Theo Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hàn Quốc (JCS), vụ phóng diễn ra khoảng 13 giờ ngày 26.5 từ khu vực gần Chongju, tỉnh Bắc Pyongan của Triều Tiên. Tên lửa bay khoảng 80 km trước khi rơi xuống biển.
Đây là vụ phóng tên lửa đầu tiên của Triều Tiên kể từ ngày 19.4, khi Bình Nhưỡng thử một số tên lửa đạn đạo tầm ngắn mà nước này tuyên bố có thể mang đầu đạn chùm. Vụ việc mới nhất cũng đánh dấu lần phóng tên lửa đạn đạo thứ 8 của Triều Tiên trong năm nay, theo Reuters.
“Chúng tôi đã tăng cường giám sát và theo dõi để chuẩn bị cho khả năng Triều Tiên tiếp tục phóng thêm, đồng thời chia sẻ chặt chẽ thông tin liên quan với Mỹ và Nhật Bản, trong khi duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất”, JCS cho biết.
Vụ phóng tên lửa diễn ra giữa lúc có nhiều thông tin rằng Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình có thể thăm Triều Tiên vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, sau cuộc hội đàm thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh gần đây, theo Yonhap.
Đầu tháng 4, Triều Tiên tuyên bố đã thử đầu đạn chùm mới trên tên lửa đạn đạo và vũ khí điện từ. Giới quan sát cho rằng động thái này nằm trong nỗ lực của Bình Nhưỡng nhằm phô diễn năng lực tác chiến trong chiến tranh hiện đại.
Hồi tháng 3, lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tuyên bố vị thế quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân của nước này là “không thể đảo ngược”, đồng thời nhấn mạnh việc mở rộng năng lực răn đe hạt nhân tự vệ là thiết yếu đối với an ninh quốc gia.
Sau vụ phóng tên lửa, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hàn Quốc ngày 26.5 kêu gọi Triều Tiên đáp lại các nỗ lực hòa bình và giảm căng thẳng của Seoul. Quan chức này khẳng định Hàn Quốc sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên, đồng thời áp dụng cách tiếp cận từng bước, thực dụng và phối hợp chặt chẽ với cộng đồng quốc tế.
Cùng ngày, Hàn Quốc cho biết nước này đặt mục tiêu hạ thủy tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên vào giữa những năm 2030, trong khuôn khổ chương trình mới nhằm đối phó các mối đe dọa hạt nhân và tên lửa phóng từ tàu ngầm của Triều Tiên.
“Tàu ngầm hạt nhân, được chế tạo trên nền tảng liên minh vững mạnh Hàn Quốc – Mỹ, là biểu tượng cho ý chí của chúng ta trong việc gánh vác trách nhiệm đối với hòa bình và an ninh trên bán đảo Triều Tiên”, theo Reuters dẫn lời Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung.
Bộ trưởng Quốc phòng Ahn Gyu-back cho biết tàu ngầm sẽ sử dụng nhiên liệu uranium làm giàu thấp, được phát triển và chế tạo tại Hàn Quốc. Ông nhấn mạnh chương trình này sẽ tận dụng thế mạnh của Hàn Quốc trong lĩnh vực hạt nhân dân sự, đóng tàu và công nghiệp quốc phòng, đồng thời Seoul vẫn duy trì cam kết không sở hữu hoặc phát triển vũ khí hạt nhân.
Theo ông Ahn, Hàn Quốc sẽ phối hợp chặt chẽ với Mỹ để bảo đảm nguồn cung uranium làm giàu thấp, đồng thời làm việc với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) nhằm bảo đảm các nguyên tắc không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Chính phủ Hàn Quốc cho rằng động cơ đẩy hạt nhân sẽ giúp tàu ngầm mới hoạt động dưới nước lâu hơn và có độ cơ động cao hơn so với các tàu ngầm hiện nay.
Sau vài ngày xem xét, Iran đã phản hồi đề xuất chấm dứt xung đột của Mỹ vào tối 10.5. Ngay lập tức, Tổng thống Mỹ Donald Trump phản ứng và phản đối quan điểm của phía Iran.
"Tôi vừa đọc câu trả lời từ những người gọi là 'đại diện' của Iran. Tôi không thích phản hồi đó, hoàn toàn không thể chấp nhận", Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Hôm 8.5, ông Trump nói có thể nhận được phản hồi của Iran "trong đêm nay" nhưng theo CNN, đến sáng 10.5 Iran mới gửi ý kiến của nước này cho các nhà đàm phán Pakistan.
Trong bài đăng trước tuyên bố phản đối, ông Trump cáo buộc Iran đã giở trò trì hoãn với Mỹ và thế giới trong nhiều chục năm. Nhà lãnh đạo chỉ trích người tiền nhiệm Barack Obama vì đã tử tế với Iran trong khi bỏ rơi Israel và các đồng minh khác. "Họ sẽ không cười được nữa đâu", ông Trump cảnh báo. Ông Obama chưa bình luận về tuyên bố này.
