Những ngày qua, miền Bắc và miền Trung trải qua đợt nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Tại Hà Nội, cơ quan khí tượng ghi nhận mức nhiệt vượt ngưỡng 40 độ C, cao nhất cả nước.
Tranh thủ những ngày nắng như đổ lửa, nhiều bà nội trợ tận dụng ánh sáng tự nhiên để làm món thịt lợn một nắng.
Những miếng thịt được treo ngoài ban công từ sáng đến chiều, hong khô dưới cái nắng gay gắt suốt 8 đến 10 tiếng.
Chị Hương Giang (sống ở Hà Nội) cho biết, cách đây khoảng 10 năm, chị bắt đầu tự mày mò làm món ba chỉ một nắng cho gia đình. Ngay từ mẻ đầu tiên, món ăn đã thành công ngoài mong đợi.
“Thịt phơi ngoài nắng sẽ giúp se thớ thịt, hương vị ăn đậm đà và ngon ngọt hơn rất nhiều so với thịt nướng hoặc rán trực tiếp. Trước đây, thấy bà con vùng biển làm mực, tôm một nắng rất ngon, tôi quyết định áp dụng thử với món thịt lợn. Không ngờ thành quả thu lại được ngoài mong đợi”, chị chia sẻ.
Cách đây vài ngày, nghe bản tin thời tiết cảnh báo nhiệt độ Hà Nội có thể chạm ngưỡng 39-40 độ C, chị mua khoảng 2kg thịt ba chỉ tươi về sơ chế, ướp cùng tiêu, chanh, hành, tỏi và sả xay. Để thịt ngấm gia vị khoảng 1-2 tiếng, chị treo lên móc ở ban công tại căn hộ trên tầng 26.
Theo chị Giang, để làm được món thịt một nắng ngon, điều kiện thời tiết đóng vai trò rất quan trọng.
“Nhiệt độ ngoài trời cần ở ngưỡng 40 độ C trở lên và độ ẩm phải thấp. Với mức nhiệt dự báo lên đến 39-40 độ C, ánh nắng chiếu ở ban công hướng Tây có thể nóng tới gần 50 độ C”, chị nói.
Ngoài yếu tố nhiệt độ, độ ẩm dưới 50% là điều kiện lý tưởng để thịt khô săn tự nhiên. Nếu không khí quá ẩm, thịt dễ chảy nước hoặc nhanh ôi thiu.
Khi chọn nguyên liệu, bà nội trợ ưu tiên những miếng thịt tươi, có cả nạc lẫn mỡ để thành phẩm không bị khô mà vẫn giữ được độ mềm, béo vừa phải.
Sau khoảng nửa ngày phơi nắng, thịt được cho vào ngăn đá để bảo quản. Trước khi ăn, đem thịt quay qua lò vi sóng hoặc chao qua dầu sôi trên chảo.
Trong khi đó, gia đình chị Thuỳ Dung (ở Hà Nội) vừa thu được 2kg thịt lợn một nắng sau gần 1 ngày phơi ở ban công chung cư.
“Sau khi phơi, miếng thịt phải khô trên bề mặt, sờ vào không dính tay hoặc có nhớt. Phần bì khô và có độ trong”, chị nói.
Đây là năm thứ ba, gia đình chị Thuỳ Dung làm món này để tích trữ ăn dần. Năm nay, ngoài công thức ướp thông thường có sả, dầu hào, hành, tỏi xay nhỏ… chị biến tấu thêm 2 loại hỗn hợp ướp là chẩm chéo, muối, dầu hào và sốt kiểu Hàn Quốc mua ở siêu thị.
“Chị em có thể chọn ba chỉ hoặc vai giòn sẽ đỡ bị khô khi chiên hoặc nướng bằng nồi chiên không dầu. Tôi ưu tiên mua thịt ba chỉ có nạc và mỡ đan xen để làm món này”, bà nội trợ cho biết.
Để có được miếng thịt một nắng ngon, nguyên liệu phải rửa sạch bằng nước muối, được thấm khô toàn bộ nước trên bề mặt.
Thành phẩm được chị Dung cắt thành từng miếng nhỏ, bọc trong nilon cho vào ngăn đá hoặc đựng trong hộp thực phẩm trữ đông để ăn dần.
“Nếu bọc kín, chị em sẽ giữ được thịt lâu. Tuy nhiên, các gia đình nên sử dụng trong 1 tháng, không lưu trữ từ năm này qua năm khác”, chị chia sẻ.
Một số bà nội trợ cho biết, thịt được phơi dưới nắng gắt giúp lớp nước bên ngoài thịt bốc hơi bớt nhưng phần bên trong vẫn giữ độ mềm, ngọt tự nhiên. Vì vậy thịt vừa săn chắc lại không bị quá khô.
