Thủ tướng Canada Mark Carney ngày 25/5 so sánh cuộc trưng cầu dân ý sắp tới tại tỉnh Alberta với cuộc bỏ phiếu Brexit năm 2016 khiến Anh rút khỏi Liên minh châu Âu (EU).
“Trong các nỗ lực ly khai như vậy, người ta thường nói rằng ‘cứ bỏ phiếu đi, đó là lựa chọn tự do. Đồng ý đi và chúng ta sẽ có đòn bẩy mạnh hơn trong đàm phán tương lai’. Đó là trò lừa bịp rất nguy hiểm”, ông Carney nói trong cuộc họp báo ở Ottawa.
Thủ tướng Canada, người từng giữ chức thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh trong thời kỳ nước này tiến hành chiến dịch trưng cầu dân ý Brexit, cho hay người dân Anh đến nay vẫn tìm cách khắc phục thiệt hại từ quyết định đó.
“10 năm sau, nước Anh vẫn đang cố gắng đảo ngược những hệ lụy mà người dân không ngờ rằng mình đã bỏ phiếu ủng hộ nhưng cuối cùng vẫn phải sống chung với nó”, ông nói.
Sau nhiều tháng chịu sức ép từ các nhóm ủng hộ ly khai ở Alberta, Thủ hiến Danielle Smith cuối tuần qua thông báo tổ chức cuộc trưng cầu dân ý nội bộ tỉnh về nguyện vọng tiếp tục ở lại Canada, hay chính quyền tỉnh nên bắt đầu tiến trình pháp lý hướng tới một cuộc bỏ phiếu lần hai mang tính ràng buộc pháp lý về ly khai.
Cuộc bỏ phiếu đầu tiên dự kiến diễn ra ngày 19/10. Khảo sát dư luận do hãng Angus Reid của Canada công bố ngày 25/5 cho thấy khoảng 60% cử tri ở Alberta ủng hộ tỉnh này ở lại Canada, song những chuyển biến trong 6 tháng tới dưới tác động từ những chiến dịch vận động chính trị vẫn vô cùng khó lường.
Thủ tướng Canada cảnh báo cử tri tại Alberta không nên tin vào những thông điệp ủng hộ ly khai như một cách để tăng đòn bẩy đàm phán với chính quyền liên bang, vì kết quả trưng cầu dân ý luôn tiềm ẩn nhiều hậu họa ngoài ý muốn.
“Chúng ta phải rất cẩn trọng”, ông nói. “Cả Canada và Alberta đều có lợi khi đất nước duy trì thống nhất”.
Theo ông, tổ chức một cuộc trưng cầu về ly khai trong bối cảnh hiện nay là “không hữu ích” và cũng không mang tính dân chủ, vì cử tri không được đặt vấn đề này trong kỳ bầu cử trước. Vấn đề ly khai khỏi Canada không nằm trong cam kết tranh cử của bà Smith trong cuộc bầu cử cấp tỉnh, cũng không xuất hiện trong cương lĩnh của đảng Bảo thủ Thống nhất (UCP).
Đáp lại thông điệp từ Thủ tướng Carney, Thủ hiến Smith ra tuyên bố khẳng định bà cũng mong muốn Canada duy trì thống nhất, song cảnh báo chính quyền liên bang không nên can thiệp quá mức vào vấn đề của tỉnh.
“Quyết định này thuộc về người dân Alberta, không phải ý chí từ Ottawa. Sự bất bình của người dân bắt đầu từ những chính sách thảm họa trong 10 năm qua của chính quyền tiền nhiệm, dưới thời cựu thủ tướng Justin Trudeau”, bà nói.
Những người ủng hộ độc lập cho rằng Alberta, tỉnh giàu tài nguyên dầu mỏ, không nhận được sự quan tâm từ giới hoạch định chính sách trung ương nhiều năm qua. Họ cho rằng chính sách môi trường của chính phủ liên bang cản trở Altberta xây dựng các tuyến ống dẫn dầu khí và khai thác tài nguyên.
Phong trào ly khai trong năm nay thu thập được hơn 300.000 chữ ký yêu cầu tổ chức trưng cầu dân ý, đủ điều kiện kích hoạt tiến trình bỏ phiếu. Tuy nhiên, tòa án tỉnh bác bỏ kiến nghị này sau khi các cộng đồng thổ dân Alberta lập luận rằng họ không được tham vấn.
Dù vậy, bà Smith cuối cùng vẫn quyết định cho bỏ phiếu về tương lai “đi hay ở”, viện dẫn một kiến nghị phản đối ly khai với hơn 400.000 chữ ký ủng hộ Alberta ở lại Canada.
Năm 2016, thủ tướng Anh khi đó là David Cameron đã chấp nhận tổ chức bỏ phiếu Brexit vì áp lực từ một bộ phận cử tri và đồng minh. Những người ủng hộ Brexit khi đó cũng cho rằng tư cách thành viên EU kìm hãm tăng trưởng kinh tế và chủ quyền.