Chưa rõ Iran đã đưa ra quan điểm thế nào trong câu trả lời gửi cho Mỹ. Đài IRIB của Iran tiết lộ phản hồi tập trung vào việc chấm dứt chiến sự trên toàn bộ mặt trận, đặc biệt là Lebanon, nơi Israel đang chống lực lượng Hezbollah, cũng như đảm bảo an ninh hàng hải.
Trong khi đó, đề xuất của Mỹ được cho là tập trung vào việc gia hạn ngừng bắn tại vùng Vịnh để tạo điều kiện cho đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột và về chương trình hạt nhân của Iran.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Mike Waltz nói rằng Washington đã vạch ra lằn ranh đỏ rất rõ ràng trong đề xuất của mình, đó chính là Tehran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân và không thể bắt các nền kinh tế thế giới làm con tin, theo Fox News.
Vế sau của tuyên bố này ám chỉ việc Iran đang đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng cho việc cung cấp năng lượng cho thế giới.
Trong diễn biến liên quan, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố chiến sự với Tehran chưa thể được coi là kết thúc nếu kho uranium được làm giàu của Iran chưa được lấy đi khỏi nước này.
"Vẫn còn những cơ sở làm giàu cần phải được dỡ bỏ. Bạn vào đó và bạn lấy chúng (vật liệu hạt nhân) đi. Tôi sẽ không nói về biện pháp quân sự nhưng Tổng thống Trump đã nói với tôi rằng 'Tôi muốn vào đó'", ông Netanyahu nói trong cuộc phỏng vấn với CBS News được đăng ngày 11.5.
"Tôi rất ngưỡng mộ Mỹ. Nhưng hiện tại, lòng ngưỡng mộ này không tăng thêm", Thủ tướng Đức Friedrich Merz phát biểu tại một hội nghị dành cho người trẻ theo Công giáo ngày 15/5 ở Wurzburg.
Ông đề cập tới "môi trường xã hội" ở Mỹ, ám chỉ các vấn đề như sự phân cực chính trị và thị trường việc làm.
"Ngày nay, tôi sẽ không khuyên con mình sang Mỹ học tập hay làm việc, do môi trường xã hội ở nơi này thay đổi quá nhanh. Ngay cả những người có trình độ tốt nhất ở Mỹ cũng đang chật vật tìm việc", lãnh đạo 70 tuổi, người cha có ba con, nói.
Khi đề cập đến Đức, ông Merz kêu gọi người dân lạc quan về tiềm năng của quốc gia và tránh nhìn nhận thế giới "bằng lăng kính thảm họa". "Tôi chắc chắn có rất ít quốc gia trên thế giới mang lại nhiều cơ hội lớn như Đức, đặc biệt là cho người trẻ".
Washington chưa đưa ra phản hồi chính thức đối với phát ngôn của Thủ tướng Merz, nhưng phe Cộng hòa đã phản ứng dữ dội.
"Ông Merz đã trở thành trưởng nhóm của 'hội ám ảnh Trump' tại châu Âu", Richard Grenell, cố vấn chính sách đối ngoại kỳ cựu của đảng Cộng hòa, cựu đại sứ Mỹ tại Đức trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, viết trên X.
Alice Weidel, lãnh đạo phe cực hữu Đức, chỉ trích rằng "thật nực cười khi một thủ tướng đang đẩy đất nước vào cảnh suy thoái kinh tế lại đi cảnh báo người dân về môi trường chính trị tại Mỹ".
Căng thẳng giữa Đức và Mỹ gia tăng sau khi Thủ tướng Merz cùng một số lãnh đạo châu Âu chỉ trích chiến dịch của Mỹ - Israel nhằm vào Iran. Ngày 27/4, ông Merz phát biểu rằng Tehran đang khiến Washington "bẽ mặt" trên bàn đàm phán, dẫn đến phản ứng gay gắt từ Tổng thống Trump.
Nhà Trắng đầu tháng 5 thông báo Mỹ sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức. Tổng thống Trump sau đó cho biết kế hoạch cắt giảm "sẽ còn nhiều hơn con số 5.000 người". Ông từng cảnh báo Mỹ có thể giảm binh sĩ đồn trú ở cả Italy và Tây Ban Nha, những quốc gia bị ông chỉ trích không hỗ trợ chiến dịch chống Iran.
Ngày 4/5, ông Merz khẳng định các thành viên châu Âu trong NATO vẫn có thể tự đảm bảo khả năng răn đe mà không cần Mỹ giúp.