– Ướp thịt với hành, tỏi, sả ớt, hạt tiêu và gia vị. Sau đó, trộn đều hỗn hợp gia vị lên bề mặt thịt.
– Để thịt ngấm gia vị trong khoảng 10-20 phút sau đó đem treo ngoài nắng khoảng 5 tiếng cho thịt se lại.
– Trước khi ăn, quay nóng thịt với lò vi sóng hoặc chao qua chảo mỡ.
Theo cơ quan khí tượng, ngày 26-27/5, đợt nắng nóng gay gắt tiếp tục duy trì cường độ mạnh tại Bắc Bộ và Trung Bộ.
Cụ thể, tại đồng bằng Bắc Bộ (trong đó có TP Hà Nội), Phú Thọ và khu vực từ Thanh Hóa đến TP Huế, trong hai ngày này sẽ tiếp tục xuất hiện nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ cao nhất phổ biến 38-40 độ C, cục bộ có nơi trên 40 độ C.
Thời gian nắng nóng kéo dài từ 9h đến 19h, độ ẩm tương đối thấp nhất chỉ khoảng 40-45%.
Tại các khu vực khác của Bắc Bộ (trừ Điện Biên, Lai Châu), TP Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Lâm Đồng, nắng nóng và nắng nóng gay gắt cũng duy trì với nhiệt độ cao nhất 36-38 độ C, có nơi trên 40 độ C. Thời gian nắng nóng kéo dài từ 9h đến 18h.
Sau nhiều năm làm công chức, Wangmo, 35 tuổi, quyết định sang định cư tại Canberra, Australia. "Tôi có mọi thứ mình cần ở Bhutan, nhưng vẫn ra đi vì cảm thấy bản thân ngày càng mờ nhạt và bị lãng phí", Wangmo nói. Cô cho biết môi trường làm việc nặng tính cấp bậc, ít cơ hội thăng tiến và phụ thuộc quan hệ cá nhân là lý do khiến cô quyết định nghỉ việc.
Bhutan thường được biết đến với tên gọi "quốc gia hạnh phúc nhất thế giới" do áp dụng chỉ số Tổng hạnh phúc quốc gia (GNH) làm thước đo sự phát triển, thay vì chỉ dựa vào Tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Khái niệm này được khởi xướng vào những năm 1970, đánh giá chất lượng cuộc sống trên 9 tiêu chí: mức sống, sức khỏe, giáo dục, môi trường, cộng đồng, sử dụng thời gian, sức khỏe tâm lý, quản trị và văn hóa.
Dù vậy, theo kết quả khảo sát GNH năm 2022, chỉ 48% người dân Bhutan từ 15 tuổi trở lên được phân loại là "hạnh phúc". Khoảng 52% dân số còn lại thuộc nhóm "chưa hạnh phúc" do thiếu hụt các điều kiện cơ bản. Báo cáo Hạnh phúc Thế giới năm 2019 cũng chỉ xếp hạng Bhutan đứng thứ 95 trên tổng số 156 quốc gia về chỉ số này.
Bhutan đang đối mặt tình trạng chảy máu chất xám. Nhiều cử nhân, chuyên gia trẻ ra nước ngoài không phải vì thất nghiệp mà vì mất niềm tin vào triển vọng phát triển trong nước. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới chỉ ra khoảng 53% người Bhutan có kỹ năng cao và công chức trình độ đại học có xu hướng di cư, so với tỷ lệ 7% ở lao động phổ thông. Hiện có hơn 65.000 người Bhutan sống ở nước ngoài, tương đương 9% dân số.
Số liệu từ Ủy ban Dịch vụ Dân sự Hoàng gia Bhutan cho thấy từ năm 2023 đến 2025, có khoảng 1.500 công chức thôi việc. Nhóm nghỉ việc nhiều nhất thuộc độ tuổi 27-35, tập trung ở các ngành công nghệ thông tin, điều dưỡng và kỹ thuật. Gần 10% nhân sự nghỉ trong năm đầu tiên và 32% rời đi khi mới vào nghề.
Australia là điểm đến hàng đầu. Trong 6 tháng đầu năm tài chính 2025-2026, nước này cấp thị thực cho hơn 5.900 người Bhutan. Nhiều du học sinh Bhutan chuyển sang học các nghề như thợ mộc, thợ lát gạch, thợ hàn để dễ xin việc và định cư.
Latso, một phụ nữ Bhutan có gia đình sống tại Australia, cho biết cô đã từ bỏ quốc tịch quê hương vào đầu năm ngoái để nhập tịch Australia do Bhutan không cho phép song tịch.