Phe ủng hộ ở lại EU từng dẫn trước trong các cuộc thăm dò, song khoảng cách dần thu hẹp và phe Brexit giành chiến thắng sít sao với tỷ lệ 52% ủng hộ Anh rời EU, 48% muốn ở lại. Ông Cameron đã từ chức sau khi có kết quả trưng cầu dân ý.
Quá trình đàm phán giữa Anh và EU kéo dài hơn 4 năm, trước khi Anh chính thức rời khối vào năm 2020.
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Command Control & Simulation, hệ thống AI nêu trên do Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) phối hợp Đại học Công nghệ quốc phòng Trung Quốc (NUDT) phát triển, được tích hợp trực tiếp vào nền tảng chỉ huy, hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Đây có thể là một trong những công cụ chỉ huy tự động đầu tiên được triển khai chủ động ở tiền tuyến, theo South China Morning Post ngày 9.4.
Hệ thống AI này sẽ kết hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với bản đồ chiến trường chuyển động linh hoạt, có khả năng lọc nhiễu, phân tích dữ liệu và xác định các "yêu cầu thông tin quan trọng" - những yếu tố then chốt quyết định thành bại của nhiệm vụ chiến dịch. Không chỉ chỉ xử lý dữ liệu, hệ thống còn chủ động đề xuất ưu tiên và hỗ trợ chỉ huy ra quyết định dưới áp lực cao.
Để kiểm chứng hiệu quả, nhóm nghiên cứu đã đưa hệ thống vào mô phỏng một chiến dịch đổ bộ đường thủy. Trong môi trường chiến trường ảo phức tạp, AI được giao nhiệm vụ quản lý luồng chỉ huy và được so sánh với 5 chuyên gia quân sự giàu kinh nghiệm.
Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt. Theo đó, thời gian ra quyết định giảm gần một nửa, khi AI rút ngắn "vòng lặp OODA" (quan sát - định hướng - quyết định - hành động) tới 43%. Ngay cả khi tín hiệu bị gián đoạn, hệ thống vẫn duy trì độ chính xác truy xuất thông tin trên 90%, vượt trội so với con người và phần mềm truyền thống.
Trong một tình huống giả định, AI nhanh chóng phát hiện lỗ hổng chiến thuật khi chưa xác định được lực lượng dự bị của đối phương, từ đó đề xuất triển khai trinh sát chỉ trong vài giây - thao tác có thể mất nhiều phút nếu do con người xử lý.
Sự phát triển này phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc tích hợp AI vào hệ thống chỉ huy quân sự nhằm tăng tốc ra quyết định và giành lợi thế trong các cuộc xung đột ngày càng dựa trên dữ liệu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ.
Khác với các hệ thống AI thông thường, mô hình này kết hợp LLM với đồ thị tri thức theo thời gian thực, giúp diễn giải ý định chỉ huy, theo dõi diễn biến chiến trường và đưa ra các gợi ý quyết định có cấu trúc, kèm theo lộ trình suy luận có thể truy vết.
Tuy vậy, các nhà nghiên cứu Trung Quốc thừa nhận hệ thống trên vẫn tồn tại hạn chế, như phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử và rủi ro khi được sử dụng bởi các chỉ huy thiếu kinh nghiệm. Hiện việc thử nghiệm mới dừng ở kịch bản đổ bộ và cần tiếp tục nghiên cứu để mở rộng sang các môi trường phức tạp hơn như tác chiến đô thị hoặc địa hình núi, theo South China Morning Post.
Theo Hãng tin AP ngày 17-4, quyền Giám đốc Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan Mỹ (ICE) Todd Lyons - nhân vật then chốt trong việc thực hiện chương trình trục xuất hàng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump - sẽ từ chức vào cuối tháng 5 tới.
Sự ra đi của ông Lyons diễn ra trong bối cảnh Bộ An ninh nội địa (DHS) vừa có sự thay đổi nhân sự cấp cao, sau khi ông Trump sa thải cựu Bộ trưởng Kristi Noem, người đã dẫn dắt cơ quan này qua những thay đổi lớn về chính sách nhập cư.
Tân Bộ trưởng Markwayne Mullin đã thông báo về sự rời đi của ông Lyons, ca ngợi ông là nhà lãnh đạo xuất sắc, góp phần giúp các cộng đồng tại Mỹ trở nên an toàn hơn.
"Chúng tôi chúc ông ấy gặp nhiều may mắn với những cơ hội mới trong khu vực tư nhân", ông Mullin phát biểu trong một thông cáo, xác nhận ngày làm việc cuối cùng của ông Lyons là 31-5.
Đảm nhiệm vị trí quyền Giám đốc từ tháng 3-2025, ông Lyons đã chèo lái ICE trở thành trọng tâm trong kế hoạch tái thiết lập chính sách nhập cư của chính quyền ông Trump.