Dù vậy, ông Merz khẳng định không từ bỏ nỗ lực cứu vãn mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Ngày 15/5, ông cho biết đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Trump khi lãnh đạo Mỹ đang trên chuyến bay từ Bắc Kinh trở về. Hai bên thảo luận về vấn đề Iran, Ukraine và hội nghị thượng đỉnh NATO sắp tới tại Ankara. "Mỹ và Đức vẫn là những đối tác mạnh mẽ trong một khối NATO kiên cường", ông Merz nói.
Tòa án Tối cao Mỹ hôm nay đưa ra phán quyết với tỷ lệ 6 phiếu thuận và 3 phiếu chống, trong đó giữ nguyên quy định gần như mọi người sinh ra trên lãnh thổ Mỹ đều có quyền mang quốc tịch Mỹ.
Tổng thống Donald Trump ngày 20/1/2025 ký sắc lệnh hành pháp rằng chính quyền liên bang sẽ không cấp hộ chiếu, giấy chứng nhận quốc tịch hoặc các giấy tờ khác cho trẻ em có mẹ đang ở Mỹ bất hợp pháp hoặc tạm thời, và có cha không phải là công dân Mỹ hoặc thường trú nhân.
Các tòa án cấp dưới đã chặn động thái này, cho rằng gần như mọi người sinh ra trên lãnh thổ Mỹ đều là công dân Mỹ theo Điều khoản Quốc tịch của Tu chính án thứ 14. Đa số thẩm phán Tòa án Tối cao đồng tình với quan điểm này.
"Trẻ em chào đời tại Mỹ có cha mẹ hiện diện bất hợp pháp hoặc tạm thời tại đất nước vẫn 'thuộc thẩm quyền tài phán' của Mỹ và là công dân ngay từ khi sinh ra theo Điều khoản Quốc tịch của Tu chính án thứ 14", Chánh án Tối cao John Roberts nêu trong phán quyết.
Trong động thái chưa từng có tiền lệ đối với một Tổng thống Mỹ đương nhiệm, ông Trump hồi tháng 4 trực tiếp tham dự phiên tranh tụng tại Tòa án Tối cao về vấn đề quốc tịch theo nơi sinh. Ông lắng nghe phần trình bày của Tổng biện lý John Sauer, người đại diện cho chính phủ, nhưng không dự phần tranh luận của luật sư Cecillia Wang, người bảo vệ nguyên tắc quốc tịch theo nơi sinh.
Ông Sauer lập luận duy trì quyền có quốc tịch theo nơi sinh không giới hạn đã khuyến khích nhập cư bất hợp pháp và hiện tượng tới Mỹ sinh con để lấy quốc tịch cho con.
Tu chính án thứ 14 mà quốc hội Mỹ phê chuẩn năm 1868 nêu rõ "tất cả người sinh ra hoặc nhập tịch vào Mỹ, chịu sự quản lý của Mỹ, đều là công dân Mỹ và bang nơi họ cư trú". Chính sách này nhằm đảm bảo con cái của những nô lệ được đưa tới Mỹ trái ý muốn đều được công nhận là công dân Mỹ.
Quyền này đã được áp dụng cho mọi trẻ em sinh ra tại Mỹ kể từ đó, bất kể bố mẹ đứa trẻ là người nhập cư bất hợp pháp hay đến Mỹ bằng thị thực du lịch hoặc du học sinh.
Tuy nhiên, ông Trump và đồng minh nhiều năm qua luôn coi đây là "quy định lố bịch", thúc đẩy nhiều người đến Mỹ bất hợp pháp hoặc "du lịch sinh con". Họ nhấn mạnh quyền này đang bị lạm dụng và cần siết chặt các điều kiện trở thành công dân Mỹ.
Chính quyền Trump lập luận rằng Tu chính án thứ 14 nhằm giải quyết quyền công dân cho những nô lệ được giải phóng, không áp dụng đối với con của người nhập cư không giấy tờ hoặc người đến Mỹ ngắn hạn.
Sắc lệnh của ông Trump dựa trên quan điểm những người ở Mỹ bất hợp pháp hoặc đang lưu trú bằng thị thực không thuộc phạm vi "thẩm quyền tài phán" của Mỹ, vì vậy con của họ không được tự động có quốc tịch.
Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Mỹ từng bác bỏ cách diễn giải này trong phán quyết mang tính bước ngoặt năm 1898 liên quan Wong Kim Ark, người sinh tại San Francisco năm 1873 trong gia đình nhập cư từ Trung Quốc.
Sau chuyến trở về Trung Quốc, Wong Kim Ark bị từ chối nhập cảnh trở lại Mỹ vào năm 1895 theo Đạo luật Loại trừ người Trung Quốc. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao khi đó kết luận ông là công dân Mỹ do được sinh ra trên lãnh thổ Mỹ.
