 đồng/kg khô, vừa qua giá cao kỷ lục lên đến 600.000 đồng/kg.
“Hiện nay đầu ra cây tiêu tốt, mỗi vụ gia đình kiếm được vài chục triệu đồng, trang trải chi phí sinh hoạt”, ông Quá kể.
Theo ông, hiện nay trồng tiêu có hiệu quả kinh tế, ít tốn công chăm, chỉ tưới nước, bón phân. Ở Tiên Phước có nhiều vườn tiêu với những gốc tiêu thuộc hàng to, loại ít nhất hơn chục năm, nhiều vài chục năm.
Vùng trồng tiêu Tiên Phước địa hình gò đồi dạng bát úp hoặc lượn sóng phân bổ rải rác trên các độ cao dao động từ 100-180 m so với mực nước biển, độ dốc trung bình từ 10-30 độ.
Mùa thu hoạch tiêu bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 7, khi tiết trời có số giờ nắng cao nhất, độ ẩm không khí thấp nhất. Thu hoạch được chia nhiều lần hái, mỗi lần cách nhau khoảng 1-2 tuần.
Trước đó Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã ban hành quyết định cấp giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm hạt tiêu Tiên Phước.
Theo văn bằng bảo hộ, UBND xã Tiên Phước là tổ chức đại diện các xã được giao quản lý chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” cho sản phẩm hạt tiêu với khu vực địa lý được bảo hộ thuộc các xã Tiên Phước, Lãnh Ngọc, Thạnh Bình và Sơn Cẩm Hà.
Từ lâu hạt tiêu Tiên Phước nổi tiếng với hương thơm đậm, vị cay nồng đặc trưng và chất lượng cao. Theo hồ sơ mô tả chỉ dẫn địa lý, sản phẩm gồm ba dạng chính là tiêu xanh, tiêu đen và tiêu trắng.
Trong đó tiêu đen có hàm lượng piperin 6,82 – 7,17% và hàm lượng tinh dầu bay hơi từ 2,47 – 2,67%, tiêu trắng có hàm lượng piperin đạt 7,32 – 7,44%, tạo nên vị cay nồng đặc trưng khó nhầm lẫn với các vùng tiêu khác.
Các nhà khoa học xác định chất lượng đặc thù của tiêu Tiên Phước là kết quả của sự kết hợp đặc biệt giữa điều kiện tự nhiên đặc hữu và tập quán canh tác truyền thống của người dân.
Tiêu được trồng trên vùng gò đồi, nhiều sỏi sạn, khí hậu có biên độ nhiệt ngày đêm lớn cùng số giờ nắng cao giúp cây tiêu tích lũy hàm lượng tinh dầu, piperin cao hơn.
Bên cạnh yếu tố tự nhiên, người dân duy trì phương thức canh tác truyền thống như sử dụng choái sống, bố trí hàng tiêu theo hướng Đông – Tây, ưu tiên sử dụng phân chuồng, phân hữu cơ, phân vi sinh.
Hạt tiêu Tiên Phước còn mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa. Từ đầu thế kỷ 17, hồ tiêu đã là một trong những mặt hàng giao thương quan trọng của vùng Đàng Trong thông qua thương cảng Hội An.
Nhiều tài liệu lịch sử của các học giả trong, ngoài nước đều ghi nhận hồ tiêu Tiên Phước là sản vật quý, có danh tiếng từ sớm.
Việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” đối với sản phẩm hạt tiêu có ý nghĩa quan trọng trong xác lập cơ sở pháp lý nhằm bảo vệ danh tiếng, chất lượng, nguồn gốc sản phẩm. Tạo điều kiện để tổ chức quản lý, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường.
Ông Nguyễn Hùng Anh, Chủ tịch UBND xã Tiên Phước, cho biết việc sản phẩm hạt tiêu Tiên Phước được cấp giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý mở ra cơ hội lớn để nâng cao giá trị thương hiệu, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân.