Tình hình trong nước ngày càng khó khăn với người trẻ. Mức lương thấp cùng áp lực chi phí nhà ở và sinh hoạt khiến họ khó tích lũy hoặc xây dựng cuộc sống. Nhiều người phải sống cùng bố mẹ đến 30 tuổi vì không đủ khả năng tài chính để ra ở riêng. Làn sóng chuyển sang Australia cũng khiến doanh nghiệp tư nhân tại Bhutan khó tuyển và giữ nhân sự. Nhiều vị trí lương thấp gần như không có người gắn bó lâu dài vì thu nhập trì trệ trong nhiều năm.
Từ năm 2023, Bhutan triển khai các chương trình khuyến khích công dân về nước nhưng hiệu quả chưa cao. Đến tháng 5/2025, chỉ 170 người trở về. Chương trình ghi nhận 570 người đăng ký trong năm tài chính 2024-2025 và thêm 53 người đăng ký trong năm tài chính 2025-2026.
Anh Thinley Wangchuk, đang sống tại Australia, cho biết nhiều người ngần ngại về nước do cơ hội việc làm hạn chế và mức lương chưa tương xứng.
Dù gây thiếu hụt lao động, làn sóng di cư mang về nguồn ngoại tệ lớn. Năm 2025, lượng kiều hối gửi về Bhutan đạt 342,9 triệu USD, tăng hơn gấp đôi mức 164,4 triệu USD của năm 2024. Trong đó, kiều hối từ Australia chiếm phần lớn với 253,3 triệu USD.
Giải đấu diễn ra từ ngày 11/6 đến 19/7 với 104 trận, nhiều trận trùng với giờ hành chính tại Mỹ. Tuần trước, Emily Stewart, nữ nhân viên văn phòng ở Florida, được bạn rủ lên kế hoạch báo ốm giả trong thời gian diễn ra World Cup, kèm ảnh chụp màn hình một số trận đấu được cho là "đáng để trốn việc". Tuy nhiên cả hai bỏ ý định vì giá vé vượt 1.000 USD. Dù vậy, họ vẫn dự tính xin nghỉ phép nếu giá giảm gần ngày khai mạc.
Các chuyên gia của FinanceBuzz ước tính việc nhân viên xem bóng đá trong giờ làm có thể khiến năng suất lao động Mỹ sụt giảm, gây thiệt hại khoảng 4,5 tỷ USD.
Người Mỹ vốn không quá quan tâm bóng đá, nhưng việc giải đấu diễn ra trên sân nhà khiến sức hút tăng mạnh. Nhiều lao động có kế hoạch xin nghỉ phép, trong khi không ít người tính chuyện báo ốm.
Khảo sát của công ty nghiên cứu YouGov cho thấy 14% người trưởng thành tại Mỹ dự định theo dõi World Cup 2026, tăng so với mức 8% của kỳ trước. Nhiều chủ sử dụng lao động lo ngại làn sóng mở livestream theo dõi World Cup trên máy tính trong giờ làm tái hiện như kỳ World Cup 2022 tại Qatar.
Công ty phần mềm quản lý nhân sự UKG cũng khảo sát 8.000 lao động tại 8 quốc gia, ghi nhận một phần ba số người được hỏi dự định nghỉ ít nhất một ngày vì giải đấu. Khoảng 25% lao động tham gia khảo sát cho biết sẽ bỏ lỡ một phần thời gian làm việc, 37% sẽ điều chỉnh lịch cá nhân.
Tác động của World Cup có sự khác biệt giữa các quốc gia và ngành nghề. Tại Brazil, nhiều văn phòng gần như ngừng hoạt động mỗi khi đội tuyển quốc gia ra sân. Ở Mexico, 42% lao động dự định nghỉ ít nhất một ngày. Tại Hà Lan, tỷ lệ này là 23%. Ở Đức và Pháp, nhiều doanh nghiệp linh hoạt giờ làm cho nhân viên, trong khi Scotland đã công bố một ngày nghỉ lễ quốc gia vào thứ hai sau trận mở màn của đội tuyển.
Chênh lệch múi giờ cũng ảnh hưởng đến lịch sinh hoạt. Anh James Lewis, nhân viên chăm sóc khách hàng ở Anh, cho biết đã xin nghỉ trọn hai tuần đầu tiên của giải để xem các trận đấu diễn ra vào ban đêm. "Nếu không làm vậy, tôi sẽ như người mất hồn ở nơi làm việc", Lewis nói.
Theo nền tảng quản lý nhân sự Deel, số ca nghỉ ốm tại Đức trong thời gian đăng cai Euro 2024 tăng cao và đạt đỉnh ngay sau khi giải kết thúc. Bà Lauren Thomas, nhà kinh tế học của Deel, cho biết việc người dân tập trung tại sân vận động và quán bar làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh thực tế, không chỉ là báo ốm giả.
