Nội dung trên được Cục Kiểm tra văn bản và tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) nêu trong kết luận ban hành mới đây, hơn một tháng sau khi tòa sơ thẩm tuyên phạt bà Nguyễn Thị Bình (cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình) 3 năm tù về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Trong vụ án này, một căn cứ quan trọng để xác định sai phạm là quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội quy định mức thu tối đa đối với hoạt động dạy thêm, học thêm.
Theo quy định trên, lớp có từ 20-40 học sinh chỉ được thu tối đa 7.000-9.000 đồng mỗi tiết. Tuy nhiên bà Bình bị xác định đã yêu cầu giáo viên thu 15.000 đồng mỗi tiết. Số tiền thu được, 70% trả cho giáo viên đứng lớp, 30% phục vụ quản lý và cơ sở vật chất.
Tại phiên tòa sơ thẩm hồi tháng 3, bà Bình cho rằng việc thu tiền được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận với phụ huynh, phù hợp Thông tư 17/2012 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thông tư này quy định “mức thu tiền học thêm do thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh với nhà trường”.
Tại phiên tòa, khi bào chữa cho bà Bình, luật sư phân tích thông tư của bộ không giao UBND cấp tỉnh quy định mức trần học phí dạy thêm. Do đó việc UBND Hà Nội ban hành quyết định 22 áp mức thu tối đa là vượt thẩm quyền.
Luật sư cũng cho rằng việc cơ quan tố tụng sử dụng văn bản cấp dưới để buộc tội trong khi có nội dung khác với văn bản cấp trên là trái nguyên tắc áp dụng pháp luật. Dù vậy viện kiểm sát vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố và đề nghị mức án 4-5 năm tù.
Trong kết luận mới ban hành, Bộ Tư pháp xác định Thông tư 17 chỉ quy định tiền học thêm do phụ huynh và nhà trường thỏa thuận, không quy định hoặc giao địa phương quy định mức thu tối đa. Vì vậy việc Hà Nội ban hành “giá trần” học thêm là chưa phù hợp.
Cơ quan này đồng thời kết luận các văn bản hướng dẫn sau đó của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng được ban hành “không đúng hình thức, thẩm quyền”.
Bộ Tư pháp kiến nghị UBND và Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội khẩn trương xử lý các nội dung trái pháp luật, xem xét trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan.
Một ngày sau kết luận trên, UBND TP Hà Nội đã quyết định bãi bỏ toàn bộ quyết định 22/2013 về áp "giá trần" dạy thêm.
Sau phiên tòa sơ thẩm, cựu Hiệu trưởng Bình đã gửi đơn kháng cáo toàn bộ bản án.
Trong đơn kháng cáo toàn bộ bản án, bà Nguyễn Thị Bình cho rằng nhận định của tòa sơ thẩm là “vô lý và cay nghiệt” khi xác định bà có động cơ “vụ lợi phi vật chất” thông qua việc nâng cao uy tín cá nhân nhờ tăng thu nhập cho giáo viên.
Theo cựu hiệu trưởng, trách nhiệm của người đứng đầu trường học là chăm lo đời sống giáo viên, tạo động lực để họ yên tâm giảng dạy, từ đó nâng cao chất lượng học tập của học sinh. Bà cho rằng việc cải thiện thu nhập cho giáo viên từ chính công sức lao động của họ không thể bị xem là hành vi vụ lợi để cấu thành tội phạm.
Phiên tòa xét xử bà Bình được mở hồi cuối tháng 3. Nữ cựu hiệu trưởng bị tòa tuyên 3 năm tù với cáo buộc tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, tổ chức dạy thêm sai quy định, lạm thu tổng số tiền hơn 1 tỉ đồng.
Cùng tội danh trên, bà Phạm Thị Minh Nguyệt, 50 tuổi, cựu kế toán của nhà trường, bị tòa tuyên 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Theo bản án, hội đồng xét xử đưa ra nhiều căn cứ xác định bà Bình tổ chức dạy, học thêm không theo quy định. Thời điểm tổ chức dạy thêm cách đây 13 năm, giai đoạn 2013 - 2014.
Theo cáo buộc, khi bà Bình làm Hiệu trưởng, Trường THCS Ba Đình tổ chức dạy thêm khi không có đơn tự nguyện đăng ký của học sinh kèm xác nhận của cha mẹ.
Việc tổ chức dạy thêm, chia theo lớp chính khóa để nâng mức tiền thu là không đúng quy định. Số tiền thu vượt quy định hơn 1 tỉ đồng và cựu hiệu trưởng hưởng lợi 78 triệu đồng.
Tòa án cho rằng vụ án này "không chỉ có yếu tố vụ lợi vật chất" mà bà Bình còn "vụ lợi phi vật chất". Căn cứ tòa án đưa ra là cựu hiệu trưởng được "nâng cao uy tín" cá nhân khi "nâng cao thu nhập cho giáo viên". Bởi giáo viên dạy thêm được nhận 70% tiền học phí dạy thêm, 30% còn lại nộp về trường chi cho công tác quản lý và chi điện nước, cơ sở vật chất.
Tuy nhiên tòa cũng nhìn nhận số tiền thực tế chi cho cựu Hiệu trưởng Bình rất nhỏ, vụ án xảy ra đã lâu, tính nguy hiểm không cao. Số tiền bị cáo thu vượt quy định là muốn tăng thu nhập cho giáo viên, nâng cao năng lực cho học sinh.
Quá trình điều tra và xét xử, bà Bình được nhiều giáo viên, phụ huynh ghi nhận sự đóng góp với nhà trường, với ngành giáo dục và xin giảm nhẹ.
Trong phần trình bày lời nói sau cùng, bà Bình tiếp tục kêu oan và khóc khi phân trần "điều đau nhất không chỉ là bị truy tố, mà cả quãng đời làm nghề giáo bị đặt dưới một bóng đen rất nặng nề".
Tại tòa, nữ cựu hiệu trưởng nghẹn giọng phân trần "chưa bao giờ tổ chức dạy thêm sai quy định".
Về thực trạng "chia lớp" để dạy thêm, bà Bình trình bày đây là "phương pháp sư phạm để đảm bảo chất lượng dạy học, không có phụ huynh nào có ý kiến". Mức thu 15.000 đồng một tiết, theo bà xuất phát từ đề xuất, thỏa thuận với phụ huynh để "đảm bảo quyền lợi cho cả học sinh và giáo viên".
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