Tại phiên họp thường niên ngày 18/4, nhiều cổ đông của Ngân hàng Quân đội (MB) chất vấn lãnh đạo về việc tăng trưởng tín dụng của nhà băng này cao hơn mặt bằng chung. Theo đó, năm 2025, dư nợ cho vay của MB đạt hơn 1 triệu tỷ đồng, tăng gần 40% so với năm trước và cao gấp đôi mức bình quân toàn hệ thống (19%). Trong khi đó, huy động tiền gửi tăng gần 30% (đạt xấp xỉ 921.400 tỷ đồng), thấp hơn tốc độ tăng của tín dụng.
Trả lời các cổ đông, ông Phạm Như Ánh, Tổng giám đốc MB cho biết một phần dư nợ được chuyển sang Ngân hàng TNHH MTV Việt Nam Hiện đại (MBV) - nhà băng mà MB nhận chuyển giao bắt buộc, nhằm tạo nguồn tài sản sinh lời cho đơn vị này. Ông Ánh cho biết chênh lệch giữa huy động vốn từ tiền gửi và cho vay của MB không đáng lo ngại.
CEO MB cũng cho rằng tốc độ tăng cho vay của ngân hàng cao hơn thị trường chung, nhưng đây là cơ hội đặc biệt để bứt phá. Cụ thể, MB được cơ quan quản lý cho phép tăng trưởng tín dụng khoảng 35% sau khi nhận chuyển giao bắt buộc tổ chức tín dụng yếu kém. "Chúng tôi thấy đây là cơ hội để tăng tốc, mở rộng quy mô và nâng cao vị thế trong hệ thống", ông nói.
Ông nói thêm nguồn vốn của MB đến từ tiền gửi khách hàng (thị trường 1), vốn chủ sở hữu (khoảng 150.000 tỷ đồng), huy động quốc tế (3 tỷ USD) cùng nguồn từ thị trường liên ngân hàng. Nhờ đa dạng hóa nguồn vốn, ngân hàng có thể đảm bảo cân đối thanh khoản.
Đến cuối năm 2025, tỷ lệ cấp tín dụng trên vốn huy động (LDR) của MB chỉ ở mức 79%, tức là cứ 100 đồng huy động được thì cho vay 79 đồng. Mức này thấp hơn trần 85% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Điều này cho thấy các chỉ số an toàn của nhà băng vẫn được duy trì tốt. "Trong bối cảnh thị trường gặp khó về thanh khoản từ cuối quý IV/2025, ngân hàng vẫn giữ cân bằng cho vay và huy động, trong khi nhiều tổ chức khác đã kịch trần quy định", ông Ánh nhìn nhận.
Thực tế, tăng trưởng lợi nhuận của ngân hàng phụ thuộc lớn vào quy mô tổng tài sản và dư nợ tín dụng, do biên lãi ròng (NIM) chỉ dao động khoảng 3-4%. Vì vậy, để gia tăng lợi nhuận, ông Phạm Như Ánh nói việc mở rộng quy mô là yếu tố then chốt. Lãnh đạo MB cho biết sẽ tận dụng tối đa giai đoạn 3 năm còn lại trong chu kỳ tăng trưởng cao này, nhưng vẫn đảm bảo an toàn và kiểm soát rủi ro.
Dù tăng trưởng nhanh, chất lượng tài sản của MB vẫn được cải thiện. Tỷ lệ nợ xấu liên tục giảm trong 3 năm qua và năm nay dự kiến ở mức khoảng 1,5% trên báo cáo hợp nhất, riêng ngân hàng mẹ phấn đấu dưới 1%.
Ngoài câu chuyện tăng trưởng tín dụng, nhiều cổ đông đặt câu hỏi về kế hoạch tham gia vào mảng tài sản số của MB. Chủ tịch MB Lưu Trung Thái chia sẻ họ có kế hoạch hợp tác cùng một đơn vị nước ngoài để vận hành tài sản số.
Tuy nhiên, ông cho rằng lợi ích của ngân hàng không nằm ở việc vận hành sàn giao dịch tài sản số, mà cung cấp dịch vụ cho nhà đầu tư. Vì thế, MB sẽ chuyển hướng sang hợp tác với các sàn tài sản số, đảm bảo khâu thanh toán và bán thêm sản phẩm. "Chúng tôi không nhận được giấy phép trực tiếp cũng không sao, không bỏ lỡ cơ hội tham gia mảng này là được", ông Thái nói.