Đối mặt với sự xáo trộn, nhiều doanh nghiệp tìm cách thích ứng. Hãng bia Heineken triển khai chương trình khuyến khích nhân viên dùng ngày nghỉ phép làm tình nguyện để vừa tham gia hoạt động cộng đồng, vừa xem bóng đá. Trong khi đó, bà Lindsay Bousman, đại diện công ty quản lý nhân sự Dayforce tại Canada, nói việc cùng xem bóng đá tại văn phòng có thể tạo ra sự kết nối lâu dài giữa các nhân viên.
Theo nguyên lý hoạt động, dàn nóng cần giải phóng nhiệt ra môi trường thì dàn lạnh bên trong mới có thể làm mát. Khi nhiệt độ ngoài trời quá cao, dàn nóng không thể làm việc hiệu quả nên việc cài đặt độ lạnh sâu không mang lại kết quả.
"Dù hạ xuống 18 hay 20 độ, nhiệt độ trong nhà cũng không thể mát hơn vì máy đã chạy hết công suất", GS TS Nguyễn Đức Lợi, nguyên giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội nói.
Ông Lợi giải thích thêm, theo quy luật "Độ chênh lệch nhiệt độ" (Delta T), các hệ thống điều hòa dân dụng được thiết kế để tạo ra mức chênh lệch tối ưu 8-11 độ C so với môi trường. Ở mốc ngoài trời 40 độ C, việc máy lạnh duy trì mức nhiệt trong nhà khoảng 29-30 độ C đã là nỗ lực tối đa. Việc ép máy nén phải chạy liên tục 100% công suất, dễ dẫn đến hỏng hóc. Với những máy có chất lượng kém, thiết bị có thể mất hoàn toàn khả năng làm lạnh.
Mức nhiệt độ an toàn và tiết kiệm điện
Các tổ chức năng lượng và chuyên gia khuyến cáo mức nhiệt độ hợp lý khi sử dụng điều hòa là 25-27 độ C.
GS Lợi cho biết chênh lệch nhiệt độ trong và ngoài nhà cao nhất chỉ nên ở mức 10 độ C, mức khuyên dùng là 8 độ C để tránh tình trạng sốc nhiệt. Việc phòng làm mát nhanh hay chậm phụ thuộc vào công suất máy so với diện tích và vị trí lắp đặt, không phụ thuộc vào mức nhiệt trên điều khiển.
Theo chuyên gia, cứ mỗi độ hạ xuống so với mức 25 độ C, hóa đơn tiền điện có thể tăng thêm 1-3%. PGS TS Nguyễn Xuân Tiên, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Lạnh và Điều hòa Không khí Việt Nam, cho biết một máy điều hòa 12.000 BTU (tiêu thụ khoảng 1,2 KW) chạy liên tục trong 8 giờ nắng nóng sẽ tiêu thụ gần 10 số điện. Tăng nhiệt độ cài đặt lên 1 độ C sẽ giúp giảm lượng điện này.
Giải pháp tăng hiệu quả làm mát
Để điều hòa hoạt động hiệu quả giữa thời tiết 40 độ C mà không bị quá tải, người dùng có thể áp dụng các phương pháp sau:
Bảo vệ dàn nóng: Lắp đặt mái che hoặc đặt dàn nóng ở nơi thông thoáng, tránh ánh nắng chiếu trực tiếp. Người dùng có thể trang bị máy phun sương cho dàn ngưng ngoài trời để hạ nhiệt độ không khí xung quanh xuống mức 30-35 độ C, giúp tăng hiệu suất làm lạnh.
Kết hợp quạt điện: Bật điều hòa ở mức 25-27 độ C cùng quạt trần hoặc quạt cây để luân chuyển không khí, đẩy nhanh quá trình bay hơi mồ hôi. Người dùng sẽ có cảm giác mát như ở mức 23-24 độ C và tiết kiệm được điện năng.
Cấp khí tươi và tạo ẩm: Không đóng kín cửa phòng liên tục. Nên hé cửa sau mỗi 3-4 giờ hoặc lắp quạt thông gió. Sử dụng thêm máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước giúp niêm mạc không bị khô, tạo cảm giác dễ chịu.
Che chắn nguồn nhiệt: Kéo rèm cửa (loại cản nhiệt, cản sáng) ở hướng Tây hoặc Nam. Hạn chế dùng các thiết bị tỏa nhiều nhiệt vào ban ngày như lò nướng, bàn ủi. Thường xuyên vệ sinh lưới lọc bụi để luồng gió luân chuyển tốt hơn.