Dưới sự lãnh đạo của ông, cơ quan này nhận được nguồn ngân sách khổng lồ từ Quốc hội, giúp mở rộng quy mô tuyển dụng và năng lực giam giữ, đồng thời đẩy mạnh các đợt bắt giữ theo yêu cầu từ Nhà Trắng.
ICE cũng là tâm điểm của nhiều chiến dịch thực thi luật nhập cư gây chú ý tại các thành phố lớn như Chicago và Minneapolis.
Tuy nhiên các hoạt động này đã phải dừng lại, sau làn sóng phản đối dữ dội liên quan đến cái chết của hai người biểu tình dưới tay các nhân viên di trú liên bang.
Tại Quốc hội, ông Lyons từng bị truy vấn về cái chết của hai công dân Renee Good và Alex Pretti. Khi được hỏi liệu ông có xin lỗi về việc các quan chức chính quyền Trump gọi bà Good là "kẻ gây rối" hay không, ông từ chối.
"Tôi sẵn sàng nói chuyện riêng với gia đình họ, nhưng sẽ không bình luận về bất kỳ cuộc điều tra nào đang diễn ra", ông nói, đồng thời cho biết đã xem video ghi lại cảnh nổ súng vào ông Pretti nhưng từ chối đưa ra nhận xét.
Niềm tin của công chúng đối với ICE dưới thời ông Lyons ở mức thấp. Cuộc thăm dò của AP-NORC vào tháng 2 cho thấy đa số người trưởng thành tại Mỹ có cái nhìn không thiện cảm về cơ quan này.
Các nhà lập pháp Đảng Dân chủ đang yêu cầu các biện pháp hạn chế hoạt động của nhân viên di trú, trước khi đồng ý khôi phục nguồn kinh phí định kỳ cho DHS.
Ngay trước khi thông báo từ chức được đưa ra, ngày 16-4, ông Lyons cùng hai quan chức di trú cấp cao đã xuất hiện trước một tiểu ban Hạ viện để bảo vệ ngân sách cơ quan và đối mặt với sự chất vấn gay gắt về các hành động của ICE.
Hiện chưa rõ ai sẽ kế nhiệm ông Lyons. Người tiếp quản sẽ điều hành một cơ quan có nguồn tài chính dồi dào nhưng vẫn là tâm điểm gây tranh cãi.
Thành phố Nam Ninh (Trung Quốc) báo động mức cao nhất khi bão Maysak gây ra lũ lụt nghiêm trọng - Nguồn: REUTERS
Theo Hãng tin Reuters, truyền thông nhà nước Trung Quốc ngày 6-7 đưa tin thành phố Nam Ninh (khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc) đã nâng mức ứng phó lũ lụt lên cấp cao nhất, khi mực nước sông và các hồ chứa dâng nhanh sau ảnh hưởng của bão Maysak.
Hiện cơn bão đã suy yếu và di chuyển chậm lại, sức gió không còn vượt quá 80km/h. Dù vậy, giới khí tượng Trung Quốc cảnh báo khi đi sâu vào đất liền, cơn bão sẽ xả toàn bộ lượng nước tích tụ từ Biển Đông, kéo theo nguy cơ lũ lụt nghiêm trọng.
Đài truyền hình trung ương CCTV cho biết chính quyền thành phố Nam Ninh - nơi có gần 9 triệu dân - đã nâng mức ứng phó lũ lụt từ cấp III lên cấp I (mức cao nhất) do tình trạng mưa lớn đặc biệt nghiêm trọng.
Tân Hoa xã dẫn nguồn địa phương đưa tin một hồ chứa nước cỡ vừa tại huyện Hành Châu đã bị vỡ, khiến người dân trong vùng nguy hiểm khẩn trương sơ tán.
Cách đó khoảng 270km tại thành phố Quý Cảng, nước lũ đã nhấn chìm nhiều xe hơi và biến một đại lộ thành dòng sông. Bộ Thủy lợi Trung Quốc thông báo mực nước tại trạm thủy văn thành phố này đã đạt 42m vào trưa 6-7.
Maysak đổ bộ tỉnh Hải Nam ngày 3-7, là cơn bão nhiệt đới đầu tiên vào đất liền Trung Quốc trong năm nay.
Dự báo mưa lớn sẽ còn tiếp diễn trong những ngày tới tại các tỉnh Quảng Tây, Quý Châu và Hồ Nam - ba tỉnh có tổng dân số hơn 150 triệu người.
Hiện tại, khu vực này cũng đang trong tình trạng báo động trước siêu bão Bavi, cơn bão đang di chuyển qua Thái Bình Dương về phía Đài Loan.
Cơ quan thời tiết quốc gia Mỹ cho biết siêu bão này sở hữu sức gió lên tới gần 290km/h khi quét qua các đảo Guam, Tinian, Saipan và Rota ngày 6-7.