Tại đại hội, các cổ đông thông qua kế hoạch kinh doanh của MB năm nay với lợi nhuận trước thuế tăng khoảng 15% so với 2025, lên 39.400 tỷ đồng. Tổng tài sản đặt mục tiêu tăng 28%, vượt mốc 2 triệu tỷ đồng.
Theo Bộ Tài chính, việc ban hành thông tư thay thế xuất phát từ những yêu cầu cấp thiết về chính trị, pháp lý và thực tiễn vận hành thị trường chứng khoán trong giai đoạn mới.
Dự thảo gồm 9 chương, 67 điều, tập trung sửa đổi theo 6 nhóm nội dung trọng tâm.
Thứ nhất, sửa đổi, hoàn thiện quy định về hoạt động đăng ký chứng khoán.
Sửa đổi, hoàn thiện một số quy định về hoạt động đăng ký chứng khoán, hủy đăng ký, quản lý thông tin, điều chỉnh thông tin số lượng chứng khoán đăng ký, trách nhiệm của tổ chức phát hành, cấp mã, thực hiện quyền, chuyển quyền sở hữu chứng khoán ngoài hệ thống phù hợp với quy định tại Nghị định 245/2025/NĐ-CP, hệ thống KRX và thực tiễn triển khai.
Thứ hai, sửa đổi, hoàn thiện quy định về hoạt động lưu ký chứng khoán.
Sửa đổi, hoàn thiện quy định về mở tài khoản lưu ký chứng khoán của tổ chức phát hành chứng chỉ lưu ký tại nước ngoài, công ty con của VSDC, ngân hàng lưu ký thanh toán (NHLKTT); quy định về mở tài khoản lưu ký tại ngân hàng lưu ký không phải là thành viên bù trừ (TVBT), mở tài khoản lưu ký chứng khoán để xử lý tài sản bảo đảm;...
Thứ ba, sửa đổi, hoàn thiện quy định về bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán.
Dự thảo thiết lập khung pháp lý đầy đủ, tách biệt giữa giai đoạn trước và sau khi triển khai cơ chế CCP. Về hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán trước khi triển khai cơ chế CCP cơ bản được kế thừa toàn bộ các quy định hiện hành.
Đối với hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán theo cơ chế CCP, phân định rõ công ty con của VSDC (Công ty Bù trừ Chứng khoán Việt Nam) là tổ chức thực hiện bù trừ và xác định nghĩa vụ thanh toán giao dịch chứng khoán, VSDC thực hiện thanh toán chứng khoán.
Hoàn thiện quy định về tài khoản ký quỹ bù trừ và ký quỹ bù trừ của nhà đầu tư, TVBT, NHLKTT đảm bảo không làm thay đổi phương thức giao dịch, thanh toán của các nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức.
Cách thức xử lý các trường hợp mất khả năng thanh toán giao dịch chứng khoán, các trường hợp bị từ chối thế vị giao dịch cho phù hợp với quy định tại Nghị định số 245.
Bổ sung quy định về nguyên tắc phối hợp bù trừ thanh toán giữa TVBT chung và thành viên giao dịch không bù trừ, NHLKTT để hoàn thiện cơ chế CCP phù hợp với kiến nghị của nhóm chuyên gia Ngân hàng Thế giới và hệ thống KRX.
Thứ tư, bổ sung thêm quy định mới về phương thức thanh toán tức thời theo từng giao dịch đối với trái phiếu doanh nghiệp niêm yết tương tự trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, nhằm thống nhất quản lý theo khu vực thị trường và giảm thiểu rủi ro loại bỏ thanh toán đối với trái phiếu doanh nghiệp niêm yết khi không áp dụng cơ chế CCP, không áp dụng quỹ hỗ trợ thanh toán trong khi giá trị thanh toán trái phiếu doanh nghiệp niêm yết khá lớn.
Thứ năm, sửa đổi, hoàn thiện quy định về quản lý các quỹ hỗ trợ thanh toán, quỹ bù trừ, quỹ phòng ngừa rủi ro nghiệp vụ. Theo đó, hoàn thiện nội dung về quản lý và sử dụng quỹ hỗ trợ thanh toán giai đoạn trước khi triển khai cơ chế CCP, giai đoạn khi triển khai cơ chế CCP,...
Bổ sung quy định về trích lập, quản lý và sử dụng quỹ phòng ngừa rủi ro nghiệp vụ của VSDC và VSC phù hợp với quy định tại Nghị định số 245.
Thứ sáu, sửa đổi, hoàn thiện các quy định về báo cáo, thủ tục hành chính để thực hiện theo theo chủ trương của Chính phủ về chuyển đổi số, cắt giảm thủ tục hành chính tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân liên quan trong triển khai thực hiện.
Chiều 22/6, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã làm việc với Bộ Công Thương và một số bộ, ngành liên quan để cho ý kiến hoàn thiện dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định việc nhập khẩu, tạm nhập khẩu ô tô theo hình thức quà biếu, quà tặng, tài sản di chuyển.
Theo Bộ Công Thương, dự thảo quyết định nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động nhập khẩu ô tô, đặc biệt là ô tô không nhằm mục đích thương mại.
Theo dự thảo, ô tô nhập khẩu, tạm nhập khẩu dưới dạng quà biếu, quà tặng hoặc tài sản di chuyển phải đúng loại xe, nhãn hiệu, nhà sản xuất và loại nhiên liệu ghi trong giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô của doanh nghiệp.
Các hoạt động này chỉ được thực hiện qua doanh nghiệp có giấy phép kinh doanh nhập khẩu ô tô, trừ trường hợp được ưu đãi, miễn trừ theo quy định riêng.
Quy định này nhằm hạn chế việc nhập khẩu xe đã qua sử dụng không đáp ứng yêu cầu về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và an toàn giao thông, đồng thời bảo đảm phương tiện được bảo hành, bảo dưỡng theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất tại Việt Nam.
Việc thực hiện thông qua doanh nghiệp có giấy phép cũng giúp đơn giản hóa thủ tục, nâng cao tính minh bạch.
Về hồ sơ, ngoài giấy tờ theo quy định của pháp luật hải quan, tổ chức, cá nhân nhập khẩu phải bổ sung văn bản nêu rõ mục đích nhập khẩu theo diện quà biếu, quà tặng hoặc tài sản di chuyển; thông tin về bên tặng, bên nhận hoặc chủ thể sử dụng; cùng các thông số cơ bản của xe.
Quy định này giúp cơ quan hải quan xác định đúng bản chất giao dịch, nâng cao hiệu quả quản lý và công tác thống kê.
Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan. Bộ Công Thương công khai danh sách doanh nghiệp được cấp phép nhập khẩu ô tô và phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu; Bộ Xây dựng công bố danh sách cơ sở bảo hành, bảo dưỡng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan hải quan thực hiện thông quan, giám sát việc chuyển nhượng, biếu tặng xe tạm nhập khẩu và chủ trì xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước.
Các doanh nghiệp nhập khẩu ô tô có trách nhiệm báo cáo định kỳ về số lượng, giá trị, chủng loại, nhãn hiệu và nhiên liệu sử dụng của xe nhập khẩu theo các hình thức nêu trên.
Dự thảo cũng làm rõ quy định về tạm nhập, tái xuất, tiêu hủy, chuyển nhượng ô tô, xe hai bánh gắn máy đối với đối tượng được hưởng ưu đãi, miễn trừ ngoại giao.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nêu rõ trong quá trình xây dựng chính sách quản lý việc nhập khẩu, tạm nhập khẩu ô tô theo hình thức quà biếu, quà tặng, tài sản di chuyển, những vướng mắc phát sinh cần được nhận diện để tháo gỡ, không vì khó quản lý mà cấm hoặc không thực hiện.
Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm công bằng, không để lợi dụng hình thức quà biếu, quà tặng để trục lợi chính sách. Mục tiêu là tiếp tục hoàn thiện chính sách, bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.
Đồng thời giao Bộ Công Thương tiếp thu đầy đủ ý kiến của các bộ, ngành tại cuộc họp để hoàn thiện dự thảo quyết định, trong hồ sơ trình cần nêu rõ các giải pháp và kiến nghị của các bộ, ngành liên quan.
